แหล่งถ่ายทำ บ้านเพริกริน อยู่ที่ไหนในโลกจริง?

บรรยากาศใน 'บ้านศิลาแดง' ทำให้ผมอยากรู้ว่าทีมงานถ่ายทำกันที่ไหนจริงๆ จนต้องไปหาข้อมูลจากภาพและเบาะแสในเครดิตตอนจบ — จากสิ่งที่เห็น งานส่วนใหญ่ถูกถ่ายผสมกันระหว่างสตูดิโอสำหรับฉากภายในที่ควบคุมแสงง่าย กับบ้านไม้เก่าและหมู่บ้านจริงที่ใช้เป็นโลเคชันฉากภายนอก ตัวบ้านหลักที่ปรากฏในภาพมักเป็นบ้านไม้ทรงไทยที่ถูกตกแต่งใหม่ให้เข้ากับคอนเซ็ปต์เรื่อง ผมไปตามร่องรอยด้วยการสังเกตฉากและฉากหลัง พบว่าพื้นที่ถ่ายทำภายนอกมีลักษณะเป็นชุมชนริมน้ำพร้อมสะพานไม้และทุ่งนาเล็กๆ ซึ่งพื้นที่แบบนี้มักพบในจังหวัดทางภาคกลางที่ยังรักษาบ้านทรงเก่าไว้ หากใครอยากไปจริงๆ ควรเตรียมใจไว้ก่อนว่าบางจุดเป็นพื้นที่ส่วนตัวหรือรีสอร์ตที่เปิดเป็นธุรกิจแล้ว แต่ก็มีบางแห่งที่ยินดีต้อนรับนักท่องเที่ยว แม้จะไม่ได้อนุญาตให้เข้าไปถ่ายฉากภายในอย่างเสรีก็ตาม สรุปแบบประสบการณ์ตรง: ไปได้บ้างแต่ไม่ใช่ทั้งหมด ถ้าจะไปให้ได้ฟีลเหมือนในซีรีส์ ให้เลือกเวลาเย็นหรือเช้าตรู่ เดินชมรอบๆ ถ่ายรูปมุมกว้าง แล้วสนุกกับการจินตนาการว่าตัวเองอยู่ในฉากนั้น แต่ต้องให้ความเคารพเจ้าของสถานที่เสมอและอย่าเข้าไปในพื้นที่ห้ามเข้า — มุมภาพที่สวยที่สุดมักเป็นมุมที่เปิดให้สาธารณชนมองเห็นได้จากระยะไกล

สถานที่ถ่ายทำหลักของ 'Wednesday' อยู่ที่ประเทศโรมาเนีย และการสร้างภาพลักษณ์ของบ้าน Nevermore ส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากการผสมผสานระหว่างเซ็ตขนาดใหญ่บนสตูดิโอและการถ่ายทำภายนอกในเมืองประวัติศาสตร์ของโรมาเนีย ฉันรู้สึกตื่นเต้นกับวิธีที่ทีมงานใช้สถาปัตยกรรมยุโรปตะวันออกมาช่วยสร้างบรรยากาศมืด ๆ แบบทิม เบอร์ตัน—ไม่ใช่แค่บ้านหลังเดียวที่มีอยู่จริง แต่เป็นการนำองค์ประกอบจากหลาย ๆ แห่งมารวมกันจนลงตัว ภาพภายนอกหลายช็อตที่เห็นบนจอถูกถ่ายทำโดยใช้สตูดิโอขนาดใหญ่ใกล้กรุงบูคาเรสต์ ซึ่งทีมสร้างได้สร้างคอร์ทและโครงสร้างหินขึ้นมาใหม่เพื่อให้ควบคุมแสงและกล้องได้ง่าย ส่วนฉากภายนอกแบบมีภูเขาหรือปราสาทจะย้ายไปถ่ายบนโลเคชันจริงในภูมิภาคที่มีปราสาทและป่าไม้หนาทึบ เมื่อดูภาพรวมแล้วมันชัดเจนว่าทีมพยายามผสมผสานความเป็นจริงกับของปลอมเพื่อให้ Nevermore รู้สึกทั้งน่าขนลุกและสมจริง สุดท้ายแล้ว ถ้าใครหวังจะไปหา 'บ้าน' จริง ๆ ที่ตรงแบบในซีรีส์ ควรมองว่ามันคือผลงานสร้างสรรค์จากหลายแหล่งรวมกันมากกว่าจะเป็นบ้านหลังเดียวที่มีอยู่จริง การเดินทางชมโลเคชันในโรมาเนียจะช่วยให้เข้าใจแรงบันดาลใจเบื้องหลังภาพลักษณ์นั้นได้ดีขึ้น และสำหรับฉัน บรรยากาศรวมแบบนี้แหละที่ทำให้ซีรีส์น่าจดจำ

หลังจากดูซีรีส์ 'บ้าน คำรัก' ครั้งแรก ผมถูกดึงเข้าไปในรายละเอียดเล็ก ๆ ของบ้านหลังนั้นจนอยากรู้จริง ๆ ว่าเป็นบ้านจริงหรือสตูดิโอ ในประสบการณ์ของคนที่ตามกองถ่ายและสถานที่ถ่ายทำมาพอควร มักมีสองกรณีหลักคือบ้านจริงที่เจ้าของปล่อยให้ถ่ายทำ หรือเป็นฉากที่สร้างขึ้นในสตูดิโอหรือฟาร์มกองถ่าย ถ้าเป็นบ้านจริง ส่วนใหญ่จะอยู่ในชุมชนเก่าของจังหวัดต่าง ๆ ที่ยังรักษาสถาปัตยกรรมแบบดั้งเดิมไว้ และหลายครั้งเปิดให้เข้าเยี่ยมชมแบบมีข้อจำกัด เช่น ต้องเข้าร่วมทัวร์ หรือนัดหมายล่วงหน้าเพราะยังมีผู้อยู่อาศัยจริง ๆ แต่ถ้าเป็นสตูดิโอ โอกาสเข้าไปเดินเล่นแบบไม่ติดขัดมักน้อยกว่า ยกเว้นกรณีที่สตูดิโอจัดกิจกรรมพิเศษหรือมีวันเปิดบ้านให้แฟน ๆ เข้าเยี่ยมชม จากมุมมองของแฟน งานเล็ก ๆ ที่ฉันทำคือเช็คเครดิตตอนท้ายและประกาศจากผู้ผลิต เพราะมักมีข้อมูลว่าใช้สถานที่ไหนบ้าง อย่างไรก็ตาม ถ้าอยากไปชมจริง ๆ ควรเคารพกฎของสถานที่ เคารพความเป็นส่วนตัวของผู้อยู่อาศัย และเตรียมใจว่าบ้านที่เห็นในจออาจถูกตกแต่งเพิ่มเติมหรือปรับแต่งเพื่อการถ่ายทำ เหมือนกับการไปเยือนฉากโลกชนบทใน 'My Neighbor Totoro' ที่ความรู้สึกจริง ๆ มักมาจากบรรยากาศไม่ใช่แค่โครงสร้างเท่านั้น

บ้านหลักที่เห็นใน 'เรือนพะยอม' คือบ้านทรงไทยโบราณที่ตั้งอยู่ในอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งภาพภายนอกเกือบทั้งหมดเป็นบ้านจริงที่อนุรักษ์ไว้ไม่ไกลจากวังประยูรวงศ์ ฉากภายในบางส่วนก็ถ่ายบนเซตสตูดิโอในกรุงเทพฯ เพื่อความสะดวกในการควบคุมแสงและเสียง แต่ทีมงานยังคงใช้เฟอร์นิเจอร์ของจริงและวัสดุโบราณชุดเดียวกับบ้านหลังนั้น ทำให้บรรยากาศดูเชื่อมโยงกันอย่างน่าเชื่อถือ ฉันชอบที่รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ อย่างลายไม้และหน้าต่างลูกกรงถูกเก็บไว้ จึงรู้สึกถึงความอบอุ่นของบ้านไทยดั้งเดิม การเลือกถ่ายที่อาณาบริเวณจริงในบางฉากทำให้วิวทิวทัศน์รอบบ้าน แสงธรรมชาติ และต้นไม้ใหญ่ช่วยเติมชีวิตให้เรื่องราว มันให้ความรู้สึกต่างไปจากละครที่ใช้สตูดิโอล้วนๆ อย่างใน 'บุพเพสันนิวาส' ที่แม้จะสวย แต่โทนจากบ้านจริงของ 'เรือนพะยอม' ให้ความใกล้ชิดและทรงจำมากกว่า

แหล่งถ่ายทำหลักของ 'On the Rocks' อยู่ในมหานครนิวยอร์ก ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้หนังมีบรรยากาศเมืองใหญ่ที่ชัดเจนและอบอุ่นในเวลาเดียวกัน ในการดูภาพยนตร์ครั้งแรก ผมชอบการจับแสงของถนนและร้านกาแฟเล็ก ๆ ที่ให้ความรู้สึกเป็นนิวยอร์กแบบคลาสสิกมากกว่าเป็นฉากสตูดิโอ ฉากอพาร์ตเมนต์ ห้องอาหาร และถนนที่เห็นค่อนข้างชัดว่าเป็นการถ่ายทำบนโลเคชันจริงซึ่งให้รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ของเมือง เช่น ป้ายร้านค้า ทางเท้า และลักษณะการจราจรที่ทำให้เรื่องราวดูแนบชิดกับชีวิตประจำวันของตัวละคร การถ่ายทำในเมืองจริงแบบนี้ทำให้ผมรู้สึกเชื่อมโยงกับตัวละครได้ง่ายขึ้น เพราะเสียงรอบข้างและแสงธรรมชาติช่วยเติมความเป็นจริงเข้าไป เช่น ตอนที่ตัวละครสองคนเดินคุยกันผ่านถนนแคบ ๆ ฉากนั้นมีทั้งเสียงรถ เสียงคนและความพลุกพล่านที่ยืนยันความเป็นนิวยอร์กได้มากกว่าการโรยเอฟเฟกต์หลังถ่ายทำ ส่วนมุมกล้องและการเคลื่อนที่ของกล้องมักเลือกให้เห็นสถาปัตยกรรมเมือง เช่น ตึกสูงและสะพาน ซึ่งเพิ่มมิติในการเล่าเรื่องได้อย่างละเอียด เหมือนเทคนิคการเรียบเรียงบรรยากาศที่เคยเห็นในหนังอย่าง 'Lost in Translation' ที่ใช้โลเคชันต่างประเทศเป็นตัวกำหนดจังหวะอารมณ์ของเรื่อง สิ่งที่ชอบเป็นพิเศษคือการที่ทีมงานเลือกฉากที่ไม่ได้เป็นแลนด์มาร์กเด่นชัด แต่เป็นมุมที่ให้ความรู้สึกส่วนตัวของเมืองมากกว่า ทำให้ภาพยนตร์ไม่รู้สึกเป็นแค่โปสต์การ์ดท่องเที่ยว แต่กลายเป็นภาพสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างคนกับเมือง ขณะที่ฉากบางฉากใช้ภายในบาร์หรือคาเฟ่ที่มีเอกลักษณ์ซึ่งดูเหมือนจะถ่ายทำจริงทั้งภายในและภายนอก รวมกันแล้ว โลเคชันในนครนิวยอร์กทำให้เรื่องมีทั้งความคุ้นเคยและความละเอียดอ่อนในเวลาเดียวกัน และนั่นคือสาเหตุที่ภาพรวมของหนังยังคงตราตรึงใจอยู่ในความทรงจำของผม

แฟนคลับที่ติดตามโลเคชันมานานจะบอกว่า บ้านที่ปรากฏใน 'บ้านคุณนายชายน้ำ' ส่วนใหญ่ใช้บ้านทรงไทยเก่าจริง ๆ ที่ตั้งริมแม่น้ำในอำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม และยังมีบางฉากที่ถ่ายที่บ้านเรือนไทยเก่าในชุมชนใกล้เคียง ตอนที่ไปเดินเล่นตลาดน้ำอัมพวาเอง ผมจำบรรยากาศไม้ลื่น ๆ ของท่าเรือกับหน้าต่างบานเกล็ดที่เห็นในซีนนั้นได้ดีเลย — มุมกล้องที่จับเงาสะท้อนน้ำกับหน้าบ้านมันตรงกับจุดริมคลองที่ชาวบ้านยังใช้จริง ๆ อยู่ ฉากสวนหลังบ้านกับซุ้มประตูไม้ก็มีองค์ประกอบของบ้านเก่าท้องถิ่นชัดเจน แต่การจัดวางเฟอร์นิเจอร์บางชิ้นและไฟในห้องรับแขกดูเหมือนจะเซ็ตขึ้นใหม่สำหรับการถ่ายทำเพื่อความสะดวกของทีมงาน ถ้าอยากไปเห็นด้วยตา แนะนำไปช่วงเช้าตรู่ที่อัมพวา เดินตามตรอกเล็ก ๆ ริมคลองแล้วจะพบบ้านทรงไทยหลายหลังที่มีเอกลักษณ์คล้ายในเรื่อง การได้ยืนดูแสงเช้าสาดบนหน้าบ้านแล้วนึกถึงฉากโปรดเป็นความสุขแบบง่าย ๆ ของแฟนละครชนิดหนึ่ง

สถานที่ถ่ายทำหลักของ 'ปลูกรัก พพัก ใจ ใต้ มะกอกขาว' ดูจะถูกวางฉากไว้ในบรรยากาศเมดิเตอร์เรเนียนที่ชัดเจน — ส่วนใหญ่ถ่ายทำในประเทศกรีซโดยใช้เกาะและชายฝั่งที่มีต้นมะกอกหนาแน่นเป็นฉากหลัง ฉันรู้สึกว่าฉากหมู่บ้านขาว ๆ กับถนนหินคดเคี้ยวที่เห็นในหลายตอนสอดคล้องกับพื้นที่บนเกาะครีตและบางส่วนของแผ่นดินใหญ่อย่างเปลโลพอนเนส (Peloponnese) โดยทีมงานเลือกหมู่บ้านเล็ก ๆ รอบเมืองเชียเนีย (Chania) หรือบริเวณรอบเมืองเรทิมโน (Rethymno) สำหรับฉากมะกอกและทุ่งกว้าง ขณะที่ฉากชายฝั่งที่เป็นบ้านสีขาวอาจถ่ายทำในหมู่เกาะซีคลาดีสบางแห่งที่ขึ้นชื่อเรื่องสถาปัตยกรรมสีขาวและทะเลสีฟ้า พอมองมุมงานภาพ จังหวะการถ่ายและการใช้แสงให้ความรู้สึกอบอุ่นเหมือนหนังเพลงอย่าง 'Mamma Mia!' แต่เป็นเวอร์ชันที่เน้นความสงบมากกว่า ทำให้พื้นที่ชนบทมีบทบาทเป็นตัวละครหนึ่งในเรื่อง ระหว่างดูเลยยิ่งอยากไปเดินในตรอกเล็ก ๆ ที่มีต้นมะกอกและจิบกาแฟริมทะเล นี่แหละเสน่ห์ที่ฉันยังคลั่งไคล้จากซีรีส์นี้

แสงแดดที่สาดเข้ามาในฉากทะเลทรายของหนังยังติดตาอยู่เสมอ — นั่นเป็นเหตุผลที่ฉันพึ่งพาความทรงจำจากการดูซ้ำของ 'Maze Runner: The Scorch Trials' เมื่อต้องบอกว่าฉากส่วนใหญ่ถูกถ่ายทำในรัฐนิวเม็กซิโก สหรัฐอเมริกา โดยเมือง Albuquerque ทำหน้าที่เป็นฐานสำคัญของกองถ่าย ฉากเมืองร้างและถนนที่ถูกเผาเป็นหลักฐานชัดเจนว่าทีมงานเลือกใช้พื้นที่ในเมืองและบริเวณชานเมืองของ Albuquerque เพื่อสร้างบรรยากาศหลังวันโลกาวินาศ เส้นขอบฟ้า อาคารเก่า และถนนกว้างช่วยทำให้การถ่ายทำดูสมจริงขึ้นมาก อีกส่วนหนึ่งคือฉากทะเลทรายและพื้นที่แห้งแล้งที่ทีมงานใช้ถ่ายฉากไล่ล่าและการเอาชีวิตรอด ซึ่งภาพรวมของรัฐนี้ตอบโจทย์ได้ดีทั้งเรื่องแสงธรรมชาติและพื้นที่กว้าง สตูดิโอในพื้นที่เองก็มีบทบาทสำคัญ ฉากภายในเช่นห้องทดลองหรือพื้นที่ที่ต้องควบคุมแสงถูกย้ายไปถ่ายในสตูดิโอท้องถิ่น ทำให้การผสมผสานระหว่างโลเคชันจริงกับการถ่ายในสตูดิโอออกมาเรียบเนียน ในมุมมองของคนดูที่ชอบสังเกต ฉากต่าง ๆ ที่ถ่ายในนิวเม็กซิโกให้ความรู้สึกทั้งกว้างใหญ่และเปราะบางไปพร้อมกัน ซึ่งเข้ากับคอนเซ็ปต์ของเรื่องได้อย่างลงตัว

อยุธยาให้ฟีลย้อนยุคที่เข้ากับฉากไทยบ้านได้สุด ทางน้ำและบ้านไม้ริมแม่น้ำยังเก็บรายละเอียดของชีวิตคนไทยสมัยก่อนไว้ชัดเจน เกาะกลางประวัติศาสตร์อย่างอุทยานประวัติศาสตร์อยุธยาเองมีวัดและซากปราสาทที่เป็นฉากหลังทรงพลัง ถ้าต้องการบ้านไม้แบบเก่า ๆ ที่ตั้งเรียงหน้ากันริมคลอง แถวชุมชนริมน้ำใกล้แม่น้ำเจ้าพระยา เช่นบริเวณวัดพนัญเชิงหรือชุมชนเก่าในตัวเมือง จะได้ทั้งซุ้มประตูไม้ หน้าต่างบานเกล็ด และซอยแคบ ๆ ที่ให้มู้ดภาพยนตร์โบราณได้ดีมาก อีกจุดที่ห้ามมองข้ามคือพระราชวังบางปะอินซึ่งมีศาลาและอาคารทรงไทยแบบต่าง ๆ ที่เหมาะกับฉากรับรองหรือฉากในบ้านฐานะดี ส่วนริมแม่น้ำใกล้ท่าเรือเก่า ๆ มอบกรอบภาพที่เป็นธรรมชาติและเคลื่อนกล้องได้ง่าย ข้อควรระวังคือการขออนุญาตถ่ายทำในพื้นที่อนุรักษ์และการจัดการเสียงจากเรือท่องเที่ยว แต่พอจัดการเสร็จแล้ว ฉากไทยบ้านที่อยุธยาจะให้ความรู้สึกเรียลและอบอุ่น เหมือนพาผู้ชมย้อนเวลาไปหาเรื่องราวเก่า ๆ ของชุมชน

เล่าให้ฟังเลยว่า 'บ้านเจ้าพระยา' ถ่ายทำหลัก ๆ ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีบรรยากาศริมแม่น้ำเก่าแก่และบ้านเรือนแบบดั้งเดิมที่รายการต้องการเพื่อสร้างโลกของเรื่องให้สมจริงมากที่สุด ผมเป็นคนชอบสังเกตโลเคชันเวลาไปดูละคร เพราะเชื่อว่าบรรยากาศถ่ายทำช่วยยกระดับอารมณ์ของฉากได้เยอะ ในกรณีของ 'บ้านเจ้าพระยา' ทีมถ่ายทำเลือกอยุธยาเพราะบ้านไม้ริมน้ำ ท่าเรือเล็ก ๆ และตรอกซอกซอยที่ยังคงความชวนให้คิดถึงอดีตได้ดี ทำให้ฉากที่ต้องการความอบอุ่นแบบครอบครัวและความขัดแย้งของความสัมพันธ์ในชุมชนดูมีมิติ ผมเห็นภาพการจัดไฟและการติดตั้งฉากริมแม่น้ำที่ยืมพื้นที่จริงมาปรับ เพื่อให้แสงเงาและการสะท้อนของน้ำช่วยเล่าเรื่องแทนคำพูดได้บ่อยครั้ง อีกมุมที่ผมคิดว่าน่าสนใจคือการบาลานซ์การถ่ายทำระหว่างโลเคชันจริงกับสตูดิโอ ห้องในบ้านบางหลังที่เห็นบนจออาจเป็นการผสมผสานระหว่างบ้านจริงในอยุธยากับฉากที่สร้างในสตูดิโอกรุงเทพฯ เพื่อควบคุมเสียงและแสง ปัจจุบันทีมถ่ายทำไทยมักทำแบบนี้เพื่อรักษาความสมจริงของภาพรวมแต่ก็ยังต้องการความคุมได้ในฉากที่ต้องใช้การแสดงที่ละเอียดหรือมีเอฟเฟกต์มากๆ ดังนั้นถ้าถามว่าถ่ายทำอยู่จังหวัดใด คำตอบตรง ๆ คือจังหวัดพระนครศรีอยุธยาเป็นพื้นที่หลักของโลเคชันภายนอก ขณะที่งานภายในบางส่วนอาจย้ายไปถ่ายทำในกรุงเทพฯ เพื่อความสะดวกของทีมและนักแสดง สรุปแบบไม่ซ้ำคำพูดซ้ำซาก คือการไปถ่ายทำที่อยุธยาเป็นตัวเลือกเชิงศิลป์ที่ทำให้ 'บ้านเจ้าพระยา' มีทั้งความอบอุ่นและความเป็นของจริงอยู่ในฉาก แม้จะมีการใช้สตูดิโอเสริมบ้าง แต่กลิ่นอายและบรรยากาศริมแม่น้ำแบบเดิม ๆ นั่นแหละที่เป็นหัวใจของเรื่อง และถ้าใครชอบฉากริมแม่น้ำที่มีชีวิต ก็แนะนำให้มองหาช็อตที่ถ่ายกลางแจ้งในอยุธยา จะรับรู้ได้ว่าทีมงานตั้งใจถ่ายทอดอารมณ์แบบไหน