MasukHabang nakatayo roon, biglang napagtanto ni Avery kung gaano siya naging kahangal sa nakaraang buhay. Noon, takot na takot siyang kamuhian at iwan ng pamilya kaya sapat na ang isang salita ng papuri para mapasaya siya. Isang “magaling ka” lang, kaya na niyang magtrabaho nang walang reklamo, kahit malinaw na hindi patas ang lahat. Pinipili niyang hindi makita ang kawalan ng hustisya, basta tanggap siya.
Isang milyon kapalit ng isang papuri. Sa isip niya, mapait ang halakhak. ‘Ang mahal pala ng mga salita nila.’
“Isang papuri kapalit ng isang milyon… ang mahal talaga ng bibig n’yo.” Mahina niyang nasabi, halos para sa sarili lang.
Hindi ito narinig ni Joshua. “Apple, ano ’yon? Anong sinabi mo?”
Mabilis na itinago ni Avery ang lamig sa mga mata. Pinakalma niya ang sarili, pinigil ang rumaragasang emosyon, at nagsalita nang pantay ang tono.
“Wala. Hindi ko puwedeng ibigay ang isang milyon.”
Biglang tumayo ang ikatlong kapatid, si Jonathan, bakas ang galit. “Avery, ano’ng ibig mong sabihin? Dahil nasa Guzman family ka na, akala mo wala ka nang kinalaman sa Tamayo? Sa tingin mo ba, talagang ituturing ka nilang pamilya?” Lumapit pa siya, nananakot ang boses. “Kung hindi mo ilalabas ang perang ’yan, kapag itinaboy ka ng Guzman family balang araw, sa tingin mo ba tatanggapin ka pa namin?”
Agad namang sumingit si Avina, kunwa’y tagapamayapa, ang boses ay banayad pero may talim. “Kuya, huwag kang magalit. Hindi naman siguro ’yan ang ibig sabihin ni Ate. Ate, naaalala mo ba kung bakit pumayag si Papa na pumunta ka sa Guzman?” Huminga siya nang malalim, saka idinugtong, “Kahit ano pa man, Tamayo ka pa rin. Kailangan ng pamilya ng pera ngayon. Nasa Guzman family ka na, marami pang darating na milyon.”
Sa monitoring room, malinaw na naririnig ni Davian ang bawat salita. Nakatalikod si Avery sa camera, ngunit kitang-kita sa monitor ang mga mukha ng mga Tamayo, ang kasakiman, ang pagkukunwari, ang panunumbat. Bahagyang humigpit ang panga ni Davian, at hindi niya inalis ang tingin sa screen.
Matapos magsalita, biglang napasobra ang emosyon ni Avina. Tinakpan niya ang bibig at inubo nang sunod-sunod. Agad siyang inalalayan ni Jonathan, marahang hinahaplos ang likod.
“Avina, huwag kang masyadong ma-excite,” sabi niya, nag-aalala. “Kapag inatake ka na naman, saan kukuha ng pambili ng gamot ang pamilya?”
Sumimangot si Joshua, halatang hindi na maitago ang inis. “Lahat ginagawa namin dahil sa’yo. Takot na takot kaming mabully ka sa Guzman family. Si Avina, mula bata, mahina na ang katawan, gamot ang kinakain araw-araw. Pero ikaw?” Tumaas ang boses niya. “Sarili mo lang iniisip mo. Isang milyon lang, hindi mo pa kayang ilabas para tulungan ang pamilya. Nakakadismaya ka.”
Sa nakaraang buhay, tuwing maririnig ni Avery ang ganitong matitinding panunumbat, nanginginig siyang humihingi ng tawad. Gagawin niya ang lahat para mapasaya sila, umaasang balang araw ay maiintindihan siya.
Ngayon, hindi na.
“Hindi sa ayaw kong magbigay,” mariin niyang sagot, malinaw ang bawat salita. “Hindi ko lang puwedeng ibigay.”
“Bakit hindi?” tanong ni Joshua, nanlilisik ang mga mata.
Sumulyap si Avery kay Avina bago muling tumingin sa panganay. “Wala pa akong isang araw sa Guzman family. Sigurado ba kayong itinuturing nila akong pamilya?” Bahagya siyang huminto. “Hindi naman ako gusto ng panganay ng Guzman family noon pa. Kung bawiin nila ang isang milyon, saan ako kukuha?” Huminga siya nang dahan-dahan, pero matatag ang tinig nang magsalita muli. “Gusto n’yo bang ang panganay ng Guzman family ang pumunta sa Tamayo para maningil? Kakayanin ba ’yon ng pamilya? Kapag na-offend ang Guzman family, magsasara ang maliit nating negosyo.” Tumayo siyang tuwid. “Hindi ko gagalawin ang perang ’to. At hindi ko rin hahayaang galawin ng kahit sino. Tama ba ako o mali?”
Umiling si Jonathan, hindi kumbinsido. “Hindi mangyayari ’yan. Ganyang kalaking pamilya, isang milyon lang ’yan. Babawiin pa ba nila? Kapag kumalat, hindi ba sila mapapahiya?”
Sumagot si Avery, kalmado ngunit may bigat. “Sino ang may alam? Baka ’yan pa ang maging dahilan. Baka hindi lang pera ang bawiin, baka pati ako itaboy.”
Hindi naniwala ang dalawang kapatid. Pero sa puso ni Avery, alam niya ang totoo. Naranasan na niya iyon sa nakaraang buhay.
Ang pocket money na ibinigay sa kanya ng matanda, hindi pa man umiinit sa palad niya, inagaw na ni Davian. Nagreklamo siya noon, nagtatanong kung bakit mas malaki ang allowance ni Draven kung pareho naman silang itinuturing na pamilya. Gusto lang niya ng patas na trato.
At ang naging kapalit ng reklamo niyang iyon, isang malamig na realidad na hindi na niya muling hahayaang maulit.
Sa nakaraang buhay niya, may isang eksenang hindi niya makalimutan. Dahil sa gulong iyon, kusang ibinigay ni Draven ang sarili niyang allowance at malamig na sinabi, “Ganito na lang, fair na. Mas pipiliin ko pang maging kasing-hirap niya kaysa gastusin ang pera sa kanya.” Halos mabaliw sa galit si Avina noon.
Ngayon, huminto na ang pag-ubo ni Avina. Lumapit siya sa panganay at marahang hinawakan ang braso nito, may pilit na ngiti sa labi.
“Sabi ko naman, Kuya, hindi naman sa ayaw magbigay ni Ate,” sabi niya, kunwa’y nagmamakaawa. “Since nahihirapan siya ngayon, huwag na natin siyang pilitin. Mahirap man ang sitwasyon ng pamilya, basta maayos lang siya sa Guzman family, okay na ako.”
Sa pandinig ng ikatlong kapatid, parang napakabuti ng loob ni Avina. Napailing siya at tiningnan si Avery nang may halong inis at pangmamaliit.
“Avery,” singhal niya, “pinalaki ka namin nang ganito, wala ka man lang silbi? Nakarating ka na sa Guzman, hindi mo man lang kayang magpa-impress? Hindi mo ba kayang pakinabangan ’yang pagkakataon?”
Sumunod ang malamig na boses ng panganay. “Dahil iyan ang sinabi ni Avina, tandaan mo ’to. Huwag mong gagalawin ang isang milyon para hindi ka makapagdulot ng gulo sa pamilya. At sa susunod na magkaroon ka ng allowance, i-transfer mo kay Avina. Kung bakit siya umiinom ng gamot araw-araw, dahil ’yon sa’yo. Utang mo ’yan sa kanya. Huwag mong kalimutan.”
Hindi sumagot si Avery. Hindi rin siya tumingin sa kanila.
Sa nakaraang buhay, tuwing iiyak si Avina sa video call, uubo ito at magsasabing kuripot ang Guzman family, ni hindi raw siya inaalagaan kahit may sakit. At sa huli, si Avery ang pinipilit nilang maghanap ng pera. Sa tuwing nagkakasakit si Avina, siya ang nagiging makasalanan, kahit wala naman siyang kasalanan.
Sa buhay na ito, malinaw na sa kanya ang isang bagay. Kahit itapon pa niya ang pera sa imburnal, hindi na siya magbibigay sa kanila ng kahit isang sentimo.
Umubo muli si Avina at mahina ang boses na nagsalita. “Kuya, huwag n’yo nang asahan. Sa tingin ko nga, mas pipiliin pang ipain sa aso ng Guzman family ang pera kaysa ibigay bilang allowance sa isang outsider na tulad ni Ate. Hindi naman ako mamamatay agad sa sakit ko. Okay lang.”
Biglang bumukas ang pinto.
Mahabang hakbang ang ginawa ni Draven papasok, matangkad at dominante ang tindig. May malamig na galit sa guwapo niyang mukha. Sumandal siya sa doorframe, saka kumaway kay Avery na parang walang pakialam sa presensya ng iba.
“Avery,” tawag niya, may yabang sa boses. “Halika rito.”
Hindi alam ni Avery kung ano ang nangyayari, pero sumunod siya nang walang pag-aatubili. Halos magkasing-edad lang sila, pero mas matangkad at mas matibay ang pangangatawan ni Draven. Sa tabi niya, lalo siyang nagmukhang payat at mahina.
“Draven…” mahinang tawag niya.
Hindi pinalampas ni Avina ang pagkakataon. Kahit hindi niya gusto ang taong ito sa nakaraang buhay, alam niyang hindi siya puwedeng bastos ngayon. Kaya nagkunwari siyang mahinahon at nagsalita na may halong udyok.
“Fourth Young Master, huwag po kayong magalit kay Ate,” sabi niya, parang nag-aalala. “Hindi pa siya sanay sa ganitong mundo. Kung may nagawa siyang mali, sabihin n’yo lang sa amin. Kami na ang magdidisiplina sa kanya. Huwag n’yo lang po siyang pagalitan.”
Mukhang pag-aalala, pero sa totoo lang, tahasang minamaliit si Avery at tinutulak si Draven na yurakan siya. Sa mata ni Avina, walang kakampi si Avery.
Sumulyap si Draven kay Avina, walang emosyon. Pagkatapos, itinaas niya ang kamay at marahang ipinatong sa ulo ni Avery, ginulo ang buhok nito na parang bata.
“Bakit hindi ka humingi ng allowance sa akin?” sabi niya nang diretso. “Anong gagawin mo sa mga kamag-anak mong parang pulubi?”
Nanlaki ang mata ni Avina. ‘Ito ba talaga ang sasabihin ni Draven?’ Humingi ng allowance sa kanya? Mas gugustuhin pa niyang suntukin siya kaysa mangyari ’yon.
Hindi napigilan ni Joshua ang sarili. “Draven,” sabi niya nang may hinanakit, “mga kapatid niya kami. Hindi kami pulubi.”
Ngumiti si Draven, tamad at mapanganib ang tingin. “Oh? Hindi pulubi?” tanong niya. “E bakit gusto n’yo siyang hingan ng pera? Bakit n’yo gustong ipa-transfer sa inyo ang allowance niya?”
Nagmadaling sumagot si Jonathan. “Huwag po kayong magkamali. Gusto lang naming tulungan siyang mag-ingat ng pera. At humihingi kami ng allowance dahil kailangan naming bumili ng gamot para kay Avina. Utang ni Avery ’yon sa kanya.”
Halos sabay na napalingon ang dalawang tao sa loob ng sasakyan, kapwa hinahanap kung saan nagmula ang tinig. Ngunit walang kahit sinong nakaupo sa likurang upuan. Kinabahan ang assistant, baka nasa trunk? Mabilis niyang inapakan ang preno at inihinto ang sasakyan sa gilid, handa nang bumaba at silipin.Ngunit bago pa niya tuluyang mahawakan ang hawakan ng pinto, nanigas ang kamay niya sa ere. Dahan-dahan niya itong ibinaba, habang nanlalaki ang mga mata sa gulat. Ang manibela sa harap niya… ay gumagalaw nang kusa. Parang may sarili itong isip, umiikot nang banayad ngunit tiyak.Muling umalingawngaw ang banayad na tinig ng babae, kalmado at walang bahid ng pananakot. “Professor Butan, huwag po kayong mag-alala. I don’t mean any harm. Gusto ko lang po kayong makausap. Dadalhin kayo ng kotse sa akin, maghihintay ako sa seat one ng café.”Tahimik na itinaas ni Professor Butan ang kamay, pinigilan ang assistant na bumaba. Nakatuon ang titig niya sa manibelang patuloy na umiikot mag-isa, at
Punong-puno ng hinanakit si Avery. Hindi niya intensyong suwayin o galitin ang lalaking nasa harapan niya, ang tanging gusto lang niya ay huwag siyang makabangga nito.“H-hindi iyon ang—” mahina niyang nasimulan, ngunit hindi na siya pinatapos.“Pinapaalalahanan kita,” malamig at mabigat ang tinig ni Davian, parang hatol na walang apela. “Kung gusto mong manatili sa pamilyang ito, maging tapat ka. Huwag kang gagamit ng kahit anong pakulo, at lalong huwag mong pagnanasahan ang kahit anong pag-aari ng pamilya ko. Dahil kapag ginawa mo iyon…” bahagya siyang huminto, saka tumalim ang titig, “sisiguraduhin kong hindi magiging disente ang paraan ng pagkamatay mo.”Kasabay ng mga salitang iyon, dumulas ang malaking palad ni Davian patungo sa leeg ni Avery. Unti-unting humigpit ang hawak. Nanlaki ang mga mata ni Avery, at sa loob ng kanyang mga mata ay malinaw na naaninag ang madilim at nakakatakot na mukha ng lalaki. “H-hindi ko…” pilit niyang bigkas, nanginginig ang boses. “Kung may batas
Naroon ang nag-aalab na galit sa mga mata ni Draven. Hindi pa siya kailanman nakakita ng ganoong kakapal ang mukha, isang taong puno ng kapal ng loob, pero wala namang hiya sa katawan.“Hindi ko pakikialam kung sino ang may utang kanino,” malamig niyang wika, mabigat ang bawat salita. “Isa lang ang hinihingi ko. Kahit gaano pa karami ang nagagamit ng pamilya Guzman para kay Avery, wala akong reklamo. Pero kung malalaman kong kayong mga taga-labas ay kumakain ng pagkain ng pamilya Guzman, gumagamit ng kahit anong bagay na sa amin galing, kahit isang subo lang, bawat punto, sisingilin ko kayo ng 10,000. Tandaan n’yo ‘yan.”Pagkatapos niyang magsalita, itinaas ni Draven ang kamay na tila nagbibigay ng hudyat, walang kahit kaunting pag-aalinlangan sa kilos.“Tapos na. See the guests out.”Hindi pa man nakakahuma sina Avina at ang dalawa pa, pumasok na ang mga bodyguard mula sa labas at walang pasintabing itinaboy palabas ang tatlo. Sa loob ng silid, si Avery lamang ang naiwan, nakatayo sa
Habang nakatayo roon, biglang napagtanto ni Avery kung gaano siya naging kahangal sa nakaraang buhay. Noon, takot na takot siyang kamuhian at iwan ng pamilya kaya sapat na ang isang salita ng papuri para mapasaya siya. Isang “magaling ka” lang, kaya na niyang magtrabaho nang walang reklamo, kahit malinaw na hindi patas ang lahat. Pinipili niyang hindi makita ang kawalan ng hustisya, basta tanggap siya.Isang milyon kapalit ng isang papuri. Sa isip niya, mapait ang halakhak. ‘Ang mahal pala ng mga salita nila.’“Isang papuri kapalit ng isang milyon… ang mahal talaga ng bibig n’yo.” Mahina niyang nasabi, halos para sa sarili lang.Hindi ito narinig ni Joshua. “Apple, ano ’yon? Anong sinabi mo?”Mabilis na itinago ni Avery ang lamig sa mga mata. Pinakalma niya ang sarili, pinigil ang rumaragasang emosyon, at nagsalita nang pantay ang tono.“Wala. Hindi ko puwedeng ibigay ang isang milyon.”Biglang tumayo ang ikatlong kapatid, si Jonathan, bakas ang galit. “Avery, ano’ng ibig mong sabihin
Pagkatapos ng insidenteng iyon, hindi pa rin napigilan ni Avina ang sarili na magmalaki sa harap ng pamilya nila. May halong panunuya at tuwang-tuwa pa niyang sinabi, na para bang nanalo siya sa isang laban.“Kasalanan niya rin ’yon,” sambit niya noon. “Sa tuwing nakikita niya ako, parang nakalunok ng langaw. Lagi akong sinasarkastikong sinisita at hinahanapan ng butas. Ayan tuloy, karma. Ngayon, inutil na siya.”Kalaunan, narinig ni Avery na hindi na raw pumasok si Draven sa Sanien University. Nagbago rin ang ugali nito, mas tahimik, madaling magalit, at parang ibang tao na.Habang iniisip iyon, unti-unting bumalik sa alaala ni Avery ang mga pangyayari sa nakaraang buhay niya. Mukhang bago pa magsimula ang college noon.“Hindi ka ba lalabas kasama ng classmates mo ngayong bakasyon?” tanong niya noon kay Draven. “Malapit na ulit mag-start ang school.”“May lakad kami,” sagot nito nang kaswal. “In two days, pupunta kami sa Asuka Lake. Bike camping.”“Oh… that’s nice,” sagot ni Avery, p
Narinig agad ang mahinahong boses ng babae bago pa makalapit si Draven.“Kung sa tingin ng kakambal ko na ang pagluluto dito ay parang pagtrato sa akin bilang katulong… e paano ’yon? Dati sa bahay natin noon, ako ang nagluluto ng tatlong beses sa isang araw. Ibig sabihin ba, tinatrato rin akong katulong ng Papa at mga Kuya natin?”Natigilan si Draven at napatingin sa payat at marupok na likod ni Avery, hindi kalayuan sa kanya. Napabuntong-hininga si Avina, bahagyang nanigas ang tono nang magsalita.“Paano mo naman maikukumpara ’yon? Wala tayong pambayad ng kasambahay noon. Hindi marunong magluto si Papa, at ang mga Kuya, hindi rin marunong mag-ayos. Kaya ikaw na lang ang gumagawa.”Bumuntong-hininga si Avery, ngunit hindi iyon reklamo, parang simpleng pagbanggit lang ng nakasanayan.“Hindi naman ako maarte. Pero kahit hindi sila marunong magluto, marunong naman silang mamulot ng gulay, maghugas, mag-set up ng table… kahit papaano. Pero pag-uwi ko galing part-time job, ang una kong mar







