แบดแบดมารุ มีที่มาของชื่อและความหมายว่าอะไร?

การได้เห็น 'แบดแบดมารุ' ปรากฏบนสินค้าชิ้นเล็กชิ้นน้อยทำให้รู้สึกว่าเขาเป็นมากกว่าแค่มาสคอตตัวหนึ่ง — เขาเป็นตัวแทนของท่าทางกวน ๆ ที่คนอยากเก็บไว้ใกล้ตัว ผมชอบมองว่าในงานการ์ตูนหรืออนิเมะสั้น ๆ ที่เกี่ยวกับตัวละครจากค่ายนี้ 'แบดแบดมารุ' มักถูกวางบทเป็นตัวตลกที่มีมุมมองตรงไปตรงมา ไม่ใช่คนเลวแต่เป็นเพนกวินที่ขี้อวดและชอบแกล้งคนอื่นเล็กน้อย ซึ่งความเป็นตัวตลกแบบนี้ทำให้เขาง่ายต่อการนำไปใช้ในฉากสั้น ๆ หรือมุกตลก ซึ่งช่วยเสริมให้ผลงานเบา ๆ สนุกขึ้นโดยไม่ต้องพึ่งพาพลอตหนัก ในแง่ของของสะสม ผมเห็นว่าใบหน้ามีคาแรกเตอร์ชัดเจนของ 'แบดแบดมารุ' ทำให้สินค้าหลายอย่างขายดีตั้งแต่ตุ๊กตา กระเป๋า สมุดโน้ต ไปจนถึงสติกเกอร์ลายตลก ๆ รายละเอียดเล็ก ๆ อย่างสายตาและทรงผมแหลม ๆ ทำให้ไอเท็มเหล่านี้มีเอกลักษณ์และถูกออกแบบซ้ำแล้วซ้ำเล่าในหลายรูปแบบ ทั้งเวอร์ชันเรโทรและเวอร์ชันร่วมสมัย การมีหลายระดับของงานผลิต — ตั้งแต่ถูกไปจนถึงลิมิเต็ดเอดิชัน — ช่วยกระตุ้นตลาดสะสมให้มีทั้งคนเริ่มต้นซื้อเป็นของใช้ทั่วไปและนักสะสมจริงจังตามล่าหาชิ้นหายาก โดยรวมแล้วบทบาทของ 'แบดแบดมารุ' สำหรับผมคือสะพานเชื่อมระหว่างความขบขันในสื่อกับความคอนซูเมอร์ในตลาดของสะสม: เขาเติมสีสันให้การ์ตูนและกลายเป็นหน้าเป็นตาให้กับของที่แฟน ๆ อยากเก็บไว้จนกลายเป็นไอเท็มที่บอกความเป็นตัวเองได้อย่างไม่ต้องพูดมาก

ชื่อ 'ก๋ง' มาจากคำในภาษาจีนใต้ เช่น ฮกเกี้ยน (Hokkien) หรือแต้จิ๋ว (Teochew) ที่ออกเสียงใกล้เคียงคำว่า 'kong' ซึ่งความหมายดั้งเดิมคือชายชราหรือปู่ที่เป็นหัวหน้าครอบครัว ในภาษาจีนตัวอักษรที่เกี่ยวข้องมักเป็น '公' และเมื่อเติมคำขึ้นต้นแบบภาษาพูดใต้จีนจะกลายเป็น '阿公' ซึ่งตรงกับความหมายว่า 'คุณปู่' แบบเป็นกันเอง ไม่ได้มีความหมายทางการเมืองหรือสาธารณะตามความหมายทั่วไปของคำว่า '公' ในภาษาจีนมาตรฐาน การย้ายถิ่นของชาวจีนพูดฮกเกี้ยนและแต้จิ๋วมาสู่ภูมิภาคต่าง ๆ รวมถึงประเทศไทย ทำให้คำนี้ถูกยืมไปใช้ในชุมชนจีน-ไทยและถูกออกเสียงปรับเป็น 'ก๋ง' ตามระบบเสียงของภาษาไทย คำนี้มักจะใช้อ้างถึงปู่ทางพ่อหรือปู่ที่เป็นสายเลือดจีน แต่ในหลายครอบครัวก็อาจใช้เรียกปู่ทุกฝ่ายได้ ข้อสังเกตก็คือในจีนแผ่นดินใหญ่จะมีคำว่า '爷爷' (yéye) สำหรับปู่ทางพ่อ และคำว่า '外公' (wàigōng) สำหรับตาประจำฝั่งแม่ ซึ่งแสดงให้เห็นว่ารูปแบบการเรียกปู่มีความหลากหลายตามท้องถิ่นและสำเนียง ความรู้สึกต่อคำว่า 'ก๋ง' สำหรับคนที่เติบโตมาร่วมสังคมจีน-ไทยอย่างฉันคือมันไม่ใช่แค่ชื่อเรียกคนแก่ แต่เป็นป้ายบอกตัวตนทางวัฒนธรรม เวลาได้ยินเสียงเรียก 'ก๋ง' ในงานครอบครัวมักมีภาพจำถึงกลิ่นอาหาร คำสอน และมารยาทแบบจีนที่ถูกสืบทอด สภาพแวดล้อมและสำเนียงของแต่ละครอบครัวก็ทำให้คำนี้มีความพิเศษแตกต่างกันไป แต่ก็น่ารักตรงที่เพียงคำเดียวสามารถบ่งบอกทั้งสายเลือดและความอบอุ่นภายในบ้านได้

ชื่อ 'กิมย้ง' มาจากการผสมคำจีนสองคำคือ 'กิม' (金) ที่แปลว่า ทอง และ 'ย้ง' (庸) ที่หมายถึงธรรมดา แต่นักอ่านนิยายกำลังภายในหลายคนตีความว่า เป็นการเล่นคำที่แฝงความหมายลึกซึ้ง กิมย้งเคยให้สัมภาษณ์ว่าเลือกชื่อนี้เพราะอยากให้งานเขียนของตนเป็นเหมือน 'ทองคำธรรมดา' ที่ทุกคนเข้าถึงได้ แต่กลับมีคุณค่าไม่แพ้สิ่งล้ำค่า การตีความอีกมุมมองหนึ่งคือ 'ย้ง' อาจสื่อถึง 'ผู้กล้า' ตามสำเนียงแต้จิ๋ว ทำให้ชื่อเต็มแปลว่า 'นักรบทองคำ' ซึ่งเข้ากับแนวเรื่องกำลังภายในที่เขาสร้างสรรค์ หลายคนเชื่อว่าชื่อนี้สะท้อนปรัชญาชีวิตของเขาเอง ที่ต้องการลบล้างภาพลักษณ์นักเขียนระดับสูงให้กลายเป็นศิลปินประชาธิปไตย

ย้อนไปตอนที่ผมเริ่มสะสมสติกเกอร์จากร้านเล็กๆ ในห้าง 'แบดแบตซ์มารุ' กลายเป็นตัวละครที่ติดตาเพราะหน้าตาเอาแต่ใจและสายตาจิกกัดแบบมีเสน่ห์ ผมชอบว่า 'แบดแบตซ์มารุ' ไม่พยายามเป็นมิตรจ๋า เขาดูซนแต่มีความมั่นใจเหมือนคนที่รู้ว่าตัวเองเจ๋ง ทั้งทรงผมที่แหลมเหมือนหนามนิดๆ รูปร่างตัวสีดำตัดกับหน้าท้องขาว ทำให้ภาพลักษณ์ออกมาเป็นพังค์จิ๋วที่น่าจดจำ อีกอย่างที่ทำให้ผมคลิกคือมุกประชดและการแสดงออกแบบเก๊ก ๆ ของเขา—มันมักจะทำให้ฉากที่เขาปรากฏมีความขบขันแบบแสบๆ คันๆ ในบางครั้งผมก็คิดว่าเขาเป็นตัวแทนคนที่อยากแยกตัวจากกระแสหลัก—ไม่ขอเป็นเพื่อนรักกับทุกคน ต้องมีความเป็นตัวเอง แม้จะดูเย่อหยิ่ง แต่ก็มีมุมอ่อนโยนเมื่ออยู่กับเพื่อนๆ อย่างเช่นตอนที่เขาร่วมกิจกรรมกับ 'Hello Kitty' ในงานแฟนมีต ทำให้เห็นว่าความเป็นตัวตนของเขามีชั้นเชิงและไม่ได้เย็นชาเพียงอย่างเดียว นั่นแหละคือเสน่ห์ที่ทำให้ผมยังชอบเห็นสติกเกอร์ เสื้อยืด หรือซีรีส์สั้น ๆ ที่มีเขาปรากฏอยู่เสมอ

วันเกิดของ 'แบดแบตซ์มารุ' ตรงกับวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1993 ซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่แฟนหลายคนรู้กันดี ในฐานะคนที่ชอบสังเกตรายละเอียดตัวละครเล็กๆ น้อยๆ ผมมองว่าวันเกิดนี้เหมาะกับคาแรคเตอร์ขี้เล่นของเขา — วันที่ 1 เมษายนมันสื่อถึงมุกขำๆ และแกล้งกันได้พอดี สรุปคือข้อมูลหลักคือ 1 เม.ย. 1993 และจากปีเกิดนี้เราก็คำนวณอายุแบบเรียบง่ายได้เลย: เอาปีปัจจุบันลบด้วย 1993 ถ้าจะนับแบบปีปฏิทิน นอกจากวันเกิดแล้ว แฟนๆ มักจะเชื่อมโยงเขากับราศีเมษเพราะเกิดต้นเดือนเมษายน ซึ่งยิ่งขับเน้นภาพลักษณ์กล้าลุยและพูดตรงของตัวละครได้ดี — นี่แหละเหตุผลว่าทำไมผมยังชอบภาพลักษณ์ดื้อๆ แบบนั้นจนถึงทุกวันนี้

เราเคยตั้งใจอ่านเรื่องรากศัพท์ของชื่อไวนแบบเล่นๆ แล้วพบว่ามันยืดหยุ่นกว่าที่คิดมาก ในมุมประวัติศาสตร์ภาษา อังกฤษมีคำว่า wynn (รูปสัญลักษณ์ในอักษรรูน) ที่ออกเสียงใกล้เคียงกับเสียงของตัวอักษร 'w' และคำนี้มีความหมายเชิงบวก เช่น ความปิติยินดีหรือความยินดีที่ได้มา นอกจากนั้น ในภาษาเวลส์ 'wyn' มักปรากฏเป็นคำลงท้ายของชื่อและมีความหมายว่า 'ขาว' 'สว่าง' หรือในเชิงสัญลักษณ์คือความบริสุทธิ์และความเป็นสิริมงคล ชื่ออย่าง Gwyneth หรือชื่อสกุล Wynne ในตระกูลเวลส์จึงสะท้อนความหมายพวกนี้ออกมา เมื่อข้ามมาดูการนำมาใช้ในยุคใหม่ ชื่อไวนมักถูกหยิบมาเล่นทั้งในภาษาอังกฤษและบริบทสากล บางคนเลือกให้เพราะเสียงสั้น ๆ กระชับและฟังทันสมัย ขณะที่อีกกลุ่มมองว่ามันมีทั้งกลิ่นอายโบราณจากรากคำและการเชื่อมโยงกับความสว่างหรือความยินดี ซึ่งทำให้ชื่อดูทั้งเก่าและใหม่ในคราวเดียว ส่วนตัวแล้วชอบความที่ชื่อสั้นแต่มีชั้นความหมายแบบนี้ มันทำให้คนเรียกแล้วรู้สึกว่าไม่ธรรมดาและมีมิติเชิงวัฒนธรรมซ่อนอยู่

ฉันติดใจ 'แบดแบดมารุ' ตั้งแต่หน้าแรกที่เห็นการ์ตูนเปิดฉากด้วยมุขกวน ๆ และภาพลายเส้นที่เก็บรายละเอียดได้ฉับไว สไตล์ตลกแบบรวดเร็วของเรื่องทำให้มันอ่านง่ายและเข้าถึงได้ โดยเฉพาะฉากฝึกซ้อมแบบมินิสกีชที่ผสมมุกกวน ๆ กับการพัฒนาเล็ก ๆ ของตัวเอก — ฉากนั้นทำให้คนอ่านหยุดยิ้มแล้วอยากติดตามว่าต่อไปจะเป็นยังไง การจัดเฟรมพาเนลเร็ว ๆ และจังหวะตัดภาพช่วยให้มุกฮิตและอิมแพ็กต์อารมณ์ชัดขึ้น แถมแต่ละตอนไม่ยาวมาก เหมาะสำหรับคนที่อ่านบนมือถือระหว่างทางหรือช่วงพัก เหล่านี้คือคุณสมบัติที่ทำให้คนไทยซึมซับได้ง่ายและแพร่ต่อกันเร็ว อีกสิ่งที่ผมชอบคือความสามารถของเรื่องในการผสมความฮากับความอบอุ่นโดยไม่ตกหลุมอวย ตัวละครรองมักมีมิติ มีมุกเป็นของตัวเอง ทำให้แฟน ๆ ในไทยชอบเอาตัวละครไปทำมุข ทำคอนเทนต์สั้น ๆ บนแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นซึ่งเป็นวงจรที่ยิ่งผลักดันความนิยม บวกกับการแปลไทยที่ทำให้มุขยังคมคายและคนดูรู้สึกใกล้ชิดกับบทพูด เหมือนดูเพื่อนคุยมากกว่าแค่อ่านการ์ตูน จบตอนแล้วมักมีความรู้สึกว่าต้องกลับมาดูต่ออีกที

ชื่อ 'โลปิตาล' ทำให้ผมหยุดคิดถึงรากศัพท์ของชื่อนี้ทุกครั้งที่เห็นกฎคณิตศาสตร์ที่ติดชื่อนั้นอยู่ ผมชอบเล่าแบบตรงไปตรงมาเลย: ชื่อมาจากภาษาฝรั่งเศส 'l'Hôpital' ที่มีรากมาจากคำละติน 'hospitale' ซึ่งแปลว่า สถานที่รับรองหรือบ้านพักสำหรับผู้มาเยือน ในยุคกลางฝรั่งเศสคำว่า 'hospital' หมายถึงโรงพยาบาลหรือสถานเลี้ยงแขก แล้วพัฒนามาเป็น 'hôpital' ในภาษาฝรั่งเศสสมัยใหม่ โดยเครื่องหมายหมวกกระโดง (circumflex) ที่ตัวอักษร ô บอกถึงการหายไปของตัวอักษร 's' เมื่อภาษาเปลี่ยนรูป เรื่องที่ชวนให้คนสนใจกันมากคือชื่อของ Guillaume de l'Hôpital ถูกเชื่อมโยงกับกฎที่เราเรียกกันว่า กฎของโลปิตาล หลังจากที่งานเขียนแจกแจงปัญหาอนันต์ถูกตีพิมพ์ในหนังสือ 'Analyse des Infiniment Petits pour l'Intelligence des Lignes Courbes' ชื่อนี้เลยติดตัวมาในแวดวงคณิตศาสตร์ แม้เบื้องหลังจะมีเงื่อนงำทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับผลงานที่มาจากนักคณิตศาสตร์คนอื่นบ้างก็ตาม แต่หลัก ๆ แล้วชื่อครอบครองความหมายเชิงภูมิศาสตร์/สังคมที่เป็น 'ผู้มาจากโรงพยาบาล/ฮอสปิทัล' มากกว่าความหมายสมัยใหม่ของคำว่าโรงพยาบาลแบบดูแลผู้ป่วยโดยตรง

ตั้งแต่ครั้งแรกที่เห็นภาพสไตล์แสบๆ ของ 'แบดแบดมารุ' ก็รู้สึกว่าเขามีเสน่ห์เฉพาะตัวที่ต่างจากตัวละครซานริโอแบบเดิม ๆ ภาพลักษณ์ของเขาเป็นเพนกวินตัวเล็กสีดำ ดวงตาเรียงเป็นเส้นตรง และทรงผมเป็นจุกที่ดูซุกซน ชื่อเล่นแบบผสมคำที่สื่อความหมายทั้งคำว่า 'แย่' กับเครื่องหมายกากบาท ทำให้บุคลิกของเขาดูดื้อ แก่น และมีมุมขำๆ อยู่ในตัวเสมอ ตามข้อมูลหลักๆ เขาเป็นตัวละครจากค่ายซานริโอที่เปิดตัวช่วงต้นทศวรรษ 1990 และวันเกิดของเขาจะถูกตั้งไว้ในต้นเดือนเมษายนซึ่งเข้ากับบุคลิกชอบแกล้งของเขาได้ดี ในจักรวาลของซานริโอ 'แบดแบดมารุ' มักถูกใช้เป็นตัวแทนของความขบถเล็กๆ เหมือนเป็นมุมมองที่ไม่ได้หวานละมุนแบบตัวละครทั่วไป ฉันชอบที่ของเล่น สมุดโน้ต และสติกเกอร์ที่มีเขามักจะเล่นกับคาแรกเตอร์นี้ด้วยการใส่อารมณ์ตลกร้ายหรือแง่มุมกวนๆ ในบรรดาสินค้าซานริโอหลายแบบ งานของเขามักโดดเด่นเมื่ออยู่ท่ามกลางกลุ่มตัวละครที่น่ารักเรียบร้อย ทำให้เกิดการบาลานซ์ระหว่างความหวานและความแสบ ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมเขายังคงเป็นหนึ่งในตัวละครยอดนิยม แม้จะไม่ได้มาในโทนหวานอย่างที่คนคาดหวังก็ตาม

ฉันชอบคิดว่าชื่อ 'บลูโพเฟ่น' ให้ความรู้สึกเหมือนคำผสมที่ตั้งใจให้ทั้งเสียงและภาพเข้าด้วยกัน โดยแบ่งเป็นสองส่วนชัดๆ คือ 'บลู' ซึ่งตรงตัวหมายถึงสีน้ำเงิน สื่อความหมายทั้งความสงบ ความลึก หรือโทนเศร้าแบบโรแมนติก ขณะที่ 'โพเฟ่น' ฟังดูเป็นคำสมมติที่อาจได้แรงบันดาลใจจากชื่อสัตว์หรือสิ่งมีชีวิตในตำนาน เช่น อาจอ้างอิงถึงคำว่า 'phoenix' ที่ถูกย่อหรือเปลี่ยนรูปให้คล่องขึ้น หรือจะเป็นการบิดเสียงจากคำว่า 'puffin' (นกพัฟฟิน) ก็ได้ เมื่อนำสองพาร์ทมารวมกัน ผลลัพธ์คือภาพลักษณ์ของสิ่งมีชีวิตสีน้ำเงินที่มีเสน่ห์ทั้งความอ่อนโยนและความแกร่งแบบมีเรื่องเล่าอยู่ข้างใน คล้ายฉากที่เห็นในงานศิลป์หรือนิยายแฟนตาซี อย่างฉากท้องฟ้าสีน้ำเงินที่ถูกใช้เป็นสัญลักษณ์ของการเริ่มต้นใหม่ ฉันนึกถึงฉากที่ตัวละครเงียบๆ หยุดมองฟ้าใน 'The Little Prince' — สีและสัญลักษณ์ช่วยบอกอารมณ์แบบไม่ต้องพูดอะไรเยอะ สรุปแบบเป็นความเห็นส่วนตัวคือชื่อแบบนี้ออกแบบมาให้จับใจง่าย ทั้งอ่านสะดวกและเปิดช่องให้แฟนๆ สร้างตำนานเพิ่มเติมได้เอง เป็นชื่อที่ทั้งน่าฟังและให้พื้นที่จินตนาการค่อนข้างกว้าง