Madilim pa nang dumating ako sa bahay. Dahan-dahan kong binuksan ang gate namin maging ang pintuan ng aming bahay na halatang inaasahan ang aking pag-uwi dahil hindi ito naka-lock.
Pagpasok ko sa sala ay bumungad sa akin ang nakadekwatrong si kuya Daniel. Agad na dumako ang tingin niya sa akin na para bang isa akong kaaway na biglang pumasok sa bahay niya.
"Mabuti naman at sumunod ka sa utos ko. Anong nangyayari sa'yo Paul? Pinapahiya mo ako sa pinaggagawa mo," tiim-bagang sabi ni Kuya Daniel.
"Ano po ba ang ginawa ko na ikinakagalit mo kuya?" nagtatakang tanong ko.
"Hindi mo alam? O nagkukunwari kang inosente sa mga katarantaduhan mo," sigaw niya.
"Bukod sa pambubugbog ko kay Mark wala na akong alam na ginawa kong katarantaduhan," nakasimangot kong sabi.
"Panoorin mo ito," saad niya sabay abot sa akin ng cellphone niya.
Kinuha ko naman ito agad at pinanood ang video na naroon.
Laking gulat ko nang makita ko ang aking sarili na pinagbabasag ang mga bote ng alak sa aking harapan. May isang lalaking mula sa kabilang mesa na umawat sa akin ngunit bigla ko itong tinamaan ng suntok sa mukha dahilan upang pagtinginan ako ng mga tao sa bar. Akmang tatamaan ko ulit ng suntok ang lalaki ngunit naunahan ako ng kanyang kasama. Napasubsob ako sa sahig at dahil sa aking kalasingan ay hindi ko na nagawa pang bumangon.
Nilapitan ako ng apat lalaki na tantiya ko ay mga kasama ng lalaking sinuntok ko. Binigyan nila ako ng tig-iisang suntok sa mukha at tig-iisang tadyak sa katawan. Namilipit ako sa sakit ng natamo kong suntok at tadyak lalo na nang apakan ng lalaking sinuntok ko ang aking kamay sa mismong kinaroroonan ng mga bubog. Ngunit may limang lalaki din na lumapit sa amin at ipinagtanggol ako dahilan upang nagkaroon ng suntukan sa loob ng bar.
Pinilit kong makatayo upang makapaghiganti ngunit hindi ko pa rin kaya. May isang lalaki ang lumapit sa akin at tinulungan akong makatayo. Kitang-kita ko ang pag-agos ng dugo sa kamay ko dahil sa mga bubog. Inalalayan ako ng lalaki palabas ng bar habang ang limang lalaking nagtanggol sa akin at nakikipag palitan pa rin ng suntok sa anim na lalaking nanakit sa akin.
Paglabas namin ng lalaki sa bar ay hindi ko na alam kung anong nangyari sa akin. Tanging ang dalawang grupo ng lalaki ng lang ang nakikita ko sa video.
Napansin kong parang umaatras na ang grupo ng lalaki na tumulong sa akin hanggang sa unti-unti na silang nakakarating sa may pintuin ng bar at tuluyan nang nawala at natapos na ang video.
Natahimik ako dahil sa napanood ko. Dahan-dahan kong iniabot kay Kuya Daniel ang cellphone niya nang hindi tumitingin sa kanya dahil sa hiya. Hindi ako makapaniwala na nagawa ko iyon.“Now I know. Kaya pala sobrang sakit ng katawan ko pagkagising ko kahapon at may benda na rin ang kamay ko ay dahil ganun pala ang nangyari,” sabi ko sa isip ko.
“Hindi diyan nagtatapos ang istorya Paul,” saad ni kuya Daniel habang nakatingin sa cellphone niya na para bang may hinahanap.
“A-anong i-ibig mong sa-sabihin kuya?” nauutal kong sabi.
Iniabot niyang muli ang kanyang cellphone sa akin at agad ko naman itong kinuha.
Sa isang video ay kita kung paano ako inilabas ng lalaki sa bar at magka-akbay kaming pumunta sa garahe. Pinaupo niya muna ako sa gilid at tinalian ng panyo ang dumudugong kamay ko. Pagkatapos ay tumingin ang lalaki sa kanyang relo na para bang may hinihintay. Akmang aalalayan na niya akong tumayo ngunit sinenyasan ko siyang huwag na at kusa na akong tumayo.
Nagtungo ako sa kotse ko at sumusunod naman sa likuran ko ang lalaking umalalay sa akin na para bang binabantayan ako. Humarap ako sa kanya ngunit naagaw ng atensyon ko ang papalabas na grupo ng lalaki at patakbong pumunta sa kinaroroonan namin ng lalaking kasama kong lumabas sa bar.
Sinenyasan ko silang sumakay na sa kotse ko ngunit nang sasakay na sana kami ay nakita kong nakasunod na ang mga nakalaban namin at may hawak ng baril ang isa sa kanila. Nakatutok ito sa akin at nang malapit na sila sa kinaroroonan namin ay agad akong dumapa at pinasadahan ng sipa ang paa ng lalaking may hawak ng baril dahilan upang mawalan ito ng balanse at ang tama ng baril niya ay nailagay sa side mirror ng kotse ko kaya ito nabasag. Nagpaputok ulit ito ngunit nakapagtago na kami sa likod ng kotse kaya ang mga gulong ng kotse ko ang natamaan.
Akmang tatayo na sana ang may hawak ng baril ngunit agad akong tumakbo papunta sa kanya at sinipang muli na naging dahilan ng muli niyang pagkabagsak. Kumuha ako ng pagkakataon na agawin ang baril sa kanya at nagtagumpay naman ako.
Pinaputukan ko ito at natamaan ang kanyang balikat. Dahil sa pagkagulat ko sa ginawa kong pagbaril sa lalaki ay naitapon ko ang baril at akmang tatakbo na sana ako para takasan sila ngunit sumalubong sa akin ang isang flying kick mula sa isa pa naming kalaban.
Kita ko ang pagkahagis ng katawan ko na parang sako at naitama sa kotse ko. Nilapitan pa ako ng lalaki at doon ako binanatan ng suntok hanggang sa mawalan na ako ng malay saka niya ako iniwan.Nakita ko sa video na may isang babae ang humila sa lupaypay kong katawan at ipinasok ako sa isang black na kotse.
Umalis ang kotse dala ang katawan ko hanggang sa hindi na ito makita sa video. Ang tanging nakikita ko na lang sa video ay ang anim na lalaki na tumulong sa akin habang nakikipaglaban pa rin sa mga grupo na nakalaban ko ngunit ng marinig nila ang sirena ng pulis ay agad silang nagtakbuhan palayo sa lugar na iyon at nawala sa sila sa video.
Ibinalik ko ang cellphone ni kuya at tiim ang bagang tumingin siya sa akin.
“Ngayong alam mo na kung ano ang ginawa mo, mag-isip ka kung paano mo yan sosolusyonan,” galit niyang sabi.
“Saan po dinala ang binaril ko?” mahinang saad ko.
“Natural sa ospital. At alam mo ba na kapatid ng kasamahan kong pulis ang dinale mo? Kung hindi niya lang alam na kapatid kita, baka pinaghahanap ka na ngayon. Or baka nakakakulong ka na sa mga oras na ito,” sermon niya sa akin.
Saang ospital kuya? Pupuntahan ko siya. Kung gusto nila akong ipakulong, tatanggapin ko kahit na wala ako sa sarili sa gabing iyon. Handa akong pagdusahan ang mga ginawa ko,” malungkot na sabi ko.
Hindi na sumagot si kuya Daniel bagkus ay tinitigan niya lang ako ng matalim at tiyaka siya huminga ng malalim bago ako iniwan sa sala na hindi man lang sinasagot ang tanong ko.
Nagtungo ako sa kuwarto ko at dali-daling naligo.Pagkatapos kong naligo ay nagpalit ako ng simpleng maong na pantalon at v-neck shirt na kulay gray.
Pumunta ako sa pinakamalapit na ospital sa bar kung saan kami nagrambulan at hinanap ang lalaking nabaril ko sa balikat na isinugod noong isang gabi. Nagtanong ako sa nars station ng surgery ward at itinuro naman sa akin ang room nito.
Bago ako kumatok sa kuwarto ay naglabas muna ako ng buntong hininga. Tatlong beses ko lang kinatok ang pinto at agad naman itong binuksan.
Bumungad sa akin ang isang unipormadong pulis na kunot-noong nakatingin sa akin.
“Magandang umaga po,” magalang kong pagbati.
“What are doing here?” galit niyang sagot sa pagbati ko.“Nandito po ako para humingi ng paumanhin sa nagawa ko. Hindi ko po iyon sinasadya. Kung gusto niyo po akong ipakulong, bukal po ang aking loob na sumuko sa inyo,” nakayuko kong sabi.
“Pumasok ka para sa kanya ka humingi ng paumanhin, huwag sa akin,” malumanay niyang sabi.
Nagtaka ako sa pagbabago ng boses niya kaya tumingin ako sa kanya at nakita ko ang ngiti sa kanyang labi.
“Kilala kita Paul dahil naikukuwento ka lagi ng kuya mo sa akin. Alam kong may kasalanan din ang kapatid ko dahil siya ang naglabas ng baril kaya hindi ka namin ipapakulong. Magkaibigan kami ng kuya mo kaya dapat na magkaayos kayo ng kapatid ko. Ayaw namin ni Daniel na nagkakaraoon ng gap ang pagitan ng pamilya namin kaya pumasok ka para magkausap kayo,” malumanay niyang sabi sabay luwag sa pagkakabukas ng pintuan.
Pumasok naman ako agad ngunit nagulat ako dahil nasa loob pala ang lahat ng nakalaban ko at matalim ang mga tingin ang ipinukol nila sa akin. Puno ng pasa ang mukha ng bawat isa at mayroon pang nakabenda ang kamay.
“Boys huwag niyong takutin si Paul. Siya ang pangalawang kapatid ni Daniel na sinasabi ko sa inyo,” nakangiting pagpapakilala ng kaibigan ni kuya sa akin.
Pagkarinig sa pangalan ni Kuya Daniel ay agad nagbago ang tingin nila sa akin. Ang matalim nilang tingin kanina ay napalitan ng ngiti at isa-isa silang nagpakilala sa akin na para bang walang nangyaring rambulan sa pagitan namin.
“Hi! I’m Bryan Ledesma and they are my friends Julius Santos, Kier Perez, Kyle Cruz, and Frederick Tan,” nakangiting sabi ng taong nakaupo sa kama na si Bryan Ledesma.
Siya ang taong nabaril ko sa balikat na kapatid ng kaibigan ni Kuya Daniel. Isa-isa niyang itinuro ang mga kaibigan niya mula sa kanan na tinawag niyang Julius Santos hanggang sa huli.
Nakipagshake-hand sila sa akin sabay sabi sa pangalan nila pati na rin ang kaibigan ni Kuya Daniel na si Brando Ledesma at agad ko naman natandaan ang mga pangalan nila. Nagpakilala din ako sa kanila saka humingi ng pasensya sa kanilang lahat. Pinatawad din nila ako at humingi din sila ng pasensya sa akin.
“Simula ngayon kasali ka na sa grupo namin,” nakangiting sabi ni Bryan.
“Oo ba! Salamat sa pagtanggap sa akin sa grupo ninyo,” natutuwa kong sabi.
Nagkwentuhan muna kami saglit hanggang sa nagpaalam na si kuya Brando na papasok na daw sa trabaho. Nagpa-alam siya sa amin at saka binilinan na huwag na naman kaming gumawa ng eksena. Nagtawanan lang kami na para bang matagal na kaming magkakakilala.
Paglabas ni kuya Brando ay namayani ang katahimikan na ikinailang ko. Lalo na nang nasa akin lahat ang tingin nila na para bang gusto nila akong lapain.
“Nandito ka ba para tiktikan kami?” seryosong tanong ni Bryan.“Ipinadala ka ba ng grupo mo dito para magkunwaring kakampi namin? Huwag mo ng subukang pumasok sa grupo namin para maging spy dahil hindi ka magtatagumpay. Magiging malamig ka na munang bangkay bago mo magawa iyon,” tiim-bagang saad ni Frederick Tan.
Napalunok ako ng dalawang beses dahil sa kaba. Akala ko ok na kami ngunit sa harap lang pala ni Kuya Brando. Parang gusto ko na lamang lamunin ng lupa dahil sa mapanghusgang titig nila sa akin.
Hindi ako makagalaw. Nakatayo lang ako sa likod ng poste, parang estatwang pinipigilan ang sarili sa paglabas. Sa dami ng puwedeng dahilan kung bakit nandoon si Frederick, bakit si Andrea Fae pa talaga ang nakita ko?‘Yung ex-girlfriend ko na kakabreak ko lang after ko nag-enrol dito sa CEU. At ngayon, andito siya. Sa parehong campus. Sa parehong oras na sinabi ni Frederick na may "kakausapin" lang siya.Coincidence ba ‘to?Hindi ko na napigilan ang sarili. Lumapit ako ng bahagya para mas tanawin sila mula sa salamin ng room. Bahagyang bukas ang pinto. Kita ko ang likod ni Andrea, nakatayo, nakasimangot. At si Frederick, nakayuko. Hindi ko marinig ang usapan, pero ramdam ko ang tensyon sa pagitan nila. Wala ‘yung usual na Frederick vibe — ‘yung kwela, ‘yung maangas. Parang ibang tao siya ngayon. Parang… sumusuyo.Huminga ako nang malalim. Gusto kong umatras, umalis. Pero kasabay ng bugso ng damdamin, may isang parteng gusto ring marinig kung ano talaga ang pinaplano nila. At saka—kung
PAUL POVDumating na ang lunes,unang araw ng pasukan namin sa paaralan. Hindi ako mapakali buong umaga. Sa dami ng beses kong sinubukang i-rehearse kung paano ko siya sasalubungin, lahat iyon, parang walang kwenta pagdating ng aktwal na moment.Wala rin akong balak magpa-dramatic entrance. Ayokong magmukhang desperado. At lalong ayokong isipin niyang kaya ako lumipat ay dahil gusto ko siyang ligawan. Kaya ang plano ko simple lang: magpakita sa kanya. Magbantay sa manliligaw niya. Walang paramdam ng tunay na raramdaman ko. Bestfriend mode lang at babaero pa rin.Pumasok ako sa main gate, pinakiramdaman ang paligid, tinatandaan ang mga building, tinitingnan kung saan siya maaaring dumaan. Sabi ko sa sarili ko, unang araw pa lang, hindi ako aasang makakasama siya buong araw. Gusto ko lang siyang makita. Masimulan ang “bawi mode” ko.Pero ang hindi ko inaasahan — unang araw pa lang, gulo na agad.Una kong nakita si Esther. Nakangiti. Tumatawa. Kasabay ang isang lalaking hindi ko kilala. H
PAUL POVTahimik ang biyahe. Hindi ko alam kung dahil ba sa pagod, sa dami ng napag-usapan namin, o sa simpleng pagkalma pagkatapos ng tensyon. Nakatitig lang siya sa bintana habang binabaybay namin ang makipot na daan palabas ng mall area. Ako naman, tahimik lang sa manibela — pero sa loob ko, parang may sunod-sunod na alon ng emosyon na hindi ko maipaliwanag.Relief. Guilt. Saya. Takot. Ang daming emosyon, pero isa lang ang sigurado ako — ang sarap sa pakiramdam na kasama ko ulit siya. Na wala na akong itinatago maliban sa mahal ko siya. Oo nga pala, may isa pa pala akong hindi nasasabi sa kanya. Malalaman niya rin naman next week. Tatlong araw na lang pala. Sana lang ay hindi siya magagalit sa akin.Huminga ako nang malalim, saka nilingon siya sandali. Malambot ang expression niya, parang pagod pero kalmado. Parang nakahanap ng konting pahinga mula sa bigat ng mga nakaraang linggo. Gusto ko siyang tanungin kung okay lang ba talaga siya. Gusto ko ring humingi ulit ng tawad, pero hin
ESTHER POVHindi ko akalaing magkikita pa kami. Hindi ngayong araw. Hindi sa ganitong lugar.Akala ko okay na ako. Akala ko sapat na ang dalawang linggo ng pananahimik para mapanatili kong buo ang sarili ko. Pero paglingon ko sa food court, at makita ko siyang nakaupo roon, nakangiti, bitbit ang milk tea — bigla akong kinabahan.Wala pa namang nangyayari, pero naramdaman ko agad ‘yung paghigpit ng dibdib ko. Na parang may humila sa akin paupo, pabalik sa lahat ng tanong na iniwasan kong sagutin sa sarili ko. Yung mga damdaming tinakpan ko ng katahimikan. Para bang pinilit kong limutin ang isang pahinang hindi pa pala tapos isulat.Pero sa totoo lang, ang daming bumalik. Mga alaala. Mga tampo. Mga tanong.At higit sa lahat—‘yung paulit-ulit na tanong sa sarili ko kung bakit kahit ilang beses niya akong gustong iwasan, hindi ko pa rin siya kayang talikuran.Naglakad ako papunta sa kanya. Mabagal. Hindi dahil hesitant ako — kundi dahil pinipilit ko lang maging kalmado. Paulit-ulit sa isi
PAUL POVPagkatapos kong magpaalam kina Papa, sumakay na ako sa kotse at tumulak papuntang mall. Hindi ko alam kung bakit parang may excitement akong nararamdaman, kahit na notebook at ballpen lang naman ang bibilhin ko.Pero siguro kasi, ngayon lang ulit ako bumibili ng gamit bilang estudyante. Hindi bilang someone na tumatakbo, kundi bilang taong handa nang humarap.Pagdating ko sa mall, hindi gaanong matao. Sakto lang. Sinalubong ako ng malamig na hangin mula sa aircon sa entrance, kasabay ng soft jazz music sa background—yung tipong instrumental version ng luma nang kanta pero pamilyar.Dumeretso ako sa National Book Store. Alam ko na agad ang kailangan ko: yellow pad para sa notes, notebooks — isa para sa lecture, isa para sa case studies; ballpen — black at blue, plus isang red para kunwari instructor; highlighter; at syempre isang clear book na may dividers para maayos ko ‘yung mga readings at references.Habang pinipili ko ang mga gamit, napaisip ako. Ganito pala ‘yung pakiramd
PAUL POVHindi pa rin nagsisimula ang klase, pero tila bawat araw ay may inaayos akong dapat harapin. At ngayong araw, may isa akong bagay na hindi ko na dapat ipagpaliban—ang muling pagdalaw sa tunay kong tahanan.Maaga akong nagising. Matapos ang ilang araw ng pag-aasikaso sa enrollment sa CEU at pagkikita sa barkada, naramdaman kong panahon na para umuwi—hindi sa bahay ni Lola Aurora kung saan ako pansamantalang naninirahan, kundi sa bahay nila Papa. Sa amin.Naglakad ako pababa ng hagdan, bitbit ang maliit kong backpack. Naabutan ko si Lola Aurora sa paborito niyang recliner sa may sala, nakadamit ng puting housedress, nagkakape habang nakikinig sa morning gospel.Tumingin siya agad sa akin, halatang nabasa niya ang laman ng mukha ko.“Saan ang lakad ng apo ko?” tanong niya, may bahagyang ngiti pero seryosong tingin.Lumapit ako at naupo sa tabi niya. “Lola… pupunta po ako kina Papa. Gusto ko po silang dalawin.”Napatitig siya sa akin nang mas matagal, saka tumango nang marahan. “M