วรรณะ

เราเคยสะดุดกับชื่อ 'วรรณรูป' ในคอลัมน์หนังสือแนะนำเล่มเล็กๆ แล้วก็ถูกดึงเข้ามาแบบไม่รู้ตัว เพราะภาษาของเขาหวานและแฝงความแห้งกร้านในเวลาเดียวกัน

สไตล์ที่ผมชอบเรียกคือ 'ประวัติศาสตร์เชิงชีวิต' — งานของ 'วรรณรูป' มักตั้งฉากในอดีตแต่สนใจรายละเอียดชีวิตประจำวันมากกว่าเหตุการณ์ใหญ่ เขาเล่าเรื่องผ่านตัวละครหญิงที่ทำกิจวัตรจำเจ รายละเอียดเล็กน้อยอย่างฝุ่นบนมุ้งหรือเสียงกาน้ำเดือดกลายเป็นสัญลักษณ์ความเปลี่ยนแปลง ตัวอย่างเช่นในหนังสือ 'เงากระดาษ' การแลกเปลี่ยนจดหมายในช่วงสงครามกลายเป็นพื้นที่สะท้อนความปรารถนาและการเลือกของคนธรรมดา

อ่านแล้วรู้สึกเหมือนกำลังฟังคนแก่เล่าความหลังแบบไม่เร่งรีบ งานของเขาเหมาะกับคนที่ชอบความเรียงยาว ๆ และภาพบรรยากาศมากกว่าพลอตเร็ว ๆ และถึงแม้เนื้อเรื่องจะนุ่มนวล แต่แรงอารมณ์ที่ซ่อนอยู่กลับส่งต่อได้ลึก ๆ อย่างไม่คาดคิด

การออกแบบตัวละครมักถูกผมแยกเป็นสองด้านที่พอจะอธิบายแบบสั้น ๆ ได้ว่าเป็น 'วรรณ' กับ 'รูป' โดยมุมมองของผม 'วรรณ' คือแก่นเรื่องภายใน — ประวัติ แรงจูงใจ ความขัดแย้งภายใน และบทบาททางธีม ส่วน 'รูป' คือเปลือกภายนอกที่คนเห็นได้ทันที เช่น ทรงผม เสื้อผ้า รอยแผล สัดส่วน และซิลูเอตต์ที่ทำให้คนจำได้

เมื่อนักเขียนมังงะพูดถึงสองคำนี้จริง ๆ เขามักจะเน้นว่าทั้งคู่ต้องสอดประสานไม่ใช่แค่สวยหรือเท่เพียงอย่างเดียว ตัวอย่างที่ผมชอบยกคือตัวเอกใน 'Fullmetal Alchemist' ซึ่ง 'วรรณ' ของเขาคือความรู้สึกผิด ความรับผิดชอบ และความผูกพันในฐานะพี่น้อง ส่วน 'รูป' อย่างเสื้อโค้ทยาว แขนโลหะ และความสูงทำให้ข้อมูลเชิงสายตาสื่อครบทั้งอดีตและความสามารถของเขาในเสี้ยววินาทีเดียว

เมื่อออกแบบจริง ๆ วิธีการที่ผมเห็นบ่อยคือเริ่มจากวรรณก่อนแล้วตีความเป็นรูป: เช่น ถ้าวรรณคือการเสียสละ รูปจะเป็นชุดที่ชวนให้คิดถึงการเดินทางหรืออาวุธที่มีสัญลักษณ์ แนวคิดแบบนี้ทำให้ตัวละครไม่ขัดแย้งกับเรื่อง และช่วยให้ผู้อ่านรู้สึกว่าเสื้อผ้า รอยแผล หรือเครื่องประดับของตัวละครมีน้ำหนักทางเรื่องราว ไม่ใช่แค่แฟชั่นเท่านั้น นอกจากนี้นักเขียนเก่ง ๆ ยังใช้เทคนิคเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่นมอบท่าทางซ้ำ ๆ หรือไอคอนิกพ็อกเก็ตโปรดเพื่อฝังความทรงจำของตัวละครในหัวผู้อ่าน ผลลัพธ์คือเมื่อเห็น 'รูป' ผู้คนจะนึกถึง 'วรรณ' ทันที — นั่นแหละคือความสมบูรณ์แบบที่ผมชอบเห็นในมังงะสักเรื่อง

เวลาอ่านบทกวีหรือบทร้อยแก้วเก่า ๆ ผมมักนั่งแยกสิ่งที่เป็นโครงสร้างกับสิ่งที่เป็นความหมายออกจากกันก่อน — นั่นแหละคือประตูแรกที่พาไปสู่คำว่า 'วรรณรูป' ในมุมมองของผม วรรณรูปหมายถึงรูปลักษณ์เชิงวรรณศิลป์ของงานประพันธ์ทั้งหมด: รูปแบบบท (เช่น โคลง กลอน ร่าย) จังหวะสัมผัส ฉันทลักษณ์ การแบ่งบทตอน โครงสร้างประโยค และโวหารที่ผู้ประพันธ์เลือกใช้ มันคือสิ่งที่จับต้องได้ในแง่ของภาษาและรูปแบบ ทำให้เสียง อ่านแล้วรู้สึกจังหวะ และกำหนดวิธีที่ผู้อ่านจะรับรู้ข้อความ ไม่ได้หมายความว่ามันเป็นเรื่องเพียงเทคนิคเปล่า ๆ แต่เป็นชุดเครื่องมือที่กำหนดโทนและรูปลักษณ์ของงาน

เมื่อเปรียบเทียบกับคำว่า 'วรรณกรรม' ผมคิดว่าวรรณกรรมเป็นกรอบที่กว้างกว่ามาก วรรณกรรมรวมถึงวรรณรูปแต่ยังขยายไปถึงความหมายที่ลึกกว่า ประวัติศาสตร์บริบท สภาพทางสังคม การตีความของผู้อ่าน และคุณค่าทางวัฒนธรรม เช่น เมื่ออ่าน 'พระอภัยมณี' เราอาจชื่นชมโครงสร้างบทกลอนและฉันทลักษณ์ (ซึ่งเป็นวรรณรูป) แต่การพูดถึงการวิพากษ์สังคม ค่านิยม หรือการตีความเชิงสัญลักษณ์ของตัวละคร นั่นคือการพูดถึงวรรณกรรม วรรณรูปจึงเปรียบเสมือนเครื่องแต่งกายหรือกรอบที่ช่วยให้เนื้อหาสามารถสื่อสารได้ ส่วนวรรณกรรมคือสิ่งที่อยู่ภายในกรอบนั้นและขยายไปสู่ความหมายที่สังคมให้ค่า

จากมุมส่วนตัว ผมมักตื่นเต้นเมื่อพบงานที่เล่นกับวรรณรูปอย่างชาญฉลาด เช่นบทกวีสมัยใหม่ที่บิดฉันทลักษณ์เพื่อทำให้ความหมายชัดขึ้น หรือผลงานที่ใช้รูปแบบเล่าเรื่องไม่เรียงลำดับเวลาแล้วเปิดมุมมองใหม่ ๆ ให้ผู้อ่าน วรรณรูปจึงไม่ใช่กรอบนิ่ง ๆ แต่เป็นภาษาที่ยืดหยุ่นและมีพลัง เมื่อลองไล่ดูผลงานต่าง ๆ จะเห็นว่าบางชิ้นวรรณรูปเข้มแข็งจนเกือบกลายเป็นประสบการณ์ทางเสียงและสัมผัส ในขณะที่บางชิ้นเน้นวรรณกรรมเชิงเหตุผลและบริบทมากกว่า ทั้งสองสิ่งเติมกันและกัน เพื่อให้เรื่องเล่าไม่ใช่แค่ข้อความ แต่เป็นประสบการณ์ที่ยังคงอยู่ในความทรงจำของเรา

ในฐานะคนที่คลุกคลีเรื่องภาษาอยู่บ่อย ๆ ผมมักจะอธิบายเรื่องนี้ให้เพื่อนฟังแบบง่าย ๆ ก่อนเลยว่า 'วรรณรูป' กับ 'วรรณยุกต์' ทำหน้าที่คนละอย่างแม้จะเกี่ยวข้องกันในการกำหนดเสียงพูดของคำหนึ่งคำเดียว

วรรณรูปคือรูปแบบของพยางค์ในเชิงอักษร — ประกอบด้วยพยัญชนะต้น สระ และตัวสะกด (ถ้ามี) เช่น พยางค์เปิดหรือพยางค์ปิด สระสั้นหรือสระยาว ตัวอย่างชัดเจนคือคำว่า 'มาก' กับ 'มา' ที่ต่างกันตรงตัวสะกด ทำให้ลักษณะพยางค์เปลี่ยนไป: 'มา' เป็นพยางค์เปิดสระยาว ขณะที่ 'มาก' เป็นพยางค์ปิดซึ่งมีผลต่อโครงสร้างเสียงและวิธีการออกเสียง

วรรณยุกต์เป็นเครื่องหมายที่วางบนอักษรเพื่อบอกระดับเสียงหรือโทนของพยางค์ เช่น ่ ้ ๊ ๋ เครื่องหมายพวกนี้ไม่เปลี่ยนสระหรือพยัญชนะ แต่เปลี่ยนวิธีที่เรายกหรือลดเสียงเมื่อพูด เช่น 'มา' กับ 'ม่า' ความต่างนี้มาจากการมีวรรณยุกต์ในคำหลัง การทำงานร่วมกันระหว่างวรรณรูป (โครงสร้างพยางค์) และวััรรณยุกต์ (เครื่องหมายโทน) จริง ๆ แล้วคือหัวใจของระบบวรรณของภาษาไทย: วรรณรูปกำหนดขอบเขตของโทนที่เป็นไปได้ ส่วนวรรณยุกต์จะบอกว่าเลือกโทนไหนในกรณีที่ต้องการชี้ชัด

การฝึกแยกสองอย่างนี้ง่ายกว่าที่คิด — มองหาวรรณยุกต์ก่อน ถ้ามีอยู่ก็รู้เลยว่าโทนถูกระบุไว้ตรง ๆ แต่ถ้าไม่มี ให้มองที่วรรณรูป: พยางค์เปิด/ปิดและความยาวของสระจะช่วยกำหนดโทนตามกฎของภาษา การรู้ความแตกต่างทำให้การอ่านภาษาไทยแม่นยำขึ้น และทำให้เข้าใจว่าทำไมคำที่สะกดคล้ายกันจึงออกเสียงต่างกันได้ในที่สุด

วรรณรูปคือคำตอบหนึ่งที่ชัดเจนว่าจะทำให้ข้อความธรรมดากลายเป็นงานศิลป์ได้อย่างไร — ผมมองว่าเวทมนตร์ของมันอยู่ที่รูปแบบและจังหวะที่ซ่อนอยู่ในคำพูด

ในฐานะคนที่เติบโตมากับการฟังบทกลอนที่ผู้ใหญ่ในหมู่บ้านอ่านให้ฟัง ผมมักถูกสะกดด้วยเสียงวรรคที่ลงตัว การเรียงพยางค์ สัมผัสระหว่างคำ และการขึ้นลงของสำเนียงที่ทำให้ฉากในใจขยับได้ วรรณรูปจึงไม่ได้เป็นแค่กฎเกณฑ์ที่นักวิชาการเอาไว้พูดถึง แต่มันคือกรอบที่กำหนดวิธีการสื่อสารความหมายและอารมณ์: แบบแผนเช่น 'โคลง' 'กลอน' 'ฉันท์' หรือ 'กาพย์' กำหนดจังหวะ สัมผัส และช่องว่างที่ผู้เขียนต้องวางใจลงไปเพื่อให้คำทุกคำมีน้ำหนัก

เมื่อผมอ่าน 'ขุนช้างขุนแผน' อีกครั้งในวัยผู้ใหญ่ สิ่งที่ทำให้ฉากไล่ล่าหรือบทสรรเสริญมีพลังไม่ใช่เพียงเนื้อหาเท่านั้น แต่คือจังหวะและสัมผัสที่ทำให้คำกลายเป็นเครื่องมือเล่าเรื่อง วรรณรูปช่วยสร้างบรรยากาศ เช่น โคลงที่มีความเคร่งครัดทำให้การบรรยายความเศร้าเข้มข้น ขณะที่กลอนสุภาพมักทำให้บทสนทนาดูเป็นธรรมชาติและไหลลื่น ความสำคัญอีกด้านคือการรักษาภาษาท้องถิ่นและความงามทางเสียงของภาษา วรรณรูปเป็นเหมือนอุปกรณ์บันทึกวัฒนธรรมที่ทำให้สำเนียง คำสั่งสอน และมุขโบราณยังคงมีชีวิต

นอกจากความงามแล้ว วรรณรูปยังเป็นพื้นที่ให้ผู้ประพันธ์เล่นกับข้อจำกัดได้ด้วย การบังคับตัวเองให้อยู่ในรูปแบบหนึ่งบางครั้งทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ที่ไม่คาดคิด เช่น การแทรกภาพพจน์หรือการพลิกสัมผัสเพื่อสร้างความหมายซ้อน ผู้แต่งสมัยใหม่ก็ใช้สิ่งนี้เป็นเครื่องมือ ทั้งการยึดรูปแบบดั้งเดิมเพื่อย้ำจุด หรือการทำลายรูปแบบนั้นเพื่อสะท้อนสังคมที่เปลี่ยนไป สุดท้ายแล้ว วรรณรูปช่วยให้ผมเชื่อมต่อกับงานเขียนในระดับจังหวะและเสียง มากกว่าแค่การเข้าใจเนื้อหา และนั่นคือสิ่งที่ทำให้การอ่านงานวรรณคดีไทยเป็นประสบการณ์ที่อบอุ่นและลึกซึ้งเสมอ

ชื่อตัวละครที่ฉันคิดว่าแฟนคลับควรรู้จักมากที่สุดคือมณีรัตน์ — ผู้หญิงที่ไม่ได้เป็นแค่ฮีโร่บนปก แต่เป็นกระจกสะท้อนความเปราะบางของมนุษย์

มณีรัตน์ไม่ใช่ตัวละครที่เกิดมาเพื่อชนะในทุกฉาก เธอพลาด ลังเล และตัดสินใจผิดบ่อยครั้ง จังหวะที่ทำให้ฉันติดใจคือช่วงที่เธอเผชิญกับการสูญเสียครั้งใหญ่ แล้วกลับมารื้อชีวิตตัวเองใหม่อย่างไม่หวือหวา ความประทับใจมันมาจากความสมจริงของการเติบโต—ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงแบบทันตาเห็น แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากวันแล้ววันเล่า ฉากเล็กๆ อย่างการโต้เถียงกับเพื่อนเก่า หรือการนั่งเงียบๆ อ่านจดหมายเก่า เล่าเรื่องตัวเธอได้ดีกว่าการบรรยายยืดยาวหลายหน้า

ฉันชอบการเขียนที่ทำให้มณีรัตน์มีมิติ เธอมักแสดงด้านที่ขัดแย้งในตัวเอง เช่น ความโกรธที่ถูกแปลงเป็นความมุ่งมั่น หรือความอ่อนแอที่กลายเป็นความเข้าใจคนอื่น ซึ่งทำให้แฟนคลับมีพื้นที่เยอะที่จะจับต้องและตีความ แฟนงานน่าจะขยายบทบาทเธอในฟิค หรือเอาไอเดียการแต่งตัวไปทำคอสเพลย์ เพราะตัวละครแบบนี้ให้แรงบันดาลใจโดยไม่ตะโกนให้รู้สึกว่าเธอสมบูรณ์แบบ

สุดท้าย มณีรัตน์สำหรับฉันคือประสบการณ์การอ่านที่ย้ำเตือนว่าตัวละครที่ดีที่สุดคือคนที่เราสามารถโตไปด้วยได้ ไม่ว่าจะชอบการวิเคราะห์จิตใจตัวละครหรือแค่ชอบมองการเปลี่ยนแปลงช้าๆ ของคนหนึ่งคน เธอคือตัวเลือกที่ทำให้การเป็นแฟนคลับไม่ใช่แค่การติดตามพล็อต แต่เป็นการเติบโตร่วมกัน

คำว่า 'วรรณรูป' สำหรับคนที่ชอบเล่นคำและฟังจังหวะของภาษา มันคือคำที่ทำให้รู้สึกถึงโครงสร้างเบื้องหลังบทกวีมากกว่าคำแปลตรง ๆ — ในมุมมองของฉัน 'วรรณรูป' คือรูปร่างของคำหรือวลีในเชิงเสียงและรูปพยางค์ที่กวีใช้เป็นวัสดุในการเรียงร้อยจังหวะ สัมผัส และน้ำหนักของท่อนบท ไม่ได้หมายถึงตัวอักษรอย่างเดียว แต่หมายถึงว่าพยางค์ไหนหนัก-เบา พยางค์ใดเป็นสระยาวหรือสั้น การวางพยางค์ที่มีวรรณยุกต์หรือไม่มีวรรณยุกต์ ทำให้เกิดผลทางเสียงที่ต่างกัน ซึ่งก็คือ 'รูป' ของวรรณ (คำ) นั้นเอง

บทกวีไทยดั้งเดิมอย่าง 'กาพย์ยานี 11' หรือโครงแบบ 'โคลง' มักอาศัยการจัดวางวรรณรูปอย่างเคร่งครัด เพื่อให้เกิดสัมผัสระหว่างคำและจังหวะที่ไหลลื่น ฉันเคยอ่านท่อนหนึ่งจากบทกวีโบราณแล้วรู้สึกว่าการเลือกพยางค์สั้นสลับยาวในตำแหน่งต่าง ๆ สร้างอารมณ์ชะงัก-ต่อเนื่อง ได้ชัด เช่น กาพย์ยานีจะมีหลักการแบ่งพยางค์และตำแหน่งสัมผัสเฉพาะตัว ทำให้กวีต้องคำนึงถึงวรรณรูปของแต่ละคำก่อนวางเรียง

เมื่อนำมาใช้จริงในงานของกวีคลาสสิกอย่าง 'นิราศภูเขาทอง' ที่ใช้กาพย์และบทร้อยกรองเป็นหลัก เราจะเห็นว่าแต่ละบรรทัดถูกขัดเกลาให้มีวรรณรูปที่ลงตัว เพื่อให้สัมผัสสอดคล้องและจังหวะเดินไปตามอารมณ์เรื่องราว ขณะเดียวกันกวีร่วมสมัยมักเล่นกับวรรณรูปโดยตั้งใจทำลายรูปแบบเก่า ๆ เพื่อสร้างความแปลกใหม่ เช่น การคงสระยาวแต่เปลี่ยนพยางค์หน้าทำให้เกิดการตัดจังหวะที่ทำให้บทกวีร่วมสมัยมีมิติ ฉันมองว่านี่คือเสน่ห์ของวรรณรูป—ทั้งเป็นกฎและเป็นพื้นที่ให้กวีลองเล่น มีทั้งความประณีตและความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ที่ทำให้บทกวีมีชีวิต

ใครจะคิดว่าเรื่องเล็กๆ จะกลายเป็นปรากฏการณ์ได้ขนาดนี้ ฉันเริ่มพูดถึง 'เงาในสายลม' ด้วยความตื่นเต้นแบบแฟนที่ติดตามตั้งแต่ต้นจนถึงตอนจบ เพราะงานชิ้นนี้มีพลังดึงดูดหลายชั้นตั้งแต่ตัวละครหญิงหลักที่ไม่ใช่แค่สวย แต่มีความซับซ้อนของแรงขับภายใน ไปจนถึงการเล่าเรื่องที่ค่อยๆ คลายปมอย่างมีจังหวะ ทำให้คนอ่านอยากรอและคาดเดาไปพร้อมกัน

ในฐานะคนที่ชอบวิเคราะห์องค์ประกอบศิลป์ ฉันเห็นว่าอีกหนึ่งเหตุผลที่ทำให้เรื่องนี้ฮิตคือการแต่งฉากที่ชวนให้แฟนคลับทำแฟนอาร์ตและเพลงประกอบ ราวกับโลกของนิยายหลุดออกมามีชีวิตจริง นอกจากนี้เวอร์ชันนิยายย่อยในแพลตฟอร์มออนไลน์ถูกแปลงเป็นมังงะและเว็บซีรีส์ ทำให้คนที่ไม่อ่านนิยายได้เข้าถึงและช่วยกระจายความนิยมอย่างรวดเร็ว

ท้ายสุดสิ่งที่ทำให้ฉันยังชอบคือความเป็นมนุษย์ของตัวละคร แม้จะมีฉากโรแมนติกและฉากดราม่า แต่จุดที่คมที่สุดคือฉากเล็กๆ ที่เผยความอ่อนแอและความเข้มแข็งของตัวละครพร้อมกัน ซึ่งทำให้ต่อให้ผ่านไปนานแล้วก็ยังกลับมาอ่านซ้ำได้โดยไม่เบื่อ

ตั้งแต่ครั้งแรกที่สัมผัสเรื่องเล่าจากคนรอบตัว จินตนาการก็เริ่มบิดตัวเป็นฉากและตัวละครในหัวเสมอ บรรยากาศบ้านเก่าที่มีเสียงพัดลมดังระรื่น เรื่องเล่าจากคุณย่าเกี่ยวกับภูตผีและความเชื่อท้องถิ่น กลายเป็นเมล็ดพันธุ์ที่เติบโตเป็นโลกสมมติในงานเขียน หลายครั้งแรงบันดาลใจไม่ได้มาจากแหล่งเดียว แต่เป็นการชนกันของภาพ ความทรงจำ และคำพูดง่ายๆ ที่ลอยมาจากการสนทนา ทำให้เริ่มมองว่านิยายไม่ใช่แค่เรื่องที่ผูกขึ้นมา แต่เป็นการรวบรวมเศษเสี้ยวชีวิตมาประกอบกันจนมันดูสมเหตุสมผล

ประสบการณ์การเดินทางและการเฝ้าสังเกตสังคมช่วยเติมเชื้อไฟการเล่าเรื่องอย่างมาก ถนนเล็กๆ ในต่างจังหวัด ตลาดที่เต็มไปด้วยเสียง เจลลี่ในขวดน้ำขายดี ผู้คนที่ยิ้มแปลกๆ เมื่อได้พบกัน—สิ่งเหล่านี้กลายเป็นรายละเอียดเล็กๆ ที่ทำให้งานเขียนมีรสชาติ นอกจากนี้สื่อที่ชอบดูและอ่านอย่าง 'ขุนช้างขุนแผน' หรือฉากใน 'รามเกียรติ์' ทำให้เห็นความงามของโครงเรื่องแบบมหากาพย์ ส่วนงานสมัยใหม่บางเรื่องก็ชวนให้ทดลองผสมแนว เช่นการเอาโครงเรื่องคลาสสิกมารวมนิยายร่วมสมัย ผลลัพธ์คือการได้ธีมที่คมชัดและตัวละครที่มีมิติ

เพลง ภาพยนตร์ และวิดีโอสั้นมีบทบาทไม่แพ้กัน บางตอนที่นั่งฟังเพลงแล้วภาพฉากหนึ่งผุดขึ้นเต็มหัว บทสนทนาระหว่างสองตัวละครในหนังที่อ่านออกว่าไม่ได้พูดกัน จริงๆ แล้วเป็นความเงียบที่ต้องการคำสื่อ ก็ถูกนำมาใช้ปรับจังหวะการเล่าให้มีช่วงหายใจและการสะท้อนตัวละคร การอ่านงานของนักเขียนต่างประเทศที่ชอบเล่นกับเวลาและความทรงจำก็เปิดช่องให้ทดลองรูปแบบ เช่นการผูกอดีตกับปัจจุบันโดยไม่ต้องยึดตามลำดับเวลาเสมอไป ตัวอย่างเช่นฉากใน 'เจ้าชายน้อย' ที่เรียบง่ายแต่เก็บความหมายลึก เหล่านี้สอนให้รู้ว่าความเรียบง่ายบางครั้งทรงพลังยิ่งกว่าสำนวนหวือหวา

อีกมุมมองหนึ่งคือแรงกดดันทางสังคมและการอยากพูดเรื่องที่ยังไม่ได้พูดออกมา เรื่องวรรณกรรมสามารถเป็นพื้นที่สำหรับตั้งคำถามแก่คนอ่านได้ โดยเฉพาะเรื่องราวเกี่ยวกับความสัมพันธ์ ความยุติธรรม หรือการตามหาสิ่งที่หายไป แรงบันดาลใจมักมาจากความอยากเห็นการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ หรือสะท้อนสังคมที่ซับซ้อน งานเขียนจึงกลายเป็นการทดลองทั้งเชิงอารมณ์และเชิงสังคม สุดท้ายแล้วแรงขับเคลื่อนที่ยิ่งใหญ่คือความอยากให้คนรู้สึกว่าไม่ได้อยู่คนเดียวเมื่ออ่านเรื่องราวนั้นๆ นั่นแหละทำให้ยังคงมีความสุขเวลาได้พิมพ์คำต่อคำและเห็นโลกใหม่ในสมุดโน้ตของตัวเอง