กิลกาเมช

มีหลายทฤษฎีน่าสนใจเกี่ยวกับชื่อ 'กิลกาเมช' ที่หลายคนอาจไม่รู้ ตัวละครนี้มาจากตำนานเมโสโปเตเมียโบราณ ชื่อเต็มในภาษาอัคคาเดียนคือ 'Gilgamesh' ซึ่งนักวิชาการตีความว่าแปลได้สองแบบ คือ 'ผู้สืบทอดเป็นลูกหลานของวีรบุรุษ' หรืออาจมาจากคำว่า 'bilga-mes' ในภาษาสุเมเรียนที่หมายถึง 'บรรพบุรุษเป็นฮีโร่'

ชื่อนี้สะท้อนบุคลิกของเขาที่เป็นกษัตริย์กึ่งเทพผู้ทะเยอทะยาน การเล่นคำในชื่อยังเชื่อมโยงกับธีมหลักของมหากาพย์เรื่องนี้ที่พูดถึงมรดกทางวีรกรรมและความปรารถนาอันไม่มีที่สิ้นสุดของมนุษย์ แม้แต่ในวัฒนธรรมสมัยใหม่ ชื่อนี้ยังถูกปรับใช้ในงานสร้างสรรค์มากมาย อย่างเกม 'Fate' ที่นำเสนอเขาว่าเป็น Servant แนว Archer

ความพิเศษของกิลกาเมชใน 'Fate' series อยู่ที่การถูกตีความใหม่ให้มีความซับซ้อนทางจิตวิทยา ในขณะที่ตำนานดั้งเดิมมักวาดภาพเขาเป็นวีรบุรุษผู้แข็งแกร่งอย่างง่ายๆ ประวัติศาสตร์บันทึกไว้ว่าเขาคือกษัตริย์ผู้รักการผจญภัย แต่ใน 'Fate/Zero' เราจะเห็นด้านมืดของเขา รสนิยมที่แปลกประหลาด และความเย่อหยิ่งที่เกิดจากพลังอำนาจ

สิ่งที่ทำให้เขาน่าสนใจคือการเป็นตัวแทนของแนวคิด 'วีรบุรุษที่สมบูรณ์แบบ' ที่แท้จริงไม่มีอยู่ ภาพลักษณ์ของเขาในตำนานถูกขยายให้ลึกซึ้งด้วยแนวคิดเรื่องความเป็นอมตะและการค้นหาความหมายของชีวิต ซึ่งแตกต่างจากฮีโร่แบบดั้งเดิมที่มักมีจุดมุ่งหมายที่ชัดเจนและเรียบง่ายกว่า

เราเลือกมองสินค้ากิลกาเมชจากมุมสะสมระยะยาวมากกว่า และสำหรับฉันแล้วฟิกเกอร์สเกลคุณภาพสูงคือสิ่งที่คุ้มค่าที่สุดอย่างชัดเจน

ฟิกเกอร์สเกลขนาด 1/7 หรือ 1/8 ของ 'กิลกาเมช' ที่มีการปั้นหน้าทรงพลัง รายละเอียดผ้าคลุม และการลงสีที่ละเอียดลออ มักจะให้ความรู้สึกเหมือนงานศิลป์ชิ้นเล็ก ๆ บนชั้น โดดเด่นทั้งในเรื่องของการละเลงสี เงาแสง และสัดส่วนที่สมจริงกว่าของใช้ชนิดอื่น ๆ เมื่อเทียบกับราคาต่อชิ้นแล้ว ฟิกเกอร์ประเภทนี้มักสูญเสียน้อยกว่าหรือมีมูลค่าเพิ่มในตลาดรอง ถ้าซื้อจากผู้ผลิตที่มีชื่อเสียงและเก็บรักษาอย่างดี

ข้อเสียที่ต้องยอมรับคือราคาสูงและต้องมีพื้นที่วาง รวมถึงการดูแลรักษาเรื่องฝุ่น แต่สิ่งที่ได้กลับมาคือความสุขในการจัดวาง การถ่ายรูป และความภูมิใจเมื่อมองเห็นชิ้นงานที่สร้างอารมณ์ได้เหมือนฉากจากซีรีส์ ในมุมมองของฉัน รายจ่ายครั้งเดียวเพื่อชิ้นคุณภาพสูงที่จับต้องได้ มักเป็นการลงทุนทางความสุขที่ยาวนานกว่าการซื้อสินค้าที่ราคาถูกและเปลี่ยนบ่อย ๆ

ต้นกำเนิดของกิลกาเมซมีรากลึกลงไปในโลกตำนานเมโสโปเตเมียที่แท้จริงและไม่ใช่เรื่องแต่งขึ้นมาทีหลัง ผมมักจะนั่งคิดถึงภาพเมืองอูรุกซึ่งเป็นพื้นที่ที่เรื่องเล่าของกษัตริย์ฮีโร่คนนี้เติบโตขึ้นมา—ในเอกสารโบราณหลายชิ้นชื่อของเขาถูกบันทึกไว้ว่าคือบิลกาเมชหรือรูปแบบใกล้เคียงกัน มุมมองแรกที่ชัดเจนคือหลักฐานจากบทกวีชาวซูเมเรียนยุคแรก เช่นฉากต่อสู้ของเขากับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ และมิตรภาพกับเอนกิดู ซึ่งปรากฏในเรื่องสั้นหลายตอนที่นักคัดสรรต่อมารวมกันเป็นเรื่องราวยาวขึ้น

การรวมชิ้นส่วนเหล่านั้นเกิดขึ้นอีกครั้งในภาษากลางอย่างอัคคาเดียน จนกลายเป็นงานวรรณกรรมมหากาพย์ที่รู้จักกันในชื่อ 'Epic of Gilgamesh' ฉบับอัคคาเดียนนี้รวบรวมฉากจากบทกวีซูเมเรียนหลายชิ้นเข้าด้วยกันและเติมองค์ประกอบที่สื่อถึงความตาย ความอำนาจ และการตามหาความหมายของชีวิต ในฐานะคนอ่านที่คลั่งไคล้วรรณกรรมโบราณ ผมพบว่าความน่าสนใจอยู่ที่วิธีที่ช่างเล่าโบราณผสมผสานตำนานท้องถิ่นของแต่ละเมืองเข้าด้วยกัน จนได้ตัวละครที่มีทั้งความเป็นมนุษย์และฮีโร่เหนือธรรมชาติ

ท้ายที่สุด ถ้าจะสรุปแบบง่าย ๆ ก็คือกิลกาเมซไม่ได้เกิดจากนิทานเดียว แต่เป็นผลจากการปะติดปะต่อของตำนานซูเมเรียนดั้งเดิมที่ต่อมาได้รับการเรียบเรียงและขยายในบริบทอัคคาเดียน ซึ่งทำให้เขากลายเป็นสัญลักษณ์วรรณกรรมที่เราอ่านกันอยู่ทุกวันนี้ และผมยังชอบคิดว่าแต่ละฉากที่รอดมาถึงเราคือลายพิมพ์ของความคิดมนุษย์โบราณที่อยากบอกเล่าเรื่องราวของตัวเองให้คนรุ่นหลังฟัง

ในมุมมองของคนที่คลั่งไคล้เรื่องเล่าโบราณ ฉากสุดท้ายของเรื่อง 'Epic of Gilgamesh' เป็นหนึ่งในภาพที่ฉันหยุดอ่านแล้วต้องคิดต่ออีกนาน

ความสัมพันธ์ระหว่างกิลกาเมชกับเอนคีดูเป็นแกนหลักของเรื่อง เมื่อเอนคีดูตาย กิลกาเมชถูกผลักให้เผชิญความจริงเรื่องความตาย เขาออกเดินทางตามหาความเป็นอมตะจนได้พบกับผู้รอดชีวิตจากน้ำท่วมคืออุทนะพิชติม์ ผู้ซึ่งเล่าเรื่องโลกเก่าและทดสอบความมุ่งมั่นของกิลกาเมชอย่างเจ็บปวด การทดสอบนั้นทำให้กิลกาเมชล้มเหลวทั้งการตื่นค้างคืนและการรักษาพืชวิเศษที่ได้มา พืชนั้นถูกงูขโมยไปเหมือนเป็นสัญลักษณ์ว่ามนุษย์ไม่สามารถข้ามขอบเขตธรรมชาตินี้ได้

การกลับมาที่เมืองอูรุคของกิลกาเมชไม่ได้มาพร้อมกับชัยชนะอย่างอมตะ แต่กลับเป็นการยอมรับความเป็นมนุษย์และเลือกที่จะสร้างความทรงจำผ่านสิ่งที่จับต้องได้ เช่น กำแพงเมือง การงาน และเรื่องเล่าที่ถูกทิ้งไว้ ผมรู้สึกว่าการจบแบบนี้ไม่ได้เศร้ามาก แต่ให้ความรู้สึกอบอุ่นแบบแปลก ๆ เหมือนการได้เห็นคนที่เราเคยคิดว่ามหาอำนาจ ยอมรับขอบเขตของตัวเองและใช้พลังที่เหลือสร้างสิ่งที่มีความหมายให้ผู้อื่นจดจำ

ในจักรวาลของ 'Fate' กิลกาเมชไม่ใช่แค่เซอร์แวนท์ธรรมดา แต่คือกษัตริย์ผู้เคยครองอูรุกในตำนานสุเมเรียน ผู้ถูกเรียกขานว่า 'King of Heroes' ด้วยความภาคภูมิใจในตัวเองที่สูงลิ่ว

สิ่งที่ทำให้เขาน่าสนใจคือบุคลิกที่ยากจะคาดเดา บางครั้งก็เหยียดหยามมนุษย์ดั่งสัตว์เลี้ยง บางครั้งก็แสดงความเมตตาแบบราชาผู้ยิ่งใหญ่ อุปกรณ์ 'Gate of Babylon' ที่สามารถปล่อยอาวุธในตำนานนับไม่ถ้วนสะท้อนแนวคิดที่ว่า 'ทุกสิ่งในโลกคือสมบัติของเขา' แน่นอนว่าความขัดแย้งในตัวละครนี้คือส่วนหนึ่งที่ดึงดูดให้แฟนๆ ทั้งรักและเกลียดเขาไปพร้อมกัน

ในฐานะผู้คลั่งไคล้ 'Fate' มาตั้งแต่ยุค Visual Novel ต้นฉบับ ต้องบอกว่ากิลกาเมชใน 'Fate Grand Order' นั้นทรงพลังแบบสุดขั้วจริงๆ Noble Phantasm ของเขาอย่าง 'Enuma Elish' ไม่ใช่แค่การยิงอาวุธตามปกติ แต่เป็นการ 'แยกโลกออกจากสวรรค์' แบบในตำนานสุเมเรียนเลย

ที่เด็ดกว่านั้นคือ 'Gate of Babylon' ที่สามารถเรียกอาวุธในตำนานออกมาเป็นฝนได้ แถมแต่ละชิ้นยังมีประวัติศาสตร์และพลังอำนาจเฉพาะตัว บวกกับความสามารถในการมองเห็นอนาคตผ่าน 'Sha Nagba Imuru' ทำให้เขาเกือบไร้จุดอ่อนในเกม สมกับตำแหน่ง King of Heroes จริงๆ

ความน่าสนใจของกิลกาเมชใน 'Fate' อยู่ที่ความไม่สามารถจัดเข้าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้ง่ายๆ เขาเป็นกษัตริย์ที่เชื่อมั่นในอุดมคติของตนเองอย่างสุดโต่ง จนบางครั้งดูโหดร้าย แต่ก็มีแง่มุมของความเป็นวีรบุรุษที่พยายามรักษาความเป็นระเบียบของโลก

ใน 'Fate/Zero' เขาปฏิบัติต่อมนุษย์เหมือนสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำ แต่ใน 'Fate/Stay Night' เรากลับเห็นความเอื้ออาทรที่ซ่อนอยู่เมื่อเขายอมรับความพยายามของชิโร่ ความขัดแย้งนี้ทำให้เขาน่าค้นหา เพราะไม่ใช่แค่ตัวร้ายหรือตัวดี แต่เป็นตัวละครที่มีมิติลึกซึ้งด้านปรัชญาและอำนาจ