Sumilip ako sa lumang aklat ng mga kuwentong pambata at doon ko muling nabasa ang maikling alamat na gustung-gusto kong ipasa sa mga pamangkin ko — ang 'Alamat ni Malakas at Maganda'. Sa bersyon na ito, isang malakas na hangin at isang malaking ibon ang naghatid ng kakaibang himala: nabasag ang kawayan at mula rito lumabas ang isang lalaki at isang babae. Tinawag siyang Malakas dahil sa lakas ng kanyang tinig, at Maganda dahil sa kinang ng kanyang ngiti. Simple at makulay ang paglalarawan: ang paligid ay nagmistulang hardin, ang mga hayop ay nagtataka, at unti-unti, nagsimula silang magtanim ng mga damo at puno na naging unang komunidad.
Ikaw ba ay magtataka kung bakit mahalaga ang alamat na ito sa mga bata? Sa palagay ko, dahil ipinapakita nito kung paano nagsimula ang tao sa isang simpleng pangyayaring puno ng kababalaghan. Hindi kailangan ng komplikadong detalye; sapat na ang imahe ng kawayan na naghahati at ng dalawang taong nagmumula rito para magbigay ng pakiramdam ng simula at pag-asa. Madalas kong binibigkas ang bahagi kung saan nagtulungan sina Malakas at Maganda sa pagbuo ng bahay at pagtatanim — para sa mga bata, nakakagaan ng loob na isipin na lahat ay nagsisimula sa maliit at lumalago dahil sa pagkakaisa.
Bilang pagtatapos, tuwing binibigay ko ang kuwentong ito ay nakikita kong kumikislap ang mga mata ng mga bata — hindi dahil sa perpektong detalye, kundi dahil sa simpleng mensahe: kahit mula sa kakaibang pangyayari, pwedeng umusbong ang kabutihan. Para sa akin, iyon ang nagbibigay buhay sa mga alamat — parang lumang aklat na paulit-ulit mong binubuksan at laging may bagong tanong na sumibol sa iyong isip.
Tama sila, dapat obhetibo. Kapag ako ay gumagawa ng buod para sa pag-aaral ng pagsusulat, ako ay nagdadagdag ng maliit na tala sa dulo. Sa tala, ako ay nagsusulat kung bakit ko pinili ang bahagi. Halimbawa: “Included the robbery scene because it is the first time the protagonist makes an active choice.” Ganoon ang ginagawa ko para matuto. Ang tala ay para sa akin lamang, hindi para sa pampublikong buod.
Sixty Six nga, tama ang nag‑comment. Naiyak ako doon. Gusto ko rin idagdag ang Martial Law Babies ni Arnold Arre. Kwento ito ng paglaki sa ilalim ng diktadura. Maliban sa history lesson, aral ito tungkol sa katapangan ng ordinaryong tao, sa halaga ng kalayaan, at sa kahalagahan ng pag‑alala sa kasaysayan para hindi maulit ang mga kamalian. Dapat basahin ito ng mga kabataan ngayon.