เพลงไม่มีวันไม่มีฉันไม่มีเธอ ถูกแต่งโดยศิลปินคนไหน?

แฟนเพลงคนหนึ่งที่ชอบคลุกคลีในวงการเพลงไทยมานานจะบอกว่าสถานการณ์แบบนี้ค่อนข้างธรรมดา: ชื่อเพลง 'ไม่มีวัน ไม่มีฉัน ไม่มีเธอ' ฟังแล้วค่อนข้างเฉพาะ แต่พอค้นในความทรงจำกลับพบว่ามีเพลงชื่อใกล้เคียงกันหลายเพลงจากศิลปินต่างยุค ทำให้ยืนยันผู้แต่งและปีปล่อยได้ยากหากอ้างแค่นามเพลงเพียงอย่างเดียว จากมุมมองของคนฟังที่ผ่านการอ่านเครดิตอัลบั้มบ่อย ๆ ผมมักจะดูเครดิตในหน้าปกหรือในข้อมูลบนสตรีมมิ่งอย่างเป็นหลัก เพราะบางครั้งเพลงจะถูกเขียนโดยนักแต่งเพลงอิสระ ผลิตโดยค่าย หรือจัดเรียงใหม่โดยศิลปินคนละคน ซึ่งส่งผลให้ปีที่ระบุอาจเป็นปีของการตีความใหม่ มากกว่าเดิมฉบับแรก ดังนั้นถ้าอยากได้คำตอบที่แน่นอน ควรตรวจดูข้อมูลจากเวอร์ชันที่คุณหมายถึง—นั่นแหละจะบอกได้ชัดกว่าว่าใครเขียนและออกปีไหนจริง ๆ

ชื่อเพลงเดียวกันแบบนี้มักสร้างความสับสนได้ง่าย แต่มุมมองแรกของผมคือการมองแบบแฟนเพลงรุ่นเก่า: เพลงอย่าง 'ไม่มีวัน' 'ไม่มีฉัน' และ 'ไม่มีเธอ' มักถูกเขียนโดยศิลปินหรือทีมเขียนเพลงของวงนั้น ๆ โดยเฉพาะในวงการเพลงไทยที่คอมโพสเซอร์และคนเรียบเรียงมักเป็นคนละคนกัน ผมมักตรวจดูเครดิตบนอัลบั้มหรือในช่องคำอธิบายเพลงก่อน ถ้าเป็นเวอร์ชันบัลลาดปกติ เพลงพวกนี้มักมีท่อนร้องเรียบง่าย แต่เรียบเรียงให้ชัดด้วยเปียโน กีตาร์โปร่ง และสตริงเสริมเพื่อสร้างอารมณ์ ส่วนถ้าเวอร์ชันป็อปหรืออิเล็กโทรนิก ผมจะเจอการเรียบเรียงที่ใช้ซินธิไซเซอร์ เบสอิเล็กทรอนิกส์ และสเตริโอสเคปเพื่อให้ทันสมัย โดยรวม สไตล์ของเพลงชื่อนี้จะขึ้นกับศิลปินและโปรดิวเซอร์: บางคนทำเป็นบัลลาดโฟกัสเสียงร้อง บางคนดัดแปลงเป็นอินดี้ป็อปหรืออาร์แอนด์บีที่เน้นบีตและแอมเบียนซ์ — ดังนั้นคนแต่งหรือคนเรียบเรียงจริง ๆ จึงต้องยืนยันจากเครดิตของเวอร์ชันที่คุณฟัง แต่ถ้าฟังแบบรวม ๆ ผมมองว่าแก่นของเพลงเหล่านี้มักเป็นความเหงาและความย้ำคิดย้ำทำที่เรียบเรียงให้เข้ากับอารมณ์นั้นมากกว่าแค่การโชว์เทคนิคการเรียบเรียง

ตรงๆ เลย เพลง 'ไม่มีวันไม่มีฉันไม่มีเธอ' ไม่มีรายการการใช้งานเป็นซาวด์แทร็กในซีรีส์ที่ถูกรวบรวมไว้อย่างเป็นทางการในที่เดียว ดังนั้นสิ่งที่ฉันทำคือรวบรวมความทราบจากการฟังและการติดตามข่าวสารของวงการบันเทิงไทยโดยรวม จากมุมมองของคนฟังเพลงที่ติดตาม OST อยู่บ่อย ๆ เพลงนี้มักถูกหยิบไปใช้เป็นเพลงประกอบฉากอารมณ์หนัก ๆ เช่น ช่วงเลิกราหรือการย้อนอดีตของตัวละครในละครทีวีและซีรีส์ออนไลน์ แต่การใช้จริงจะขึ้นกับการจัดลิขสิทธิ์กับค่ายเพลงหรือค่ายละคร ทำให้บางทีเพลงต้นฉบับจะอยู่ในอีกรายการหนึ่ง ส่วนเวอร์ชันคัฟเวอร์อาจไปโผล่ในรายการอื่นแทน ถ้าพูดถึงการยืนยันเป็นตอน ๆ หรือชื่อเรื่องที่แน่นอน จะต้องดูเครดิตปิดตอนหรือรายการ OST อย่างเป็นทางการของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง เพราะแต่ละครั้งที่เพลงถูกใช้ เวอร์ชันและเครดิตอาจต่างกัน ซึ่งเป็นเรื่องปกติของการจัดเพลงประกอบละครในบ้านเรา

ประโยคนี้ฟังแล้วเหมือนถูกดึงเข้าสู่ความว่างเปล่า และความหมายมันไม่ใช่แค่คำปฏิเสธธรรมดา การจัดวางคำว่า 'ไม่มีวัน ไม่มีฉัน ไม่มีเธอ' ทำให้เกิดภาพของความสิ้นสุดที่แน่นอน ฉันมองว่ามันเป็นการย้ำซ้ำแบบที่ทำให้ความหมายหนักขึ้น ทุกคำตัดความเป็นไปได้ออกไป — ไม่มีวัน หมายถึงไม่มีอนาคตร่วมกัน, ไม่มีฉัน หมายถึงการลบตัวตนหรือการยอมแพ้ของฝ่ายหนึ่ง, ไม่มีเธอ หมายถึงการยอมรับว่าคนที่เคยสำคัญถูกตัดออกจากโลกของอีกคนหนึ่ง ในมุมของคนที่ชอบหนังเกี่ยวกับความทรงจำ การใช้ประโยคแบบนี้ทำให้นึกถึงหนังอย่าง 'Eternal Sunshine of the Spotless Mind' — ฉันเห็นความพยายามจะลบคนออกจากชีวิตและหัวใจ แต่คำย้ำเหล่านี้ก็แฝงด้วยความเจ็บปวดและการยอมจำนน คือทั้งการป้องกันตัวเองและการสารภาพว่าไม่สามารถกลับไปแก้ไขอะไรได้อีก ทั้งสองความหมายนี้อยู่ร่วมกัน ทำให้ประโยคสั้นๆ นี้เป็นทั้งคำปฏิเสธและบทสรุปของความรักที่สิ้นหวัง

ท่อนฮุคของเพลง 'ไม่มีวันไม่มีฉันไม่มีเธอ' ตอกย้ำความผูกพันจนแทบละลายใจ. ผมอ่านเนื้อเพลงแบบคนที่เคยผ่านรักหลายแบบ แล้วรับรู้ได้เลยว่าหลักใหญ่ใจความคือการประกาศตัวตนร่วมกัน ไม่ใช่แค่คำสัญญาลมๆ แต่เป็นการบอกว่าอีกฝ่ายนั้นกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตถึงขนาดถ้าไม่มีเขา ก็เหมือนขาดโมเมนต์หนึ่งของตัวเอง เมื่อฟังซ้ำๆ ผมชอบท่อนที่วนซ้ำเพราะมันทำหน้าที่เหมือนย้ำคำว่า 'เรา' มากกว่าคำว่า 'ฉัน' นั่นทำให้เพลงนี้ไปไกลกว่ารักแบบโรแมนติกธรรมดา มันกลายเป็นเรื่องของการยอมรับซึ่งกันและกัน ทั้งข้อดี ข้อเสีย และความอ่อนแอที่ไม่ได้ซ่อนอยู่ในเงามืด แต่ถูกยอมรับและดูแลเหมือนของมีค่า ยังมีความเศร้าแฝงอยู่บ้าง—แสดงว่าความผูกพันชนิดนี้ไม่ใช่แค่สุขสันต์อย่างเดียว แต่มีความกังวลว่าวันใดวันหนึ่งถ้าสูญเสียไป จะเหลืออะไรให้ยึด ถือเป็นเพลงที่ทำให้ผมนิ่งและนึกถึงการยอมอยู่ร่วมกันอย่างเป็นผู้ใหญ่ มากกว่าจะเป็นแค่ความรักที่ร้อนแรงเพียงชั่วคราว

เคยสังเกตว่าบางเพลงที่เราชื่นชอบมักมีเวอร์ชันถูกคัฟเวอร์หลายครั้ง แต่สำหรับเพลง 'ไม่มีวัน ไม่มีฉัน ไม่มีเธอ' เรื่องที่ชัดเจนคือ เวอร์ชันที่เข้าชาร์ตส่วนใหญ่เป็นเวอร์ชันต้นฉบับมากกว่า ผมติดตามกระแสเพลงไทยมานาน จึงเห็นว่ามีคนทำคัฟเวอร์เพลงนี้ในยูทูบและไลฟ์ แต่ผลงานเหล่านั้นมักเป็นคลิปแฟนเมดหรือการแสดงสดเล็ก ๆ ที่ได้รับยอดวิวหรือคอมเมนต์มากในชุมชน ไม่ได้ขึ้นไปอยู่บนชาร์ตเพลงอย่างเป็นทางการ เช่นชาร์ตสตรีมมิงหรือชาร์ตรายสัปดาห์ของสถานีวิทยุหลัก เมื่อเปรียบเทียบการนับคะแนนระหว่างสตรีมมิงกับการขายจริง จะเห็นว่าเฉพาะเวอร์ชันที่มีการโปรโมตและปล่อยบนแพลตฟอร์มหลักเท่านั้นที่มีโอกาสไต่ขึ้นชาร์ต สรุปสั้นๆ ว่า ถามว่าใครคัฟเวอร์แล้วติดชาร์ต คำตอบตามที่ผมตามมาคือยังไม่มีคัฟเวอร์ที่ชัดเจนว่าขึ้นชาร์ตแทนเวอร์ชันต้นฉบับ แต่คัฟเวอร์ที่เป็นที่พูดถึงมักเป็นคลิปโชว์ฝีมือหรือการแสดงในงานอีเวนต์มากกว่า

เพลงชื่อเดียวกันที่วนอยู่ในหัวหลายเวอร์ชันมันทำให้เราหลงทางได้ง่าย ๆ—'เจ้าขา' ก็เป็นหนึ่งในนั้นที่เจอหลายคนใช้ชื่อนี้เรียงหน้ากัน แต่ถาต้องตอบตรง ๆ ว่าใครแต่งเพลงเวอร์ชันที่คุณกำลังนึกถึง คำตอบมีทั้งแบบชัดและแบบคลุมเครือ ขึ้นกับว่าคุณหมายถึงเวอร์ชันไหน เราเป็นคนชอบตามฟังทั้งเวอร์ชันป็อป เวอร์ชันลูกทุ่ง และเวอร์ชันอินดี้ บ่อยครั้งชื่อเพลงเดียวกันถูกนำไปใช้จนมีหลายเพลงที่ไม่เกี่ยวข้องกันเลย ยกตัวอย่างง่าย ๆ: เวอร์ชันป็อปมักจะมีเครดิตผู้แต่งในหน้ารายละเอียดของสตรีมมิ่งหรือวิดีโออย่างชัดเจน ขณะที่เวอร์ชันลูกทุ่งที่ถูกส่งต่อทางคลิปวิดีโอสั้น ๆ อาจไม่มีเครดิตครบถ้วน ทำให้ผู้ฟังอย่างเราอยากรู้จริง ๆ ว่าใครเป็นคนแต่งต้นฉบับ วิธีที่เราใช้เวลาตรวจคือมองหาข้อมูลในเมตาดาต้า เช่นหน้ารายละเอียดของยูทูบ หรือในบริการสตรีมมิ่งที่มักแสดงผู้แต่งและสังกัด หากเป็นเวอร์ชันที่เป็นเพลงประกอบละคร บทสรุปหรือคอนเทนต์ทางสื่อของละครมักระบุผู้แต่งไว้ชัดเจน สรุปก็คือ ชื่อเพลงเดียวกันอาจมีเจ้าของหลายคน ถ้ามีเวอร์ชันที่เฉพาะเจาะจงในใจ บอกฉากหรือใครร้องมาอีกนิด เราจะได้เผื่อความทรงจำให้ตรงกันมากขึ้น

มาลองแยกกันหน่อยว่าศิลปินคนไหนอาจอยู่เบื้องหลังเพลง 'อย่ามา' ที่คุณหมายถึง ผมมองเพลงชื่อเดียวกันหลายเวอร์ชันในวงการเพลงไทยเป็นเรื่องปกติ—มีทั้งซิงเกิลของศิลปินเดี่ยว เพลงประกอบซีรีส์ เพลงคัฟเวอร์จากวงอินดี้ หรือแม้แต่เพลงลูกทุ่งที่ใช้คำเดียวกัน แต่คนแต่งจริงๆ มักจะระบุอยู่ในเครดิตของซิงเกิลหรือในคำอธิบายของวิดีโออย่างเป็นทางการ ถ้าคุณเปิดหน้าอัลบั้มบนสตรีมมิงมักจะเห็นชื่อผู้แต่งเพลง (composer/lyricist) และชื่อผู้ผลิตเพลง (producer) ซึ่งช่วยแยกว่าใครเป็นผู้แต่งต้นฉบับ ผมเองมักเริ่มจากการดูข้อมูลในหน้าเพลงบนแพลตฟอร์มหลัก เพราะนั่นแยกชัดว่าเป็นผลงานของศิลปินคนเดียวหรือเป็น OST ของงานภาพยนตร์/ซีรีส์ การดูปีที่ปล่อยและค่ายเพลงช่วยกรองได้อีกชั้น เช่นเพลงที่เป็น OST มักมีเครดิตของทีมแต่งเพลงหรือคอมโพสเซอร์ที่ทำงานด้านซาวด์แทร็ก ขณะที่ซิงเกิลป๊อปทั่วไปมักมีชื่อนักแต่งเพลงที่เป็นสมาชิกวงหรือทีมโปรดิวเซอร์ ถ้าคุณบอกบริบทของเวอร์ชันที่หมายถึง ผมยินดีจะเล่าให้ละเอียดขึ้นถึงชื่อผู้แต่งและที่มาของเพลงแบบเฉพาะเจาะจง

ฉันไม่แน่ใจว่าสามารถชี้ชัดได้แบบเด็ดขาดว่าคัฟเวอร์ของ 'ไม่มีวันไม่มีฉันไม่มีเธอ' เวอร์ชันไหนโด่งดังที่สุดในวงกว้าง ในมุมมองของฉัน ความโด่งดังของคัฟเวอร์มักเกิดจากปัจจัยหลายอย่าง เช่น ใครเป็นคนร้อง (ศิลปินที่มีฐานแฟน), แพลตฟอร์มที่เผยแพร่ (ยูทูบ/ติ๊กต็อก/รายการโทรทัศน์), และการนำไปใช้ประกอบละครหรือโฆษณา ซึ่งนั่นทำให้บางเวอร์ชันที่เสียงดีและเข้าถึงผู้คนได้เร็ว มักถูกยกให้เป็นเวอร์ชันยอดนิยม เมื่อย้อนดูเหตุการณ์คล้าย ๆ กันกับเพลงอื่น ๆ จะเห็นว่าเวอร์ชันคัฟเวอร์ที่มีคลิปคอนเสิร์ตหรือไลฟ์ที่เข้าถึงอารมณ์คนฟัง มักเป็นตัวที่คนจดจำได้มากกว่า แค่คิดถึงเพลงที่ถูกผลักจากคลิปไลฟ์หนึ่งคลิปก็พอจะเข้าใจภาพรวมได้ แม้จะบอกชื่อคนร้องที่เฉพาะเจาะจงไม่ได้ แต่แนวทางการระบุเวอร์ชันยอดนิยมคือดูกระแสและการนำไปใช้ในสื่ออื่น ๆ นั่นเอง

เคยได้ยินเพลงนี้ครั้งแรกตอนนั่งรถเมล์ผ่านร้านขายซีดีเก่า มันติดหูตั้งแต่บาร์แรกเลยนะ 'รักเธอไม่มีหมด' เป็นผลงานของวง 'บอดี้สแลม' ที่ขับร้องโดยตูน-ภพธร สุนทรญาณกิจ ตอนนั้นยังไม่รู้จักชื่อนักร้อง รู้แค่ว่าน้ำเสียงแบบนี้มันเต็มไปด้วยอารมณ์จริงๆ ความพิเศษของเพลงนี้อยู่ที่ท่อนฮุกที่เรียบง่ายแต่กินใจ เนื้อเพลงพูดถึงความรักที่ไม่มีวันจบสิ้น แม้เวลาจะผ่านไปแค่ไหนก็ตาม อินструเมนต์ที่ใช้ก็ช่วยเสริมบรรยากาศได้ดี ไม่ว่าจะเป็นกีตาร์คู่กับกลองที่ค่อยๆ บิลด์อัพจนถึงท่อนสุดท้ายที่ระเบิดอารมณ์ออกมาจนขนลุก