พ่อ ภาษาจีน

ลองมาดูคำว่า 'พ่อ' ในภาษาจีนแบบชัด ๆ กันก่อน: คำที่คนทั่วไปใช้บ่อยที่สุดคือ '爸爸' (pinyin: bàba) ซึ่งออกเสียงประมาณ 'ปาปา' ในภาษาไทยและเป็นคำเรียกพ่อแบบไม่เป็นทางการ ใครจะใช้คำนี้เรียกที่บ้านก็เป็นเรื่องปกติ อีกคำที่เจอในหนังสือหรือเอกสารทางการคือ '父亲' (fùqīn) ที่ฟังดูเป็นทางการกว่าและมักใช้ในบริบทเขียนหรือพูดอย่างเป็นทางการ เช่น ประกาศหรือบันทึกทางกฎหมาย

เมื่อพูดถึงน้ำเสียงและบริบท ผมมักอธิบายให้เพื่อนว่าเลือกใช้ตามสถานการณ์: ถ้าอยากเรียกพ่อด้วยความใกล้ชิด ใช้ '爸爸' หรือรูปย่อ '爸' ก็ได้ เช่นเด็ก ๆ มักพูดสั้น ๆ ว่า '爸' เพราะง่าย ในทางกลับกันเมื่อเขียนถึงพ่อในเชิงเป็นทางการหรือแสดงความเคารพ อาจใช้ '父亲' หรือคำว่า '父' ในสำนวนเก่า ๆ ที่มีความหมายลึกกว่าอีกแบบนึง นอกจากนี้ยังมีคำท้องถิ่น/สำเนียงที่ต่างกัน เช่น ในบางพื้นที่ใช้คำว่า '老爸' (lǎobà) ซึ่งแปลตรงตัวว่า 'พ่อคนแก่' แต่ความหมายที่ได้กลับเป็นความสนิทสนมแบบกันเองมากกว่า

ถาจะค้นหาในอินเทอร์เน็ต คนไทยมักพิมพ์คำค้นประมาณนี้เพื่อให้ได้คำตอบตรง ๆ: "พ่อ ภาษาจีน พูดว่าอะไร", "พ่อ ภาษา จีน เขียน อย่างไร", "คำว่า พ่อ ในภาษาจีน อ่านว่า", หรือถ้าต้องการพินอินก็พิมพ์ "พ่อ ภาษาจีน พินอิน" ได้เลย ถ้าใช้พจนานุกรมออนไลน์หรือแอปพิมพ์ pinyin ให้พิมพ์ 'baba' จะเจอ '爸爸' และพิมพ์ 'fuqin' จะเจอ '父亲' ลองฝึกประโยคง่าย ๆ เช่น "爸爸去上班" (Bàba qù shàngbān) — 'พ่อไปทำงาน' แบบนี้ช่วยให้เห็นการใช้งานจริงและจำได้เร็วขึ้น สรุปแล้ว ผมมองว่าการเลือกคำอยู่ที่ระดับความเป็นทางการและความสนิทสนม เริ่มจากคำง่าย ๆ ก่อนแล้วขยายไปสู่รูปแบบที่เป็นทางการหรือท้องถิ่นตามบริบทก็ได้

เมื่อพูดถึงคำว่า 'พ่อ' ในภาษากวางตุ้ง ความหลากหลายของคำเรียกทำให้เรื่องนี้น่าสนใจมากกว่าที่หลายคนคิด ผมอยากเริ่มจากคำที่คนไทยน่าจะเจอบ่อยที่สุดก่อนคือ '爸爸' (อ่านประมาณ baa4 baa1) คำนี้ตรงกับคำว่า "พ่อ" ที่ใช้เรียกกันทั่วๆ ไปในชีวิตประจำวัน ฟังเป็นกันเองและคนทุกวัยใช้ได้ เมื่ออยู่กับครอบครัวหรือเรียกตรงๆ จะได้ความรู้สึกอบอุ่น ใกล้ชิด เหมือนกับคำว่า "พ่อ" ในภาษาไทยเลย แต่โทนจะออกเป็นกันเองมากกว่าภาษาทางการ

ถัดมาเป็นคำที่มีสีสันทางวัฒนธรรมมากขึ้น อย่าง '阿爸' (aa3 baa1) ซึ่งมักได้ยินในบางพื้นที่ของกวางตุ้งและในบทสนทนาที่ต้องการความเคารพผสมความคุ้นเคย ใช้ได้ทั้งกับคนแก่และกับเด็กที่อยากแสดงความอ่อนโยน คำว่า '阿父' ก็มีอยู่ในบางสำเนียงและจะฟังดูสุภาพขึ้นเล็กน้อย ขณะที่คำเขียนในบริบททางการ เช่น ใบสมัครหรือเอกสารราชการ มักใช้คำแบบจีนกลางหรือคำทางการอย่างคำที่แปลว่า 'บิดา' ทางการมากกว่า ดังนั้นเวลาเลือกใช้ต้องดูบริบทว่าต้องการความเป็นทางการหรือความเป็นกันเอง

ตอนที่ผมสังเกตจากละครหรือรายการท้องถิ่น จะเห็นว่าแต่ละคำให้เฉดอารมณ์ต่างกันไป: '爸爸' ให้ความเป็นพ่อแบบสบายๆ, '阿爸' ให้ความเคารพแบบอบอุ่น, ส่วนคำทางการจะปรากฏเมื่อพูดถึงหน้าที่หรือในเอกสาร การเรียนรู้ว่าคำไหนใช้กับใครและเมื่อไหร่ช่วยให้การสื่อสารเป็นไปอย่างเป็นธรรมชาติมากขึ้น และถ้าอยากจำง่าย ลองฟังในซีรีส์หรือเพลงกวางตุ้งบ่อยๆ จะจับสำเนียงและน้ำหนักคำได้เร็วขึ้น — แล้วเวลาคุยกับคนจีนกวางตุ้ง เราจะได้เรียกพ่ออย่างถูกโทน ไม่แปลกประหลาดและยังทำให้บรรยากรณ์ดูดีขึ้นด้วย

พอมีคนถามว่าพ่อในภาษาจีนเรียกพ่อเลี้ยงว่าอย่างไร ผมเลยชอบอธิบายแบบละเอียดเพราะคำศัพท์และบริบทมันสำคัญกว่าที่คิด

คำที่ใช้บ่อยที่สุดคือ '继父' (jìfù) — คำนี้เป็นคำทางการและใช้ในบริบทกฎหมายหรือเขียนเชิงเป็นทางการเมื่อหมายถึงผู้ชายที่แต่งงานกับแม่หลังจากพ่อแท้ๆ จากไปหรือหย่าร้างกัน เชิงประโยคอธิบายจะเป็นแบบนี้: 他是她的'继父'。ถ้าพูดถึงการเลี้ยงดูที่เป็นการรับเลี้ยงหรือผู้อุปการะ จะใช้คำว่า '养父' (yǎngfù) ซึ่งเน้นการเป็นพ่อที่เลี้ยงดูมากกว่าเรื่องความสัมพันธ์โดยสายเลือด

พอเข้ามาในโทนกันเองมากขึ้น มีคำที่พูดกันกลาง ๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น '后爸' (hòubà) หรือเรียกง่ายๆ ว่า '爸' ถ้าความสัมพันธ์สนิทกัน คนหนุ่มสาวอาจเรียกเขาว่า '爸爸' เลยถ้าเขายอมรับบทบาทนั้น หรือถ้าอยากให้มีความสุภาพแต่ไม่เป็นทางการ อาจเรียก '叔叔' หรือใช้ชื่อเรียกตามด้วยคำว่า '爸' เช่น เรียกว่า 王爸 (ถ้าชื่อสกุลคือวัง) วิธีเรียกจะขึ้นกับความสนิท ความสะดวกใจของทุกฝ่าย และบริบททางสังคมด้วย

ในมุมที่เป็นคนอยู่กับครอบครัวข้ามวัฒนธรรม ผมมักแนะนำให้คุยกันตรง ๆ ว่าอยากให้เรียกอย่างไร บางครอบครัวเลือกให้เด็กเรียกว่า '爸爸' เพื่อให้รู้สึกเป็นครอบครัวเดียวกัน ส่วนบางบ้านให้ใช้คำกลาง ๆ ก่อนจนกว่าจะสนิท เห็นได้ชัดว่าคำศัพท์ทางภาษาจีนไม่ได้มีคำเดียวที่เหมาะกับทุกกรณี การเลือกคำจึงเป็นเรื่องของความสัมพันธ์และความต้องการของคนในครอบครัวมากกว่ากฎภาษาอย่างเดียว

การเลือกใช้คำว่า '爸爸' กับ '父亲' จริง ๆ แล้วเป็นเรื่องของระดับภาษาและความสัมพันธ์มากกว่าจะเป็นกฎตายตัวนะ ผมมองว่าทั้งสองคำมีหน้าที่ชัดเจน: '爸爸' ให้ความอบอุ่นเป็นกันเอง เหมาะกับการพูดเรียกตรง ๆ ในครอบครัว ขณะที่ '父亲' ฟังเป็นทางการและห่างกว่า เหมาะกับการอ้างถึงบุคคลในเชิงนามธรรมหรือในเอกสาร

เวลาที่ได้ยินบทสนทนาในละครครอบครัวหรือฉากระบายความรู้สึกของตัวละคร มักจะได้ยิน '爸爸' เสมอเพราะมันสั้น กระชับ และมีความใกล้ชิด เช่น ประโยคง่าย ๆ อย่าง '爸爸，我回来了！' จะให้สัมผัสของความเป็นลูกที่กลับบ้าน แต่ถ้าเป็นสคริปต์ข่าว คำปราศรัย หรือบันทึกทางการ มักใช้ '父亲' เพื่อแสดงความเคารพหรือถ้อยคำที่เป็นทางการ เช่น ในรายงานทางกฎหมายหรือจดหมายเชิงเป็นทางการจะเขียนว่า '被害人的父亲' หรือในบทกวี/บทประพันธ์ที่ต้องการน้ำเสียงหนักแน่นก็เลือกใช้ '父亲' เพื่อสร้างระยะห่างทางอารมณ์

อีกมุมที่ผมสังเกตคือการใช้แบบตรงต่อหน้ากับการกล่าวถึงในที่สามคน: คนจะเรียกพ่อตัวเองว่า '爸爸' เวลาพูดกับพ่อ แต่เวลาเล่าให้คนอื่นฟังมักใช้ '父亲' เมื่ออยากให้ฟังดูเป็นทางการหรือจริงจัง ตัวอย่างเช่น ในข้อความทางการหรือแผ่นโฆษณาทางการแพทย์เขาอาจเขียนว่า '患者之父亲' ซึ่งให้ความรู้สึกเป็นทางการและเป็นกลางมากกว่า นอกจากนี้ยังมีความแตกต่างของรูปอักษรตามพื้นที่ด้วย—ในจีนแผ่นดินใหญ่มักพิมพ์ว่า '父亲' ในขณะที่ในไต้หวันจะใช้ตัวเต็ม '父親'—แต่ความหมายโดยรวมยังคงเดิม

สรุปแบบที่ผมชอบแนะนำคือ: ถ้ารู้สึกอยากสื่อความอบอุ่นหรือพูดเรียกตรง ๆ เลือก '爸爸' ถ้าต้องการความเป็นทางการ ระบุในเอกสาร หรือบันทึกเหตุการณ์อย่างเป็นทางการ ให้เลือก '父亲' ลองฟังบริบทและน้ำเสียงรอบ ๆ ประโยคแล้วจะจับทางได้ไวขึ้น เพราะบางครั้งคำเดียวก็เปลี่ยนความหมายและความรู้สึกของทั้งประโยคได้เลย

คำว่า 'พ่อ' ในภาษาจีนมีเฉดความหมายและน้ำเสียงที่หลากหลาย จึงต้องแปลไม่ใช่แค่คำ แต่เป็นสถานะความสัมพันธ์และบริบททางวัฒนธรรมด้วย

ผมมักเริ่มจากการแยกรูปแบบคำในต้นฉบับก่อนว่าเป็นทางการหรือเป็นกันเอง เช่น '父亲' มักมีความหมายเป็นทางการและถ่ายทอดความเคารพหรือระยะห่างทางสังคม ขณะที่ '爸爸' ให้ความรู้สึกอบอุ่นใกล้ชิด และคำท้องถิ่นอย่าง '爹' หรือ '阿爸' อาจบอกชั้นเชิงวรรณยุกต์ของภูมิภาคหรือโทนบทพูดที่เก่าแก่กว่า การแปลเป็นไทยจึงมีตัวเลือกหลัก ๆ คือ 'บิดา'/'บิดา (เชิงเป็นทางการ)', 'พ่อ' (เป็นกลาง), และ 'พ่อจ๋า'/'คุณพ่อ'/'พ่อหนู' (เป็นกันเองหรือลูกเรียก) ผมเลือกคำโดยคำนึงถึงบุคลิกผู้เล่า — ถ้าเป็นบรรยายจากมุมมองโศกนาฏกรรมของชายชราที่เคยอยู่ในตำแหน่งเคารพ 'บิดา' จะเหมาะกว่า แต่ถ้าเป็นบทสนทนาระหว่างลูกกับพ่อในครอบครัวเมืองใหญ่ 'พ่อ' หรือ 'พ่อครับ' จะเป็นธรรมชาติกว่า

อีกสิ่งที่ผมให้ความสนใจคือบริบทประโยค: ถ้าบรรยากรณ์ต้นฉบับมีโวหารสูง การใช้คำไทยเช่น 'บิดา' หรือแม้แต่สำนวนโบราณอาจช่วยรักษาน้ำเสียง แต่ต้องระวังไม่ให้กลายเป็นคำอ่านแข็งเกินไป ในทางตรงกันข้าม การรักษาความเป็นท้องถิ่นของคำจีนไว้บางส่วน เช่นฉากชนบทที่ใช้คำว่า '爹' อาจแปลเป็น 'พ่อใหญ่' หรือ 'พ่อแก่' เพื่อให้ผู้อ่านไทยรับรู้ถึงความเก่ากว่าและความเป็นท้องถิ่นได้ง่ายขึ้น สุดท้ายผมมักจะทำให้การเรียกขานสอดคล้องกับคำนำของผู้พูด เช่น ถ้าตัวละครใช้สรรพนามสุภาพกับพ่อ การใส่ 'ท่าน' ในบางบริบทก็ช่วยได้ แต่ต้องระวังไม่ให้ติดเป็นคำฟุ่มเฟือย การตัดสินใจทั้งหมดสำหรับผมจึงมาจากการรักษาน้ำเสียงตัวละครและทำให้คนอ่านไทยรู้สึกเชื่อมโยงกับความสัมพันธ์นั้นอย่างเป็นธรรมชาติ

คำเรียกพี่ชายในภาษาจีนมีหลายชั้นความหมายและการใช้งาน ขึ้นกับความสัมพันธ์ อายุ และบริบทที่ใช้

ในครอบครัวคำธรรมดาที่สุดคือ '哥哥' (gēge) ซึ่งใช้เรียกพี่ชายที่อายุมากกว่าโดยตรง เช่น 他是我的哥哥 — เขาคือพี่ชายของฉัน การออกเสียงและความรู้สึกเป็นมิตรและเป็นทางการในระดับปานกลาง ถ้าต้องการให้เป็นกันเองมากขึ้นบางคนจะพูดสั้น ๆ ว่า '哥' เหมือนเพื่อนเรียกกันกลางบ้าน

มีคำที่มีน้ำหนักต่างกันเช่น '大哥' (dàgē) มักใช้เรียกพี่ชายคนโตหรือเรียกผู้ชายที่เราให้ความเคารพ ส่วน '老大'/ '老哥' ก็ให้ความรู้สึกสนิทสนมและแบบกลุ่มเพื่อน ในวงเพื่อนผู้ชายคำว่า '哥们' (gēmen) หรือ '哥们儿' เป็นสแลงที่แปลว่าเพื่อนสนิทเหมือนพี่น้อง แต่ระวังในสถานการณ์เป็นทางการ เช่น ที่ทำงานหรือกับคนที่ไม่รู้จัก ควรหลีกเลี่ยงการเรียกว่าพี่ชายแบบนี้และใช้คำว่า '先生' หรือใช้คำนำหน้าชื่อแทน

ในภาษาญี่ปุ่นคำว่า 'พ่อ' มีหลายคำให้เลือก ขึ้นกับว่าเราพูดกับใครและในสถานการณ์แบบไหน

เมื่อจะเรียกพ่อตรง ๆ กับเขา มักใช้ 'お父さん' (おとうさん, otōsan) ซึ่งให้ความสุภาพเป็นกันเอง เหมาะทั้งครอบครัวและในสถานการณ์ที่ไม่เป็นทางการมากนัก เวลาพูดถึงพ่อของตัวเองกับคนอื่น ผู้ใหญ่หลายคนมักใช้ '父' (ちち, chichi) เพื่อแยกแยะว่ากำลังพูดถึงพ่อของตน ไม่ใช่ของผู้ฟัง ฉันเองสังเกตว่าเด็ก ๆ ในหนังอนิเมะญี่ปุ่นจะเรียกพ่อว่า 'お父さん' เป็นหลัก ทำให้มันฟังอบอุ่นและคุ้นเคย เช่นฉากครอบครัวธรรมดา ๆ ใน 'となりのトトロ' ที่เด็ก ๆ เรียกพ่อแม่ด้วยความคุ้นเคย

อีกคำหนึ่งที่ควรรู้คือ 'パパ' (papa) ซึ่งเป็นคำยืมและมีความเป็นกันเองมาก เหมาะกับเด็กหรือความสนิทสนม ในขณะที่ถ้าต้องการความสุภาพสูงขึ้นจริง ๆ จะมีคำว่า 'お父様' (おとうさま, otōsama) ที่ใช้แสดงความเคารพมากกว่า ทั้งหมดนี้ทำให้การเลือกคำขึ้นกับโทนและความสัมพันธ์ของผู้พูด — ฉันมองว่าเรื่องเล็ก ๆ แบบนี้ช่วยปรับโทนบทสนทนาได้ละเอียดมากกว่าที่คิด

เราอยากเริ่มจากภาพรวมที่จับต้องได้ก่อน: พินอิน (拼音) เป็นระบบเขียนด้วยตัวอักษรโรมันที่ช่วยแสดงวิธีออกเสียงภาษาจีนกลาง ส่วนโทน (เสียงวรรณยุกต์) คือสิ่งที่เปลี่ยนความหมายของพยางค์เดียวกันได้อย่างชัดเจน ทั้งสองอย่างนี้ทำงานคู่กัน—พินอินบอกโครงสร้างเสียง (พยัญชนะต้นและสระ) ส่วนโทนบอกความขึ้นลงของเสียง ซึ่งทำให้คำหนึ่งคำอาจหมายต่างกันโดยสิ้นเชิง

พินอินแบ่งเสียงเป็น 'พยัญชนะต้น' กับ 'สระ/ลงท้าย' เช่นพยางค์ 'ma' มีพยัญชนะต้น m และสระ a แล้วใส่เครื่องหมายโทนเพื่อระบุวรรณยุกต์ มี 4 โทนหลักและโทนเบา: เสียงสูงคงที่ (โทนที่ 1) เขียนเป็นเครื่องหมายเส้นตรงเหนือสระ เช่น 'mā' (妈 = แม่); เสียงขึ้น (โทนที่ 2) เป็นเครื่องหมายเฉียงขึ้น เช่น 'má' (麻 = ป่าน); เสียงตกแล้วขึ้น (โทนที่ 3) ใช้หมวกคว่ำ เช่น 'mǎ' (马 = ม้า); เสียงตกแรง (โทนที่ 4) ใช้เครื่องหมายเฉียงลง เช่น 'mà' (骂 = ต่อว่า) ส่วนโทนเบา (neutral tone) จะไม่มีเครื่องหมายและออกเสียงสั้นเบา เช่นคำช่วยหรือคำต่อท้ายบางคำ

สิ่งที่เจอบ่อยคือโทนไม่ได้แยกกันแบบนิ่ง ๆ ในการพูดจริง จะมีเรื่องของ 'tone sandhi' เช่น เมื่อมีพยางค์โทนสามต่อกัน บางครั้งเสียงจะเปลี่ยนรูปเพื่อให้พูดง่าย ตัวอย่างที่รู้จักกันดีคือเมื่อสองพยางค์โทนสามมาต่อกัน พยางค์แรกมักจะเปลี่ยนเป็นโทนสอง (เสียงขึ้น) วิธีฝึกที่ได้ผลสำหรับเราคือฟัง-เลียน-บันทึก: ฟังเจ้าของภาษา เช่นพอดแคสต์หรือซีรีส์สั้น แล้วลองเลียนประโยคยาว ๆ จากนั้นบันทึกเสียงตัวเองเปรียบเทียบ อย่าพยายามใช้ความดังแทนโทน ให้โฟกัสที่การเลื่อนระดับเสียง (pitch) มากกว่าแรงลม มีเกมฝึกโทนแบบจับคู่คำที่เสียงคล้ายกัน (minimal pairs) ที่ช่วยฝึกให้สมองแยกความต่างได้เร็วขึ้น

ท้ายสุดอยากบอกว่าไม่ต้องท้อเรื่องโทน — หลายคำที่แยกไม่ออกตอนเริ่มต้นจะชัดขึ้นเมื่อได้ฟังบ่อย ๆ และพินอินเป็นเพียงเครื่องมือ: มันช่วยให้เราเข้าใจว่าเสียงควรจะไปทางไหน แต่การฝึกกับเสียงจริงเท่านั้นที่จะทำให้โทนเป็นธรรมชาติ พอเริ่มจับทางได้ การพิมพ์ตัวอักษรจีนด้วยพินอินและการอ่านออกเสียงก็จะกลายเป็นนิสัยที่ช่วยให้การเรียนเร็วขึ้นไปอีก

คำว่า 'ปะป๋า' ฟังอบอุ่นและกวนๆ ในเวลาเดียวกัน โดยมีโทนเป็นกันเองที่ไม่เป็นทางการมากนัก ตอนเด็กๆ ฉันมักได้ยินคำนี้จากเพื่อนในละแวกบ้านที่เรียกพ่อด้วยน้ำเสียงที่ทั้งทะเล้นและอ่อนโยน ท่าทางการออกเสียงมักลากเสียงท้ายเล็กน้อยเหมือนพยางค์พิเศษเพื่อเพิ่มความน่ารัก ความรู้สึกนี้ทำให้ภาพพ่อในหัวเป็นคนที่เข้าถึงง่าย หัวเราะได้ และพร้อมจะเล่นอะไรสนุกๆ กับลูก เหมือนภาพครอบครัวในฉากหนึ่งของ 'My Neighbor Totoro' ที่ความสัมพันธ์พ่อกับลูกไม่ได้ถูกวางไว้ให้เข้มงวดจนเย็นชา แต่เป็นพื้นที่ปลอดภัยให้เด็กๆ ได้อยู่แบบสบายใจ

มุมมองของฉันมองว่า 'ปะป๋า' ทำงานเหมือนคำสั้นๆ ที่ย่อมาจากคำเรียกพ่อแบบยาวกว่าและเติมความเป็นเด็กเข้าไปอีกชั้น การใช้คำนี้ในบทสนทนาแทนคำว่า 'พ่อ' ทำให้บทบาทของพ่อคลี่คลายจากอำนาจมาเป็นเพื่อนร่วมโลกของเด็ก ได้ใกล้ชิดและเป็นกันเองมากขึ้น นอกจากความอ่อนโยนแล้ว บทบาทที่แฝงอยู่ในคำนี้บอกอะไรหลายอย่างเกี่ยวกับวัฒนธรรมการเลี้ยงดูและจังหวะชีวิตในบ้านไทย ที่บางบ้านยังคงชอบความอบอุ่นแบบไม่เคร่งครัด

สุดท้ายฉันรู้สึกว่าคำเรียกนี้ยังเป็นเครื่องมือสร้างอัตลักษณ์เล็กๆ ให้ครอบครัว ใครได้ยินคำว่า 'ปะป๋า' ก็จะนึกถึงมื้อเย็นที่มีเสียงหัวเราะ เรื่องเล็กๆ ที่พ่อทำให้ หรือมุกประจำบ้าน คำแบบนี้ไม่ต้องการความสมบูรณ์แบบ แค่ความใกล้ชิดก็พอและนั่นแหละคือเสน่ห์ที่ทำให้มันยังอยู่ในวงเล็บคำเรียกของเรา

เมื่อต้องแปลคำว่า 'คุณตา' เป็นภาษาจีน ส่วนใหญ่คนจะนึกถึงคำที่หมายถึงปู่หรือคุณปู่ทางฝ่ายพ่อก่อนเลย โดยภาษาจีนมาตรฐานมีทั้งแบบไม่เป็นทางการและแบบเป็นทางการ ตัวอย่างที่เจอบ่อยในภาษาพูดของจีนแผ่นดินใหญ่คือ '爷爷' (yéye) — พินอินว่า yéye ซึ่งพยางค์แรกเป็นวรรณยุกต์ที่สอง ส่วนพยางค์หลังมักจะเป็นโทนเบาๆ ไม่มีวรรณยุกต์ชัดเจน ใช้เรียกปู่แบบใกล้ชิดอบอุ่นเหมือนคำว่า 'คุณตา' ในบ้านเรา

ผมมักอธิบายเพิ่มว่าในภาษาทางการหรือเอกสารจะเจอคำว่า '祖父' (zǔfù) ซึ่งอ่านว่า zǔfù (โทนสาม แล้วตามด้วยโทนสี่) คำนี้ฟังดูเป็นทางการกว่า เหมาะกับบริบททางราชการ หรืองานศิลปะที่ต้องการน้ำเสียงยิ่งใหญ่กว่า ทั้งสองคำนี้ครอบคลุมความหมายของ 'คุณตา' แต่เลือกใช้ตามสถานการณ์และความสนิทของความสัมพันธ์