เพลงใดทำให้ศิลปินถูกเรียกว่าเจ้าแม่ K-Pop ในไทย?

กลุ่มที่มียอดวิวเดบิวต์สูงสุดในไทยคือ 'BLACKPINK' — นี่เป็นสิ่งที่ฉันเห็นชัดจากการสังเกตคลิปวิดีโอและการตอบรับของแฟนๆ ในโซเชียลมีเดียภายในประเทศ การเปิดตัวด้วยซิงเกิล 'BOOMBAYAH' กับแนวเพลงที่ดุดัน รูปแบบการถ่ายทำมิวสิกวิดีโอที่เด่นและคอนเซ็ปต์ที่ชัดเจน ทำให้คลิปกระจายไวมากในไทย ไม่ใช่แค่ยอดวิวบนยูทูบเท่านั้น แต่การแชร์บนแพลตฟอร์มต่างๆ กระตุ้นให้คนไทยจำนวนมากเข้าไปดูซ้ำๆ จนขึ้นเป็นหนึ่งในเดบิวต์ที่มีการดูสูงสุดจากผู้ชมไทยเมื่อเทียบกับวงเกิร์ลกรุปอื่นๆ ในฐานะแฟนที่ติดตามทั้งการโปรโมตและพฤติกรรมแฟนคลับไทย ผมเห็นได้ชัดว่าแฟนไทยชอบภาพลักษณ์ที่เป็นเอกลักษณ์และเพลงที่ติดหู ทำให้จำนวนการดูในช่วงเดบิวต์พุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว สรุปสั้นๆ คือถาวรในแง่ของการมองความนิยมตั้งแต่วันแรก 'BLACKPINK' ถือว่าทำสถิติเดบิวต์ที่แข็งแรงและครองใจผู้ชมไทยได้อย่างรวดเร็ว

พอเห็นแฟนๆ เรียกไอดอลว่า 'mom' ทุกทีฉันก็ยิ้มเพราะคำเรียกนี่มีชั้นความหมายมากกว่าที่คิด ในมุมของฉัน 'mom' มักถูกใช้เมื่อแฟนเห็นพฤติกรรมที่ให้ความรู้สึกเหมือนแม่—คอยดูแล เมคชัวร์ว่าสมาชิกทุกคนโอเค เตรียมข้าวของหรืออาหารให้ในเบื้องหลัง หรือปลอบใจเมมเบอร์ตอนเหนื่อย เหตุการณ์ง่ายๆ ในรายการวาไรตี้หรือไลฟ์สดที่เห็นใครคนหนึ่งยืนดูแลคนอื่นจนแฟนคลับเรียกกันว่า 'mom' มักทำให้ภาพลักษณ์นั้นติดตาไปเลย อีกเลเยอร์หนึ่งที่ฉันสังเกตคือโทนความเคารพและความอบอุ่นในคำเรียกนี้ บางครั้งแฟนใช้ 'mom' กับไอดอลที่อายุมากกว่าเพื่อนร่วมวงเพื่อสื่อถึงความรับผิดชอบและความน่าเชื่อถือ แต่ก็มีการใช้แบบขบขันหรือชื่นชม เช่น เวลาใครสักคนทำอาหารเก่งหรือเป็นคนคุมตารางให้ ทุกอย่างกลายเป็นเหตุผลให้แฟนเรียกคำนี้ได้โดยไม่จำเป็นต้องเกี่ยวกับอายุจริงๆ สรุปว่าฉันมอง 'mom' เป็นคำสั้นๆ แต่เต็มไปด้วยความรักและการยอมรับ มันบอกว่าแฟนมองคนนั้นเป็นคนที่พร้อมจะดูแลผู้อื่น และได้บทบาทแม่ในพื้นที่เล็กๆ ของวงการบันเทิง นี่แหละเสน่ห์ของภาษาฟandom ที่ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างศิลปินกับแฟนมีมิติขึ้น

แฟนเพลงสายไอดอลอย่างฉันมักจะชี้ให้เห็นว่าไอดอลกรุ๊ปของผู้หญิงในไทยมีบทบาทมากกว่าการเต้นบนเวที — พวกเธอสร้างผลงานเพลงที่เข้าสู่วงการรางวัลจริงจังด้วย กรุ๊ปที่ชัดเจนที่สุดคงต้องยกให้ 'BNK48' ที่ไม่ได้เป็นแค่กลุ่มไอดอลธรรมดา แต่เป็นเครือข่ายของศิลปินหญิงที่ปล่อยซิงเกิลและผลงานโปรเจกต์ต่าง ๆ จนได้รับการยอมรับจากสื่อและเวทีเพลงหลายครั้ง เรื่องนี้เห็นได้จากการที่เพลงของวงและซับยูนิตต่าง ๆ ถูกเสนอชื่อและคว้ารางวัลในหมวดรางวัลยอดนิยม/รางวัลเพลงที่แฟนๆ ให้การโหวต แฟนคลับอย่างฉันชอบมองว่าการมีเวทีประกาศรางวัลช่วยยืนยันว่าเส้นทางนักร้องของพวกเธอไม่ได้มาเล่น ๆ อีกมุมหนึ่งคือการที่สมาชิกบางคนในกลุ่มแยกออกมาทำงานในวงการบันเทิงอื่น ๆ แล้วกลับมาสร้างผลงานเพลงเดี่ยวหรือร่วมงานกับศิลปินคนอื่น ผลงานพวกนี้บางชิ้นก็ได้รางวัลหรือคำชมเชยจากนักวิจารณ์ ทำให้ฉันรู้สึกว่ากรุ๊ปไอดอลหญิงสมัยใหม่มีความยืดหยุ่นและพลังในการผลักดันผลงานเพลงให้เป็นที่ยอมรับในวงกว้าง

พอลุกขึ้นมาดูรูปพรมแดงล่าสุดแล้วต้องยอมรับว่า ชมพู่ อารยา คือหนึ่งในชื่อที่คนมักพูดถึงเมื่อเอ่ยถึงคำว่า 'สาวแซ่บ' ในวงการบันเทิงไทย การแต่งกายบนพรมแดง เสื้อผ้าสวยตัดพอดีตัว และความมั่นใจในการโพสต์ท่า ทำให้ภาพลักษณ์ของเธอดูเซ็กซี่ในแบบผู้ใหญ่ที่มีสไตล์ ไม่ได้เป็นเพียงการโชว์เนื้อหนัง แต่เป็นการสื่อสารแฟชั่นและพลังของการเป็นตัวเอง ทุกครั้งที่เห็นช็อตจากงานแฟชั่นหรืองานโฆษณาที่เธอขึ้นปกนิตยสาร จะเห็นมิติของความแซ่บที่ผสมด้วยความหรูหราและความเป็นมืออาชีพ ในความคิดฉัน ความแซ่บของเธอไม่ได้จำกัดแค่หน้าตาหรือการแต่งกาย แต่มาจากการควบคุมภาพลักษณ์ การเลือกงาน และการสื่อสารกับแฟนคลับ ที่ทำให้คนดูรู้สึกว่าความเซ็กซี่นั้นเป็นส่วนหนึ่งของแบรนด์ส่วนตัว ไม่ใช่แค่พร็อพชั่วคราว เป็นความแซ่บที่ยืนหยัดและมีรสนิยม ซึ่งนั่นแหละคือเหตุผลที่หลายคนยกเธอเป็นต้นแบบด้านนี้

วงการเพลงไทยไม่ได้มีคำตอบเดียวให้เรื่องนี้ — คำถามว่ามีเพลงฮิปฮอปไทยเพลงไหนขึ้นชาร์ตสูงสุด ขึ้นกับว่าคุณหมายถึงชาร์ตไหน ผมมองจากมุมคนฟังคลื่นวิทยุในยุคก่อนสตรีมมิ่ง: เพลงฮิปฮอปที่ทะลุเข้ามาเป็นเพลงฮิตระดับชาติ มักเป็นงานที่ผสมป็อปกับแร็ปจนเข้าถึงคนทั่วไป ผลงานจากศิลปินรุ่นบุกเบิกอย่างกลุ่มที่เล่นตามคลื่นหลักบางช่วง เคยขึ้นถึงอันดับต้น ๆ ของชาร์ตวิทยุและชาร์ตยอดขายเทป/ซีดี แม้จะไม่ใช่เพลงฮิปฮอปล้วนๆ แต่มันทำให้แนวนี้ถูกยอมรับในวงกว้าง เห็นได้ชัดว่าการทำเพลงที่มี hook โดดเด่นและจังหวะที่คนทั่วไปร้องตามได้ ช่วยให้แร็ปเปอร์ขึ้นไปอยู่บนชาร์ตใหญ่ได้ง่ายกว่าเพลงแนวลึก ๆ ที่เน้นเนื้อหาเฉพาะกลุ่ม ผมจึงมักนึกถึงช่วงที่ฮิปฮอปเริ่มผสมกับป็อป แล้วเพลงเหล่านั้นก็กลายเป็นสะพานพาคนทั่วไปมารู้จักแนวนี้มากขึ้น

ฟังเพลงเคป็อปแล้วจะเห็นว่า 'แนวเพลง' เป็นกรอบที่ช่วยให้ศิลปินและแฟน ๆ ตีความสไตล์ได้ชัดเจนขึ้น ทั้งในด้านเสียง ดนตรี และภาพลักษณ์ เมื่อฉันฟัง 'BTS' กับเพลงที่มีองค์ประกอบฮิปฮอปแล้ว จะจับได้ทันทีว่าจังหวะกลองหนัก เนื้อร้องเชิงเล่าเรื่อง และการสลับระหว่างร้องกับแร็ปเป็นเครื่องหมายของสไตล์นั้น ขณะที่เพลงของ 'BLACKPINK' หลายเพลงเลือกใช้บีทอิเล็กทรอนิกส์และฮุกที่ทิ้งความรู้สึกพลัง ผู้ผลิตมักเล่นกับเท็กซ์เจอร์เสียงและการมิกซ์ให้ฮุกเด่นเพื่อสร้างอิมแพค นอกจากองค์ประกอบดนตรีแล้ว แนวเพลงยังขยายไปถึงการเรียบเรียงเสียงประสาน เทคนิคการร้อง การใช้เอฟเฟ็กต์ และการจัดวางแร็ปหรือบริดจ์ ซึ่งทั้งหมดนี้จะสะท้อนคอนเซ็ปต์บนสเตจและวิดีโอด้วย ฉันมักมองว่าการระบุแนวช่วยให้เข้าใจว่าทำไมวงเดียวกันสามารถออกทั้งเพลงแดนซ์สนุกและบัลลาดซึ้ง ๆ ได้ เพราะพวกเขาเปลี่ยนกรอบและโทนให้สอดคล้องกับแนวที่เลือก ผลสุดท้ายคือแฟน ๆ จะมีคำอธิบายง่าย ๆ ว่าเพลงนี้อยู่ในตระกูลไหน แล้วก็เลือกรับฟังตามอารมณ์ได้สะดวกกว่าเดิม

เพลงไทยที่มียอดวิวทะลุหลักร้อยล้านบนแพลตฟอร์มออนไลน์มีหลายแนวและมาจากทั้งศิลปินกลุ่มและเดี่ยว ซึ่งสิ่งที่เห็นชัดคือความหลากหลายของรสนิยมคนดู ตัวอย่างเพลงที่คุ้นหูและมักถูกหยิบยกว่ามียอดวิวเกิน 100 ล้านได้แก่ 'คุกกี้เสี่ยงทาย' เวอร์ชันภาษาไทยของวงไอดอลหญิงที่ทำให้แฟนเพลงทั้งรุ่นเล็กและวัยรุ่นเกิดความคึกคัก อีกหนึ่งชิ้นงานที่เป็นปรากฎการณ์คือเพลงจากศิลปินไทยที่ออกมาในระดับสากลอย่าง 'LALISA' แม้สไตล์จะผสมหลายภาษา แต่การที่ศิลปินเป็นคนไทยก็ช่วยผลักดันความสนใจไปทั่วโลก ผมยังชอบสังเกตว่าบางเพลงลูกทุ่งหรือเพลงพื้นบ้านที่ถูกนำไปใส่มิวสิกวิดีโอใหม่ ๆ ก็สามารถสะสมผู้ชมจำนวนมากได้ เช่นเพลงแนวลูกทุ่งที่มีเสน่ห์เฉพาะตัวมักมีคลิปคัฟเวอร์หรือเวอร์ชันสดที่มียอดเข้าชมสูงจนทะลุหลักสิบล้านไปไกล เพลงพวกนี้แสดงให้เห็นว่าความเป็นไทยดั้งเดิมยังจับใจคนดูจำนวนมาก และเมื่อบวกกับแพลตฟอร์มออนไลน์ก็เป็นการขยายฐานแฟนเพลงอย่างมหาศาล สรุปสั้นไม่ได้เหมือนเดิม แต่ถ้าจะรวบรวมรายชื่อแบบเป็นทางการ คงต้องดูสถิติปัจจุบันบนยูทูบหรือช่องของค่ายเพลงโดยตรง เพราะมีเพลงใหม่ ๆ เพิ่มขึ้นตลอด แต่สิ่งที่แน่นอนคือชื่อที่ผยองในวงการทั้งไอดอลและศิลปินเดี่ยวจากเมืองไทยต่างมีผลงานที่ทะลุหลักร้อยล้านวิว และแต่ละเพลงก็สะท้อนรสนิยมและยุคสมัยที่ต่างกันออกไป

พอได้เห็นการเปลี่ยนภาพลักษณ์ของ 'Blackpink' ในแต่ละยุค ฉันรู้สึกเหมือนได้ดูละครสั้นๆ ที่ออกแบบมาให้ทุกตอนมีโทนสีและแรงสั่นสะเทือนต่างกัน การเปลี่ยนลุคของพวกเธอไม่ได้เป็นแค่เสื้อผ้าหรือทรงผม แต่มันเชื่อมโยงกับเสียงดนตรี การจัดวางเวที และท่าเต้นที่สื่อความหมายร่วมกัน เวลาที่ 'Blackpink' สลับจากลุคที่ดุดันใน 'Kill This Love' มาเป็นสไตล์สดใสใน 'As If It's Your Last' มันทำให้แฟนๆ ต้องปรับมุมมองใหม่ ทั้งในแง่ของความคาดหวังและการตีความความเป็นตัวตนของศิลปิน การเปลี่ยนภาพลักษณ์ยังมีผลเชิงการตลาดชัดเจน — สินค้าแฟนเมอร์ช กลุ่มเป้าหมายที่เข้ามาดูคอนเสิร์ต หรือแม้แต่การร่วมงานกับแบรนด์แฟชั่นที่ต่างกัน บางคนชอบความแน่นของคอนเซ็ปต์ บางคนชอบความหลากหลายที่ทำให้ศิลปินไม่ถูกจำกัด ฉันมักจะจับสังเกตว่าการเปลี่ยนแปลงที่ทำด้วยเหตุผลศิลปะและเล่าเรื่องได้ดีมักจะได้รับการตอบรับที่ยาวนานมากกว่าแค่เปลี่ยนตามเทรนด์ชั่วคราว