Dahil sa pagiging broken hearted ni Alexa ay napilitan siyang umuwi sa hacienda nila na kanya ng iniwan, pitong taon na ang nakalilipas.
She left and lived her life in the City because of Aslan. Si Aslan ang trenta y tres anyos na lalaking inampon ng kanyang mga magulang pero naging other man pa ng kanyang ina.
As much as possible, Alexa doesn't want to see the guy anymore, who stole her inheritance and her mother. Ninakaw ni Aslan ang lahat ng mana na dapat ay kanya.
At sa kanyang pag-uwi sa hasyenda Escobar ay babawiin na niya ang dapat na kanya bilang kaisa-isang anak at solong tagapagmana mula sa lalaking tinatawag ng lahat na hasyendero, peke naman.
Kapayapaan ang hinahangad ng lahat ng tao sa mundo kabilang na s'ya. Ngunit paano kung isang araw ay bigla na lamang mawala sa kan'ya ang inaasam na kalayaan dahil sa isang babae na nagnakaw nito sa kan'ya.
Paano n'ya ito iiwasan kung may isang anghel ang nag-uugnay sa kanila? Paano n'ya tatalikuran ang kanilang anak na kahit saang anggulo tingnan ay kamukhang-kamukha n'ya?
Paano n'ya haharapin ang bukas ng maayos at masaya kung puno ng poot at galit ang kan'yang puso? Matutunan n'ya kayang mahalin ang babaeng ipinakasal sa kan'ya ng mga magulang?
Trust is earned, respect is given, and loyalty is demonstrated. Betrayal of any one of those is to lose all three. Betrayal annihilates trust.
Trust no one! Ito ang kinalakhan n'yang paniniwala dahil sa mapanganib na mundo na mayroon ang kanilang pamilya. Ngunit paano kung sa isang iglap ay nasira n'ya ang paniniwalang ito dahil sa isang lalaki na s'yang unang nagpatibok ng kan'yang puso at pinagkatiwalaan n'ya.
At paano kung ang kauna-unahang tao na pinagkatiwalaan n'ya ay lolokohin lang pala at tatraidorin s'ya?
Saan s'ya dadalhin ng sakit na dulot ng pagtraidor nito sa kan'ya?
The hotel magnate's very precious wife is his best friend. She is the woman he protects at all costs and to whom he gives all his love and affection. Cassandra was fortunate indeed. She has a beautiful and loving family. Pero isang gabi nauwi ang lahat sa bangungot na hindi na niya nanaising balikan pa. Isang pangyayari ang mas lalong nakagimbal sa kanya, bumalik ang kanyang memorya. Muling nagpakita ang taong mas lalong gugulo sa kanyang utak at puso. gumulo man ang kanyang puso sa kanyang utak mas pinili niyang panindigan ang taong naging sandigan niya sa lahat ng nangyari sa kanya at ni hinding natakot na nagbigay ng kamay sa kanya. Dahil sa kaibuturan ng kanyang puso alam niyang ang pag-ibig ng taong iyon ay naging lakas niya sa lahat ng dagok na dumaan sa kanyang buhay. She will fight for her family.
Alejandro is her knight in shining armor her best friend, and her companion in every storm in her life and she knows that this man is her husband’s material if the past comes and tries to win her back will Cassandra give her a chance to the once her heart desired. Choosing her past can destroy her present life forever.
Sometimes love and connection are not the basis to choose the person we want to be with. But the feeling of secureness, love, and passion will be our choice.
Her life is like a roller-coaster ride mula nang iwan siya ng kanyang ina at mag-asawa uli ang ama niya. She became the breadwinner of her ungrateful big second-hand family.
Tiniis ni Denise ang lahat nang hirap, pero ramdam na niya ang pagsuko.
The only way to leave her family is to get married. Iyon kasi ang naging kondisyon ng kanyang ama. Dahil alam na alam nito na takot siyang pumasok sa isang relasyon.
But then, Josh came along. He was a loner who wanted to end his life because of a heartbreak.
Papasok sa kasunduan ang dalawa upang baguhin ang guhit ng kanilang tadhana.
But little did Denise know that she unintentionally married a CEO. And what is much worse, he is her new boss.
Isang napakalaking syudad na hinati sa dalawa. Dalawang malaking pagkakaiba kung saan may malaking pader na naghahati dito upang paghiwalayin ang magkaibang lugar sa iisang syudad. City A o tinatawag bilang 'Ordinary City'. Dito matatagpuan ang ordinaryong mga tao kung saan walang krimen na nagaganap. Mga inosente ang mga naninirahan at walang kaalaman tungkol sa kaharasan. Napaka-organisado ng kanilang pamamahala. City B o tinatawag na 'Mort Ville' na ibig sabihin ay Dead City. Mga kriminal ang naninirahan at legal ang paggawa ng krimen lalo na ang pagpatay. Hindi mo malalaman ang tunay na nakapaloob dito kung hindi ka makakaranas na tumapak dito. Think first before you step your feet inside the Mort Ville. Baka pagsisihan mo lang.HINDI KA MAKAKAWALA. WALANG MAKAKATAKAS. "Ms. Zaylee Yvette Jordin. You are now part of our city, Mort Ville. Congratulations."
Isang makulay na mundo ang nabuo sa likod ng fanfiction na tila pag-ibig na alon, umaabot mula sa mga simpleng daydream hanggang sa masalimuot na kwentong bumabalot sa mga karakter na labis na mahal natin. Sa paglipas ng mga taon, ang mga akdang pampanitikan, pelikula, at laro ay hindi lamang naging libangan; naging mga inspirasyon din ang mga ito para sa mga tagahanga na gustong ipahayag ang kanilang sariling mga saloobin at bukal ng imahinasyon. Sa katunayan, ang mga historical context at mga kaganapan ay may malaking papel sa pagbuo ng mga narratibong ito, kaya't nakakaengganyo talagang pag-isipan ang kung paano ito nag-uugnay sa ating pansariling kwento at sa kwentong isinasalaysay ng mga orihinal na may-akda.
Halimbawa, ang mga dekada ng '90 at 2000s, kung saan ang internet ay pumasok sa ating mga tahanan, ay naging lugar ng pagsilang para sa mga online fan communities. Narito nagtagpo ang mga tagahanga, nagbahagi ng kanilang mga kwento, at nag-udyok sa isa't isa na gumawa ng mas marami pang fanfiction. Ang ideya na ang mga kwentong ito ay maaaring ipahayag kahit sa maliit na balangkas, at na ang mga tao ay maaaring lumikha ng kanilang sariling bersyon ng isang kwento, ay nakakainspire. Sa mga ganitong panahon, napakaepekto ng mga pangyayari tulad ng mga giyera, pagbabago ng politika, at mga pag-aalsa sa sosyedad na nagbigay ng mas malalim na dahilan kung bakit gustong ipublish ng mga tao ang kanilang mga fanfiction; tila nadarama natin ang pangangailangan na ituwid ang mga kwentong tila kulang at baguhin ang balangkas ayon sa ating sariling mga pananaw.
Sa mga modernong pagsasalaysay, mas mataas na ang pag-unawa sa mga pangkat etniko at kultura. Sa gayon, ang fanfiction ngayon ay hindi na lang tungkol sa mga romantikong kwento; naglalaman din ito ng mga temang panlipunan gaya ng pagkakapantay-pantay, diskriminasyon, at pag-asa, na pawang nakaugat sa tunay na kasaysayan. Ang paglikha ng mga tulay mula sa mga dati nang kwento at ang pag-reinterpret ng mga ito sa mga makabagong perspektiba ay nagbibigay-daan sa mga bagong henerasyon na makaramdam ng koneksyon sa kanilang nakaraan. Ang kagandahan ng fanfiction ay walang katapusan ang mga posibilidad na lumalabas mula rito, at kung paano ito umaayon sa pag-unlad ng ating kasaysayan.
Sa huli, ang kaligirang kasaysayan ay hindi lamang isang backdrop kundi isang makapangyarihang instrumento sa pagsulat ng fanfiction. Kumbaga, sa tagumpay at pagkatalo ng mga paborito nating karakter, na aamuyin mo ang amoy ng isa pang kwento na bumabalot sa mga sumulat at mambabasa, na nagtutulak sa atin na patuloy na mangarap at lumipad sa mga daang ito.
Nakatutok ang mata ko sa mga tauhan ng 'El Filibusterismo', at talagang nakakabighani kung paano nila inilalarawan ang iba't ibang personalidad na umiiral sa ating lipunan. Si Simoun, ang pangunahing tauhan, ay puno ng galit at paghihiganti. Ang kanyang paglalakbay mula sa pagiging isang mag-aaral hanggang sa pagiging isang negosyanteng puno ng galit ay nagpapakita ng pagka-dismaya sa sistemang umiiral. Sa kanyang mga interaksyon, makikita ang kanyang labis na determinasyon na ipaglaban ang kanyang adbokasiya, kahit na sa madilim na paraan. Kakaibang balabal ang kanyang nakasuot, isang simbolo ng kanyang pagkakahiwalay at pagtotok ng kanyang misyon. Samantalang si Basilio, na puno ng pag-asa at pangarap, ay nagtangkang buhayin ang mga simpleng tao, sumasalamin sa mga pangarap ng ating kabataan. Ang kanyang makatotohanang pag-uugali ay nagpapakita ng pagnanais na baguhin ang laro, ngunit tila napapalakas ng mga hadlang ng kanyang paligid.
Kumbaga, ang bawat tauhan sa kwento ay isang salamin ng mga aspektong ito—itinataas ang tanong sa ating mga isip kung sino tayo sa gitna ng labanan na ito. Halimbawa, si Padre Camorra, na puno ng kapangyarihan at kaalaman, ay kumakatawan sa mga taong gumagamit ng kanilang posisyon para sa sariling kapakinabangan. Sa kabuuan, ang mga tauhan ay hindi lamang simbolo ng ating kasaysayan kundi isang paalala na ang mga problema ng lipunan ay nananatiling buhay at tumutukoy sa ating pagkatao.
Isang personal na pananaw ko rito, sa kabila ng agos ng kwento, ay ang pag-urong ni Rizal mula sa tiyak na konklusyon. Ang kanyang paraan ng pagsusulat ay tila sagot sa ating mga panawagan—sinasalamin ang mga takot natin sa hinaharap, kaya napaka-kagiliw-giliw na talakayin ang mga karakter na ito, talaga namang tumatagos sa ating pakiramdam bilang mga mambabasa.
Ang kaligirang pangkasaysayan ng mga manga ay tila isang masalimuot na web ng kultura, sining, at lipunan na bumabalot sa mga henerasyon. Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang mga manga ay nag-umpisa bilang simpleng mga komiks na nagbibigay-sigla sa mga kabataan, ngunit unti-unti itong umunlad at nakakuha ng mas malalim na konteksto sa social dynamics ng Japan. Napakalaki ng papel ng mga storyteller na ito sa pagdidisenyo ng mga ideya at saloobin ng lipunan. Ang istilo ng mga ilustrasyon, mula sa makatotohanang representasyon hanggang sa mga nakakaenggoy na caricature, ay nakakaapekto rin sa pananaw ng mga mambabasa. Sa panahon ng pag-atake ng digmaan, ang mga manga ay naging daan upang ipahayag ang damdamin ng mga tao at maipakita ang katatagan ng kalooban sa kabila ng hirap, kaya’t mahalaga ang papel nila sa kasaysayan ng kultura ng Japan.
Sa pagpasok ng mga modernong edisyon, ang mga manga ay patuloy na nag-evolve. Naging bahagi sila ng mass media, nag-iiba ng anyo at paksa na kaakit-akit sa mas malawak na audience. Halimbawa, ang genres tulad ng shonen, shojo, at seinen ay isa sa pinakamabilis na umunlad, nag-aalok ng mga kwento na sumasalamin sa pakikitungo ng mga kabataan sa kanilang paligid. Ang ubiquity ng internet ay nagbigay-daan din sa global na pag-unlad, na nagpapalaganap ng kaalaman hinggil sa mga pekeng subculture, na nagresulta sa mas marami pang fans sa iba’t ibang bansa.
Ngayon, ang mga manga ay hindi lamang libangan kundi naging tool para sa pag-unawa sa mga batayang asal ng lipunan at kultura. At sa palagay ko, ito ang dahilan kung bakit sila mahalaga hindi lamang sa mga tagahanga kundi sa sinumang nagnanais na makilala ang mga pilosopiya at pananaw ng Japan. Kakaiba talaga ang saklaw ng mga istilo at kwento sa mga manga, na tila nagpapakita na palagi silang may puwang sa ating puso at isip!
Naku, kapag nagbuod ako ng 'El Filibusterismo' para sa klase o sa tropa, palagi kong sinisimulan sa isang malinaw na one-liner: ito ang madilim at mapait na pagpapatuloy ng 'Noli', kwento ng pagbabagong nagbago na naging paghihiganti. Sa unang talata ng buod ko, binabanggit ko agad ang tunay na katauhan ni Simoun—hindi lang isang alahero kundi isang taong sugatan ang dangal at naghahasik ng kaguluhan dahil sa matinding poot.
Sunod, hinihiwalay ko ang mga pangyayaring dapat talagang tandaan: ang pagbalik ni Simoun sa Maynila na may lihim na plano, ang mga eksenang nagpapakita ng kabulukan ng kolonyal na lipunan at prayle, at ang mga sandali na nagpapakita ng pag-asa mula kina Basilio, Isagani at Juli. Hindi ko nilalagay lahat ng subplots—pinipili ko lang ang mga tagpo na direktang umuugnay sa plano ni Simoun at sa unti-unting pagbagsak ng kanyang ambisyon.
Tinapos ko ang buod sa maikling pambungad na pangwakas: ano ang tema? Poot, pagkabigo ng radikal na paghihiganti, at ang moral na dilemmas ng reporma kontra rebolusyon. Kapag ganito ko ginagawa, madaling makuha ng mambabasa ang kabuuang tono at diwa ng akda nang hindi nalulunod sa detalye.
Isang magandang araw upang pag-usapan ang kahalagahan ng panayam ng may-akda! Ang pakikipanayam sa mga manunulat ay hindi lamang nakatuon sa kanilang mga likha, kundi nagbibigay din ng mas malalim na pag-unawa sa mga salin at ideya na nakatago sa kanilang mga akda. Sa mga interbyu, nalalaman natin ang mga pinagdaanan ng may-akda sa kanilang buhay, mga inspirasyon, at kung paano ang kanilang karanasan ay nakakaimpluwensya sa kwentong kanilang isinusulat. Halimbawa, ang mga paborito kong manunulat na katulad nina Haruki Murakami at Neil Gaiman ay madalas talakayin ang kanilang personal na mga pagsubok at ang mga paborito nilang tema sa kanilang mga libro. Kapag naiintindihan ng mga mambabasa ang konteksto sa likod ng kwento, mas tumitindi ang koneksyon ng mga ito sa mga tauhan at sitwasyon. Kapag nagbabasa, naiisip natin ang mga pahayag at koneksyon na ??nabuo sa pagkakaalam ng kaligirang kasaysayan. Tila ba, parang bumibisita tayo sa isang exhibit ng sining kung saan ang bawat brush stroke ay may kwento.
Bukod sa mga personal na karanasan, ang panayam ay nagbibigay din ng mahalagang pananaw sa pangkalahatang kalakaran at pananaw ng panahon kung kailan isinulat ng may-akda ang kanilang mga akda. Halimbawa, ang mga kaganapang pangkasaysayan, mga societal issues, at kultura na umiiral noon ay kadalasang isinasama sa kanilang mga daloy ng kwento. Ito ay hindi lamang nakakatulong sa atin na maunawaan ang konteksto, kundi binibigyan tayo ng pagkakataon na makita ang mga paralel sa kasalukuyan. Isang magandang halimbawa nito ang mga akda ni George Orwell, kung saan ang mga tema ng totalitarianism at censorship ay patuloy na umuugong sa ating panahon. Ang pag-unawa sa konteksto sa likod ng kanyang mga piyesa ay nagbibigay liwanag sa kung bakit napakahalaga ng kanyang mga mensahe sa ngayon.
Sa dulo, ang panayam ng may-akda ay hindi lamang isang tunguhin upang makuha ng mga mambabasa ang kanilang mga kwento. Isa itong mahalagang pagkakataon upang mas maunawaan natin ang mga masalimuot na koneksyon ng buhay, kultura, at mga ideya na bumabalot sa pagsulat. Para sa mga tagahanga o mga baguhang mambabasa, ito ang magbibigay sa atin ng mas malalim na pananaw at appreciation sa likhang sining. Ang mga interbyu na ito ay parang mga kuwentong nakakabighani na bumubukas ng mas maraming tanawin sa ating isipan.
Kapag nagbabasa ako ng isang akda, palagi akong nag-aabang ng mga panayam o mga paguusap ng may-akda upang mas lalo kong ma-appreciate ang kanilang obra. Sa likod ng bawat salita at pangungusap, may mga kwento at pinagdaraanan ang mga may-akda na nagbubukas ng mas maraming pinto para sa mga mambabasa. Ang mga panayam na ito ay kasing mahalaga tulad ng aklat mismo, dahil dito, natututo tayong kumonekta at empathize sa kanilang kwento.
Isang kwento na puno ng damdamin at simbolismo ang 'El Filibusterismo', kaya naman may ilang tauhan dito na talagang dapat bigyang pansin. Una na dyan si Simoun, ang pangunahing tauhan, na bumalik sa Pilipinas bilang isang mayamang alahero. Ang kanyang pagkatao ay puno ng hinanakit at galit, na siya namang nagtutulak sa kanya para sa kanyang mga plano ng paghihiganti laban sa sistema ng pamahalaan. Huwag ring kalimutan si Basilio, ang karakter na sumasalamin sa pag-asa ng mga bagong henerasyon. Tila siya ang boses ng makabagong pag-iisip at pagbabago, na puno ng pagnanais na makita ang mas mabuting kinabukasan para sa bayan. Si Kapitan Tika naman, kumakatawan sa mga nakakabahalang bahagi ng lipunan; ang kanyang katangian ay talagang nagpapakita ng mga saloobin ng mga taong nasa gitna ng mga alitan. At syempre, huwag kalimutan si Ibarra, na sa kanyang muling paglitaw ay nagdala ng mga masalimuot na tanong tungkol sa kanyang naganap na pagkasira at agad na nakilala bilang simbolo ng pag-asa. Ang bawat karakter ay nagsisilbing salamin sa ating lipunan, kaya mahalagang maunawaan ang kanilang mga kwento upang lubos na maisapuso ang mensahe ng nobela.
At hindi maikakaila na si Don Timoteo Pelaez ay isang mahalagang tauhan din, nagbibigay siya ng halaga sa mga tema ng pagkamabuti at pagiging contradicting. Ang pag-uugali niya sa kwento ay sumasalamin sa kung paano nakakaapekto ang sosyal na kalagayan sa kalakaran ng lipunan at mga indibidwal. Sa mga pagbabago at hamon sa buhay, ang tauhang ito ay nagbigay-diin sa karunungan sa mga moral na desisyon. Ang pagkakaiba-iba at kalaliman ng mga karakter na ito ay nagbibigay-daan sa mas malalim na pag-reflect sa ating mga sariling pananaw at karanasan sa buhay kada sermonan at talakayan. Isang tunay na obra na patuloy na nag-uudyok sa atin na pagnilayan ang ating mga aksyon at mga layunin!
Talagang napaka-layered ng pagbabago kay Simoun — parang ibang tao na ang lumabas mula sa alaala ko ng mas inosenteng Crisostomo Ibarra.
Una, nakikita ko ang transformation bilang isang lohikal na pag-usbong mula sa pagkabigo: ang Ibarra na binigo ng hustisya sa 'Noli Me Tangere' ay muling gumising sa anyong si Simoun, isang mayamang alahero na nagtataglay ng bagong katauhan at bagong misyon. Hindi lang siya nagkunwaring mayaman; sinamantala niya ang bagong posisyon para manipulahin ang mga makapangyarihan at maghasik ng kaguluhan bilang paraan ng paghihiganti.
Pangalawa, nagbago ang kanyang puso at pananaw — mula sa pag-asang makamit ang reporma sa mas mapayapang paraan, lumipat siya sa radikal na ideya na ang kaguluhan at karahasan ang kailangan para matanggal ang katiwalian. Sa proseso, naging malamig siya at taktikal; bawat kilos niya ay may kalkuladong epekto. Ngunit sa huling sandali ng nobela, may bakas ng pagkatunaw ng pagkatao — may pagpapakilala at tila paghingi ng paliwanag, na para sa akin ay nagpapakita na hindi ganap na naglaho ang dating diwa ni Ibarra. Sa madaling salita, ang pagbabago ni Simoun ay isang trahedya: sinumpaang pag-asa na naging mapait na paghihiganti, na tumatapos sa isang malungkot na pagkilala.
Grabe, tuwang-tuwa talaga ako kapag pinag-uusapan ko ang klasikong ito — siyempre, 'El filibusterismo' ay may 39 na kabanata. Naiiba siya sa estilo mula sa 'Noli' dahil mas madilim at mas tuwiran ang hangarin: hindi na pagpukaw ng damdamin lang kundi direktang paglantad ng korapsyon at paghahanda para sa paghihimagsik ng ilang tauhan.
Kapag magre-review, unang unahin ko ang konteksto: ang panahon ng kolonyalismong Kastila, pati na ang personal na karanasan ni Rizal na nagsilbing batayan ng mga karakter at pangyayari. Pagkatapos noon, tinitingnan ko ang banghay at mga pangunahing tauhan — lalo na si Simoun, Basilio, Isagani, at Padre Florentino — dahil doon umiikot ang moral at politikal na tensiyon.
Sunod ay tema at simbolismo: ang mga rekisitos (alahas, pulseras, at ang bomba), ang pagkakaiba ng mapayapang reporma at radikal na paghihimagsik, at ang paggamit ng satira at ironya. Sa wakas, naglalagay ako ng personal na pagtatasa: anong tanong ang iniwan ng nobela sa akin at paano ito tumutugon sa kasalukuyang usapin ng lipunan. Mas masarap talakayin ito sa grupo, kasi laging may bagong panig na lumilitaw.
Nagising ako sa pagkasabik nang basahin ang unang kabanata ng 'El Filibusterismo'—hindi ito isang banayad na pagbukas; ramdam agad ang bigat at parang malamig na hangin ng pagbabago. Sa aking pananaw, ang pangunahing tema ng kabanatang ito ay ang malalim na kritika sa lipunang kolonyal: ipinapakita rito ang pagkukunwari, kawalan ng katarungan, at ang paghahati-hati ng mga tao ayon sa kapangyarihan at kayamanan. Hindi lang simpleng paglalarawan ng mga tauhan at tanawin ang nangyayari—ginagamit ni Rizal ang unang kabanata para itakda ang tono ng nobela: malinaw ang isang sistemang bulok sa ilalim ng payapang mukha ng araw-araw na buhay.
Bilang mambabasa, napansin ko kung paano pinapakita ng awtor ang mga maliit na eksena ng pakikipag-usap at pag-uugali bilang salamin ng mas malalaking suliranin: ang mga pag-uusap sa barko o tavern ay hindi basta tsismis lang, kundi mga pahiwatig ng baluktot na hustisya at mga interes na nagtatakip sa mabuting balak. May matapang na paggamit ng ironiya—mga taong tila masisipag at matiwasay sa mata ng publiko ngunit nasa likod ay may pagnanasa para sa kapangyarihan o proteksyon. Ito ang nag-uudyok ng susunod na mga kaganapan: ang pagkumpuni ng mga sugat ng lipunan sa pamamagitan ng radikal na aksyon o panloob na paghihimagsik.
Tapos nag-iwan sa akin ng pakiramdam na ang unang kabanata ay parang prologo ng isang nakatakdang pagsabog—hindi pa si Simoun ang tampok sa unang eksena ngunit ramdam na ang banta ng pagbabago. Ang tema ng kalungkutan at pagkabigo sa reporma, kasama ang pagsusuri sa moralidad ng mga nasa pamumuno, ay tumitimo mula simula. Personal, naantig ako sa paraan ng pagkukuwento: hindi lamang ito pampanitikan na panimulang eksena, kundi isang maigsing aral na may lalim—nagpapaalala na sa likod ng anino ng katahimikan ay may naghihintay na poot o pag-asa, depende sa paningin ng mambabasa.
Tila isang masalimuot na tadhana ang pagpasok ni Padre Fernandez sa mga tema ng 'El Filibusterismo'. Sa kanyang mga talumpati at deliberasyon, parang tinatahak niya ang landas ng makatarungan at makabayan, kung saan ang bawat salita ay puno ng lalim at damdamin. Isang tingin na lang sa kanyang karakter at tiyak na mapapansin ang kanyang katatagan sa pagsuporta sa mga kaisipan ng reporma at pagbabago. Dalawang bagay ang mismong minamaliit ang kanyang katayuan: ang kanyang pagiging pari at ang pagiging Pilipino sa ilalim ng isang banyagang pamahalaan.
Ang pagbibigay-diin ni Padre Fernandez sa mga usaping panlipunan gaya ng reporma sa edukasyon at ang pagpapahalaga sa nasyonalismo ay tila isang hamon sa mapang-api. Habang sinisuyod niya ang bawat argumento mula sa kanyang pananaw bilang isang guro at pari, lumalabas ang kanyang pagninilay at pag-uudyok sa kanyang mga estudyante na kumilos. Tingnan mo, hindi lang siya nagsasalita kundi tila umaawit sa puso ng kanyang mga tagapakinig, hinahamon silang tingnan ang kanilang bayan at mga kapwa sa bagong perspektibo.
Laging may hangarin si Padre Fernandez na maging protektor ng mga nawawalang boses, kaya naman siya ang tila boses ng mga hindi pinapansin sa lipunan. Para sa akin, ang kanyang pagmamalasakit sa mga buruhing Pilipino at mga katutubo ay nagpapakita ng tunay na diwa ng rebolusyon. Ang mga salitang kanyang pinili, ang pagpapahyag niya ng mga ideya—anuman ang pagkakaiba ng katayuan—mula sa kanyang pahayag ay tila umusbong mula sa isang niyebe na tumutunaw na dahan-dahan sa init ng kanyang pagmamahal sa bayan.
Para sa isang kabataan na gaya ko, ang pag-unawa kay Padre Fernandez ay isang paglalakbay upang malaman kung paano dapat lumaban para sa mga karapatang pantao. Paano niya naisip at naiiba ang kanyang pananaw kumpara sa iba? Napakaganda at nauugnay, hindi ba?