เมฟิสโต นักพากย์คนใดให้เสียงในเวอร์ชันภาษาไทย?

แฟนการ์ตูนรุ่นเก่าจะบอกว่าชื่อ 'กริม' ทำให้คิดถึงความเฮี้ยวของตัวละครใน 'The Grim Adventures of Billy & Mandy' เสมอ และพอถามถึงเวอร์ชันพากย์ไทย คนส่วนใหญ่ก็จะตอบกันแบบไม่แน่ใจแนวเดียวกัน ผมฟังซ้ำหลายตอนและยังคงจำโทนเสียงทุ้มตุ้ยกับสำเนียงตลกร้ายได้ชัด แต่น่าเสียดายที่เวอร์ชันไทยของการ์ตูนเรื่องนี้ไม่นิยมใส่รายละเอียดนักพากย์ในโปรโมท ทำให้ชื่อคนพากย์ไม่เป็นที่พูดถึงเท่าไหร่ แม้เสียงจะคุ้นหูจากงานพากย์ตัวละครบิ๊กๆ ที่มักโผล่ในรายการเด็กยุคเดียวกัน แต่ผมคิดว่าความทรงจำของเสียงสำคัญกว่าชื่อ — ฟังแล้วย้อนวัยได้นี่ก็เกินพอแล้ว

ลองนึกถึงเสียงทุ้มๆ เยือกเย็นของ 'มาเลฟิเซนต์' เวอร์ชันพากย์ไทยแล้วจะรู้สึกถึงเอกลักษณ์ของงานพากย์ไทยเลย ฉันชอบสังเกตเครดิตตอนท้ายของหนังเวลาดูเวอร์ชันพากย์ไทย เพราะนั่นแหละเป็นที่บอกชัดเจนว่าใครเป็นคนพากย์ตัวละครหลักๆ สำหรับ 'มาเลฟิเซนต์' ฉบับโรงหนังและดีวีดี จะเห็นว่าชื่อคนพากย์ของตัวละครนี้ถูกระบุไว้ในส่วนเครดิตผู้แสดงเสียง ซึ่งเป็นข้อมูลที่เชื่อถือได้ที่สุด ถ้ามีการออกเวอร์ชันใหม่ เช่น เวอร์ชันรีมาสเตอร์หรือฉายช่องทีวี บางครั้งก็อาจเปลี่ยนทีมนักพากย์ไปบ้าง แต่เวอร์ชันหลักที่ฉายครั้งแรกมักจะเป็นตัวอ้างอิงที่ดี เมื่อลองเทียบเสียงกับงานพากย์อื่นๆ ที่คนพากย์คนเดียวกันทำ จะช่วยให้จับคาแรกเตอร์ได้ง่ายขึ้นว่าคนพากย์ชอบใช้น้ำเสียงแบบไหนและมีโทนอย่างไร ส่วนตัวแล้วชอบฟังเวอร์ชันพากย์ไทยพร้อมคำบรรยายเพื่อจับทั้งน้ำเสียงและบทพูดในการแสดงออก นี่เป็นวิธีที่ทำให้เข้าใจรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ของการพากย์ได้ดี และช่วยให้จำได้ว่าชื่อในเครดิตตรงกับเสียงที่ได้ยินอย่างไร

ชื่อนี้มักสร้างความสับสนเพราะมีตัวละครหลายคนใช้ชื่อใกล้เคียงกันในสื่อหลายประเภท และการระบุชื่อนักพากย์ภาษาไทยเพียงชื่อเดียวจึงไม่ตรงประเด็นเสมอไป ผมมองจากมุมแฟนที่ติดตามทั้งอนิเมะ เกม และซีรีส์พากย์ไทยมานาน: บ่อยครั้งที่ตัวละครชื่อ 'เมอริอา' ปรากฏในผลงานต่างประเทศหลายชิ้น และเวอร์ชันพากย์ไทยเองก็อาจมีมากกว่าหนึ่งเวอร์ชัน ขึ้นกับว่าผลงานนั้นถูกพากย์โดยสตูดิโอใดหรือออกในช่วงปีไหน จึงมีโอกาสที่คนละคนจะรับบทเดียวกันในงานที่ต่างกัน ในประสบการณ์ของผม ข้อมูลนักพากย์ไทยมักชัดเจนเมื่อสตูดิโอเผยเครดิตหรือแฟนเพจของงานประกาศไว้ แต่ก็มีกรณีที่เครดิตไม่ละเอียดหรือผู้พากย์ใช้ชื่อเล่น ทำให้แฟน ๆ ต้องช่วยกันยืนยันจากเสียงหรือเบื้องหลังการผลิต ถ้าเป้าหมายคือการหาชื่อที่แน่นอน การระบุชื่องาน (เช่น ชื่ออนิเมะ เกม หรือหนัง) จะทำให้ตอบได้ชัดเจนกว่า แต่ถ้าพูดแบบทั่วไป ความจริงคือไม่มีชื่อเดียวสำหรับทุกกรณี เพราะบริบทของงานเป็นตัวกำหนดคนพากย์เอง

ชื่อที่ให้มาฟังแล้วแปลกตาและไม่ใช่ชื่อตัวละครที่ผมคุ้นจากเวอร์ชันญี่ปุ่นโดยตรง แต่ผมคิดว่าชื่อไทยแบบนี้มักเกิดจากการแปลหรือดัดแปลงชื่อภาษาญี่ปุ่นให้เข้ากับตลาดไทย เหมือนกรณีชื่อที่แปลจาก 'Hokuto no Ken' หรือ 'Kinnikuman' ในอดีตที่เปลี่ยนสำนวนกันไป ถ้าจะหาว่าใครพากย์เวอร์ชันญี่ปุ่นจริง ๆ วิธีที่ผมมักใช้คือเปิดเครดิตตอนท้ายของอนิเมะหรือดูหน้ารายละเอียดของซับไตเติ้ลแบบญี่ปุ่น เพราะชื่อคาแรคเตอร์ภาษาไทยอาจไม่ตรงกับชื่อญี่ปุ่นเลย ถ้าชื่อภาษาไทยนี้มาจากมังงะหรืออนิเมะเก่าที่แปลหน่วยความจำไม่ตรงกัน ให้ลองหาแผ่นบลูเรย์หรือข้อมูลเวอร์ชันญี่ปุ่นแล้วเทียบชื่อคาแรคเตอร์เป็นโรมาจิ จากนั้นเช็กฐานข้อมูลนักพากย์บนเว็บภาษาญี่ปุ่น ผลลัพธ์มักจะชัดเจนและเจอนักพากย์หลักที่ให้เสียงตัวละครนั้น ๆ — ส่วนตัวแล้วผมมักจะรู้สึกสนุกเวลาตามดูเครดิตญี่ปุ่นเพราะมักเจอนักพากย์ที่เล่นหลายบทที่น่าสนใจ

พูดถึงตัวละครยักษ์หัวโตจาก 'Megamind' ผมชอบที่เวอร์ชันไทยเลือกใช้เสียงของนักแสดงคนดังอย่าง ปกรณ์ ฉัตรบริรักษ์ มาพากย์บทนี้ ซึ่งให้ความรู้สึกที่ทั้งตลกและมีเสน่ห์ในแบบที่เข้ากับคาแรกเตอร์ของเมกะมายด์ได้ดีมาก เสียงพาทุกโทนของตัวละครตั้งแต่ช่วงขบขันไปจนถึงช่วงอารมณ์จริงจัง ทำให้ตัวร้ายที่กลายเป็นฮีโร่คนนี้มีมิติและน่าสนใจขึ้นกว่าแค่เป็นตัวตลกเต็มรูปแบบ การพากย์ไทยของภาพยนตร์แอนิเมชันสไตล์นี้มักจะเลือกใช้คนที่มีคาแรกเตอร์ชัดเจนเพื่อให้คนดูบ้านเรารู้สึกคุ้นเคย ปกรณ์ในบทเมกะมายด์ทำหน้าที่ได้ทั้งการเล่นมุก การเว้าวอน และเสียงที่มีน้ำหนักพอดี ทำให้ฉากที่ผู้ชมต้องหัวเราะหรือเห็นความอ่อนโยนของตัวละครมีพลังมากขึ้น แม้จะยังคงมีเสน่ห์แบบเวอร์ชันต้นฉบับที่พากย์โดย Will Ferrell แต่เวอร์ชันไทยก็มีรสชาติในแบบของมันเอง เพราะการเลือกใช้สำนวนภาษาและจังหวะมุกที่ปรับให้เข้ากับวัฒนธรรมการชมของคนไทย บางคนอาจจะชอบฟังเวอร์ชันต้นฉบับเพราะน้ำเสียงของนักพากย์ต้นฉบับมีเอกลักษณ์ แต่ผมคิดว่าการพากย์ไทยที่ทำได้ดีจะช่วยเปิดมุมมองใหม่ ๆ ให้กับตัวละครและเรื่องราว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฉากที่ต้องสื่ออารมณ์แบบซับซ้อน เช่น ความแปลกแยกของเมกะมายด์ หรือการเปลี่ยนผ่านจากตัวร้ายไปสู่การเป็นคนที่อยากช่วยเหลือคนอื่น การที่เสียงพากย์ไทยหยิบเอาโทนเสียงที่อบอุ่นผสมความตลก ทำให้ฉากเหล่านี้เข้าถึงผู้ชมท้องถิ่นได้ง่ายกว่าและรู้สึกเชื่อมโยงได้ไวกว่าแค่พากย์ตรงตัวแบบแปลกแยกจากบริบทภาษา โดยรวมแล้ว เวอร์ชันพากย์ไทยของ 'Megamind' ให้ความบันเทิงได้เต็มที่และยังคงเคารพอารมณ์ของต้นฉบับได้ดี การที่เราได้ฟังเสียงคนรู้จักมาใส่ในบทนี้ช่วยเพิ่มมิติอีกชั้นให้กับหนัง แถมยังทำให้มุกหลายตอนถูกขยายความหมายเป็นแบบที่คนไทยจะหัวเราะได้เต็มปาก นี่เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ผมคิดว่าการพากย์ไทยทำได้ดีและคุ้มค่าที่จะลองฟังไปพร้อมกับดูซ้ำหลาย ๆ รอบ

ชื่อของนักพากย์ไทยสำหรับตัวละคร 'เธอฟอร์แคช' ไม่ค่อยถูกพูดถึงในแวดวงกว้างนัก ฉันมักเจอกรณีที่คนสงสัยแต่ก็หาแหล่งยืนยันยาก เพราะชื่อผู้พากย์ไทยมักอยู่ในเครดิตตอนท้ายของเวอร์ชันพากย์ หรือถูกระบุไว้บนหน้ารายละเอียดในบริการสตรีมมิงที่มีเวอร์ชันภาษาไทย เมื่ออยากรู้จริง ๆ ฉันมักเริ่มจากการไล่ดูเครดิตตอนจบหรือเช็กหน้าข้อมูลของซีรีส์ที่ปล่อยในแพลตฟอร์มไทย เช่น รายละเอียดเสียง/ซับใน 'Netflix' หรือรายการในหน้าเพจของผู้เผยแพร่บางครั้งก็ลงรายชื่อทีมพากย์ไว้ ถ้าเป็นแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ คู่มือเสริมมักมีเครดิตละเอียดกว่า ทั้งหมดนี้เป็นช่องทางที่มักให้คำตอบแน่นอนกว่าการเดาจากเสียง ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่คำตอบตรง ๆ ตอนนี้ แต่ถามฉันแบบแฟนฉันจะบอกว่าสิ่งที่ดีที่สุดคือตามเครดิตอย่างเป็นทางการมากกว่าการฟังเทียบจากคลิปสั้น ๆ แล้วสรุปเอง เพราะข้อมูลอย่างเป็นทางการช่วยยืนยันได้ชัดเจนกว่า

ชื่อของนักพากย์ที่ให้เสียงเมริดาในเวอร์ชั่นพากย์ไทยคือ 'อัณณาพร วงศ์วรรณ' — นี่คือชื่อที่คุ้นหูเมื่อฉันนึกถึงฉากธนูสุดเท่ใน 'Brave' มากกว่าใคร เสียงของเธอมีมิติที่ทำให้ตัวละครไม่ใช่แค่เจ้าหญิงในเทพนิยาย แต่เป็นเด็กสาวที่ดื้อรั้น อบอุ่น และมีอารมณ์ซับซ้อน การพากย์ช่วงที่เมริดายิงธนูเพื่อพิสูจน์ตัวเองทำให้ฉันรู้สึกถึงพลังและความมั่นใจ ขณะเดียวกันในฉากทะเลาะกับแม่ เสียงนั้นก็ย่นย่อจนแผ่ว ราวกับเห็นคนที่กำลังเติบโตและสับสนในเวลาเดียวกัน เมื่อเปรียบกับพากย์เวอร์ชั่นต้นฉบับ ความต่างของสำเนียงและจังหวะภาษาไทยกลับเติมความใกล้ชิดเข้าไป ทำให้ฉากในป่าที่เมริดาโผล่หัวจากพุ่มไม้รู้สึกเป็นกันเองมากขึ้น เป็นเสียงที่ฉันยังมองว่าพลิกภาพลักษณ์เจ้าหญิงแบบเดิมให้มีทั้งความเป็นนักผจญภัยและความเปราะบางในคราวเดียว

เสียงพากย์ของตัวละคร 'สัญ' ในเวอร์ชันพากย์ไทยมักจะเป็นหัวข้อถกเถียงกันในกลุ่มแฟนหนังไทยและคนรักการพากย์ เพราะชื่อเดียวกันอาจโผล่ในหลายเรื่องต่างคนต่างให้เสียงกันไป ฉันจึงอยากเล่าแบบเพื่อนที่ชอบสังเกตรายละเอียด: ถ้าคุณหมายถึงฉากจากภาพยนตร์ฉบับโรงใหญ่ ให้เริ่มจากการดูเครดิตตอนท้ายภาพยนตร์หรือบนแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ เพราะส่วนใหญ่งานพากย์ที่เป็นทางการจะติดชื่อคนพากย์ไว้ชัดเจน อีกมุมหนึ่งที่ฉันคุ้นคือแหล่งข้อมูลออนไลน์ของผู้จัดจำหน่ายในไทย เช่น บทความประกาศฉบับพากย์ไทยบนหน้าเฟซบุ๊กของผู้จัดจำหน่าย หรือลิสต์นักพากย์ในโปรไฟล์ของสตูดิโอพากย์ เสียงที่เราจำได้บางครั้งก็เหมือนกับนักพากย์ประจำที่มักให้เสียงตัวละครเจนหรือหนุ่มน้อยในหนังสไตล์เดียวกัน การจับคู่โทนเสียงกับงานเก่าที่เราจำได้ช่วยให้ลดความเป็นไปได้ลงได้มาก ถ้าต้องสรุปแบบเพื่อนคุยกันจริง ๆ โดยไม่เอาชื่อมั่ว: ถ้ามีข้อมูลชื่อนักพากย์ปรากฏในเครดิตของเวอร์ชันไทย นั่นแหละคือคำตอบที่แน่นอน ส่วนความรู้สึกส่วนตัวคือ การจับชื่อนักพากย์จากเครดิตแล้วย้อนมาฟังคลิปตัวอย่างสั้น ๆ เป็นวิธีที่ทำให้รู้สึกอุ่นใจว่าตรงกันจริง ๆ

พูดแบบไม่อ้อมค้อม ผมชอบฟังเสียงพากย์ไทยในหนังดังๆ และมักสังเกตชื่อคนพากย์จากเครดิตท้ายเรื่องเลย ซึ่งกรณีของ 'มาเลฟิเซนต์' เวอร์ชันไทย ชื่อของนักพากย์หลักจะถูกระบุไว้ในเครดิตท้ายภาพยนตร์หรือในข้อมูลของแผ่นบลูเรย์/ดีวีดี ฉะนั้นถ้าต้องการคำตอบที่ชัวร์สุด ๆ ให้เลื่อนไปดูเครดิตตอนจบของตัวหนังในเวอร์ชันไทยหรือส่องข้อมูลจากช่องทางของ Walt Disney Thailand ที่มักประกาศรายละเอียดการออกฉายและนักพากย์ ฉันเองมักชอบเปรียบเสียงพากย์ของมาเลฟิเซนต์กับเสียงพากย์ตัวร้ายคนอื่นๆ ในหนังดิสนีย์ เพราะน้ำเสียงที่ลึกและมีมิติเป็นหัวใจของคาแรคเตอร์ — คนพากย์ไทยที่รับบทนี้จึงต้องถ่ายทอดทั้งความน่ากลัวและความเศร้าในเวลาเดียวกัน ซึ่งเห็นได้ชัดเมื่อฟังฉบับพากย์ไทยแล้วรู้ว่าใครพยายามคงเอกลักษณ์ของบทต้นฉบับไว้ ถ้าเป้าหมายคือชื่อจริงของนักพากย์ การตรวจเครดิตท้ายเรื่องหรือข้อมูลจากแผ่นเป็นวิธีที่ตรงที่สุด และจะได้ชื่อชัดเจนพร้อมตำแหน่งว่าเป็นผู้พากย์มาเลฟิเซนต์โดยตรง ผมมักจะเก็บชื่อนั้นไว้สำหรับชื่นชมผลงานเมื่อดูซ้ำ ๆ

จริงๆ แล้วไม่มีเวอร์ชันพากย์ภาษาไทยอย่างเป็นทางการของ 'Mercy' จาก 'Overwatch' ที่ประกาศโดยทางผู้พัฒนา เสียงที่ผู้เล่นไทยได้ยินกันส่วนใหญ่เป็นเสียงต้นฉบับภาษาอังกฤษของ Lucie Pohl ซึ่งให้บุคลิกและโทนเสียงแบบที่แฟนทั่วโลกจดจำได้ง่าย จากมุมมองของคนเล่นเกม รู้สึกว่าการไม่มีพากย์ไทยเป็นเรื่องที่เห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับเกมบางเกมที่ลงทุนทำเวอร์ชันภาษาท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม ความจริงก็คือผู้เล่นไทยมักจะคุ้นเคยกับเสียงภาษาอังกฤษและอาศัยคำบรรยายหรือคำแปลจากชุมชนเพื่อเข้าใจเนื้อหาและมุขตลกบางอย่าง ระหว่างทางเองก็มีคลิปแฟนเมดและสตรีมเมอร์ไทยที่ลองพากย์หรือทำซับให้ฟีลเหมือนพากย์จริงจัง ทำให้คนที่อยากได้เวอร์ชันภาษาไทยมีทางเลือกแบบไม่เป็นทางการได้บ้าง ในฐานะแฟน ฉันคิดว่าถ้ามีการทำพากย์ไทยอย่างจริงจัง มันจะเพิ่มมิติให้ตัวละครได้อีกแบบหนึ่ง แม้จะเข้าใจได้ว่าการตัดสินใจด้านงบประมาณและการตลาดมีผลมาก