Chapter 4: Pamimilit at Masakit na Kasunduan

“Mas…” mahina at nanginginig na tawag ni Danie habang tumatayo mula sa pagkakaupo. Nanginginig ang kanyang mga kamay nang abutin niya ang kard ng pangalan.

“Bakit kailangan na naman nating pag-usapan ito, Mas?”

“Bakit?” lalong tumalim ang tingin ni Christopher. “Oh… kaya iniisip mong nagbibiro lang ako kaninang umaga? Akala mo ba pananakot lang ang sinabi ko tungkol sa pambayad sa ospital ng lolo mo, ha?”

Napayuko si Danie. Mahigpit niyang pinisil ang kard sa kanyang mga daliri hanggang sa halos magusot na ito.

“Mas, pero… hindi ko kaya,” basag ang kanyang tinig, halos hindi marinig. “Hindi ko kayang gawin ang ganoong bagay.”

Lumapit si Christopher. Kalmado ang kanyang mga hakbang, ngunit may dalang pananakot, hanggang sa tuluyan nang mawala ang pagitan nilang dalawa.

“Kailangan mong kayanin,” malamig niyang sabi. “Dahil wala kang pagpipilian.”

Iniangat ni Danie ang mukha. Namumuo ang luha sa kanyang mga mata.

“Mas… pakiusap. Huwag mo naman akong pilitin sa ganito. Kung tungkol sa mga gastusin sa ospital, ako na ang—”

“Tumigil ka.”

Isang salita lamang iyon, ngunit sapat na upang patahimikin siya.

Matagal na tinitigan ni Christopher si Danie. Matalim ang kanyang mga mata, na para bang tumatagos ang mga iyon sa dibdib ng dalagang kanina pa nahihirapang huminga dahil sa bigat ng kanyang nararamdaman.

“Gusto mong malaman kung bakit paulit-ulit kong binabanggit ito?” tanong niya sa mahinang tinig na mas malamig kaysa dati.

“Sa tingin mo, kaninong kasalanan kung palaging minamaliit ako ni Mami sa harap nina Sultan at John?” pagpapatuloy niya.

Itinuro ni Christopher ang sarili niyang dibdib gamit ang dulo ng daliri habang mabilis ang kanyang paghinga.

“Ako ang ipinapahiya, Danie. Ako ang palaging pinupuna ni Mami. Sa tuwing magkakasama tayo sa hapag-kainan, ako lang ang walang tigil niyang pinupuntirya at pinupuna.”

Lalong humina ang kanyang tinig. Hindi iyon dahil sa lambing, kundi dahil sa pait na matagal na niyang kinikimkim.

Muling itinaas ni Christopher ang kanyang kamay at itinuro ang sarili niyang asawa.

“At pagkatapos, nagawa mo pang hindi dumalo sa hapunan ngayong gabi? Sinadya mong ipahiya ako, Danie.”

Dahan-dahang bumaba ang kanyang tingin bago tuluyang tumalim ang mga mata niya habang nakatitig sa mukha ni Danie.

“Kaya huwag ka nang magreklamo. Gawin mo ang ipinag-uutos ko,” mariin niyang bulong. Itinulak niya ang hintuturo pasulong at mariing idiniin iyon sa dibdib ni Danie.

“Magbuntis ka agad. Iyan lang ang paraan para mabawi mo ang lahat ng kahihiyang matagal nang dinaranas ng asawa mo.”

“Totoo nga pala ang sinabi ni Ate Inggrit na kaya mong gawin ang lahat,” natatawang sabi ni Fairish habang nakatitig kay Danie na abalang namamalantsa ng kanyang blazer.

“Hindi na kailangang kumuha ng maraming katulong. Ikaw lang ang kailangan sa bahay na ito, siguradong magiging maayos at malinis ang bawat sulok.”

Parang papuri ang tono ng kanyang pananalita, ngunit ang laman ng kanyang mga salita ay isa lamang pang-iinsulto.

Sanay na si Danie na maging puntirya ng mga pang-iinsulto at pangungutya, kaya hindi na siya sumagot. Nang matapos siya, pinatay niya ang plantsa at maingat na inayos ang kordon nito.

“Tapos na po, Ate,” walang emosyong sagot niya. Patag at walang bahid ng damdamin ang kanyang tinig. 

Ni hindi man lamang siya lumingon kay Fairish.

“Talaga ba? Halika nga rito, tingnan natin.”

Kinuha ni Fairish ang kanyang blazer at sinuri iyon na para bang naghahanap ng anumang pagkakamali. Pagkaraan ng ilang sandali, umangat ang sulok ng kanyang mga labi sa isang mapanuyang ngiti.

“Tingnan mo nga. May mga gusali pa ring hindi maayos, Danie Ayoko ng kahit kaunting pagkakamali. O, plantsahin mo nang maayos! Ano ba naman iyan?”

Muli niyang inihagis ang blazer sa ibabaw ng mesa.

Hindi gumalaw si Danie. Tinitigan lamang niya ito—hindi para sumagot o magpakita ng takot, kundi dahil para bang wala na siyang maramdaman.

Lalo lamang nainsulto si Fairish sa ganoong tingin.

“Bakit ganyan ang tingin mo sa akin, ha?” matalim niyang tanong habang nanlilisik ang mga mata.

Nakapamaywang sana siya, ngunit sa halip ay pinagkrus niya ang dalawang braso sa dibdib at bahagyang yumuko palapit kay Danie.

“Hindi bukal sa loob mo ang pamamalantsa ng blazer ko, ganoon ba?”

Bumuka ang bibig ni Danie upang magpaliwanag, ngunit—

“Fairish!”

Naputol ng boses ni Sultan ang tensiyon sa silid. Nakatayo ang kanyang asawa sa may pintuan at nagpapakita ng pagkainip.

“Bilisan mo na, baka mahuli ako!”

Napalingon din si Danie at nakita si Sultan na matalim siyang tinitingnan. Saglit lamang iyon, ngunit sapat na upang lalo siyang yumuko.

“Oo na!” inis na sagot ni Fairish. Gayunman, hindi kay Sultan nakatuon ang kanyang galit, kundi kay Danie na sumira sa kanyang araw.

Yumuko ang babae upang pulutin ang blazer na kanina lamang niya inihagis at muling nagusot. Pagkatapos, ngumisi siya nang malamig.

“Mag-ingat ka sa akin, Danie.”

Pagkasabi niyon, umalis siya at iniwan ang nagbabantang mga salita sa hangin.

Nanatiling nakayuko si Danie hanggang sa hindi na niya marinig ang mga hakbang ni Fairish. Saka lamang siya kumilos upang ipagpatuloy ang susunod niyang gawain.

Maaga pa lamang ng umaga, ngunit sandamakmak na agad ang mga gawaing naghihintay kay Daniel

Kailangang tulungan ni Danie ang kanyang biyenang si Sekar na maghanda, gaya ng nakasanayan. Lalo na ang pagpapaalala rito na uminom ng gamot bago mag-almusal.

Tok. Tok.

Dalawang beses kumatok si Danie sa p***o ng silid ni Sekar, maingat upang hindi makalikha ng malakas na ingay. Hawak niya sa dalawang kamay ang isang tray na may lamang gamot at isang baso ng maligamgam na tubig.

“Pasok.”

Matatag na narinig ang boses ni Sekar mula sa loob.

Agad na hinawakan ni Danie ang seradura ng p***o at marahan itong binuksan. Maayos nang nakabihis ang kanyang biyenan at nakaupo sa harap ng mesa ng salamin habang pinagmamasdan ang sarili sa repleksiyon nito.

“Inom na po muna kayo ng gamot, Mi,” malumanay na sabi ni Danie habang maingat na inilalapag ang tray sa maliit na mesa sa tabi ng kama.

Lumingon si Sekar. Malamig ang kanyang tingin habang sinusuri si Danie mula ulo hanggang paa.

Iniabot ng dalaga ang isang baso ng maligamgam na tubig kasama ang gamot nito.

“Saan ka nagpunta kagabi?” mahina ngunit puno ng paratang ang tanong ni Sekar. “Bakit wala ka sa hapag-kainan?”

Nanuyo ang lalamunan ni Danie. Naalala niya ang galit ni Christopher kagabi dahil hindi siya dumalo sa hapunan.

“Pasensya na po, Mi. Hindi po maganda ang pakiramdam ko kagabi, kaya hindi ako nakasabay sa hapunan.”

Wala na siyang idinagdag pa. Alam niyang walang saysay ang pagpapaliwanag. Ayaw ni Sekar ng mahahabang paliwanag, at hindi rin ito maniniwala sa anumang manggagaling sa kanyang bibig.

Iniabot ni Sekar ang basong ginamit niya matapos inumin ang gamot, nang hindi man lamang lumilingon.

Agad itong kinuha ni Danie at maingat na inilagay sa tray na kanina pa niya ipinatong sa maliit na mesa sa tabi ng kama.

Nanatili pa rin si Danie sa silid. Hindi pa tapos ang kanyang mga gawain. Tumayo siya sa likuran ni Sekar at marahang sinuklay ang mahabang buhok ng kanyang biyenan, saka ito inayos upang maging isang maayos na bun.

“Tapos na po, Mi,” malumanay na sabi ni Danie matapos niyang maayos ang buhok ni Sekar at maikabit ang pang-ipit na pangbun.

Nang akmang lumabas si Danie ng silid, pinigilan siya ni Sekar.

“Kunin mo ang tungkod ko.”

Agad na kinuha ni Danie ang tungkod at iniabot iyon sa kanyang biyenan. Pagkatapos, inalalayan niya itong maglakad palabas ng silid patungo sa hapag-kainan.

Naglakad si Danie sa kaliwang bahagi ni Sekar. Hawak ng isang kamay niya ang tray na may lamang mga ginamit na baso, habang ang isa naman ay marahang umaalalay sa braso ng kanyang biyenan upang hindi ito madulas o matumba.

Ngunit nang malapit na sila sa hapag-kainan, marahas na tinabig ni Sekar ang kanyang kamay.

“Huwag mo akong hawakan! Baka sinasadya mong itulak ako para matumba,” sarkastikong sabi ni Sekar. Sapat ang lakas ng kanyang boses upang mapalingon sa kanila ang lahat ng nakaupo sa hapag.

Agad na bumaling kay Danie ang matatalim na tingin ng lahat, dahilan upang mapatigil siya sa kinatatayuan. Namutla ang kanyang mukha sa kahihiyan.

“Pasensya na po, Mi,” mahina niyang bulong bago hilahin ang upuan upang makaupo ang kanyang biyenan.

Pagkatapos ng almusal, muling bumalot ang katahimikan sa marangyang hapag-kainan. Agad na umalis ang iba pang miyembro ng pamilya, at ang ilan ay naghanda na upang pumasok sa trabaho. Si Danie na lamang ang naiwan.

Bilang magandang babae at maybahay ng tahanang iyon, kailangan niyang ipagpatuloy ang mga gawaing nakasanayan na niyang gawin araw-araw. Kaninang umaga, ipinagawa sa mga katulong ang pagluluto. Ngayon naman, siya ang kailangang maghugas ng mga pinggan.

Itinaas ni Danie ang mga manggas ng kanyang damit at inilubog ang mga kamay sa tubig na may sabon. Isa-isa niyang nilinis ang mga pinagkainan ng pamilyang palaging minamaliit siya.

Nang matapos niya ang lahat ng gawain sa kusina at akmang babalik na sa kanyang silid, saka lamang niya naalala na Biyernes pala ngayon. Araw iyon ng linggo kung kailan palagi niyang tinutulungan ang kanyang biyenang si Sekar sa paggupit ng mga kuko nito.

Lahat ng gawaing may kinalaman kay Sekar ay nagdudulot ng matinding kaba at bigat ng loob kay Danie. Napabuntong-hininga siya at pilit na pinalakas ang kanyang loob, umaasang makakayanan din niya ang gawaing ito.

Agad na kinuha ni Danie ang panggupit ng kuko at naglakad patungo sa sala.

Doon ay nakaupo si Sekar sa isang solong sofa habang nagbabasa ng magasin tungkol sa moda ng batik at mga kebaya.

Nasa tabi nito si Inggrit, karga ang anim na buwang gulang nitong sanggol, samantalang naglalaro naman sa karpet si Anggita, ang panganay na anak ni Inggrit.

“Mi, araw po ngayon ng paggupit ng kuko ninyo,” mahinang sabi ni Danie habang maingat na lumalapit.

Saglit lamang siyang sinulyapan ni Sekar. Wala itong gaanong pakialam, ngunit iniabot pa rin nito ang kanang kamay.

Umupo si Danie nang nakaluhod sa harap nito at dahan-dahang sinimulang gupitin ang mga kuko nito, maingat na maingat sa bawat galaw.

Maya-maya, narinig ang papalapit na mga yabag ng mamahaling sapatos. Lumitaw si John mula sa likuran ni Danie, at agad na napuno ng kanyang matatag na presensiya ang buong silid.

“Papa!” masayang sigaw ni Anggita.

Bahagya lamang na tinaas ni John ang kanyang kilay bilang tugon sa anak, bago sumali sa kanila sa sofa. Umupo siya sa tabi ng kanyang asawa na kasalukuyang pinaiinom ng gatas sa bote ang kanilang sanggol.

Napatingin ang lalaki sa panganay niyang anak na naglalaro sa karpet, bago ibinaling ang tingin kay Danie na nakaluhod sa sahig habang ginugupitan ng kuko ang kanyang ina.

Klak.

“Aray!”

Napasinghap at napasigaw nang bahagya si Sekar sa gulat. Dahil sa biglaang reak

siyon, itinulak niya ang noo ni Danie.

BANG!

Nawalan ng balanse si Danie at napaupo sa sahig, nanlalaki ang mga mata sa pagkabigla. Nabitiwan niya ang panggupit ng kuko.