LOGIN“Hindi mo dapat palaging sinusunod ang sinasabi ng ibang tao.”
Iniangat ni Danie ang kaniyang ulo at tumingin sa mga mata ni John. Bahagya siyang nagulat dahil ito ang unang pagkakataong may sinabi ang kaniyang bayaw na tila kumakampi sa kaniya.
Ngunit bago pa niya lubusang maunawaan ang ibig nitong sabihin, nagpatuloy si John sa paglapit sa kaniya. Hindi nagbago ang malamig na ekspresyon ng mukha nito.
“Huwag mong hayaang gawin kang katulong ng iba. Isa kang manugang ng pamilya Reinard sa tahanang ito.”
Mabilis na yumuko si Danie habang pinagkikiskis ang mga daliri sa sobrang kaba.
“O-Opo, Kuya John,” mahina niyang sagot, halos hindi marinig dahil sa kaniyang pagkataranta.
Muli pang lumapit si John ng isang hakbang. Sapat ang lapit nito upang biglang kumabog ang puso ni Danie hanggang sa kaniyang lalamunan. Napigil niya ang kaniyang paghinga.
Hindi pa man nakapagsalita muli si John, biglang narinig ang tinig ni Inggrit mula sa labas ng bahay, na pumutol sa tensiyon sa pagitan nilang dalawa.
John, tara na! Baka mahuli na si Anggi!”
Malakas ang boses na iyon. At sa mismong sandaling iyon, nakita ni Danie na tumigas ang matibay na panga ni John, na para bang napilitan itong lunukin ang mga salitang kanina pa sana nito sasabihin. Napakalamig ng tingin ng kaniyang bayaw, tila kaya nitong tagusan ang kaniyang pagkatao at basahin ang lahat ng bagay na pilit niyang itinatago.
“Maayos ka lang ba?” tanong ni John.
Maikli lamang iyon. Walang lambing sa kaniyang tinig, ngunit marahil iyon mismo ang dahilan kung bakit mas tumagos sa damdamin ni Danie ang tanong nito.
Nagmamadaling umiling si Danie, ngunit hindi niya kayang itago ang bahagyang pamamaga ng kaniyang mga mata. Hindi iyon nakaligtas sa lalaking nasa harapan niya.
Bahagyang pumikit si John, halos hindi mabasa ang kaniyang ekspresyon.
“Umiyak ka.”
Hindi iyon tanong kundi isang pahayag. Dahil ang totoo, katatapos lamang umiyak ni Danie.
Napatigil si Danie at nanigas sa kinatatayuan. Pinigil niya ang kaniyang paghinga, natatakot na baka mali ang maisagot niya.
Samantala, patuloy siyang tinitigan ni John nang malamig at matalim. Gayunman, tila may bahagyang pag-aalalang nakatago sa likod ng mga matang iyon.
Wala ni isang salitang binitiwan ang lalaki. Tumalikod lamang ito at naglakad palayo sa sala upang sundan ang asawa at anak nito.
Nang tuluyan nang mawala sa paningin ni Danie si John, saka lamang siya nakahinga nang maluwag, na para bang sa wakas ay nakawala siya mula sa isang bagay na kanina pa dumidiin sa kanyang dibdib.
Nang gabing iyon, muling nagtipon ang buong pamilya sa hapag-kainan gaya ng nakasanayan. Ngunit sa pagkakataong ito, may kakaiba—bakante ang upuan ni Danie at kapansin-pansin ang kanyang pagkawala sa gitna ng ingay ng mga kutsara at tinidor.
Pare-parehong malamig at walang pakialam ang mga miyembro ng pamilya. Wala ni isa sa kanila ang masayahin, maliban kay Danie. Ngunit sa kasamaang-palad, bihira lamang siyang magkaroon ng pagkakataong magsalita kumpara sa ibang miyembro ng pamilya.
“Nasaan ang asawa mo, Christopher?” tanong ni Sekar sa bunsong anak nito habang nakatingin nang diretso kay Christopher.
Bahagyang nagulat si Christopher nang tanungin siya ng kanyang ina sa malamig na tono.
“Baka kumain na siya nang mas maaga, Mi,” sagot niya.
“Baka?” ulit ni Sekar nang may pagdududa, bahagyang umaangat ang sulok ng kanyang mga labi upang bumuo ng isang manipis na ngiti.
“Hmm,” maikling sagot ni Christopher bago mahinahong ipinagpatuloy ang kanyang pagkain.
“Asawa ka nga, pero ang hina naman ng loob mo, Christopher,” pang-iinsulto ni Sekar. Malumanay ang kanyang tono, ngunit matalim ang bawat salitang binitiwan niya.
Ito ang bahaging pinakakinaiinisan ni Christopher. Sa tuwing nagsisimulang magsalita nang ganoon ang kanyang ina, tila naninigas ang kanyang sikmura.
Hindi lamang dahil masakit ang mga salitang binibitawan nito, kundi dahil ang dalawa niyang kuya na nakaupo malapit sa kanya ay tila tahimik na saksi sa kung gaano siya palaging nagkukulang sa paningin ng kanilang ina.
Mas nakatuon ang atensiyon ng kanilang ina
sa dalawa niyang kuya. At ngayon, maging ang pagsasama nilang mag-asawa ay itinuturing nitong isang kabiguan na lubos na kasalanan niya.
Kasama na rito ang pagkakaroon ng asawang tulad ni Danie.
Para sa kanyang ina, nagmula si Danie sa isang pamilyang salat sa buhay. Mababa ang pinag-aralan nito. Madalas pa itong tratuhin na parang katulong ng mga asawa ng kanyang mga kuya.
Palaging sumusunod at nananahimik ang dalaga, kaya lalo lamang siyang nagmumukhang kahiya-hiya kung ihahambing sa kanyang dalawang kuya na kapwa nakapag-asawa ng mga babaeng mula sa mayayamang pamilya.
Mahigpit na kinuyom ni Christopher ang kanyang kamao sa ibabaw ng mesa hanggang sa mamuti ang kanyang mga buko. Sinikap niyang itago ang pagkayamot sa kanyang mukha, ngunit mahirap itong gawin habang hindi pa tapos magsalita si Sekar.
“Ikaw ang haligi ng tahanan sa inyong pagsasama,” mahinahong pagpapatuloy ni Sekar. “Hindi mo nga kayang asikasuhin nang maayos ang sarili mong asawa. Matuto ka naman sa mga kuya mo.”
Ang dalawang kuya na tinutukoy nito—sina John at Sultan—ay saglit lamang na sumulyap sa kanilang nakababatang kapatid bago muling ipinagpatuloy ang kanilang hapunan.
Samantala, nanatili namang tahimik ang dalawa niyang hipag na sina Inggrit at Fairish. Hindi sila nakikialam o sumasagot. Halatang nag-iingat sila sa pagsasalita sa tuwing nabubuksan ang sensitibong paksang ito.
Bahagyang yumuko si Christopher habang lalong tumitigas ang kanyang panga.
“Opo, Mi,” maikli niyang sagot sa patag na tinig.
Makalipas ang labinlimang minuto, natapos din ang hapunan.
Isa-isang bumalik sa kani-kanilang silid ang mga miyembro ng pamilya upang magpahinga matapos ang nakapapagod na kalahating araw ng pagtatrabaho. Kabilang na rito si Christopher.
Pagbukas niya ng p***o ng kanilang silid, agad na napunta ang kanyang paningin kay Danie na nakaupo sa sopa habang nakatitig sa kanyang telepono at pilit na pinapakalma ang sarili.
Mabibigat at mariing umalingawngaw ang mga hakbang ni Christopher. Wala siyang anumang sinabi. Basta na lamang niyang inagaw ang telepono mula sa kamay ni Danie at inihagis iyon sa sahig. Umalingawngaw sa buong silid ang tunog ng pagkabasag nito.
KRAAASH!
“Mas…!” Napatalon si Danie sa gulat at agad na napaupo nang tuwid. Nanlaki ang kanyang mga mata at tila napigil ang kanyang paghinga.
“Ano ba, Mas? Bakit ka ganyan?” mahina niyang tanong, halos pabulong.
Hindi sumagot si Christopher. Walang mabasang emosyon sa kanyang mukha, ngunit madilim ang kanyang mga mata at punong-puno ng malamig na galit, na para bang lalong sumisikip ang hangin sa loob ng silid.
Kumuha siya ng isang kard ng pangalan mula sa bulsa ng kanyang pantalon at inihagis iyon sa kandungan ni Danie.
“Hanapin mo ang lalaking iyan,” mariin niy
ang utos sa mababa ngunit matalim na tinig. “At makipagtalik ka sa kanya hanggang sa mabuntis ka.”
“Mas…” mahina at nanginginig na tawag ni Danie habang tumatayo mula sa pagkakaupo. Nanginginig ang kanyang mga kamay nang abutin niya ang kard ng pangalan.“Bakit kailangan na naman nating pag-usapan ito, Mas?”“Bakit?” lalong tumalim ang tingin ni Christopher. “Oh… kaya iniisip mong nagbibiro lang ako kaninang umaga? Akala mo ba pananakot lang ang sinabi ko tungkol sa pambayad sa ospital ng lolo mo, ha?”Napayuko si Danie. Mahigpit niyang pinisil ang kard sa kanyang mga daliri hanggang sa halos magusot na ito.“Mas, pero… hindi ko kaya,” basag ang kanyang tinig, halos hindi marinig. “Hindi ko kayang gawin ang ganoong bagay.”Lumapit si Christopher. Kalmado ang kanyang mga hakbang, ngunit may dalang pananakot, hanggang sa tuluyan nang mawala ang pagitan nilang dalawa.“Kailangan mong kayanin,” malamig niyang sabi. “Dahil wala kang pagpipilian.”Iniangat ni Danie ang mukha. Namumuo ang luha sa kanyang mga mata.“Mas… pakiusap. Huwag mo naman akong pilitin sa ganito. Kung tungkol sa mga
“Hindi mo dapat palaging sinusunod ang sinasabi ng ibang tao.”Iniangat ni Danie ang kaniyang ulo at tumingin sa mga mata ni John. Bahagya siyang nagulat dahil ito ang unang pagkakataong may sinabi ang kaniyang bayaw na tila kumakampi sa kaniya.Ngunit bago pa niya lubusang maunawaan ang ibig nitong sabihin, nagpatuloy si John sa paglapit sa kaniya. Hindi nagbago ang malamig na ekspresyon ng mukha nito.“Huwag mong hayaang gawin kang katulong ng iba. Isa kang manugang ng pamilya Reinard sa tahanang ito.”Mabilis na yumuko si Danie habang pinagkikiskis ang mga daliri sa sobrang kaba.“O-Opo, Kuya John,” mahina niyang sagot, halos hindi marinig dahil sa kaniyang pagkataranta.Muli pang lumapit si John ng isang hakbang. Sapat ang lapit nito upang biglang kumabog ang puso ni Danie hanggang sa kaniyang lalamunan. Napigil niya ang kaniyang paghinga.Hindi pa man nakapagsalita muli si John, biglang narinig ang tinig ni Inggrit mula sa labas ng bahay, na pumutol sa tensiyon sa pagitan nilang
Biglang malakas na ibinagsak ni Sekar sa mesa ang dulong bahagi ng kutsilyong pangpalaman na hawak niya. Napatalon sa gulat ang lahat ng nasa hapag-kainan, samantalang nanatiling malamig at nanunuot ang kaniyang tingin.“Walang salitang ‘ayos lang,’ Danie! Gawin mo ang ipinapagawa ko at ibigay mo sa akin ang resulta. Gusto kong ako mismo ang makasiguro!”“Gawin mo na lang ang sinasabi ni Mama, Danie,” sa wakas ay nagsalita si Christopher matapos ang matagal na pananahimik. Ngunit sa halip na ipagtanggol ang kaniyang asawa, nakisali pa siya sa pananakot dito.Mabigat na lumunok si Danie. Namumula na ang kaniyang mga mata at tila malapit nang tumulo ang mga luha. Ang lalaking dapat sana ay nagpoprotekta sa kaniya ay siya pang dumagdag sa panggigipit sa kaniya.“Kung tutuusin,” patuloy ni Christopher, “sigurado akong ikaw ang may problema rito. Ano bang masama kung magpatingin ka sa doktor para malaman kung baog ka o hindi?”Nagsimulang manginig ang mga kamay ni Danie na nakapatong sa ka
“Humanap ka ng ibang lalaking magpapabuntis sa iyo, Danie.”Ang mga salitang iyon ni Christopher nang umagang iyon ay tila isang mabigat na martilyong tumama sa dibdib ni Danie. Nanlaki agad ang mga mata niya sa labis na pagkabigla.Paano nagawang sabihin ng sarili niyang asawa ang gayong bagay? Paano nito nagawang utusan siyang magpabuntis sa ibang lalaki nang ganoon na lamang kadali?“P-Panatag ka ba sa sinasabi mo?” mahinang tanong ni Danie. Hindi siya makapaniwala sa kaniyang narinig, at halos hindi lumabas ang kaniyang tinig. “Hindi ka ba nagbibiro? Bakit kailangang sa ibang lalaki ako magpabuntis?”Napabuntong-hininga nang malalim si Christopher.“Sobra na! Lagi na lamang akong kinukulit ni Mama tungkol sa tagapagmana. Pagod na ako sa panggigipit niya! Paulit-ulit niyang itinatanong kung kailan ka mabubuntis!”Napalunok si Danie.“Kung ganoon... bakit hindi ikaw ang gumawa niyon sa akin?” tanong niya, litong-lito. “Ikaw ang asawa ko. Bakit kailangan kong magpabuntis sa ibang lal







