เวน้อม มีพลังและจุดอ่อนอะไรบ้าง

เพิ่งนั่งไล่คิดความต่างของ 'เวน้อม' กับ 'สไปเดอร์แมน' แล้วก็รู้สึกว่าทั้งคู่แทบจะอยู่คนละจักรวาลทางอารมณ์เลย เราเริ่มจากแก่นของตัวละครก่อน: 'เวน้อม' เป็นสิ่งที่ผสานกันระหว่างสิ่งมีชีวิตต่างดาวกับความแค้นหรือช่องว่างในจิตใจของเจ้าของร่าง ทำให้ภาพรวมออกมาคล้ายสัตว์ร้ายที่มีมิติทางจิตใจ—มันโหยหาการรวมกัน แต่ก็กลัวการสูญเสียตัวตน ในขณะที่ 'สไปเดอร์แมน' เป็นสัญลักษณ์ของความรับผิดชอบและการเติบโตส่วนบุคคล พลังของทั้งสองก็ถูกใช้ต่างกันโดยชัดเจน: เวน้อมมักเน้นพละกำลังดิบ การแปรรูปร่าง และฟื้นฟูหรือยืดหยุ่นแบบอสุรกาย ส่วนสไปเดอร์แมนเด่นที่ความว่องไว การจับจุดเชิงสัญชาตญาณ (spider-sense) และทักษะการคิดแก้เกม เช่นการประดิษฐ์อุปกรณ์หรือใช้สภาพแวดล้อมให้เป็นประโยชน์ โทนเรื่องกับธีมก็แยกกันชัดเจน—เรื่องของเวน้อมมักดำมืด ผสมความสยองขวัญและความเกรี้ยวกราด มีฉากที่เน้นความเป็นอื่น (otherness) และความสัมพันธ์ที่เป็นพิษระหว่างโฮสต์กับซิมไบโอต ซึ่งเปิดช่องให้เล่าแบบผู้ใหญ่หรือผู้ที่ชอบความขมและความหม่น ในขณะที่เรื่องสไปเดอร์แมนมักเป็น coming-of-age, ความตลกร้ายผสมกับหัวใจอบอุ่น การเน้นชุมชน และการตัดสินใจที่มีหลักจริยธรรม เวลาเราเห็นสไปเดอร์แมนช่วยคนหนึ่งคน มันสื่อถึงหลักการ ในขณะที่เวน้อมช่วยมักมาพร้อมกับเงื่อนไขหรือผลข้างเคียงที่น่ากลัว ภาพลักษณ์ก็พูดได้อีกเยอะ—ชุดดำมืดของ 'เวน้อม' ให้ความรู้สึกไม่เป็นมนุษย์และน่ากลัว ขณะที่ชุดสีแดง-น้ำเงินของ 'สไปเดอร์แมน' สื่อถึงความคุ้นเคยและความไว้วางใจ สรุปคือความต่างไม่ได้อยู่ที่พลังอย่างเดียว แต่รวมถึงแรงจูงใจ สัจจะภายใน และบทบาทในเรื่องราว: หนึ่งเป็นตัวแทนของความรุนแรงที่มีเหตุผลซับซ้อน อีกหนึ่งเป็นตัวแทนของความรับผิดชอบที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง นี่แหละที่ทำให้ทั้งคู่สนุกในการเปรียบเทียบและคาแรกเตอร์ของแต่ละคนยังคงดึงดูดคนละกลุ่มกัน

หลายคนมักสับสนระหว่างการปรากฏตัวครั้งแรกของสัญญาณต่าง ๆ ที่กลายเป็นเวน่อมกับการปรากฏตัวของตัวละครเวน่อมในฐานะตัวร้ายเต็มตัว แต่ถาจะตอบแบบตรง ๆ ผมมองว่าจุดที่ถือเป็นการเปิดตัวของเวน่อมในฐานะตัวละครที่เราเข้าใจกันก็คือ 'The Amazing Spider-Man' #300 (พฤษภาคม 1988) นี่คือฉบับที่ตัวตนของเวน่อม—การรวมตัวระหว่างเอ็ดดี้ บรอคกับสิ่งมีชีวิตต่างดาวที่เราเรียกกันว่าสมไบโอต—โผล่ออกมาต่อสู้กับสไปเดอร์-แมนอย่างชัดเจนและมีบทพูด มีภูมิหลัง และมีเป้าหมายเป็นของตัวเอง ไม่ใช่แค่อาศัยชุดดำของปีเตอร์ ปาร์กเกอร์อีกต่อไป การอ่านฉบับนั้นสำหรับผมมันเหมือนการดูการเปลี่ยนผ่านครั้งใหญ่ คนเขียนกับคนวาด (David Michelinie และ Todd McFarlane) ทำให้เวน่อมมีบุคลิกเฉพาะ ทั้งความเกลียดชังที่ลึกซึ้งต่อสไปเดอร์-แมนและการเป็นภัยคุกคามที่ทั้งโหดร้ายแต่ก็มีเสน่ห์มืด ๆ สิ่งที่ทำให้ผมยังจำได้คือการออกแบบหน้าและการจัดแสงเงาที่ทำให้เวน่อมแตกต่างจากตัวร้ายทั่วไปในยุคนั้น จนกลายเป็นตัวละครที่โดดเด่นและได้รับสปินออฟออกมาเป็นชุดเรื่องของตัวเองต่อไป มุมมองในฐานะแฟนการ์ตูนที่ติดตามต่อเนื่อง ผมคิดว่าสิ่งสำคัญคือต้องแยกสองประเด็นออกจากกัน: การปรากฏของสมไบโอตในรูปแบบชุดดำที่สไปเดอร์-แมนเคยใส่กับการเกิดขึ้นของเวน่อมในฐานะตัวละครมีความแตกต่างกัน ถ้าใครถามว่า "เวน่อมครั้งแรกปรากฏที่ไหน" ผมจะตอบว่าเป็นใน 'The Amazing Spider-Man' #300 แต่ถ้าคำถามคือสมไบโอตชุดดำนั้นมาจากไหน นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่เกี่ยวกับเหตุการณ์ก่อนหน้าและที่มาของชุดซึ่งทำให้ทั้งสองเรื่องเชื่อมโยงกัน—แต่เวน่อมในฐานะเอ็ดดี้ บรอคผนึกกับสมไบโอตและกลายเป็นเวน่อมที่เรารู้จักกัน ปรากฏตัวครั้งแรกในฉบับ #300 แน่นอน มันยังคงเป็นภาพและความรู้สึกที่ติดตาผมจนทุกวันนี้

เราเป็นแฟนหนังซูเปอร์ฮีโร่ที่ชอบความโหดคูลของตัวละครแบบ 'Venom' และเท่าที่ติดตามสถานะการฉายในไทย ภาพยนตร์เรื่องแรก 'Venom' (2018) มักจะหาได้ในรูปแบบเช่าหรือซื้อแบบดิจิทัลบนร้านหนังออนไลน์หลัก ๆ เช่น Apple TV (iTunes), Google Play Movies, และ YouTube Movies ซึ่งเป็นช่องทางที่เสถียรที่สุดสำหรับคนที่อยากดูทันทีไม่ต้องรอการสตรีมรวมในแพลตฟอร์มสมัครสมาชิก บ่อยครั้งสิทธิ์การสตรีมแบบรวมแพ็กเกจ (subscription) ก็มีการเปลี่ยนมือ ระหว่าง Netflix กับแพลตฟอร์มท้องถิ่นบางแห่งในช่วงเวลาต่าง ๆ ดังนั้นถ้าชอบเก็บไว้ดูบ่อย ๆ การซื้อดิจิทัลหรือเช่าแบบจ่ายครั้งเดียวค่อนข้างคุ้มกว่าในแง่ความสะดวกและคุณภาพภาพ แถมยังได้ซับไทยหรือพากย์ไทยตามช่องทางนั้น ๆ ด้วย เราเองเลือกเช่าบทความความคมชัดสูงเมื่ออยากดูซ้ำ เพราะสะดวกกว่าไล่ตามตารางสตรีมมิ่งที่เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ และได้อารมณ์แบบชมภาพยนตร์เต็ม ๆ มากขึ้น

ครั้งแรกที่ได้เจอเรื่องราวของ 'เวน่อม' ทำให้ผมหยุดคิดไม่ได้ว่าสิ่งมีชีวิตสองแบบจะผสานกันได้อย่างไรในเชิงอารมณ์และพลัง ในมุมมองแบบคนอ่านการ์ตูนเก่า ๆ ผมมองความสัมพันธ์ของ 'เวน่อม' กับ 'เอ็ดดี้ บร็อก' เป็นความผูกพันแบบที่เริ่มจากความแค้นร่วมกัน: เดิมทีตัวสมไบโอต (สิ่งมีชีวิตต่างดาว) ไปเกาะกับ 'ปีเตอร์ พาร์คเกอร์' ทำให้เขามีพลังพิเศษ แต่เมื่อปีเตอร์ปฏิเสธเพราะรู้ว่ามันมีอิทธิพลกับจิตใจ มันจึงหนีมาเกาะกับเอ็ดดี้ ซึ่งตอนนั้นกำลังมีความเกลียดชังต่อสไปเดอร์แมนเต็มหัวใจ ความโกรธและความอับอายของเอ็ดดี้เข้ากันได้ดีกับความต้องการของสมไบโอต ผลลัพธ์คือการรวมตัวที่มีพลังมหาศาลและสามารถใช้ความรู้สึกของเจ้าภาพเพื่อขับเคลื่อนเจ้าเอเลี่ยนตัวนั้น หลังจากอ่านหลายตอน ผมเลยชอบคิดว่าความสัมพันธ์ของทั้งคู่เกินคำว่าเจ้านาย-สัตว์เลี้ยง เพราะทั้งสองมีบทสนทนาในหัว มีการโต้เถียง แบ่งปันเป้าหมาย และบางครั้งก็มีความเห็นต่างอย่างรุนแรง พลังของ 'เวน่อม' ทำให้อดทนต่อโลกภายนอกแทน 'เอ็ดดี้' แต่ในขณะเดียวกันก็ผลักดันให้เอ็ดดี้ทำสิ่งที่เขาอาจไม่เลือกทำเอง นั่นแหละคือเสน่ห์: เป็นความสัมพันธ์ที่ซับซ้อน ทั้งร่วมมือ ทั้งขัดแย้ง และท้ายที่สุดก็มักพัฒนาไปสู่การเป็นฝ่ายปกป้องในแบบของตัวเอง ซึ่งทำให้เรื่องราวของพวกเขามีมิติและกระตุ้นความคิดในแนวศีลธรรมเสมอ

นี่คือภาพรวมของเวน่อมในโลกการ์ตูนทีวีฝั่งตะวันตกที่ผมติดตามมาตั้งแต่เด็ก: เวน่อมปรากฏบ่อยในซีรีส์สไปเดอร์-แมนแบบดั้งเดิมและเวอร์ชันรีบูตหลายชุด โดยตัวอย่างเด่น ๆ ได้แก่ 'Spider-Man: The Animated Series' (1994) ซึ่งเป็นครั้งแรก ๆ ที่คนดูทีวีเห็นเวน่อมแบบชัดเจนในบทบาทตัวร้ายสำคัญ กับการเล่าเรื่องที่เชื่อมต่อกับคอมิกส์อย่างใกล้ชิด จากนั้นมี 'Spider-Man Unlimited' (1999) ที่จับเวน่อมไปตีความแบบต่างโลกและใช้เขาเป็นตัวขัดขวางฉากหลังของซีซัน ส่วน 'The Spectacular Spider-Man' (2008) ก็จัดไดนามิกระหว่างปีเตอร์กับเอ็ดดี้ได้เฉียบคม ทำให้เวน่อมมีมิติทางอารมณ์มากขึ้น แล้วในยุคหลัง ๆ อย่าง 'Ultimate Spider-Man' (2012) เวน่อมถูกนำมาใช้ในตอนที่เน้นแอ็กชันและความสัมพันธ์ตัวละครแบบรวดเร็ว เหมาะกับผู้ชมรุ่นใหม่ การติดตามผมมักสนุกตรงเห็นการตีความเวน่อมแต่ละยุคที่เปลี่ยนกลิ่นอายไปเรื่อย ๆ บางเวอร์ชันเน้นสยอง บางเวอร์ชันเน้นดราม่า ความหลากหลายนี้ทำให้การ์ตูนแต่ละชุดมีรสชาติแตกต่างกัน และผมมักจะชอบดูว่าผู้สร้างจะเล่นกับความสัมพันธ์ระหว่างสไปเดอร์-แมนกับเวน่อมยังไงในแต่ละช่วงเวลา