โคลงโลกนิติมีวรรคหรือโคลงที่โด่งดังซึ่งควรจำไหม?

การอ่าน 'โคลงโลกนิติ' ทำให้ฉันรู้สึกเหมือนเจอสมุดบันทึกของคนในสมัยก่อนที่อยากสอนคนรุ่นหลังด้วยภาษาที่กระชับแต่หนักแน่น ผมมองว่าโครงสร้างเชิงวาทกรรมของ 'โคลงโลกนิติ' คือหัวใจสำคัญ: ข้อคิดสั้น ๆ ถูกจัดวางเป็นข้อ ๆ คล้ายคำพังเพย เพื่อให้จำง่ายและเผยแพร่ได้กว้าง นั่นสะท้อนเจตนาของผู้แต่งที่อยากให้คำสอนข้ามชั้นวรรณะและสถานะไปถึงทั้งชนชั้นนำและคนธรรมดา เหตุนี้เลยทำให้บทกลอนมีทั้งความสวยงามทางภาษาและความเป็นเครื่องมือทางสังคม ในมุมประวัติศาสตร์วรรณกรรม ผมชอบจับเปรียบเทียบกับ 'รามเกียรติ์' ตรงที่ทั้งสองผลงานใช้ภาษาเชิงบรรยายเพื่อส่งต่อคติ แต่ 'โคลงโลกนิติ' เลือกความกระชับแทนการเล่าเรื่องยาว ทำให้มันกลายเป็นตำราจริยธรรมแบบพกพาที่อ่านแล้วเอาไปใช้ได้จริง เสียงของผู้แต่งจึงเป็นทั้งครูและผู้เตือนใจ ไม่ใช่แค่กวีคนหนึ่งเท่านั้น

เคยแปลกใจว่าบทประพันธ์โบราณบางชิ้นกลับมีประวัติศาสตร์ซับซ้อนกว่าที่คาดไว้ — อย่าง 'โคลงโลกนิติ' ก็ไม่ต่างกัน เรื่องเกี่ยวกับแหล่งรวมประวัติและผู้แต่งของงานชิ้นนี้มีทั้งฉบับรวบรวมเชิงวิชาการและบทความวิเคราะห์ที่ตีพิมพ์ในสำนักพิมพ์ของหน่วยงานทางวัฒนธรรมต่างๆ ในฐานะคนที่คลุกคลีกับงานวรรณคดีเก่า ผมมักเจอฉบับตีพิมพ์ของ 'โคลงโลกนิติ' ในสองรูปแบบหลัก ๆ หนึ่งคือฉบับวิจัยหรือตีพิมพ์ซ้ำโดยสถาบันที่ทำงานด้านโบราณคดีและวรรณคดี ซึ่งมักมีคำอธิบายประกอบและบรรณานุกรม เช่น งานที่ออกโดยหน่วยงานรัฐหรือสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย อีกแบบเป็นบทความวารสารหรือวิทยานิพนธ์ที่เจาะลึกประเด็นผู้ประพันธ์ ข้อพิสูจน์เชิงภาษาศาสตร์ และบริบททางประวัติศาสตร์ของบทประพันธ์เหล่านี้ ภาพรวมที่ผมเห็นคือยังไม่มีหนังสือบูรณาการฉบับเดียวที่เป็น 'ประวัติฉบับสมบูรณ์' ของ 'โคลงโลกนิติ' ซึ่งทำให้การตามรอยผู้แต่งต้องอาศัยการรวมชิ้นส่วนจากหลายแหล่ง — ฉบับตีพิมพ์ทางการ, บทความในวารสารวิชาการ, งานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา และคอมเมนทารีโบราณในหอสมุดเก็บต้นฉบับ งานเหล่านี้เมื่ออ่านรวมกันจะให้ภาพทั้งข้อถกเถียงเรื่องสมัยรัชกาลที่แต่ง รูปแบบภาษา และการอ้างอิงถึงผู้รจนา หากต้องการอ่านครบ ๆ ผมแนะนำให้เริ่มจากฉบับตีพิมพ์ที่มีบรรณานุกรมดี ๆ แล้วขยับไปอ่านบทความวิชาการที่อ้างถึงต้นฉบับต่าง ๆ — กระบวนการแบบนี้ทำให้เห็นทั้งมุมของนักประพันธ์ นักวิจัย และบริบทสังคมที่ล้อมรอบบทประพันธ์ได้ชัดขึ้น

โคลงโลกนิติเป็นวรรณกรรมที่เต็มไปด้วยปรัชญาชีวิตและข้อคิดสอนใจ ซึ่งถูกถ่ายทอดผ่านบทกลอนที่เรียบง่ายแต่คมคาย ตัวอย่างที่หลายคนน่าจะคุ้นเคยคือบทที่ว่าด้วยความอดทน 'น้ำลดเรือแห้ง น้ำเชี่ยวเรือล่ม คนดีย่อมอดทน คนพาลย่อมวุ่นวาย' บทนี้สะท้อนให้เห็นว่าชีวิตคนเรามีขึ้นมีลง การรู้จักอดทนและรับมือกับสถานการณ์ต่าง ๆ ได้อย่างเหมาะสมคือหัวใจสำคัญ บทกลอนนี้ยังถูกนำไปตีความในหลายมุม ทั้งในแง่ของการเมือง สังคม และการดำเนินชีวิตประจำวัน ทำให้โคลงโลกนิติไม่ใช่แค่วรรณกรรมโบราณ แต่เป็นสิ่งที่ทันสมัยเสมอ

คนที่อ่านบทกวีเก่าๆ จะได้ยินสำเนียงศิลป์จากยุครัชกาลที่สองชัดเจนใน 'โคลงโลกนิติ' ซึ่งผู้แต่งคือพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ของกรุงรัตนโกสินทร์ งานเขียนชิ้นนี้เป็นโคลงที่มีลักษณะเตือนใจและให้คติธรรม ผสมกับความละเมียดละไมทางภาษาแบบราชสำนัก ทำให้มันยังถูกอ้างถึงในบทสนทนาเกี่ยวกับคุณธรรมและความประพฤติ วัยเด็กของพระองค์เติบโตในแวดวงราชการและศิลปวัฒนธรรม ตั้งแต่ยังหนุ่มก็ได้รับการสอนงานประพันธ์และร้อยกรอง จึงไม่แปลกที่สำนวนของพระองค์จะเต็มไปด้วยความช่ำชองทั้งโครงสร้างโคลงและจังหวะสัมผัส พระองค์ทรงขึ้นครองราชย์ในปี 1809 และในช่วงนั้นได้ส่งเสริมศิลปกรรมต่างๆ ทำให้บรรยากาศทางวรรณกรรมเติบโตขึ้นด้วย เมื่ออ่าน 'โคลงโลกนิติ' ในมุมรักภาษาผมรู้สึกว่าแต่ละวรรคมีความตั้งใจจะสอนคนให้อยู่ร่วมกันอย่างสมเหตุสมผล และสะท้อนค่านิยมของสังคมสมัยนั้นได้ชัดเจน งานชิ้นนี้จึงไม่ใช่แค่บทกลอนไทยโบราณ แต่เป็นเครื่องมือทางวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบันอย่างนุ่มนวล

ลองนึกภาพว่าคุณยืนอยู่หน้าตู้หนังสือเก่าๆ ที่มีลายมือขีดข่วนบนปก — นั่นแหละความรู้สึกตอนเปิดอ่าน 'โคลงโลกนิติ' ฉบับดั้งเดิมครั้งแรกในความทรงจำของฉัน ฉันมักแนะนำให้เริ่มจากฉบับแปลถ้าภาษาโบราณทำให้คุณสะดุด เพราะฉบับแปลจะให้โครงเรื่องและความหมายชัดเจนก่อน ทำให้เข้าใจปรัชญาและหลักธรรมที่ผู้แต่งพยายามสื่อโดยไม่ต้องถูกกั้นด้วยศัพท์เก่าๆ เมื่อเข้าใจเนื้อหาพื้นฐานแล้ว การกลับไปอ่านฉบับดั้งเดิมจะเปลี่ยนเป็นการค้นหาเสียงจังหวะโคลง สัมผัสคำ และการวางคำที่มีเสน่ห์ ซึ่งบางอย่างสูญหายไปในการแปล เทคนิคที่ฉันชอบคืออ่านแบบคู่ขนาน: อ่านแปลเก็บภาพรวม แล้วเปิดฉบับเดิมสลับกันไปมา ไอ้ความอึ้งที่ได้จากการจับคู่ความหมายกับจังหวะคำไทยโบราณมันทำให้เข้าใจงานชิ้นนี้ลึกขึ้นกว่าการอ่านอย่างใดอย่างหนึ่งเพียงอย่างเดียว

มีงานสัมภาษณ์และบทความที่เล่าประวัติและมุมมองเกี่ยวกับผู้เขียน 'โคลงโลกนิติ' อยู่พอสมควร แต่น่าสนใจตรงที่เราไม่มีบทสัมภาษณ์จากผู้เขียนดั้งเดิมเพราะงานชิ้นนี้เป็นวรรณกรรมโบราณที่ผ่านกาลเวลาและการตีความมาแล้วหลายยุค หลายรายการหรือบทความจะไม่พยายามบอกชื่อผู้แต่งชัดเจนเหมือนงานสมัยใหม่ แต่จะเน้นการสืบสาวรอยเท้าทางประวัติศาสตร์ สภาพสังคมที่เป็นฉากหลัง รูปแบบฉันทลักษณ์ และจุดประสงค์เชิงพุทธศาสนาหรือจริยธรรมที่สะท้อนในเนื้อหา ผมชอบการสัมภาษณ์ที่ใช้การอ่านเชิงละเอียดร่วมกับการวางบริบททางสังคม เพราะมันทำให้เรื่องคลาสสิกดูมีชีวิตและเกี่ยวข้องกับคนยุคปัจจุบันได้อย่างน่าเชื่อถือ ในแหล่งที่มักปรากฏบทสัมภาษณ์แนวนี้จะเป็นรายการของมหาวิทยาลัย ฝ่ายวรรณคดีของสถานีวิทยุหรือโทรทัศน์เพื่อการศึกษา รวมทั้งพ็อดแคสต์และซีรีส์คลิปวิดีโอบนแพลตฟอร์มสื่อสังคม ที่เชิญนักวิชาการ นักแปล หรือบรรณาธิการหนังสือโบราณมาย้อนอ่านและเล่าเบื้องหลังของงาน บางครั้งผมเจอบทสัมภาษณ์ในหนังสือรวมบทความหรือหนังสือบรรณาธิการชุดพิเศษที่ตีพิมพ์โดยหอสมุดแห่งชาติหรือสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย ซึ่งมักมีคำนำหรือบทความประกอบที่ให้ภาพรวมชีวิตความเป็นไปในยุคที่งานชิ้นนี้เกิดขึ้นและข้อถกเถียงเรื่องผู้แต่ง การอ่านบทสัมภาษณ์ประเภทนี้จะช่วยให้เห็นว่าความหมายของ 'โคลงโลกนิติ' ไม่ได้หยุดอยู่แค่ถ้อยคำโบราณ แต่เชื่อมโยงกับค่านิยม การปกครอง และหน้าที่ทางศีลธรรมในสังคมไทย เนื้อหาที่มักถูกหยิบยกในบทสัมภาษณ์คือการตีความเชิงจริยธรรม บทบาทของผู้เขียนในฐานะผู้ให้คำสอนทางสังคม รูปแบบโคลงที่เลือกใช้ และการเปรียบเทียบกับงานสอนใจประเภทอื่นๆ เช่นบทละครนิราศหรือนิทานคำสอน งานสัมภาษณ์ที่เข้มข้นบางชิ้นจะชี้ให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างถ้อยคำกับระบบอำนาจในยุคนั้น และวิธีที่ข้อความถูกทำให้เป็นบทเรียนสำหรับผู้ปกครองหรือขุนนาง นอกจากนี้ยังมีมุมมองส่วนตัวจากผู้สัมภาษณ์ที่เล่าถึงความประทับใจในการแปลหรือการสืบค้นแหล่งต้นฉบับ ซึ่งมักทำให้ผู้อ่านเข้าใจการเลือกคำศัพท์และน้ำเสียงของผู้แต่งดั้งเดิมได้ชัดขึ้น โดยรวมแล้ว ผมรู้สึกว่าการฟังหรืออ่านบทสัมภาษณ์ที่ผสานระหว่างการวิเคราะห์เชิงวรรณคดีกับการเล่าย้อนประวัติศาสตร์เป็นทางเข้าใจที่ดีที่สุดสำหรับงานอย่าง 'โคลงโลกนิติ' เพราะมันช่วยมองเห็นทั้งคนเขียน (หรือกลุ่มผู้มีอิทธิพลต่อการเขียน) และสังคมรอบตัวของพวกเขาในคราวเดียว ทำให้บทโคลงที่บางคนคิดว่าไกลตัวกลับกลายเป็นข้อคิดที่ยังสะท้อนถึงวิถีคิดของเราได้อยู่เสมอ และนั่นทำให้ผมยังคงรู้สึกอยากตามอ่านบทสัมภาษณ์ใหม่ๆ อยู่เสมอ

ย้อนไปสู่บรรยากาศของวรรณคดีไทยเก่า ๆ ทำให้ผมรู้สึกว่าการอ่าน 'โคลงโลกนิติ' เหมือนเปิดหน้ากระจกที่สะท้อนค่านิยมและความหวังของสังคมในสมัยก่อน ความจริงเรื่องผู้แต่งของ 'โคลงโลกนิติ' ไม่ได้มีบันทึกชัดเจนที่บอกชื่อคนเขียนเหมือนงานสมัยใหม่ หลักฐานเชิงประวัติศาสตร์บอกเป็นนัยว่าผลงานชิ้นนี้เป็นโคลงสอนใจที่เกิดขึ้นจากแวดวงราชสำนักหรือกลุ่มนักปราชญ์ในช่วงเปลี่ยนผ่านประวัติศาสตร์ไทย เช่น ปลายอยุธยาถึงต้นรัตนโกสินทร์ เพราะลักษณะภาษาที่ใช้ คติธรรมที่เน้นเรื่องอำนาจ ความไม่เที่ยง และการบริหารบ้านเมืองสอดคล้องกับความต้องการของสังคมที่ต้องการยึดโยงระเบียบ หลังจากเหตุการณ์รุนแรงทางการเมืองและการสงคราม การแต่งโคลงประเภทนี้จึงมักมีหน้าที่เป็นทั้งคำสอนและคำเตือนให้ผู้มีอำนาจกับผู้คนทั่วไป สไตล์ของงานเป็นโคลงแบบดั้งเดิมที่เน้นจังหวะและการเล่นคำอย่างประณีต ข้อความมักสั้น กระทัดรัด และเต็มไปด้วยอุปมาอุปไมยซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของโคลงไทย เหตุผลเบื้องหลังการแต่งมีหลายมิติ บางมุมมองมองว่าเป็นคู่มือสอนใจให้ขุนนางกับราษฎรยึดมั่นในหลักคุณธรรม บางมุมมองเห็นว่าเป็นงานที่เตือนสติผู้ปกครองให้รู้จักความถูกต้องและเข้าใจผลแห่งการกระทำตามหลักกรรมและธรรมะ แนวคิดเช่นการเตือนถึงความไม่จีรังยั่งยืนของอำนาจ ชี้ช่องทางการครองตนครองคน และย้ำถึงความสำคัญของวินัยส่วนตัวและสังคม ปรากฏเป็นสำนวนคม ๆ ที่ทั้งเข้มและอบอุ่นในคราวเดียวกัน ทำให้ข้อความยังคงสะกดใจผู้อ่านได้แม้จะผ่านหลายร้อยปี มุมมองเชิงบริบททางสังคมช่วยให้ผมเห็นภาพว่าการแต่ง 'โคลงโลกนิติ' น่าจะเกิดขึ้นในยุคที่สังคมต้องการกรอบแนวคิดร่วม — ต้องการสื่อสารค่านิยมที่เห็นว่าการดำรงชีวิตให้ถูกต้องไม่ใช่แค่เรื่องส่วนบุคคลแต่เกี่ยวกับความสงบของชุมชนและรัฐด้วย ความเรียงหรือโคลงประเภทนี้มักถูกใช้เป็นเครื่องมือทางวัฒนธรรมเพื่อปลูกฝังจริยธรรมตั้งแต่เยาวชนจนถึงผู้ปกครอง และยังสะท้อนการผสมผสานระหว่างพุทธศาสนิกกับคติสังคมไทยที่ยึดโยงกับการปกครองแบบศูนย์กลางของกษัตริย์และขุนนาง ท้ายที่สุดสิ่งที่ทำให้ผมหลงใหลในงานชิ้นนี้ไม่ใช่แค่คำโบราณหรือรูปแบบโคลงเท่านั้น แต่เป็นความสามารถของบทกลอนที่จะพูดกับคนยุคหลังได้อย่างตรงและไม่มีพิธีรีตองมากมาย แม้ไม่รู้แน่ชัดว่าผู้แต่งเป็นใคร แต่ข้อความที่อยู่ใน 'โคลงโลกนิติ' ยังคงให้บทเรียนที่อ่านแล้วรู้สึกคมเข้ม คล้ายเข็มทิศชี้ทางให้คิดว่าการดำเนินชีวิตมีทั้งผลและรางวัล และนั่นแหละคือเหตุผลว่าทำไมผมถึงยังกลับมาอ่านมันเสมอ ๆ พร้อมกับคิดว่าแม้โลกจะเปลี่ยนไป แต่ความจริงพื้นฐานในบทโคลงยังคงโดดเด่นและใช้ได้จริง

การอ่าน 'โคลงโลกนิติ' ทำให้รู้สึกเหมือนได้เดินเข้าไปในโลกภาษาไทยยุคเก่า ที่คำศัพท์บางคำฟังแล้วให้รสนิยมต่างจากภาษาปัจจุบันอย่างชัดเจน ฉันมักจะเจอคำที่มีรากจากบาลี-สันสกฤต คำสรรพนามและคำชี้เฉพาะ รวมถึงอนุภาคเก่าๆ ที่ทำหน้าที่คล้ายคำเชื่อมหรือคำเน้น การเข้าใจพวกคำเหล่านี้ไม่เพียงช่วยให้แปลความหมายได้ถูกต้อง แต่ยังช่วยเห็นลีลาทางเสียงและจังหวะของโคลงที่ผู้ประพันธ์ตั้งใจสื่อด้วย คำศัพท์ที่ควรรู้ได้แก่คำประเภทต่างๆ ซึ่งฉันแบ่งง่ายๆ เป็นกลุ่มให้จำได้สะดวก กลุ่มแรกคืออนุภาคหรือคำเน้น เช่น 'เอย' ใช้ตอนลงท้ายเพื่อเน้นอารมณ์หรือเรียกหาผู้ฟัง, 'ไซร้' มักใช้เชื่อมเป็นคำเน้นเช่นเดียวกับ 'นั้น' หรือ 'ยิ่งนัก', และ 'หนอ' ที่ให้ความรู้สึกครางคิดใคร่หรืออาลัย กลุ่มที่สองเป็นคำกริยาหรือรูปผันเก่า เช่น 'จัก' ที่ใกล้เคียงกับ 'จะ' ในภาษาใหม่แต่ให้ความรู้สึกทางการมากกว่า, 'อาจ' ในความหมายว่าอาจเป็นได้ หรือ 'ย่อม' ที่บอกความแน่นอนเช่นเดียวกับ 'ย่อมจะ' กลุ่มที่สามคือคำสรรพนามและคำเรียก เช่น 'ข้า' และ 'เจ้า' ที่ใช้ในความสัมพันธ์แบบเก่า การเข้าใจความต่างระหว่าง 'ข้า' กับ 'ฉัน' หรือ 'เรา' จะช่วยให้จับโทนความสัมพันธ์ในบทกลอนได้ถูกต้อง และกลุ่มสุดท้ายคือคำที่มาจากบาลี-สันสกฤต เช่น 'ธรรม', 'มรรค', 'นิพพาน' ซึ่งมักเข้ามาพร้อมแนวคิดทางศีลธรรมและปรัชญาในบทโคลง นอกจากคำศัพท์เฉพาะแล้ว ฉันทลักษณ์กับสัมผัสก็ทำให้การตีความต้องอาศัยความรู้เรื่องเสียงและสัมผัสในภาษาเก่า การอ่านดังๆ จะช่วยให้รู้จังหวะของ 'อักษร' ที่อาจจะไม่ตรงกับการอ่านปัจจุบัน เช่นคำที่ลงท้ายด้วยสระหรือพยัญชนะบางตัวจะทำให้สัมผัสกับคำถัดไปเกิดความคล้องจอง การอ่านเวอร์ชันที่มีเชิงอธิบาย (เช่นบรรทัดต่อบรรทัดอธิบายคำเก่า) จะช่วยได้มาก แต่สิ่งที่ฉันชอบทำคือเขียนความหมายทันทีข้างใต้แล้วอ่านซ้ำจนคำศัพท์เก่าๆ เริ่มติดปาก เพราะหลายคำพาอารมณ์ของบทโคลงขึ้นมาชัดเจนกว่าการอ่านแบบแปลตรงๆ การรู้คำศัพท์โบราณใน 'โคลงโลกนิติ' ทำให้โลกในบทกลอนมีมิติขึ้น ใจฉันมักสั่นเมื่อพบคำเล็กๆ อย่าง 'เอย' หรือ 'ไซร้' ที่เติมน้ำหนักให้บทพูดเหมือนคนในอดีตจริงๆ การเข้าใจคำพวกนี้ไม่ใช่แค่เรื่องแปลได้ถูกต้องเท่านั้น แต่เป็นการเชื่อมต่อกับความรู้สึกและจังหวะของภาษาไทยดั้งเดิม ซึ่งทำให้การอ่านโคลงสนุกและลึกซึ้งขึ้นในแบบที่หนังสือเรียนมอบให้ไม่หมดแน่นอน

ไม่แปลกใจเลยที่ชื่อของผู้แต่ง 'โคลงโลกนิติ' จะถูกหยิบขึ้นมาพูดถึงในห้องเรียนวิชาวรรณคดีบ่อยครั้ง ฉันมักเห็นครูเลือกบทตอนจาก 'โคลงโลกนิติ' มาเป็นตัวอย่างเรื่องการใช้ภาษาโคลงและคติสอนใจ เพราะเนื้อหาเรียบง่ายแต่ลึกซึ้ง เหมาะกับการให้เด็กฝึกวิเคราะห์โครงสร้างภาษา ช่วยให้พวกเขาเข้าใจสัมผัสและจังหวะของโคลงได้เร็วขึ้น ในบทเรียนบางครั้งครูจะแบ่งให้นักเรียนวิเคราะห์คำสั่งสอนใคร่ครวญในบทแล้วนำไปเปรียบเทียบกับนิทานคุณธรรมอื่นๆ เช่น 'นิทานชาดก' เพื่อให้เห็นการสื่อคติผ่านรูปแบบที่ต่างกัน ผมเห็นว่าการสอนแบบนี้ช่วยให้เด็กจับใจความเชิงคุณธรรมได้ดีขึ้นและยังฝึกการอธิบายเชิงวรรณศิลป์ด้วย จะว่าไปแล้วงานของผู้แต่งคนนี้มักถูกใช้เป็นสะพานเชื่อมระหว่างการเรียนภาษาและการปลูกฝังค่านิยมมากกว่าการสอนแบบจำเนื้อหาเพียงอย่างเดียว

ในชั้นเรียนที่ผมเคยสอนวรรณคดีโบราณ ผมมักจะชวนเด็กๆ ถกกันเรื่องผู้แต่งของ 'โคลงโลกนิติ' เพราะมันเป็นกรณีศึกษาที่ดีว่าบทประพันธ์บางชิ้นอาจไม่มีคนเขียนคนเดียวชัดเจน บรรดานักวิชาการเสนอไปหลายแนวทาง: บางคนวิเคราะห์จากภาษาและศัพท์โบราณว่าอาจร้อยเรียงขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ต้นๆ ขณะที่อีกกลุ่มให้สมมติฐานว่าเป็นผลงานรวมของนักกลอนหลายคนที่ถ่ายทอดปากต่อปากจนรวมเป็นเล่มเดียว ผมมักเน้นกับนักเรียนว่าความสำคัญไม่ได้อยู่ที่ชื่อผู้แต่งเพียงอย่างเดียว แต่คือเนื้อหา—คำคมใน 'โคลงโลกนิติ' เกี่ยวกับความไม่เที่ยงและการรู้หน้าที่ยังส่งผลต่อวิธีคิดของคนไทยมาเนิ่นนาน อย่างที่เคยเห็นในงานเทศนาหรือคำสอนของผู้ใหญ่หลายยุคสมัย การจะบอกว่าใครเป็นผู้แต่งจริงๆ อาจทำได้ยาก แต่การใช้บทกลอนเหล่านี้สอนคนรุ่นใหม่ให้คิดเป็นยังคุ้มค่าสำหรับผม