chapter 4

ZARIE’S POV___

Ilang minuto pa akong nanatiling nakahiga sa kama, tila nakadikit pa rin ang aking likuran sa malamig na pader habang paulit-ulit na bumabalik sa aking isipan ang bawat salitang binitawan ni Miguel. Hindi ko maalis sa aking alaala ang bawat kataga niyang tumagos sa kaibuturan ng aking puso — ang init ng kanyang hawak na tila ayaw na akong bitawan, ang bigat ng kanyang tingin na tila binabasa ang bawat lihim na itinatago ko, at lalo na ang huling sinabi niya — na hindi ako karapat-dapat na maging pangalawang pagpipilian.

Paulit-ulit iyon na umuugong sa aking pandinig, tila isang katotohanang matagal ko nang pilit na tinatakasan ngunit ngayon ay hindi na kayang itanggi ng aking sarili.

Napapikit ako nang mariin at mahigpit na hinawakan ang aking dibdib na tila sasabog sa lakas ng tibok ng puso. Bakit ganoon siya magsalita? Bakit tila alam na alam niya ang bawat sugat na matagal ko nang itinatago sa likod ng aking mga ngiti? Bakit tila siya pa ang mas nakakakilala sa akin kaysa sa lalaking kasama ko na sa loob ng mahabang panahon?

Sinubukan kong alisin siya sa aking isipan. Pilit kong inilabas ang kanyang imahe at tinangkang isipin lamang si Diego — ang aking asawa. Ang lalaking pinili ko, ang lalaking minahal ko nang buong puso, at ang lalaking pinangakuan ko ng habambuhay. Ngunit sa bawat pagtatangka ko na alalahanin ang kanyang kabutihan, lalo lamang lumilitaw ang masakit na katotohanang ayaw kong tanggapin.

Si Diego... ang lalaking tiniis ko ang lahat para sa kanya, ay kusang pumipili na lumayo sa akin. Hindi ako ang kanyang inuuna. Hindi ako ang kanyang hinahanap. At ngayon, aalis pa siya ng isang linggo — kasama ang babaeng matagal ko nang hinalang pinahahalagahan niya nang higit pa sa akin. Ang kaibigang tinuring kong kapatid, na ngayon ay tila mas malapit pa sa kanya kaysa sa kanyang sariling asawa.

Bumangon ako nang dahan-dahan at nagsimulang magbihis. Ang bawat galaw ko ay mabagal, tila ba walang lakas na ibigay ang aking katawan. Parang may mabigat na bato na nakadagan sa aking dibdib na hirap na hirap akong pasanin. Paglabas ko ng kwarto, nandoon na si Miguel sa sala — nakatayo sa bintana, nakatalikod sa akin, at tila nagmamasid sa malayo. Hindi siya lumingon nang marinig ang aking mga yapak. Alam kong alam niyang nandito na ako. Parang may kakaibang ugnayan na nagsasabi sa kanya ng aking presensya bago pa man ako makapagsalita.

"Mag tungo ka na sa sarili mong kwarto," malamig kong wika habang pilit na iniiwas ang aking tingin sa kanya. "Baka may makakita sa atin. Mahirap na... baka kung ano pa ang isipin ng iba."

Dahan-dahan siyang lumingon sa akin. Sinalubong niya ako ng tingin na tila binabasa ang bawat emosyong nakasulat sa aking mukha — ang takot, ang kalituhan, at ang hindi niya mapangalanang damdamin na unti-unting nabubuo sa aking puso. Lumapit siya nang kaunti, ngunit huminto siya sa kanyang paglakad nang makita niyang kusa akong umatras palayo sa kanya.

"Hindi ka pa rin ba handang tanggapin ang katotohanan, Zarie?" mahina ngunit mariin niyang tanong. "Sa totoo lang... umaasa ka pa rin ba na babaguhin niya ang lahat? Umaasa ka pa rin na balang araw, gigising siya at makikita niyang ikaw lang ang kailangan niya?"

Napakuyom ang aking mga kamao sa aking tagiliran. Pinilit kong panatilihing matatag ang aking boses kahit na nanginginig ito sa loob. "Huwag mo siyang husgahan. Siya ay asawa ko. Mahal ko siya. At alam kong may mabigat na dahilan kung bakit sila kailangang umalis. Huwag kang magbitaw ng salitang wala kang batayan."

Napangiti lamang siya nang mapait — isang ngiting puno ng pagkadismaya ngunit hindi para sa akin, kundi para sa lalaking aking ipinaglalaban. "Kung ganoon... bakit tila basag na basag ang puso mo habang sinasabi iyan, Zarie? Kung naniniwala ka talaga sa kanya, bakit tila may luha na pilit mong pinipigilan?"

Natigilan ako. Wala akong nasagot. Dahil alam kong tama siya. Kahit anong pilit kong sabihin sa aking sarili na walang mali, kahit anong pilit kong manatiling tapat sa pagmamahal ko kay Diego — hindi ko maitatanggi na unti-unti na akong napapagod maghintay. Napapagod akong maging pangalawa. Napapagod akong unahin siya habang ako ay laging nasa hulihan ng kanyang listahan.

Hindi ko pa rin siya kayang bitawan. Hindi ko pa rin kayang kalimutan ang lahat ng pinagsamahan namin — ang mga pangako, ang mga pangarap, at ang pagmamahal na akala ko ay sapat na upang manatili kaming magkasama. Ngunit sa bawat araw na lumilipas, lalong nagiging malinaw sa akin na hindi na ako ang prayoridad niya. Na may ibang liwanag na siyang nakikita, at ako na lamang ang aninong naiwan sa dilim.

Lumapit pa lalo si Miguel hanggang sa maramdaman ko ang init ng kanyang presensya. Itinaas niya ang kanyang kamay at dahan-dahang hinaplos ang aking pisngi — napakainit, napakalambing, at puno ng pag-aalaga na tila matagal na akong hindi nararanasan mula sa aking asawa. Gusto kong umiwas. Gusto kong itulak siya palayo. Ngunit parang may pumipigil sa aking mga kamay. Ang kanyang dampi ay nagbibigay ng kakaibang kapayapaan sa gitna ng aking kaguluhan — bagay na matagal ko nang hinahanap ngunit hindi ko mahanap kay Diego.

"Huwag mong piliting mahalin ka ng taong hindi marunong magpahalaga sa iyo," bulong niya habang nakatingin nang diretso sa aking mga mata. "Huwag mong ibigay ang lahat ng iyong sarili sa taong kayang iwan ka nang walang pasabi, walang paalam, at walang pag-aalinlangan. Hindi karapat-dapat ang puso mo sa ganoong pagmamahal."

Napasinghap ako at mabilis na umiwas ng tingin upang hindi niya makita ang luhang pumatak mula sa aking mata. "Huwag ka nang magsalita pa. Kahit anong sabihin mo... mananatili si Diego sa puso ko. Asawa ko siya. At wala kang magagawa doon."

Narinig ko ang mahina niyang pagbuntong-hininga — hindi dahil sa galit, kundi dahil sa awa at pag-unawa. "Alam ko, Zarie. Hindi ko hinihiling na mahalin mo ako agad. Alam kong mabigat pa rin ang nararamdaman mo para sa kanya. Hindi kita pipilitin. Hindi kita madadali. Pero sana... matuto ka ring tingnan ang katotohanan sa harap mo. Sana, sa huli, huwag mong hayaang ubusin ka ng paghihintay sa wala."

Dahan-dahan siyang umalis sa aking harapan at naglakad palayo patungo sa kanyang kwarto. Naiwan akong mag-isa na nakatayo doon, punong-puno ng gulo ang aking isipan. Gusto kong maniwala na mali si Miguel. Gusto kong maniwala na babalik si Diego, na magiging maayos ang lahat, at na ako pa rin ang kanyang tanging pag-ibig. Ngunit habang tumatagal, tila lalong lumalayo ang katotohanan sa inaasahan ko.

Sa loob ng isang linggong wala si Diego, alam kong magkakasama kami ni Miguel sa iisang bahay. Alam kong mahihirapan akong pigilan ang aking sarili kung magpapatuloy siya sa ganitong pakikitungo — may paggalang, may pag-aalaga, at may pagmamahal na hindi ko naramdaman sa loob ng mahabang panahon. At higit sa lahat... alam kong unti-unti na akong natatakot na baka sa huli, mapatunayan ni Miguel na tama siya — at ako, na nananatiling tapat sa taong hindi marunong magpahalaga sa akin, ay ang tunay na talo.

Pinunasan ko ang luhang pumatak sa aking pisngi at mariing pumikit upang patatagin ang aking sarili. Magtibay ka, Zarie. Mahal mo si Diego. At hinding-hindi ka bibitaw.

Ngunit sa kaibuturan ng aking puso... sa lugar na pilit kong itinatago kahit sa aking sarili... alam kong unti-unti na akong nabibitaw. Hindi dahil gusto ko, kundi dahil napagod na akong maghintay sa pagmamahal na kailanman ay hindi ko lubusang naramdaman.

ITUTULOY...