Chapter 1

Malakas ang togtogan at maging ang palakpakan ng mga dumalo sa pagdiriwang ng kaarawan ni Senior Sebastian. Big deal ito dahil ika-pitong putlimang kaarawan na ng matanda. Dumalo ang halos lahat ng tauhan ng Hacienda Villafuerte. Naroon din ang dalawang anak ni Senior Sebastian na walang iba kundi sina.

Ahron Drei at Darvin Zai Villafuerte.

Ang dalawang binatang makisig nina Senyor Sebastian at Senyora Matilda ang namamahala ngayon ng hacienda dahil sa pagkakaratay ng ama sa sakit, kaya naka-wheelchair na ito ngayon habang nagdiriwang ng kanyang ikapitong limang taong kaarawan.

Bagama't magkamukha ang dalawang anak, magkaiba ang hilig ng mga ito, ganoon din ang gusto sa buhay.

Si Darwin ang nanatili sa San Dionisio at mas nag-focus sa pamamakalad ng pinyahan at asukarera.

Samantalang si Ahron Drei ay ginamit ang pinag-aralan sa abroad pala naman para palawakin ang investment at negosyo ng pamilya sa Maynila.

Paminsan-minsan, kapag may mga mahahalagang okasyun sa pamilya, ay napipilitang umuwi si Drei sa Negros para magpakita sa ama.

Medyo may tampuhan sila ng ama dahil sa katotohanang si Drei ang nais ng ama na mamahala sa hacienda, bukod kase sa business nga ang tinapos ng panganay na anak ay ito ang napupusuan ng mga tao sa buong hacienda. Iba kase ang ugali ni Darwin, malayo sa pagiging wais at matalino ni Drei.Bukod pa sa may pusong masa si Drei.

Samantalang ang bunso nitong bunso na si Darwin ay bukod sa babaero, malikot sa babae, iresponsable at tamad pa. Masayang nagdiriwang ang lahat ng mga tauhan ng hacienda, ngunit hindi ang grupo ni Ka Mando. Mga tauhan silang pinatalsik ni Darwin at pinagbintangang nagnakaw pa ng ilang sako ng asukal.

Sa isang sulok ng pagdiriwang ay makikita ang nanlilisik na mga mata ni Ka Mando habang inaaral ang galaw ng pamilya ng mga Villafuerte sa sandaling iyon.

Inihanda ang sarili para sa isang paghihigante. Ngayon ang pinaka-perfectong gabi para isagawa ang plano, kaya agad na umalis si Ka Mando para isagawa ang matagal nang balak. Paghihiganteng kailangan niya upang ipamukha sa pamilya Villafuerte na hindi sila habang buhay na nasa ulap.

Wala silang kasalanan at napagnintangan lamang.Pero walang puso at pakundangan na tinanggal agad sila ng bagong namamahala sa utos daw ni kanilang amo na si Darwin Villafuerte.

Bukod sa hindi na sila pinagpaliwanag man lang at hindi nila naipagtanggol ang sarili, ay napagbintangin pa silang nagnakaw ng asukal kaya lalong lumulocang kalooban ni Ka Mando.

Wala namang nakitang ebidensya, pero hindi na sila pinareport sa trabaho at pinagmumulta pa. Ganun kalupit ang isang Darwin Villafuerte.

Matagal nang nagtatrabaho ang pamilya ni Ka Mando sa mga Villafuerte, kaya hindi niya matanggap na sa isang iglap ay binalewala ng anak ang kanilang dating among si Senyor ang ilang taong serbisyo nila sa pamilya.Kaya matapos maseguro ay agad nagpulong ang buong union at tinangkang makipag-usap ang mga ito kay Senior Sebastian.

Ngunit hinadlangan ito ni Darwin at pinagtabuyan sila at tinakot na babawian ng kalabaw.

Kaya walang naging choice si Ka Mando kundi ang gumawa ng sariling hakbang.

Isang linggo bago ang malaking pagdiriwang sa hacienda ng mga Villafuerte, kinausap ni Ka Mando ang anak na dalagang si Kylie.

"Ano ho itay? Bakit ko ho iyon gagawin? Ayoko po, nakakahiya," reklamong sabi ni Kycee.

"Magtigil ka!anong nakakahiya, eh hindi ba masama naman ang sulyap sayo ni Darwin"

"Hindi naman masama ang gagawin mo at ikaw lang ang magbibigay ng motibo. Gagatungan mo lang ang interes niya." Ganun lang. Bulyaw ng kanyang ama.

Ipinaliwanag ni Ka Mando sa anak na babae ang gagawin at kung ano ang dapat asahang resulta at dapat ito ay papabor sa kanila.

"Pero nakakahiya pa rin ho, Itay," sabi ni Kycee.

"Walang nakakahiya doon, Kycee. Isipin mo, kapag nahulog sa bitag mo ang Villafuerteng iyon, malamang maging mabait na sa amin yun at baka ibalik kami sa trabaho, ’di ba?"

"Saka ano bang masama kung makursunadahan ka niya?Hindi ba mabuti iyon?Giginhawa ka, anak, kung hindi naman ay ayos lang din, pero kahit papaano magkakaroon kami ng alas para mapilitan ang mga Villafuerte na ibalik kami sa trabaho," sabi ng ama ni Kycee.

"Pero itay, hindi ko ata kaya, saka hindi po tama na gamitin nyo ang dahilan na iyon para sa pansariling motibo," katwiran ng dalaga.

"Ikaw na nga, Merna, ang kumausap dito sa anak mo, parang walang pakialam sa kahihinantnan nating sa oras na palayasin tayo sa hacienda," sabi ni Mando sa asawa.

"Anak, pakinggan mo ang iyong ama. Sumunod ka na lang; wala namang mawawala. Kung totoong tumatanaw ka ng utang na loob sa tatay Mando mo ay gagawin mo ang sabi niya maawa ka naman"

"Pero hindi ko kaya, ayoko"

"Hindi mo kaya? Maliit lamang itong sakripisyo kung sakali si Kycee.Walang-wala ito sa paghihirap ng ama mo na palakihin ka. Halos mabaon na ito sa utang kapag nagkalasakit ka.

"Halos hindi na matulog, mapalaki ka lang, tapos maliit na bagay lang hindi mo magawa para sa kanya?Anong klase kang anak?" Sumbat ni Merna sa kanya.

Si Merna ang bagong kinakasamang babae na ama, mga 20 anyos lang ang tanda sa kanya na kung magsalita, akala mo matagal na nilang kasama, eh halos apat na taon pa lang mula nang iuwi ito ng ama.

"Isipin mo na lang, Kycee, na matutulungan mong makabalik ang iyong itay sa trabaho.Tanging trabaho lamang sa pinyahan ang alam niyan.Eto na ang pagkakataon mo para makabayad sa lahat ng sakripisyo niya sa iyo, eh hindi ba nabanggit mo na gusto naming makabawi sa kanya.Eto na yun"

Sabi pa ni Merna.

Walang imik na napayuko na lamang si Kycee. Wala na siyang nasabi, lalo na kapag ginagamit na ng mga ito ang salitang utang na loob. Nagdaramdam na umalis ang kanyang ama at naiwang nag-iisip nang malalim ang dalaga.

Habang nakahiga sa silid at nakatitig sa bubong ng kanilang dampa.Inalala ni Kycee ang mukha ng binatang Villafuerte. Hindi siya sigurado kung interes ang kahulugan ng sulyap nito o may iba pa.Talamak ang usap-usapan na babae ito at malikot sa babae, laya, ikinakatakot niya iyon.

Totoong nais niyang umahon sa payak na pamumuhay at kahit papaano ay gumanda ang kinabukiran, pero nais niya sana ay gawin ito sa tamang paraan. Paminsan-minsan nga ay nakikita niyang sinusulyapan siya ni Darwin sa tuwing maghahatid siya ng pagkain sa pinyahan para sa mga trabahador.May ilang pagkakataon na natataong naroon ang heredero.

Pero parang hindi niya kaya ang balak ng ama. Bukod sa natatakot siya.Hindi niya gusto ang idea na parang sapilitan ang lahat. Dumating ang takdang araw ng celebration at halos handa na ang plano ni Ka Mando. Hindi niya inaasahang naka-wheelchair na ang matanda.Matikas pa kase itong noong huling kita niya ng Simbang Gabi. Natuwa siya nang kinabukasan lamang ay pumayag na ang anak na si Kylie sa ipinapagawa niya.

Pero lingid kay Kycee, iba ang plano ni Ka Mando sa oras na magtagumpay ang anak.

Iba ang plano niya sa sinabi niya sa anak na dalaga.Ginawa niya iyon para sa mapasangyari lamang ni Kycee. Pero may back-up plan si Mando.

Alam niyang susunod si Kycee kapag nabanggit na ang utang na loob. Alam niyang yun ang kahinaan ng batang pinalaki niya. Kailangan niyang ilihim kay Kycee ang iba pa niyang plano dahil siguradong kapag nalaman ng dalaga ang ibang plano sa likod ng plano, lalong hindi ito papayag.

Sinubaybayan niya ang anak sa mga kilos nito para siguradong tama. Naroon sila sa isang bahaging madilim at nakamasid sa ikikilos ni Kycee. Nakahanda ang ibang kasapi kung sakaling hindi magawa ng kanyang anak.

"Oh, alam mo na ang gagawin, ha! Ginawan ko na ng paraan na makasama ka sa mga magsisilbi sa okasyun bilang waitress kahit hindi ka empleyado ng hacienda"

"O, ito ang botelya. Siguraduhin mo na mailalagay mo 'yan sa inumin ni Darwin ha."

"Ano ba ang laman nito, Itay?" Natatakot na tanong ni Kycee.

"Pampatulog lang yan na medyo panglasing." pagsisinungaling ng ama.