โดราเอม่อนเริ่มฉายครั้งแรกเมื่อไหร่และที่ไหน?

ในฐานะแฟนที่ติดตามทั้งมังงะและอนิเมะ จะบอกว่าแหล่งกำเนิดของ 'โดราเอม่อน' มีสองขั้นตอนชัดเจน คือตัวละครโผล่ในมังงะช่วงปลายปี 1960s ก่อน แล้วต่อมาถึงมีการนำไปทำอนิเมะฉบับแรกที่ออกอากาศทางโทรทัศน์ญี่ปุ่นในปี 1973 ซึ่งเป็นการทดลองออกอากาศแบบสั้นๆ แต่สิ่งที่ทำให้แฟรนไชส์ติดตลาดจริงๆ เกิดขึ้นเมื่อมีซีรีส์ทีวีชุดยาวตามมาในปี 1979 เวอร์ชันหลังนี่แหละที่ถูกส่งต่ออย่างกว้างขวางจนกลายเป็นภาพจำของคนหลายเจนเนอเรชัน พูดให้สั้นคือจุดที่คนส่วนใหญ่จะนับว่า 'เริ่มฉาย' ในความทรงจำคือยุคหลังปี 1979 แต่ทางเทคนิคแล้วการฉายครั้งแรกเกิดขึ้นในปี 1973 บนสถานีโทรทัศน์ของญี่ปุ่น ซึ่งถือเป็นการปูทางให้กับความสำเร็จที่จะตามมา

เราโตมากับเสียงเอฟเฟกต์กดปุ่มและกล่องเครื่องมือวิเศษในจอทีวีจนมันกลายเป็นกลิ่นอายของความทรงจำวัยเด็ก ช่วงที่เริ่มคุ้นกับเรื่องราวของ 'โดราเอม่อน' คือการรู้ว่าตัวละครนี้ไม่ได้เกิดมาจากโทรทัศน์เป็นครั้งแรก แต่มีการทดลองทำอนิเมะหลายครั้งก่อนจะกลายเป็นเวอร์ชันที่คนจดจำได้จริงจัง ในแง่ของการออกอากาศทางทีวี ฉบับอนิเมะแรกๆ ปรากฏในปี 1973 บนสถานีโทรทัศน์ญี่ปุ่น ซึ่งเป็นการลองรูปแบบสั้นๆ ที่ยังไม่ยาวนานจนกลายเป็นกระแสใหญ่ แต่การปรากฏตัวนั้นเป็นหลักฐานชัดเจนว่าแฟรนไชส์จากการ์ตูนกระดาษกำลังก้าวเข้าสู่โลกภาพเคลื่อนไหว

พอเล่าให้เพื่อนร่วมวงการฟัง บ่อยครั้งก็จะชี้ว่าจุดเปลี่ยนสำคัญคือการเริ่มออกอากาศของซีรีส์ที่โด่งดังยาวนานในปี 1979 ซึ่งผลิตโดยสตูดิโอที่ทำงานร่วมกับสถานีโทรทัศน์ญี่ปุ่น นั่นคือเวอร์ชันที่คนรุ่นต่อๆ มาเห็นจนคุ้นตา เสียงพากย์แบบคลาสสิก เสียงเพลงเปิดที่จำง่าย และรูปแบบตอนสั้นๆ ที่เล่าปัญหาชีวิตประจำวันของโนบิตะ ล้วนสร้างฐานแฟนขนาดใหญ่ ชุดนี้จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นของภาพลักษณ์สากลของ 'โดราเอม่อน' ที่ถูกส่งต่อทั้งทางทีวีและภาพยนตร์ประจำปี

ความรู้สึกเวลาคิดถึงการเริ่มฉายนั้นไม่ได้จบแค่วันที่ออกอากาศครั้งแรก แต่หมายถึงการแพร่ขยายของตัวละครจากหน้ากระดาษสู่จอโทรทัศน์ แม้ต้นกำเนิดของคาแรกเตอร์จะเริ่มจากมังงะในปลายทศวรรษ 1960 แต่เสียงหัวเราะและของวิเศษบนหน้าจอเริ่มเดินทางเข้าบ้านคนดูตอนกลางทศวรรษ 1970 และถูกขัดเกลาเป็นซีรีส์ยาวที่เริ่มในปี 1979 ซึ่งท้ายที่สุดกลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของญี่ปุ่นและผู้ชมทั่วโลก ความประทับใจยังคงอยู่ แม้มุมมองและงานออกแบบจะเปลี่ยนไปตามยุคสมัย แต่จุดเริ่มต้นของการฉายบนทีวีก็เป็นเสมือนจุดเริ่มต้นของความทรงจำร่วมกันที่ยังพูดถึงได้จนทุกวันนี้