หนัง 2023 ไทยเรื่องไหนทำรายได้สูงสุดปีนั้น?

ลิสต์บ็อกซ์ออฟฟิศปี 2022 ในไทยอ่านแล้วยิ้มเลย เพราะหนังที่ครองแชมป์สุดท้ายคือ 'Top Gun: Maverick' ซึ่งเป็นหนังที่ฉันรู้สึกว่าตีกรอบความเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์กลับมาอย่างชัดเจน การดู 'Top Gun: Maverick' ในโรงบ้านเราเป็นประสบการณ์ที่ไม่เหมือนกันกับการดูโปสเตอร์หรือเทรลเลอร์ ฉันจำได้ดีว่าฉากเครื่องบินโฉบเฉี่ยวและซาวด์แทร็กที่ฮึกเหิมทำให้คนในโรงลุกขึ้นเฮกันหลายครั้ง นั่นล่ะคือสาเหตุหนึ่งที่ช่วยให้หนังทำรายได้ดีในตลาดไทย เพราะความรู้สึกร่วมของผู้ชมเวลานั่งดูในโรงมันคูณทวี บวกกับช่วงเวลาที่หนังเข้าฉายหลังจากที่คนโหยหาประสบการณ์ชมหนังใหญ่ในโรงกันมานาน จึงดึงให้คนกลับมาเสียตังค์ซื้อตั๋วอีกครั้ง มองในมุมการตลาด ฉันเห็นว่าการจับจุดเสน่ห์ของหนังแบบคลาสสิกผสมเทคนิคการถ่ายทำสมัยใหม่ช่วยให้หนังร้องเรียกคนหลายกลุ่ม ทั้งแฟนหนังเก่า ผู้ชมวัยรุ่น และคนชอบแอ็กชัน นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของชื่อหรือความคาดหวัง แต่เป็นการมอบประสบการณ์ที่คนอยากมีร่วมกันในโรง นั่นทำให้แชมป์บ็อกซ์ออฟฟิศปีนั้นเป็นเรื่องที่ไม่น่าแปลกใจเลยสำหรับฉัน

นึกไม่ถึงเลยว่าปีนี้ภาพยนตร์ฮอลลีวูดที่คนพูดถึงมากที่สุดในเมืองไทยจะเป็น 'Dune: Part Two' — สำหรับฉันมันไม่ใช่แค่หนังไซไฟธรรมดาแต่เป็นเหตุการณ์ของแฟนหนังจริงจัง ฉากสเกลกว้างใหญ่ของทะเลทราย การออกแบบงานภาพที่อลังการ และเสียงประกอบที่ดึงอารมณ์ ทำให้ผู้คนยอมจ่ายตั๋วนั่งในโรง IMAX กันแน่นขนัด ดูได้จากแถวตั้งแต่เช้าจนค่ำ ทั้งวัยรุ่น นักศึกษา ไปจนถึงกลุ่มคนที่ชอบหนังฝีมือ ผู้ชมในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัดพูดถึงฉากสำคัญหลายฉากจนกลายเป็นมีมในโซเชียล มีทั้งการแต่งคอสเพลย์ งานเสวนา และของที่ระลึกขายดี ทำให้รายได้รวมในประเทศพุ่งขึ้นอย่างเห็นได้ชัด มุมมองส่วนตัวคือชื่นชมการเล่าเรื่องแบบกล้าเสี่ยงของผู้กำกับที่ยังรักษาความเป็นนิยายต้นฉบับไว้ได้ ทั้งเทคนิคการถ่ายทำที่ตอบโจทย์คนชอบภาพและเสียง ถ้าใครเคยดูรอบพิเศษจะรู้สึกถึงพลังของภาพยนตร์เรื่องนี้ มันเป็นหนึ่งในไม่กี่เรื่องที่ทำให้การไปดูหนังในโรงยังคงมีเสน่ห์และคุ้มค่าต่อการจ่ายเงิน

ปี 2019 ตลาดหนังไทยมีเรื่องที่ทำเงินสูงสุดและชื่อเรื่องนั้นคือ 'นาคี 2' ในนามคนที่ตามวงการหนังไทยอยู่บ้าง ผมเห็นว่าเหตุผลไม่ใช่แค่ความนิยมของต้นฉบับจากละครโทรทัศน์เท่านั้น แต่เป็นการรวมกันของปัจจัยหลายด้านที่ดึงคนเข้าฉายได้จริง ผมว่าการเป็นภาคต่อจากงานที่คนคุ้นเคยช่วยให้ฐานคนดูมาเร็วและกว้างขึ้น อีกอย่างคือการโปรโมตที่เข้มข้นและการเลือกช่วงปล่อยตัวที่ไม่ชนกับหนังต่างประเทศยักษ์ใหญ่ ทำให้โอกาสในการรักษามาตรฐานรายได้ต่อสัปดาห์ทำได้ดี พอรวมกันแล้วก็เลยทำให้ 'นาคี 2' กลายเป็นหนังไทยใหม่ที่มีรายได้สูงสุดในปีนั้น ท้ายที่สุดมองในเชิงประสบการณ์ส่วนตัว เรื่องนี้เป็นตัวอย่างชัดเจนว่าแฟนฐานเดิมพ่วงกับการใช้สื่อใหม่ ๆ ได้ผลดี ทีมงานรู้จักเล่นกับความคาดหวังของคนดู ซึ่งทำให้ผมรู้สึกว่าการทำหนังเชิงพาณิชย์ยังต้องบาลานซ์ระหว่างความบันเทิงกับความคาดหวังของแฟน ๆ ให้ดี

ลองคิดจากบรรยากาศในโรงช่วงนี้เลย — บอกตามตรงว่าตัวเลขรายได้ในไทยเปลี่ยนเร็วมากและมักถูกครอบงำโดยหนังบล็อกบัสเตอร์ต่างประเทศที่เปิดตัวยิ่งใหญ่ แต่ยังมีปีที่หนังไทยหรือหนังเอเชียเข้ามาแย่งตำแหน่งสูงสุดได้เหมือนกัน ผมมองว่าเวลาพูดถึงหนังที่ 'ทะลุรายได้สูงสุดในไทยปีนี้' มันไม่ได้ขึ้นอยู่แค่คุณภาพของหนัง แต่เกี่ยวกับช่วงเวลาเปิดตัว การตลาด และกระแสคนดูด้วย ตัวอย่างที่เห็นชัดคือหนังต่างประเทศที่มีแฟนคลับเยอะ มักจะกวาดรายได้มหาศาลภายในสัปดาห์แรก ส่วนหนังไทยที่ออกตรงเทศกาลหรือมีการพูดถึงหนักๆ บนโซเชียลก็มีโอกาสขึ้นสู่ตำแหน่งท็อปได้เช่นกัน ถ้าต้องสรุปแบบคนดูที่ติดตามโรงหนัง ผมแนะนำให้มองทั้งสองด้าน: หนังตะวันตกที่เล่นยาวทั้งเดือนและหนังไทยที่วิ่งดีเฉพาะถิ่น อย่างเช่นบางปีจะเห็นภาพยนตร์ฮอลลีวูดกวาดรายได้ครึ่งปีแรก แล้วมีหนังไทยเด่นๆ เข้ามาตีตื้นช่วงปลายปี นี่แหละคือพลวัตที่ทำให้การคาดเดาน่าสนใจและสนุกที่จะติดตาม

บรรยากาศการไปดูหนังในปี 2022 ในไทยกลายเป็นเรื่องพูดคุยกันเยอะมากเมื่อ 'Top Gun: Maverick' ขึ้นแท่นทำรายได้สูงสุดของปี ถ้าจะบอกเหตุผลแบบตรงไปตรงมา การผสมผสานระหว่างความคิดถึงความคลาสสิกจากภาคแรกกับการใส่ลูกเล่นสมัยใหม่ทำให้คนหลากรุ่นอยากกลับเข้ามาดูในโรงอีกครั้ง จังหวะหนังที่ตึงและฉากการบินที่ถ่ายแบบจริงๆ บนหน้าจอใหญ่ช่วยดึงคนที่อยากได้ประสบการณ์ฉายใหญ่ ส่วนการตลาดและรีวิวปากต่อปากก็เข้ามาช่วยขยายกลุ่มคนดูให้กว้างขึ้นจนกลายเป็นปรากฏการณ์ในช่วงครึ่งปีแรก มุมมองส่วนตัวผมคือความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเทคโนโลยีอย่างเดียว แต่เพราะหนังมีหัวใจที่ทำให้คนผูกพันได้แบบเดียวกับที่หนังฮีโร่บางเรื่องเคยทำไว้ เช่น 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' แม้จะมาในแนวต่างกันก็ตาม ฉากที่คนรวมตัวไปดูพร้อมกันและคุยกันหลังหนังจบกลายเป็นหนึ่งในความทรงจำของปีนั้นสำหรับวงการหนังไทย เพราะท้ายที่สุดแล้วการได้เห็นคนกลับมาเติมเต็มบรรยากาศโรงและแชร์ความประทับใจร่วมกันมันคือสิ่งที่ช่วยให้ตัวเลขตั๋วพุ่ง ไม่ใช่แค่สถิติที่อ่านแล้วผ่านตา แต่เป็นเรื่องราวของคนดูที่ยังเล่าให้ผมฟังได้จนถึงตอนนี้

ช่วงวันหยุดปีนี้ หนังครอบครัวที่ถูกพูดถึงและทำรายได้สูงสุดจากมุมมองผมคือ 'Inside Out 2' — มันมีความลงตัวระหว่างความน่ารักสำหรับเด็กและอารมณ์เชื่อมโยงกับผู้ใหญ่ที่โตมากับภาคแรก สาเหตุที่คิดแบบนี้เริ่มจากองค์ประกอบหลายอย่างรวมกัน: แบรนด์ของสตูดิโอที่คนเชื่อใจ, การตลาดที่เล่นกับความทรงจำของคนรุ่นต่าง ๆ, แล้วก็โครงเรื่องที่ให้ทั้งมุกตลกและฉากซึ้ง ๆ จนคนพาครอบครัวไปดูหลายรอบ ผมเห็นโรงหนังเต็มทั้งรอบเช้าและรอบเย็นในช่วงวันหยุด ซึ่งเป็นสัญญาณชัดว่าคนออกเงินพาคนต่างวัยเข้ามาในโรงเดียวกัน นอกจากรายได้แล้ว ความแข็งแรงของกระแสปากต่อปากก็ช่วยหนุนยอด กลุ่มผู้ชมที่โตมากับภาคแรกมาเล่าให้เพื่อนฟังว่าได้ดูภาพจำเก่ากลับมาและมีมุมใหม่ให้ซึ้งใจด้วย ส่วนเด็ก ๆ ก็สนุกกับตัวละครสีสันจัดเต็ม ผลลัพธ์รวมเลยทำให้มันขึ้นเป็นหนังครอบครัวที่โดดเด่นในไตรมาสช่วงหยุดปีนี้สำหรับผม — เป็นหนังที่พาครอบครัวไปดูแล้วแทบไม่มีใครเสียใจที่เสียตังค์ เพราะทั้งเสียงหัวเราะและน้ำตาอยู่ครบ

บอกตรง ๆ ว่าปี 2022 ในไทยภาพยนตร์ที่ทำรายได้สูงสุดคือ 'Top Gun: Maverick' ซึ่งความสำเร็จของมันไม่ได้เกิดขึ้นเพราะฉากเครื่องบินเพียงอย่างเดียว แต่เพราะความรู้สึกรวมที่ผลักดันผู้คนให้กลับเข้าโรงอย่างต่อเนื่อง ผมจำความตื่นเต้นจากการเห็นคิวคนรอซื้อตั๋วยาว ๆ ในวันหยุดได้ชัด — นั่นคือสัญญาณว่ามันไม่ใช่แค่แฟนหนังสายแอ็กชัน แต่รวมถึงคนทั่วไปที่อยากหาอะไรมาเติมพลังใจหลังช่วงเวลาหยุดชะงักของโรงหนัง บรรยากาศในโรง IMAX และโรงฟอร์แมตใหญ่ช่วยดันรายได้อย่างเห็นได้ชัด บทของหนังที่ผูกความทรงจำเก่า ๆ กับการเล่าเรื่องใหม่ ๆ ทำให้กลุ่มผู้ชมหลากหลายทั้งคนที่โตมากับของเดิมและคนรุ่นใหม่อยากมาดูด้วยกัน ส่วนตัวรู้สึกว่าเคมีของตัวเอกและการใส่ใจรายละเอียดฉากแอ็กชันแบบเรียลทำให้คนยอมจ่ายมากขึ้น อีกหนึ่งปัจจัยที่ผมสังเกตคือการโปรโมตที่เน้นงานอีเวนต์และรอบพิเศษ ทำให้เกิดกระแสปากต่อปากในไทยไวมาก เปรียบเทียบกับหนังบล็อกบัสเตอร์แนวซูเปอร์ฮีโร่ที่ออกในปีเดียวกัน เช่น 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' ผู้ชมกลุ่มเฉพาะตอบรับดี แต่ความกว้างของฐานผู้ชมไม่เท่าเพราะสเกลความทรงจำและความคลาสสิกที่ 'Top Gun: Maverick' มี ความจริงคือแต่ละเรื่องดึงคนคนละกลุ่ม แต่เมื่อมองภาพรวมของไทย ปีนั้นคนเลือกไปดูหนังที่ทำให้รู้สึก “คุ้ม” กับการนั่งในโรง ตรงนี้แหละเป็นจุดที่ผลักดันสถิติรายได้ให้สูงสุด สุดท้ายแล้วความรู้สึกหลังออกจากโรงที่ยังคุยกันต่อถึงฉากโปรดและเพลงประกอบ แสดงให้เห็นว่าบางหนังไม่ได้ขายแค่ภาพ แต่ขายความทรงจำด้วย

แถวโรงหนังช่วงสุดสัปดาห์นี้คึกคักจนหัวใจเต้นแรง — หนังที่เปิดตัวแรงที่สุดในประเทศเดือนนี้คือ 'Mission: Impossible – Dead Reckoning Part Two'. ผมยังรู้สึกถึงบรรยากาศคนแน่นจนต้องยืนรอรอบถัดไป ทั้งเสียงฮือฮาในฉากไคลแมกซ์และคิวหน้าจอยักษ์ทำให้เห็นชัดว่าคนแห่ไปดูเพราะอยากสัมผัสฉากแอ็กชันแบบเต็มตา ในมุมมองของคนที่ชอบวิเคราะห์เล็กน้อย เหตุผลไม่ใช่แค่ชื่อใหญ่เท่านั้น แต่เป็นการผสมผสานของแบรนด์ที่แข็งแรง การตลาดที่ดันหนักช่วงเทศกาล และฟอร์มภาพยนตร์ที่ถูกออกแบบมาเพื่อฉายบนจอใหญ่ — ทุกอย่างรวมกันทำให้มันเป็น ‘เหตุการณ์’ มากกว่าแค่หนังเรื่องหนึ่ง เมื่อเทียบกับหนังไซไฟอย่าง 'Dune: Part Two' ที่ฉันดูเมื่อเดือนก่อน พบว่าคนกลุ่มหนึ่งเลือกประสบการณ์ภาพและเสียง ในขณะที่อีกกลุ่มเลือกธีมล้ำลึก แต่ครั้งนี้คนส่วนใหญ่ต้องการความตื่นเต้นทันทีตั้งแต่ซีนแรก ฉันออกจากโรงด้วยรอยยิ้มแล้วก็ไอเดียชวนเพื่อนกลับไปดูรอบสอง — นี่คือหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้ตัวเลขเปิดตัวพุ่ง:หนังที่ทำให้คนพูดถึงและอยากเห็นซ้ำ ก็มีโอกาสขายตั๋วสูงขึ้นจริง ๆ

สัปดาห์นี้กระแสที่ชัดเจนบนตารางรายได้คือภาพยนตร์ภาคต่อแฟรนไชส์ใหญ่ที่เพิ่งเข้าฉาย ผมรู้สึกได้ทันทีว่าคนส่วนใหญ่มายืนต่อคิวเพื่อความตระการตาแบบเต็มรูปแบบ—เสียงระเบิด ภาพเอฟเฟกต์ และฉากแอ็กชั่นที่เขย่าหัวใจ ทำให้ชื่อ 'Battlefront: Dawn' ถูกพูดถึงทั่วทั้งโรงหนังในคืนวันศุกร์ เสียงเชียร์เวลามีซีเควนซ์สำคัญกับการฉาย IMAX ทำให้บรรยากาศเหมือนเป็นงานเทศกาลมากกว่าการดูหนังธรรมดา ด้านเหตุผลที่ผมคิดว่ามันขึ้นเป็นอันดับหนึ่งคงเพราะการวางโปรแกรมฉายที่กว้างมาก มีสาขาจำนวนมาก และเจาะกลุ่มแฟนคลับที่รอภาคต่อนี้มานาน แคมเปญโปรโมตทั้งออนไลน์และออฟไลน์ก็หนักหน่วง ทำให้คนทั่วไปที่ไม่ใช่แฟนเดิมอยากลองเข้าไปดูบรรยากาศด้วย การขายตั๋วพรีเมียมอย่างที่นั่ง VIP และรอบพิเศษคืนพรีเมียร์ก็ช่วยดันยอดด้วย ถ้าถามความเห็นส่วนตัว ผมชอบที่หนังยังรู้จักบาลานซ์ระหว่างสเปกตาเคิลกับเรื่องราวของตัวละคร แม้จะเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์ที่มุ่งเน้นความยิ่งใหญ่ แต่ก็มีช่วงที่ให้เวลาให้ตัวละครหายใจ ซึ่งทำให้คนออกจากโรงแล้วคุยกันต่อได้ นี่แหละคือเหตุผลที่ผมคิดว่ามันค้างหัวตารางในสัปดาห์นี้ ไม่ใช่แค่อาศัยเอฟเฟกต์เท่านั้น