ใครเป็นนักพากย์หลักใน A Moment To Remember พากย์ไทย?

ยืนยันเลยว่าฉันเป็นคนชอบเก็บแผ่นหนังสมัยก่อนและเรื่องราวของการพากย์ในไทยทำให้สนใจเรื่องนี้มาก ในกรณีของ 'a moment to remember' เวอร์ชันไทย ความจริงคือรูปแบบการปล่อยมีหลายแบบ—ฉายโรง มาตามทีวี แล้วก็ดีวีดี/วีซีดีที่ออกหลังฉาย แต่สำหรับเสียงพากย์ไทยเต็ม ๆ มักไม่เป็นมาตรฐานเดียวกัน โรงหนังในยุคที่หนังเกาหลีมาแรงมักจะฉายซับไทยมากกว่า ขณะที่ช่องโทรทัศน์หลังฉายใหม่ ๆ บางครั้งนำไปพากย์เพื่อให้คนดูวงกว้างเข้าถึงได้ง่ายขึ้น จากประสบการณ์ของฉัน ถ้ามองหาดีลพิเศษหรือแผ่นดีวีดีที่ออกในไทย บางชุดจะมีพากย์ไทย แต่บ่อยครั้งจะเป็นซับไทยเป็นหลัก ดังนั้นถาอยากได้เสียงพากย์ไทยเต็มจริง ๆ ต้องตรวจดูให้ละเอียดตามสเปคแผ่นหรือข้อมูลของผู้จัดจำหน่าย แต่โดยรวมแล้วไม่สามารถคาดหวังว่าทุกเวอร์ชันของ 'a moment to remember' จะมีพากย์ไทยครบทุกฉากเหมือนกัน

คำถามนี้พาฉันย้อนกลับไปสมัยที่เทปวิดีโอกับการดูหนังพากย์ไทยเป็นเรื่องปกติในบ้านเรา ในความทรงจำเก่า ๆ ไม่มีบันทึกที่ชัดเจนบอกว่าใครเป็นนักพากย์หลักของเวอร์ชันไทยของ 'Back to the Future' ฉบับดั้งเดิมที่ฉันเคยดูตอนเด็ก — หลายครั้งเสียงพากย์ที่ได้ยินมาจากฉบับโทรทัศน์หรือแผ่นวีซีดีที่ไม่ได้ใส่เครดิตเอาไว้ ทำให้คนดูจำได้แค่ว่าเสียงชินหู แต่ไม่รู้ชื่อผู้พากย์จริง ๆ ผมมักจะเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังว่าการค้นหาชื่อผู้พากย์ของหนังยุค 80-90 ในไทยมักเป็นเรื่องยาก เพราะมีการพากย์หลายรุ่น ทั้งเวอร์ชันโรง รายการทีวี และแผ่นที่วางขาย แต่ถ้าต้องพูดถึงความรู้สึกส่วนตัว เสียงตัวเอกในฉบับไทยที่ผมคุ้นที่สุดมีโทนกระฉับกระเฉงและเบา ๆ คล้ายกับสไตล์การพากย์ที่พบในหนังต่างประเทศยุคเดียวกัน ซึ่งทำให้ภาพจำของหนังยังคงชัดอยู่จนถึงวันนี้

เราเป็นคนที่ชอบดูหนังรักเศร้าๆ แล้วเรื่อง 'A Moment to Remember' ก็อยู่ในลิสต์ทั้งในรูปแบบซับและพากย์ไทยที่ค้นหาบ่อยๆ ถ้าต้องการพากย์ไทยจริงๆ ให้มองหาเวอร์ชันที่เป็นดีวีดีหรือบลูเรย์ไทยที่วางจำหน่ายในประเทศไทย เพราะแผ่นมักจะใส่เสียงพากย์ไทยมาให้หรือมีเมนูเปลี่ยนภาษาได้ อีกช่องทางที่สะดวกคือร้านเช่าหรือร้านขายหนังมือสอง ซึ่งบางครั้งจะมีตัวเลือกพากย์ไทยด้วย ส่วนบริการสตรีมมิ่งใหญ่ๆ ในไทย เช่นแพลตฟอร์มสมัครสมาชิกรายเดือน มักจะเปลี่ยนลิขสิทธิ์เป็นระยะ ดังนั้นถ้าหาไม่เจอแบบสตรีมฟรี ให้ตรวจสอบแถบเสียง (audio) ในหน้ารายละเอียดเรื่องก่อนเล่น ว่ามี Thai หรือไม่ ท้ายสุดผมมักจะแนะนำให้เลือกเวอร์ชันที่มีคุณภาพเสียงดีและไม่ตัดต่อจนเสียอารมณ์ เพราะฉากสำคัญอย่างตอนที่เธอลืมชื่อเขา (ฉากที่พีคมาก) ต้องการการถ่ายทอดอารมณ์ที่ละเอียด ถ้าพบแผ่นไทยที่ยังเก็บซับหรือเสียงต้นฉบับไว้ด้วย จะช่วยให้ทั้งเสียงพากย์และอรรถรสสมบูรณ์ขึ้น

ความแตกต่างที่เห็นได้ชัดคือโทนเสียงของตัวละครเมื่อเปลี่ยนจากใบหน้านักแสดงต้นฉบับมาเป็นเสียงพากย์ไทย ผมรู้สึกว่าพลังอารมณ์ในต้นฉบับมักมาจากหลายชั้นของเสียงจริง ๆ — จังหวะหายใจ น้ำเสียงสะท้อนความสับสนหรือความเจ็บปวดที่ซับซ้อน — แต่พากย์ไทยบางครั้งจะเลือกทิศทางที่ชัดเจนกว่า เช่นเน้นความอบอุ่นหรือความอ่อนโยนเป็นหลัก ทำให้ช่วงที่ในต้นฉบับฟังแล้วรู้สึกหวาดหลอนหรือกระทบใจแบบแสบๆ กลายเป็นนุ่มนวลขึ้น อีกจุดสำคัญคือการแปลบทพูด บางฉากมีการย่อหรือปรับวลีเพื่อให้ตรงกับจังหวะปากและความเข้าใจของคนไทย ผลลัพธ์คือความหมายบางอย่างหายไปหรือเปลี่ยนเฉดอารมณ์ไป เช่นประโยคสั้น ๆ ที่ในต้นฉบับมีนัยเชิงไทม์ไลน์ของความทรงจำ อาจถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นคำปลอบใจตรง ๆ ซึ่งทำให้การตีความตัวละครต่างกันได้ โดยรวม ผมมองว่า 'a moment to remember' เวอร์ชันพากย์ไทยเหมาะกับผู้ชมที่อยากเข้าถึงเรื่องราวแบบไม่ต้องอ่านซับ แต่ถาต้องการรับรู้รายละเอียดน้ำเสียงและเลเยอร์อารมณ์ทั้งหมด ของต้นฉบับยังคุ้มค่าที่จะดูควบคู่กันไป

ระหว่างที่นั่งดู 'How to Train Your Dragon 2' แบบพากย์ไทยครั้งนั้น ฉันสังเกตว่าการฉายในโรงหนังส่วนใหญ่ในไทยมักให้เสียงอังกฤษพร้อมซับไทย แต่ถ้าเป็นเวอร์ชันพากย์ไทยจริงๆ ชื่อของนักพากย์หลักจะปรากฏชัดเจนในเครดิตตอนท้ายของหนังและบนแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์ที่วางขาย ฉันมักชอบมองเครดิตท้ายเรื่อง เพราะนอกจากจะรู้ชื่อคนพากย์ฮิคัพ อัสทริด และสตอยค์ แล้วยังได้เห็นทีมพากย์รองและผู้กำกับพากย์เสียง ซึ่งมักเป็นกลุ่มคนที่ทำงานพากย์หนังแฟนตาซีให้กับไทยมาหลายเรื่อง การรู้ชื่อจากเครดิตยังช่วยให้ตามผลงานของนักพากย์คนนั้นได้ เช่น ถ้าใครชอบน้ำเสียงฮิคัพ ก็จะรู้ว่าคนพากย์คนเดียวกันอาจไปพากย์ตัวละครคล้ายกันในเรื่องอื่น เป็นวิธีง่ายๆ ที่ทำให้การดูหนังสนุกขึ้นโดยไม่ต้องเดาหรือคาดเดาจากความทรงจำเท่านั้น

เวลาอยากหาเวอร์ชันพากย์ไทยของหนังโรแมนติกเกาหลีคลาสสิกอย่าง 'A Moment to Remember' ผมมักจะเริ่มจากร้านหนังออนไลน์ใหญ่ๆ ก่อนเป็นอันดับแรก หน้าร้านที่ควรดูคือ Apple TV/iTunes และ Google Play Movies (ตอนนี้บางพื้นที่เรียก Google TV) เพราะทั้งสองแพลตฟอร์มนี้มักมีตัวเลือกเช่าและซื้อขาดให้เลือก และมักโชว์รายละเอียดเรื่องแทร็กเสียงว่าแถมพากย์ไทยหรือไม่ นอกจากนี้ YouTube Movies บางประเทศก็เอาหนังเก่าเข้ามาให้เช่าจำหน่ายได้เช่นกัน ซึ่งสะดวกถ้าต้องการจ่ายเป็นครั้งเดียวแล้วดูได้ทันที อีกทางที่ไม่ควรมองข้ามคือแผ่น DVD/Blu-ray: ไม่ว่าจะซื้อจากร้านออนไลน์อย่าง Shopee หรือ Lazada หรือค้นหาแผ่นนำเข้าในร้านหนังมือสอง บางครั้งเวอร์ชันไทยพากย์จะมีเฉพาะในแผ่นเท่านั้น ดังนั้นถาต้องการพากย์ไทยแบบชัวร์ แผ่นเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุดสำหรับผม เพราะอ่านสเปคแทร็กเสียงได้ชัดเจนและเก็บสะสมได้ด้วย

การพากย์ภาษาไทยของหนังดังๆ มักมีรายละเอียดที่ไม่ค่อยถูกบันทึกไว้บนอินเทอร์เน็ตอย่างชัดเจน แต่ตอนพูดถึง 'How to Train Your Dragon' สิ่งที่แน่นอนคือเสียงต้นฉบับของ Hiccup มาจาก Jay Baruchel และการพากย์ไทยมักจะเลือกนักพากย์ที่มีโทนเสียงใกล้เคียงหรือคนดังที่เข้าถึงกลุ่มผู้ชมได้ง่าย เราเคยดูเวอร์ชันพากย์ไทยในโรงภาพยนตร์เมื่อหนังออกใหม่ และจำได้ว่ามีความตั้งใจในการคัดเลือกนักพากย์ให้เข้ากับบุคลิกตัวละคร—น้ำเสียงอ่อนโยนแต่มุ่งมั่นของ Hiccup ถูกแปลออกมาในแบบที่เข้าถึงคนดูไทยได้ดี อย่างไรก็ตาม ข้อมูลชื่อ-นามสกุลของนักพากย์หลักในเวอร์ชันไทยหาได้ไม่สะดวกนักในโพสต์ทั่วไปหรือบทความรีวิว เพราะบางครั้งมีหลายเวอร์ชันที่ฉาย เช่น โรง ค่ายหนัง และฉายทีวี ที่อาจใช้ทีมพากย์คนละชุด ถ้าอยากรู้แบบแน่นอนแนะนำดูเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์ของไทย หรือตรวจสอบเอกสารประกาศจากผู้จัดจำหน่ายฉบับภาษาไทย เพราะตรงนั้นจะระบุชื่อนักพากย์อย่างเป็นทางการ ถ้าชอบเรื่องการพากย์แบบผม การหาเครดิตและฟังน้ำเสียงเปรียบเทียบจะให้ความชัดเจนและความพอใจมากกว่าการเดาจากความทรงจำอย่างเดียว

เสียงพากย์ไทยของ 'a dog's purpose' มักถูกพูดถึงน้อยกว่าฉบับภาษาอังกฤษ แต่ผมเชื่อว่าคนส่วนใหญ่จำเสียงสุนัขหลักได้จากโทนอบอุ่นและน้ำเสียงเล่าเรื่องที่ทำให้หนังโดดเด่น ผมจำได้ว่าในฉบับภาษาอังกฤษเสียงเล่าเรื่องหลักของสุนัข (Bailey) ให้ความรู้สึกคุ้นเคยเพราะเป็นน้ำเสียงของ Josh Gad แต่สำหรับพากย์ไทย รายชื่อนักพากย์ที่รับบทเสียงสุนัขหลักไม่ได้ถูกเผยแพร่อย่างกว้างขวางเหมือนงานพากย์แอนิเมชันใหญ่ ๆ หลายครั้งผู้ที่สนใจจึงต้องดูเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์ฉบับพากย์ไทย หรือเลือกตรวจสอบแทร็กเสียงไทยบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่มีตัวเลือกเสียงหลายภาษา ในฐานะคนที่ชอบฟังพากย์ ผมมักจะจับโทนและสำเนียงว่าตรงกับสไตล์นักพากย์คนไหน ซึ่งช่วยให้คาดเดาได้บ้างว่าเป็นนักพากย์แนวไหน แต่ถ้าต้องการชื่อตรง ๆ วิธีที่แน่นอนที่สุดคือดูเครดิตของฉบับพากย์ไทย เพราะบางครั้งมีทั้งฉบับพากย์โรงฉาย ฉบับทีวี และฉบับดิสก์ที่ใช้ทีมพากย์ต่างกัน ซึ่งทำให้ชื่อที่ปรากฏเปลี่ยนไปได้

ไม่ใช่เรื่องแปลกที่แฟนละครจะสงสัยเรื่องทีมพากย์ไทยของ 'memorist' — ในฐานะคนตามข่าวซีรีส์และการแปลภาษา ฉันต้องบอกว่าสำหรับ 'memorist' ไม่มีข้อมูลของทีมพากย์ภาษาไทยแบบเป็นทางการที่เผยแพร่อย่างชัดเจนต่อสาธารณะ ความหมายตรงนี้คือ ถ้ามองจากเครดิตของเวอร์ชันที่ออกอากาศบนแพลตฟอร์มหลักหรือสตูดิโอที่รับผิดชอบ จะไม่พบรายชื่อทีมพากย์ไทยที่ได้รับการยืนยัน ซึ่งต่างจากบางซีรีส์ที่มีบันทึกชัดเจนในหน้าคู่มือหรือท้ายเครดิตรายการ เมื่อฉันดูจากมุมของแฟนๆ นี่ทำให้การหา 'ชื่อ' ที่แน่นอนยาก แต่ก็มีชุมชนแฟนไทยที่ถกเถียงและแชร์ข้อมูลกัน หากใครอยากยืนยันอย่างเป็นทางการ วิธีที่เร็วที่สุดคือดูเครดิตท้ายรายการบนแผ่นหรือหน้าเพจของผู้จัดจำหน่ายในไทย หรือเช็กโพสต์จากสตูดิโอพากย์ไทยที่มักจะประกาศทีมงานเมื่อมีการจ้างจริง — ส่วนฉันเองมักจะฟังเวอร์ชันต้นฉบับควบคู่ไปด้วย เพราะเสียงและน้ำเสียงของนักแสดงต้นฉบับมักจะมีเสน่ห์เฉพาะตัวที่แอบคิดถึงอยู่เสมอ