สตาร์ เทรค ทะยานสู่ห้วงมืด

เสียงวิจารณ์ต่อ 'Star Trek Into Darkness' แผ่กว้างตั้งแต่ชื่นชมจนถึงวิจารณ์เรื่องความซับซ้อนของพล็อต และฉันเองก็คงอยู่ตรงกลางระหว่างสองขั้วนั้น

หลายคอมเมนต์ยกย่องด้านงานภาพและการกำกับแบบบล็อกบัสเตอร์ของผู้กำกับ โดยเฉพาะฉากแอ็กชันที่จัดจ้านและการใช้เทคนิคภาพยนตร์ที่ทำให้หนังดูยิ่งใหญ่กว่าภาคก่อนๆ ฉันรู้สึกว่าเหล่านักแสดงทำหน้าที่ได้ดี—คนเขียนบทให้บทที่ถูกขับเคลื่อนด้วยอารมณ์แต่บางครั้งก็รู้สึกว่าตัวละครถูกพาไปตามจังหวะของฉากมากกว่าจะขับเคลื่อนเรื่อง

ด้านที่โดนวิจารณ์หนักคือการนำเอาธีมและองค์ประกอบจาก 'Star Trek II: The Wrath of Khan' มาปรับใหม่ โดยนักวิจารณ์บางคนมองว่าเป็นการยำรวมไอเดียเดิมๆ มากกว่าจะสร้างสิ่งใหม่ ฉันยอมรับว่าการอ้างอิงคลาสสิกนั้นมีเสน่ห์ แต่เมื่อมันทำให้โครงเรื่องบางจุดขาดแรงจูงใจ ก็ยากจะมองข้ามอย่างไม่คิดอะไร ผลสรุปสำหรับฉันคือหนังเป็นความบันเทิงที่มีมิติ ไม่ได้สมบูรณ์แบบ แต่ก็ไม่ใช่ล้มเหลวอย่างที่เสียงวิจารณ์เชิงลบสุดโต่งอ้างเลย

รายชื่อหลักของหนัง 'สตาร์ เทรค ทะยานสู่ห้วงมืด' ค่อนข้างคุ้นตาและเต็มไปด้วยคนที่เล่นเป็นตัวละครไอคอนิกของแฟรนไชส์ การรวบรวมชื่อสำคัญที่เด่นชัดได้แก่ Chris Pine (รับบทเป็น James T. Kirk), Zachary Quinto (Spock), Zoe Saldana (Uhura), Karl Urban (Dr. Leonard 'Bones' McCoy), Simon Pegg (Montgomery 'Scotty' Scott), John Cho (Sulu) และ Anton Yelchin (Pavel Chekov)

นอกจากนั้นยังมี Benedict Cumberbatch ในบทสำคัญที่เป็นบุคลิกชวนพูดถึงอย่าง Khan Noonien Singh, Alice Eve รับบท Dr. Carol Marcus, Bruce Greenwood เป็น Captain Christopher Pike, Peter Weller เป็น Admiral Alexander Marcus และ Noel Clarke ในบท Riley ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นคนที่ฉันมักชอบหยิบมาพูดถึงบ่อย ๆ เวลาคุยเรื่องการแคสต์หนังเรื่องนี้ เพราะแต่ละคนช่วยเติมมิติให้กับเวอร์ชันรีบูตได้อย่างชัดเจน

ความคิดแรกที่ผุดขึ้นคือ ถ้าอยากเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครในเชตรีบูตแบบเต็มๆ การดู 'สตาร์ เทรค' ฉบับออกฉายปี 2009 ก่อนจะช่วยได้มาก

ฉันเคยเริ่มดูแฟรนไชส์นี้แบบกระโดดข้ามไปดู 'สตาร์ เทรค ทะยานสู่ห้วงมืด' เลย แล้วก็รู้สึกเหมือนข้ามบทสนทนาบางส่วนไป—ความตึงเครียดระหว่างเคิร์กกับสป็อก รวมถึงพื้นฐานของการตั้งความสัมพันธ์ในยานเอนเตอร์ไพรส์ ถูกปูไว้ในหนังก่อนหน้า ดังนั้นเมื่อดู 'ทะยานสู่ห้วงมืด' แบบคนที่รู้จักที่มาที่ไปแล้ว หลายฉากจะหนักแน่นและมีน้ำหนักมากขึ้น ทั้งการตัดสินใจและจังหวะช็อตสำคัญๆ

แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าดูเดี่ยวๆ แล้วจะไม่สนุก หนังยังมีจุดที่ดูได้เป็นหนังกดดันและแอ็กชันเพียวๆ แต่ถาอยากสัมผัสอารมณ์ครบทุกชั้นแบบที่ทีมงานตั้งใจ ปูพื้นด้วย 'สตาร์ เทรค' (2009) ก่อนจะทำให้การดูภาคต่อมีความหมายกว่าแค่ไล่ฉากระเบิด — นี่คือความเห็นจากคนที่ชอบเห็นพัฒนาการตัวละครและชอบเชื่อมจุดต่างๆ เข้าด้วยกัน

ฉากเปิดเผยว่า 'John Harrison' คือ 'คาห์น' เป็นจุดเปลี่ยนที่ฉันคิดว่าสำคัญที่สุดใน 'สตาร์ เทรค ทะยานสู่ห้วงมืด' เพราะมันโยนความขัดแย้งจากระดับปัจเจกไปสู่เรื่องของประวัติศาสตร์และความรับผิดชอบขององค์กร

ตอนแรกฉันรู้สึกลำพังกับความโกรธของเคิร์ก—ไม่ใช่แค่อารมณ์แบบฮีโร่ แต่เป็นการเผชิญหน้ากับความพ่ายแพ้ของระบบที่เขาเคารพมากที่สุด การเปิดเผยนี้ทำให้ศัตรูกลายเป็นเงาของอดีต และพลิกคำถามจาก "ใครคุกคามเรา" เป็น "เราเคยทำอะไรกับคนเหล่านี้มาก่อน" ผมเห็นว่ามันทำให้เรื่องราวไม่ได้เป็นแค่แมทช์ของระเบิดและไล่ล่า แต่กลายเป็นบทสนทนาเกี่ยวกับผลของการทดลองทางพันธุกรรม ความอยากได้อำนาจ และตรรกะของการแก้แค้น

ฉากนี้กระตุ้นให้ตัวละครต้องตัดสินใจที่หนักขึ้น—เคิร์กต้องเลือกระหว่างการบังคับใช้หน้าที่กับความเป็นผู้นำที่มีความเมตตา ความสัมพันธ์ระหว่างเขากับสป็อกมีมิติใหม่ เพราะทั้งคู่ต้องตอบคำถามว่าการรักษาความปลอดภัยของสังคมควรแลกด้วยหลักการมากแค่ไหน เหมือนที่ 'Star Trek II: The Wrath of Khan' เคยทำไว้ แต่นี่นำไปสู่การตั้งคำถามเกี่ยวกับ Starfleet เองอย่างเด่นชัดขึ้น

คิดภาพยานรบสองฝั่งชนกันตรงกลางกาแลกซี่แล้วลองไตร่ตรองจากมุมเทคนิคดูสิ ผมมองว่าเมื่อเปรียบเทียบ 'Star Trek' กับ 'สงครามพิฆาตจักรวาล' ปัจจัยหลักที่ตัดสินผลคือลักษณะอาวุธ วิธีรบ และจำนวนยานที่เข้าปะทะ

ฝ่ายของ 'สงครามพิฆาตจักรวาล' มีอาวุธหนักอย่าง 'เวฟโมชันกัน' ที่สามารถปล่อยพลังทำลายได้ในระดับทำลายดาวหรือทำลายกองยานทั้งกองในช็อตเดียว จุดเด่นคือพลังเดี่ยวที่ท่วมท้นและความทนทานของเรือรบหลัก เช่น ยานยามาโตะ ถูกออกแบบมาเพื่อภารกิจเปลี่ยนแปลงสมดุลสงครามด้วยการยิงครั้งเดียวที่มีผลรุนแรงมาก

ในทางกลับกัน 'Star Trek' เน้นระบบสงครามที่เป็นเครือข่าย: แปลสัญญาณได้ไกล ระบบโล่ที่ปรับตัวได้ ปืนเฟเซอร์ที่ปรับระดับกำลังได้ และกลยุทธ์ทำงานร่วมกันของกองเรือ ถ้าทีมของสหพันธ์มีเวลาเตรียมการ พวกเขาสามารถใช้การสอดแนมไกล การลอบโจมตีหลายมุม หรือแม้แต่ใช้เทคโนโลยีรบทางอิเล็กทรอนิกส์เพื่อรบกวนการประจุพลังของศัตรู

สรุปสั้นๆ ว่าถ้าเป็นการปะทะแบบยานต่อยานโดยตรงและยามาโตะยิงเต็มพลังทันที มันมีโอกาสสูงที่จะชนะ แต่ถ้าเป็นการปะทะแบบกองเรือหรือการรบที่มีเวลาวางแผน 'Star Trek' มีข้อได้เปรียบจากจำนวน เทคนิค และการประสานงาน ผมชอบภาพความขัดแย้งแบบนี้เพราะมันรวมทั้งพลังดิบและยุทธศาสตร์เข้าไว้ด้วยกัน และคิดว่าเรื่องแบบนี้สุดท้ายขึ้นกับสถานการณ์สนามรบมากกว่าจะมีคำตอบเดียวแน่นอน

การตัดสินใจว่าจะดู 'สตาร์ เทรค ทะยานสู่ห้วงมืด' แบบซับหรือพากย์ ขึ้นกับว่าคุณให้ความสำคัญกับอะไรในหนังมากกว่ากัน

ผมเป็นคนที่ติดตามแฟรนไชส์นี้มานาน เลยค่อนข้างซีเรียสเรื่องการแสดงต้นฉบับ เพราะน้ำเสียง น้ำหนักอารมณ์ และจังหวะการพูดของนักแสดงมีผลต่อการรับรู้ตัวละครอย่างมาก ในเวอร์ชันซับ คุณจะได้ยินการแสดงดิบ ๆ ที่ไม่ผ่านการปรุงแต่งมากนัก ทำให้สัมผัสถึงความตึงเครียด ความขัดแย้ง และมู้ดของฉากในแบบที่ผู้สร้างตั้งใจไว้ รวมถึงรายละเอียดเล็ก ๆ ในบทพูดที่มักถูกเปลี่ยนหรือย่อเมื่อต้องแปลเป็นพากย์

แต่อีกด้านหนึ่ง พากย์ไทยก็มีข้อดีชัดเจนสำหรับการดูแบบผ่อนคลายหรือดูพร้อมครอบครัว เพราะไม่ต้องเพ่งอ่านข้อความตลอดเวลา ฉากบู๊ฉับไวหรือมุมที่กล้องเคลื่อนไหวเร็วจะดูลื่นไหลขึ้นเมื่อไม่ต้องแบ่งความสนใจไปที่ซับ ผมมักจะเลือกซับถ้าดูคนเดียวและอยากอินกับการแสดง แต่มักเปิดพากย์เมื่อชวนเพื่อนที่ไม่ชอบอ่านซับมาดูด้วยกัน — สรุปแล้วเลือกตามสไตล์การดูของคุณ และอย่าแปลกใจถ้าสำหรับบางช่วงเวลาคุณเปลี่ยนใจกลางเรื่องเลยก็ได้

เสียงดนตรีที่ยังติดหูที่สุดจากภาพยนตร์เรื่องนี้คือผลงานของ Michael Giacchino.

ฉันมักจะนึกถึงเมโลดี้ที่ผสมทั้งความยิ่งใหญ่และความเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์แบบคลาสสิก เมื่อฟังธีมเปิดของ 'สตาร์ เทรค ทะยานสู่ห้วงมืด' เสียงทองเหลืองกับโทนสังเคราะห์ตัดกันได้อย่างลงตัว ทำให้ฉากการไล่ล่าระหว่างยานต่าง ๆ มีแรงกระตุ้นทางอารมณ์มากขึ้น อีกสิ่งที่ชอบคือการกลับมาของโมทีฟจากภาพยนตร์ 'สตาร์ เทรค' เวอร์ชันก่อนหน้า ซึ่งทำให้ความต่อเนื่องทางดนตรีรู้สึกอบอุ่นและมีชั้นเชิง

ในมุมมองของแฟนหนังที่ชอบฟังสกอร์เพลย์ซ้ำ ๆ ฉันเห็นว่า Giacchino ถนัดสร้างธีมที่จำง่ายแต่สามารถพัฒนาเป็นฉากดราม่าได้ เช่นเดียวกับผลงานของเขาใน 'Up' การใช้เครื่องดนตรีเฉพาะจังหวะช่วยขับเน้นบรรยากาศในฉากสำคัญ ๆ ของภาพยนตร์เรื่องนี้ ทำให้เพลงไม่ได้เป็นแค่พื้นหลัง แต่กลายเป็นตัวเล่าเรื่องอีกชิ้นหนึ่ง ซึ่งยังคงทำให้ฉันย้อนไปฟังซ้ำอยู่บ่อยครั้ง

เมื่อได้ดู 'Star Trek III: The Search for Spock' ครั้งแรก ฉันรู้สึกเหมือนถูกลากเข้าไปในเรื่องราวที่มีทั้งความเศร้าและความบ้าบิ่นของมิตรภาพที่ไม่ยอมแพ้

เนื้อเรื่องหลักเป็นการตามหาร่างและวิญญาณของสป็อกหลังจากเหตุการณ์ใน 'Star Trek II: The Wrath of Khan' ที่ทำให้สป็อกเสียชีวิตไป แต่มีเบาะแสว่า 'คาทรา' — ส่วนวิญญาณหรือความทรงจำของสป็อก — ถูกเก็บไว้ที่สตาร์เบสของฟลาวนท์ (หรือคนที่เกี่ยวข้องในเรื่อง) ทำให้กัปตันเคิร์กและลูกเรือหลายคนตัดสินใจทำสิ่งผิดกฎเพื่อเอาสิ่งนั้นกลับคืนมา นักแสดงที่มีบทบาทเด่น เช่น เคิร์กและซาอวิก ต้องเผชิญกับการตัดสินใจที่หนักหน่วง และความขัดแย้งกับเคลิงกอนที่ต้องการใช้พลังของ 'เจเนซิส' เพื่อจุดประสงค์ของตัวเอง

สิ่งที่ทำให้ฉันติดตามไม่ใช่แค่การผจญภัยแบบไซไฟ แต่เป็นการสำรวจความหมายของคำว่าเพื่อนแท้ กับการยอมเสียสละและผลลัพธ์ที่ตามมา หนังมีทั้งฉากแอ็กชัน ไหวพริบแบบสตาร์เทรค และช่วงเวลาที่นุ่มนวลซึ้งๆ ระหว่างตัวละคร ฉากบนดาวเจเนซิสที่เต็มไปด้วยวิวแปลกตา กับการเผชิญหน้ากับเคลิงกอนทำให้หนังมีจังหวะขึ้นลงชัดเจน สำหรับฉัน นี่คือหนังที่ผสมความเศร้าและความหวังได้อย่างลงตัวและทำให้รู้สึกว่ามิตรภาพในยามวิกฤตมีน้ำหนักมากกว่ากฎการทหาร

สายสัมพันธ์และความสูญเสียถูกดึงมาขยายจนเห็นชัดใน 'Star Trek III: The Search for Spock' โดยเรื่องราวเริ่มจากผลพวงของเหตุการณ์ในภาคก่อน ที่ทำให้ศพลูกเรือคนสำคัญกลายเป็นปมใหญ่หัวใจของเรื่อง

ฉากหลักประกอบด้วยการตัดสินใจของลูกเรือเอนเทอร์ไพรส์ที่จะกลับไปยังดาวเกิดใหม่หรือ 'เจเนซิส' เพื่อเอาศพของสป็อคกลับมา และความขัดแย้งกับฝ่ายนอกดาวอย่างกองกำลังคลิงออนที่อยากใช้พลังของเจเนซิสเป็นอาวุธ ฉันรู้สึกว่าเส้นเรื่องตรงนี้ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างเคิร์ก สป็อค และแม็คคอยโดดเด่นขึ้น เพราะผลจากการตายของสป็อคปรากฏเป็นแรงขับให้พวกเขากระทำในสิ่งที่เกือบข้ามเส้นของหน้าที่

ตอนจบที่เกี่ยวข้องกับการคืน 'คาทร่า' หรือวิญญาณของสป็อคให้กับร่าง ทำให้ฉากสุดท้ายมีความเป็นพิธีกรรมทั้งทางอารมณ์และเชิงพิธีกรรมทางวัฒนธรรมของวุลคาน หนังจึงไม่ใช่แค่หนังแอ็กชันหรือไซไฟธรรมดา แต่ยังเป็นเรื่องของมิตรภาพ การเสียสละ และผลของการเลือกทำในสิ่งที่หัวใจบอกไว้แทนคำสั่งทางการ เป็นมุมที่ทำให้ฉันยังคิดถึงบทบาทของตัวละครมากกว่าแค่ฉากการต่อสู้

เริ่มต้นด้วยความคลาสสิกก่อนก็ดีนะ — ถ้าจะเข้าไปสัมผัสแก่นแท้ของจักรวาล 'Star Trek' ผมมักจะแนะนำให้เริ่มจาก 'Star Trek: The Original Series' ก่อน เพราะมันเป็นจุดกำเนิดของไอเดียหลักทั้งหลาย: การสำรวจ ความเป็นมนุษย์ และการเผชิญหน้ากับสิ่งที่ไม่รู้จัก ตัวละครอย่างเคิร์กกับสป็อกให้รสชาติดราม่าและปรัชญาที่ชัดเจน และหลายตอนสั้น ๆ ของซีรีส์นี้มีโครงเรื่องที่จบในตอนเดียวซึ่งช่วยให้เข้าใจธีมได้เร็วโดยไม่ต้องติดตามโค้งยาวของพล็อต

บรรยากาศของยุค 60s อาจดูเก่าตาเอาเรื่อง แต่สำหรับผมเสน่ห์อยู่ที่การเล่าเรื่องตรงไปตรงมาและมุมมองทางสังคมที่ยังคมอยู่หลายตอน อย่างเช่นตอนที่ตั้งคำถามเรื่องสงคราม เชื้อชาติ หรือจริยธรรมของเทคโนโลยี ดูแล้วจะเข้าใจว่าทำไมซีรีส์นี้ถึงกลายเป็นแม่แบบของแฟรนไชส์ทั้งหมด อีกข้อดีคือถ้าชอบคาแรกเตอร์และธีมจากที่นี่ จะทำให้การขยับไปดูผลงานยุคหลัง ๆ สบายขึ้น เพราะจะเห็นรากที่ถูกต่อยอดมา

ท้ายที่สุด ผมคิดว่าการเริ่มต้นด้วย 'Star Trek: The Original Series' ให้ทั้งความรู้สึกของต้นฉบับและกรอบความคิดที่ช่วยให้ดูผลงานอื่น ๆ ได้ลึกขึ้น แม้ภาพจะเก่าไปบ้าง แต่ความคิดในหลายตอนยังคมอยู่และให้มุมมองที่ทำให้การเดินทางในจักรวาลนี้มีน้ำหนักขึ้น