เพลงประกอบสตาร์ เทรค ใครแต่งและมีเอกลักษณ์อย่างไร

ท่วงทำนองเปิดของ 'Star Trek: The Motion Picture' แต่งโดย Jerry Goldsmith และนั่นคือเหตุผลที่ฉากเปิดถึงมีพลังขนาดนั้นสำหรับฉัน การเรียงเสียงออร์เคสตราเกริ่นด้วยโทนกว้างใหญ่อันเป็นเอกลักษณ์ ทำให้ฉันรู้สึกราวกับว่าได้พุ่งออกสู่อวกาศพร้อมกับยานเอ็นเทอร์ไพรซ์ ขณะที่ซินธิไซเซอร์และคอรัสเพิ่มมิติความลึกลับให้กับภาพ—องค์ประกอบทั้งหมดนี้คือฝีมือของ Goldsmith ที่ผสมศาสตร์การบรรเลงแบบคลาสสิกกับเท็กซ์เจอร์สมัยใหม่ ฉันมักจะนึกภาพฉากที่ยานโบยบินเข้าไปสู่เมฆคล้ายพรมหมอก ซึ่งเพลงช่วยขยายความรู้สึกว่าโลกในเรื่องทั้งยิ่งใหญ่และเปราะบางในคราวเดียว เสียงหลักที่เขาแต่งสำหรับภาพยนตร์เรื่องนี้กลายเป็นหนึ่งในธีมที่คงอยู่ในความทรงจำของแฟน ๆ แม้ฉันจะชอบธีมทีวีดั้งเดิมของซีรีส์ แต่เวอร์ชันของ Goldsmith ให้ความรู้สึกเป็นภาพยนตร์มากกว่าและมีน้ำหนักทางอารมณ์ที่แตกต่างออกไป ซึ่งทำให้ฉากที่ต้องการความยิ่งใหญ่หรือความลึกลับมีพลังขึ้นทันที

เสียงดนตรีที่ยังติดหูที่สุดจากภาพยนตร์เรื่องนี้คือผลงานของ Michael Giacchino. ฉันมักจะนึกถึงเมโลดี้ที่ผสมทั้งความยิ่งใหญ่และความเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์แบบคลาสสิก เมื่อฟังธีมเปิดของ 'สตาร์ เทรค ทะยานสู่ห้วงมืด' เสียงทองเหลืองกับโทนสังเคราะห์ตัดกันได้อย่างลงตัว ทำให้ฉากการไล่ล่าระหว่างยานต่าง ๆ มีแรงกระตุ้นทางอารมณ์มากขึ้น อีกสิ่งที่ชอบคือการกลับมาของโมทีฟจากภาพยนตร์ 'สตาร์ เทรค' เวอร์ชันก่อนหน้า ซึ่งทำให้ความต่อเนื่องทางดนตรีรู้สึกอบอุ่นและมีชั้นเชิง ในมุมมองของแฟนหนังที่ชอบฟังสกอร์เพลย์ซ้ำ ๆ ฉันเห็นว่า Giacchino ถนัดสร้างธีมที่จำง่ายแต่สามารถพัฒนาเป็นฉากดราม่าได้ เช่นเดียวกับผลงานของเขาใน 'Up' การใช้เครื่องดนตรีเฉพาะจังหวะช่วยขับเน้นบรรยากาศในฉากสำคัญ ๆ ของภาพยนตร์เรื่องนี้ ทำให้เพลงไม่ได้เป็นแค่พื้นหลัง แต่กลายเป็นตัวเล่าเรื่องอีกชิ้นหนึ่ง ซึ่งยังคงทำให้ฉันย้อนไปฟังซ้ำอยู่บ่อยครั้ง

เสียงซิมโฟนีเปิดเรื่องของ 'Star Trek III' ยังคงยั่วให้ผมยิ้มทุกครั้งที่ได้ฟัง — นั่นคือผมพูดถึงงานของเจมส์ ฮอร์เนอร์ (James Horner) ผู้เป็นผู้แต่งเพลงประกอบของภาพยนตร์เรื่องนี้ สไตล์ของฮอร์เนอร์ในหนังภาคนี้สะท้อนการเดินเรื่องระหว่างความเศร้าและการผจญภัยได้ชัด เขาเก่งในการใช้ธีมเมโลดี้เล็ก ๆ ซ้ำ ๆ ให้กลายเป็นความรู้สึกร่วม เช่น เสียงสายไวโอลินกับฮอร์นที่ช่วยหนุนฉากอารมณ์เกี่ยวกับสป็อกและครอบครัวของเขา ส่วนฉากต่อสู้กับกลุ่มคลิงออน ดนตรีจะเปลี่ยนเป็นจังหวะหนักแน่น เสียงเพอร์คัชชันและบรรเลงทองเหลืองที่ดุดัน ผมมองว่าเพลงประกอบของ 'Star Trek III: The Search for Spock' น่าฟังและมีคุณค่า โดยเฉพาะถ้าเทียบกับงานของฮอร์เนอร์ใน 'Star Trek II' จะเห็นพัฒนาการด้านการใช้ธีมที่เชื่อมโยงกันทั่วทั้งภาพยนตร์ เสียงดนตรีอาจไม่โดดเด่นเท่าทวีตของฮอลลีวูดบางเรื่อง แต่ถ้าชอบงานซิมโฟนีที่มีทั้งความละเอียดอ่อนและพลัง มันคืออัลบั้มที่คุ้มค่าจะฟังซ้ำจนน้ำตาซึมได้ครั้งแล้วครั้งเล่า

เพลงประกอบของ 'Star Trek III' โดดเด่นตรงที่มันผสมความลึกซึ้งกับพลังดุดันได้อย่างลงตัว และนั่นคือสิ่งที่ทำให้ผมยังกลับมาฟังซาวด์แทร็กนี้บ่อยๆ เนื้อหาดนตรีของภาพยนตร์ชิ้นนี้เต็มไปด้วยธีมสั้นๆ ที่กลับมาในหลายเวอร์ชันตามอารมณ์ของฉาก: มีท่วงทำนองอ่อนโยนที่ใช้เมื่อมุ่งไปที่ความสูญเสียหรือการจากลา และมีการเรียงตัวเครื่องทองเหลืองกับกลองที่ดุดันขึ้นเมื่อต้องการความเร่งด่วนทางอวกาศ ผมชอบวิธีที่เสียงไวโอลินกับเชลโล่ถูกใช้เป็นเส้นนำในฉากที่ต้องการความอ่อนโยน ซึ่งตอนนั้นทำให้ความรู้สึกห้วงเหงาและความผูกพันระหว่างตัวละครชัดขึ้นโดยไม่ต้องพูดมาก อีกมุมหนึ่งที่ผมมองว่าสะดุดตา คือคิวดนตรีในฉากที่ต้องการแรงผลักทางอารมณ์แบบผสมผสาน — เช่นในฉากที่ทีมต้องตัดสินใจเสี่ยงทำสิ่งที่ผิดกฎหมายเพื่อช่วยเพื่อน เพลงจะค่อยๆ แกะตัวประสานออกมาเป็นชั้น ๆ จนสุดท้ายกลายเป็นการระเบิดอารมณ์ในพาร์ททองเหลืองและเพอร์คัชชัน ซึ่งทำให้ความเสี่ยงของตัวละครรู้สึกหนักแน่นกว่าที่เห็นด้วยภาพเพียงอย่างเดียว สำหรับผม นี่คือคะแนนที่แสดงถึงความสามารถในการเล่าเรื่องทางดนตรีที่ทำให้ภาพยนตร์เรื่องนี้ยังคงมีเสน่ห์เมื่อย้อนกลับไปฟัง

เพลงประกอบใน 'Star Trek IV: The Voyage Home' ให้บรรยากาศเป็นมิตรและอบอุ่นกว่าที่คาดไว้ ทำให้ภาพรวมของหนังซึ่งมีโทนคอมิดี้และดราม่าเข้ากันได้ดีมากกว่าความยิ่งใหญ่แบบมหากาพย์ของภาคก่อน ๆ ฉันรู้สึกว่าความโดดเด่นที่สุดคือธีมที่เกี่ยวข้องกับวาฬ — เป็นเมโลดี้ที่ทั้งโศกและอ่อนโยน ถูกวางไว้ให้เป็นแกนอารมณ์ของเรื่อง ช่วงเวลาที่วาฬปรากฏหรือเมื่อนักแสดงเงยหน้ามองเสียงร้องของวาฬ ทำนองนั้นจะกลับมาเตือนใจเสมอ ทำให้ฉากดูมีน้ำหนักและอบอุ่นขึ้น นอกจากธีมวาฬแล้ว เพลงประกอบยังเล่นกับความขบขันผ่านเครื่องดนตรีจำนวนน้อยและริธึมที่คล่องตัวในฉากเมือง เช่น การเดินเตร็ดเตร่ของกัปตันและลูกเรือบนท้องถนน ฉันชอบการจัดวางระหว่างความตลกกับความจริงจังในสกอร์ ซึ่งทำให้การเปลี่ยนอารมณ์จากตลกเป็นสะเทือนใจราบรื่น ไม่สะดุด สุดท้ายแล้ว สกอร์ของ 'Star Trek IV: The Voyage Home' อาจไม่ได้มีธีมเดียวจดจำได้เหมือนบางภาคที่เน้นแฟนฟารี แต่การผสมผสานธีมวาฬกับเท็กซ์เจอร์ที่อบอุ่นและช่วงที่ใช้เสียงวาฬจริง ๆ ทำให้เพลงนี้กลายเป็นหัวใจทางอารมณ์ของหนังสำหรับฉัน — เวลาได้ยินท่อนนั้นอีกครั้ง มันย้ำเตือนถึงความอ่อนโยนและการเชื่อมต่อกับธรรมชาติ มากกว่าความยิ่งใหญ่แบบอวกาศล้วน ๆ

ดนตรีประกอบของ 'Star Wars: Episode I – The Phantom Menace' ถูกประพันธ์โดย John Williams และนั่นคือเหตุผลที่เพลงจากภาคนี้ยังคงถูกพูดถึงอยู่บ่อยครั้งในวงการเพลงประกอบภาพยนตร์ ผมชอบว่าความกล้าของ Williams ในการใส่คอรัสหนักๆ ลงไปในฉากต่อสู้ได้เปลี่ยนโทนของหนังไปเลย โดยเฉพาะชิ้นที่คนจดจำได้ทันทีคือ 'Duel of the Fates' — เสียงประสานของวงออร์เคสตราและคอรัสให้ความรู้สึกดุดันและแทบจะเป็นตัวแทนของความขัดแย้งระหว่างความมืดกับความสว่างในฉากการต่อสู้ของดาร์ธ มอลล์ นอกจากนั้นยังมีธีมที่นุ่มนวลและอบอุ่นอย่างที่ใช้กับตัวละครเด็กหนุ่มบางคน ซึ่งกลายเป็นเมโลดี้ที่ตามมาตลอดซีรีส์ ความหลากหลายของโทนเพลงตั้งแต่ยิ่งใหญ่ ไปจนถึงเปี่ยมอารมณ์ ทำให้ผมรู้สึกว่าสกอร์ชุดนี้ไม่ใช่แค่ฉากประกอบ แต่กลายเป็นอีกตัวละครหนึ่งในหนังเลยทีเดียว

ท่อนเปิดกับบรรยากาศอึมครึมของ 'Witch Hunter Robin' ยังคงตามมาฉันเวลาเปิดเพลย์ลิสต์แนวขมุกขมัวเลยทีเดียว ดนตรีประกอบของเรื่องนี้แต่งโดย Taku Iwasaki — นี่คือชื่อที่คุ้นหูถ้าชอบซาวด์ที่ไม่ยึดติดกับแนวเดียวกัน ฉันชอบวิธีที่เขาผสมกลิ่นของออร์เคสตราเข้ากับพื้นเสียงอิเล็กทรอนิกส์และจังหวะที่คมกริบ ทำให้เพลงไม่เคยรู้สึกเก่าและไม่ใช่แค่ฉากฉูดฉาด แต่มันทำหน้าที่เหมือนตัวละครอีกตัวหนึ่ง เพลงเบสต่ำสัมพันธ์กับรสเคร่ง เครียดในฉากตามล่า ขณะที่เมโลดี้สายเดี่ยวหรือเสียงร้องประสานนุ่มๆ จะพาเข้าสู่ความเหงาและความเป็นมนุษย์ของตัวละคร สิ่งที่ผมชอบเป็นพิเศษคือการใช้พื้นที่ว่างในงานของ Iwasaki — เขาไม่เติมทุกช่องว่างด้วยโน้ต แต่เลือกปล่อยให้ความเงียบสร้างแรงกดดัน การใส่เครื่องเป่าบางเบาไว้นอกจังหวะ หรือเสียงแผ่วของสังเคราะห์ช่วยเพิ่มความลึกลับเมื่อ Robin ยืนมองเมืองในยามค่ำคืน ฉากทดลองหรือห้องปฏิบัติการมักถูกแต่งเติมด้วยพาร์ตซินธ์ล่องลอยที่ทำให้ความรู้สึกเชิงวิทยาศาสตร์เย็นลง ต่างจากฉากบู๊ที่ใช้เพอร์คัชชันคมๆ และสายไวโอลินที่ขาดใจเป็นช่วงๆ โดยรวมแล้วงานของเขาให้ทั้งอารมณ์ noir และความเป็นสมัยใหม่ในเวลาเดียวกัน ทำให้เพลงประกอบไม่เพียงแค่เสริมภาพ แต่ยังกำหนดอารมณ์ของซีรีส์ทั้งเรื่อง ซึ่งสำหรับฉันแล้วนั่นคือผลสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ของงานนี้

เสียงพากย์ไทยใน 'สตาร์เทรค 2' มีเสน่ห์แบบหนังไซไฟคลาสสิกที่ฉายตามทีวีสมัยก่อน — เสียงหนักแน่น แฝงความเป็นละครเวที และบางครั้งก็โอเวอร์กว่าเวอร์ชันต้นฉบับเล็กน้อย ฉันติดตามฉบับพากย์ไทยมาตั้งแต่สมัยยังเป็นเด็ก จดจำได้ชัดว่าพากย์ไทยเน้นความเข้มข้นของอารมณ์เวลาโต้ตอบกัน ซึ่งทำให้ฉากเผชิญหน้าระหว่างกัปตันกับคานน์หนักแน่นขึ้น ข้อมูลอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับรายชื่อนักพากย์ไทยสำหรับฉบับเก่าของ 'สตาร์เทรค 2' มักหาได้ยาก เพราะหลายครั้งเงินเครดิตในโปรแกรมทีวีหรือเทปล้านทำให้ชื่อไม่ถูกเก็บเป็นสาธารณะ แต่นั่นกลับเปิดโอกาสให้ผู้ชมจดจำเสียงกันจากการฟัง: เสียงของกัปตันเคิร์กถูกพากย์เป็นน้ำเสียงสากล แข็งแรงและมีความเป็นผู้นำ ในขณะที่เสียงสป็อคออกโทนเยือกเย็น คุมอารมณ์ และมักใช้จังหวะพูดชัดเจนเพื่อเน้นตรรกะ ส่วนเสียงคานน์มีเอกลักษณ์ดุดัน แหบกร้าวในบางช่วงและเปลี่ยนเป็นลื่นไหลแบบละครเวทีในฉากที่โศกเศร้า ถ้าจะอธิบายคุณลักษณะเสียงโดยสรุป: กัปตันได้โทนสุภาพแต่ทรงพลัง สป็อคได้โทนเย็นสงบที่คงความหนักแน่น และคานน์จะออกแนวดราม่ามากกว่าเพื่อน ทำให้เวอร์ชันพากย์ไทยมีรสชาติของละครไทยยุคก่อนที่ชัดเจน ซึ่งบางคนรักและบางคนอาจรู้สึกว่าเข้มข้นไปหน่อย แต่สำหรับฉัน มันช่วยเติมชีวิตให้ฉากปะทะทางอารมณ์ได้ดี ไม่ใช่แค่คำแปลธรรมดา ๆ เท่านั้น

ท่วงทำนองเปิดตัวของ 'Star Trek' รุ่นดั้งเดิมคือหนึ่งในเพลงประกอบที่ผมยกให้เป็นไอคอนเลย เพราะมันไม่ได้เป็นแค่ทำนองเปิดโชว์ทีวีธรรมดา แต่มันกลายเป็นสัญลักษณ์ของความอยากรู้อยากเห็นและจิตวิญญาณการสำรวจของซีรีส์ เพลงธีมดั้งเดิมที่แต่งโดย Alexander Courage มีเมโลดี้เรียบแต่ทรงพลัง เสียงแตรและฮาร์โมนีที่กว้างทำให้คนฟังรู้ทันทีว่านี่คือการผจญภัยข้ามอวกาศ ท่อนเปิดที่ค่อนข้างเป็นแฟร์แฟร์ (fanfare) ผสมกับสัมผัสโรแมนติกเล็กๆ ทำให้มันคงทนและถูกใช้ซ้ำในหลายงาน ตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมาก็เห็นได้ชัดว่าท่วงทำนองนี้ถูกยกขึ้นเป็นตัวแทนของแฟรนไชส์ ไม่ว่าจะเป็นในการ์ตูน งานคอนเสิร์ต งานพาโรดี้ หรือการอ้างอิงทางวัฒนธรรมอื่นๆ ความยิ่งใหญ่ของเพลงประกอบ 'Star Trek' ยังไม่จำกัดแค่ธีมดั้งเดิม เพราะงานภาพยนตร์ก็สร้างชิ้นที่กลายเป็นไอคอนได้เช่นกัน Jerry Goldsmith กับผลงานใน 'Star Trek: The Motion Picture' ทำให้โลกของซาวด์แทร็กภาพยนตร์ไซไฟมีมิติที่แตกต่างออกไป เสียงสังเคราะห์ผสมวงออร์เคสตราและคอรัสทำให้เกิดบรรยากาศลึกลับแต่ยิ่งใหญ่ เพลงของ Goldsmith ให้ความรู้สึกว่าการสำรวจอวกาศมีทั้งความสง่าและความไม่แน่นอน ซึ่งช่วยตอบโจทย์ภาพยนตร์ใหญ่ที่ต้องการความเป็นมหากาพย์ ในขณะเดียวกัน James Horner ใน 'Star Trek II: The Wrath of Khan' ก็มีทำนองที่เข้มข้นและมีอารมณ์ ส่วน Michael Giacchino ที่ทำธีมให้กับ 'Star Trek' ฉบับรีบูตเมื่อปี 2009 ก็ฉลาดในการผสมผสานองค์ประกอบคลาสสิกเข้ากับสไตล์ร่วมสมัย ทำให้ผู้ชมรุ่นใหม่รู้สึกผูกพันโดยไม่สูญเสียตัวตนของต้นฉบับ การที่เพลงชิ้นใดชิ้นหนึ่งจะถูกมองว่าเป็นไอคอนสำหรับผมขึ้นอยู่กับความสามารถของมันในการสร้างอารมณ์และความทรงจำร่วม เพลงธีมของ Alexander Courage ทำหน้าที่นั้นได้อย่างสมบูรณ์สำหรับแฟนรุ่นดั้งเดิม ส่วน Goldsmith มอบมิติใหม่ที่คนรักหนังจะจำได้ทันทีเมื่อได้ยินเสียงคอรัสหรือเสียงสังเคราะห์ที่ลอยขึ้น ผมชอบเวลาที่เพลงจากแต่ละยุคถูกหยิบมาเล่นคู่กันในคอนเสิร์ตหรือเวอร์ชันรีมิกซ์ เพราะมันแสดงให้เห็นถึงการวิวัฒนาการของความคิดสร้างสรรค์และการคงไว้ซึ่งเอกลักษณ์ของเรื่องราวเดียวกัน ท้ายที่สุดแล้ว สำหรับผม เพลงประกอบที่ถือเป็นไอคอนของ 'Star Trek' ไม่ได้มีเพียงชิ้นเดียว แต่มันคือชุดของผลงานที่เชื่อมโยงกันระหว่างอดีตและปัจจุบัน เมื่อได้ยินท่วงทำนองเหล่านี้ มันทำให้ความรักในการสำรวจและความหวังต่ออนาคตยังคงคุกรุ่นอยู่ในอก — นั่นแหละเป็นความไอคอนิกที่ผมรู้สึกได้

เพลงประกอบของ 'Fairy Tail' แต่งโดย Yasuharu Takanashi ซึ่งเป็นคนที่ผมคิดว่าทำให้ซีรีส์นี้มีชีวิตขึ้นมาในแง่ของเสียงดนตรี ผมชอบวิธีที่เขาใช้เครื่องดนตรีออร์เคสตรา ผสมกับกลองจังหวะหนัก ๆ และเมโลดี้สั้น ๆ ที่ติดหู ทำให้ฉากการต่อสู้ดูยิ่งใหญ่และฉากซึ้ง ๆ กลับอบอุ่นในเวลาเดียวกัน เพลงประกอบเด่น ๆ ที่แฟน ๆ มักนึกถึงคือโทนเมนธีมของเรื่อง — ทำนองที่โผล่มาเป็นสัญลักษณ์ของมิตรภาพและการผจญภัย ซึ่งมักถูกนำกลับมาใช้ในช่วงช็อตสำคัญ นอกจากงานออร์เคสตราแล้ว ยังมีเพลงเปิด-ปิดที่ไม่ใช่ OST ประจำตอนที่คนจดจำมาก เช่นเพลงเปิดจังหวะสดใสที่เปิดยุคแรกของอนิเมะ ทำให้ภาพจำของตัวละครและบรรยากาศเรื่องติดอยู่ในหัวไปเลย ทั้งท่อนโหม่งและคอรัสที่ร้องตามได้ง่าย ๆ นี่แหละคือเหตุผลที่ผมมองว่างานของ Takanashi กับเพลงเปิด-ปิดชุดนั้นช่วยยกระดับความทรงจำของคนดูได้อย่างชัดเจน