คนละกาลเวลา มีทฤษฎีแฟนคลับที่น่าสนใจอะไรบ้าง

ความคิดแรกที่โผล่มาคือ: ถ้าโลกใน 'ความทรงจำพิศวง' เป็นการเรียงชิ้นส่วนความทรงจำของคน ๆ เดียว เรื่องราวจะมีความหมายใหม่ทั้งหมด ผมมองว่าทฤษฎีที่ว่าเหตุการณ์ทั้งหมดเกิดขึ้นภายในจิตใต้สำนึกของตัวเอกเป็นทฤษฎีที่มีมิติและน่าติดตาม เพราะร่องรอยเล็ก ๆ ที่วางไว้อย่างประโยคซ้ำ ภาพถ่ายที่จางหาย หรือฉากที่เวลาไม่สอดคล้องกัน มักเป็นสัญญาณว่าผู้เล่าเรื่องไม่เชื่อมต่อกับโลกภายนอกจริง ๆ เหมือนกับบางตอนของ 'Steins;Gate' ที่การเล่นกับประสบการณ์และความทรงจำทำให้เหตุการณ์ทั้งหลายถูกมองใหม่ นอกจากความเป็นไปได้ด้านจิตวิทยาแล้ว ผมยังคิดว่าการวางสัญลักษณ์ซ้อนไว้ — นาฬิกาที่หยุด เข็มที่ชี้ซ้ำไปซ้ำมา หรือเพลงเดิมที่วนอยู่ในฉากต่าง ๆ — ทำให้ผู้อ่านมีหน้าที่ประกอบชิ้นส่วนเอง การอ่านแบบนี้สนุกตรงที่แต่ละคนอาจได้คำตอบไม่เหมือนกัน เหมือนการประกอบโมเสกที่เมื่อมองใกล้เป็นเศษ แต่เมื่อถอยออกมามันกลายเป็นภาพหนึ่งภาพเดียว นี่แหละที่ทำให้ทฤษฎีแบบโลกในจิตใต้สำนึกยังคงชวนให้ขบคิดและคุยกันต่อไป

เคยสงสัยไหมว่า 'มัสคุง' อาจเป็นคนที่มีสองหน้าต่างชีวิตซ่อนอยู่ — หน้ากากขี้เล่นกับหน้าที่จริงจังที่ไม่เคยให้ใครเห็นชัด ภาพที่ฉันเห็นในหัวคือฉากที่เขายิ้มกับกลุ่มเพื่อนแล้วคืนเดียวกันกลับไปจัดการเรื่องละเอียดอ่อนอย่างเยือกเย็น แบบเดียวกับที่เห็นใน 'Death Note' เมื่อตัวละครต้องบาลานซ์ความเป็นส่วนตัวกับความรับผิดชอบที่หนักหน่วง ความต่างระหว่างการแสดงออกภายนอกกับความคิดภายในทำให้เขาน่าสนใจและเปิดช่องให้แฟน ๆ สร้างทฤษฎีได้มากมาย แปลกดีที่ทฤษฎีนี้ยังอธิบายพฤติกรรมที่เหมือนจะขัดกันได้ง่าย: การทำเรื่องฮาๆ เพื่อเบี่ยงความสนใจและการลงมือทำสิ่งสำคัญเบื้องหลัง ฉันเชื่อว่าการมองว่าเขาไม่ใช่แค่ตัวละครขำ ๆ แต่เป็นคนที่รู้จักเล่นบทบาทจะช่วยให้การตีความฉากเล็ก ๆ มีมิติขึ้น และทำให้ทุกการกระทำของเขาดูมีเหตุผลมากกว่าแค่เป็นมุขตัดจังหวะ

ความคิดหนึ่งที่ชอบคือการมองว่ารักข้ามเวลาไม่ได้เป็นแค่เรื่องของการเอาชนะกาลเวลา แต่เป็นการเก็บรักษา 'ความต่อเนื่องของตัวตน' ข้ามเส้นเวลา เวลาได้ดู 'Steins;Gate' ครั้งแรก ความงงผสมความเศร้าเกิดขึ้นในหัวเคยหลายรอบ ตั้งแต่การที่ตัวละครหนึ่งจดจำเหตุการณ์ทั้งหมดเมื่อโลกเปลี่ยน แต่คนรอบข้างไม่จำเลย ทฤษฎีแฟนคลับที่ชวนให้คิดมากที่สุดสำหรับเราคือทฤษฎีที่ว่าความทรงจำหรือความผูกพันบางอย่างกลายเป็นพาหะ (carrier) ระหว่างโลกเส้นต่าง ๆ — เหมือนความทรงจำเป็นเส้นใยที่สามารถยึดโยงจิตใจสองคนให้ข้ามความแตกต่างของเหตุการณ์ได้ ทฤษฎีนี้ไม่จำเป็นต้องบอกว่ากาลเวลาเปลี่ยนเพื่อความรักเสมอไป แต่เสนอว่าเมื่อความผูกพันแข็งแรงพอ มันจะทิ้งร่องรอย (residue) ไว้ในแต่ละโลก เป็นจุดเริ่มต้นให้การกระทำหนึ่ง ๆ ในโลกใหม่ยังสะท้อนถึงอีเวนต์ในโลกเดิม ซึ่งอธิบายความรูสึกขมปนหวานเวลาตัวละครพยายามย้ายโลกเส้นเพื่อรักษาคนรัก: พวกเขาสูญเสียสิ่งอื่นเพื่อแลกกับความต่อเนื่องของความสัมพันธ์ ฝังใจสุดท้ายคือความขมที่รู้ว่าบางครั้งการรักษาความรักหมายถึงการยอมสูญสิ่งอื่น ๆ ไป และนั่นแหละที่ทำให้ทฤษฎีนี้ทั้งเศร้าและสวยงามในเวลาเดียวกัน

ตั้งแต่ครั้งแรกที่ดู 'Code Geass' บทที่ 3 ฉากเล็ก ๆ หลายฉากทำให้เราเริ่มตั้งคำถามว่าทุกอย่างอาจเป็นแผนมากกว่าที่เห็นชัดบนหน้าจอ หนึ่งในทฤษฎีที่เราชอบคิดเล่น ๆ คือแนวความคิดที่ว่าการปรากฏตัวของ 'Zero' ในช่วงแรกไม่ได้เป็นแค่การกระทำเชิงยุทธวิธีเท่านั้น แต่ถูกออกแบบมาเป็นสัญลักษณ์เพื่อล่อและแยกสภาพจิตของคู่แข่งออกจากกัน — เป้าหมายจริงอาจไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงเชิงกองกำลังทันที แต่เป็นการควบคุมเรื่องเล่า (narrative control) ที่ทำให้ประชาชนเห็นเส้นแบ่งระหว่างพระราชาและผู้ก่อการ อีกทฤษฎีที่สอดคล้องคือการอ่านภาษากายและบทสนทนาเล็ก ๆ ระหว่างตัวละครในโรงเรียนว่าเป็นการปลูกเมล็ดพันธุ์ความไม่ไว้ใจที่จะโตขึ้นเรื่อย ๆ ในบทต่อ ๆ มา การใช้สัญลักษณ์ เช่นหมากรุก ดนตรีประกอบ หรือการจัดเฟรมภาพ แสดงถึงการเล่นเกมของอำนาจที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังการกระทำแบบวันต่อวัน อีกมุมหนึ่งที่เราเพลิดเพลินกับการตีความคือบทบาทของผู้ใหญ่และระบบการปกครองในฉากเล็ก ๆ บทที่ 3 อาจเป็นการวางบิลด์อารมณ์ให้เห็นว่าบทบาทแห่งความยุติธรรมและหน้าที่สามารถถูกดัดแปลงเป็นเครื่องมือทางการเมืองได้ ตัวละครที่ดูเป็นพันธมิตรชั่วคราวอาจถูกมองว่าเป็นเหยื่อหรือเป็นผู้คุมเกม ขอยกตัวอย่างฉากที่มีบทสนทนาสั้น ๆ แต่หนักแน่น เพราะจังหวะนั้นเป็นการเทน้ำหนักให้กับการตัดสินใจในอนาคต ทำให้เราคิดว่าผู้เขียนตั้งใจวางเงื่อนงำไว้ตั้งแต่เนิ่น ๆ จบบทนี้ด้วยความคิดที่ว่า 'หนทางแห่งราชัน' ไม่ได้หมายถึงการขึ้นครองราชย์เพียงอย่างเดียว แต่มักหมายถึงการสร้างภาพ การกำหนดนิยาม และการชิงความหมายจากผู้คนรอบตัว — นี่แหละที่ทำให้เราชอบกลับมาดูซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพราะทุกครั้งจะเจอเศษเสี้ยวของแผนการที่ซ่อนไว้ซึ่งช่วยให้ภาพรวมของเรื่องสมบูรณ์ขึ้น

หนึ่งในทฤษฎีแฟนคลับที่ผมชอบมากคือการตีความว่า 'ลิขิตแห่งจันทร์' แท้จริงแล้วเล่าเรื่องวงจรของชะตากรรมมากกว่าความรักเพียงอย่างเดียว หัวใจของทฤษฎีนี้อยู่ที่สัญลักษณ์ของจันทร์ซึ่งปรากฏในฉากต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นฉากที่ตัวเอกหยิบพระจันทร์ประดับที่วัดขึ้นมาดูหรือความฝันซ้ำ ๆ ที่เกิดขึ้นในคืนพระจันทร์เต็มดวง ผมเชื่อว่าองค์ประกอบเหล่านี้สื่อถึงการเวียนว่ายของบทบาทและชะตากรรม—คนหนึ่งอาจถูกกำหนดให้กลับมาพบกับคนเดิมในสถานะที่ต่างไป ซึ่งอธิบายการเปลี่ยนพฤติกรรมของตัวละครในหลายฉากได้ดี เช่น ฉากสารภาพใจใต้แสงจันทร์ที่ไม่ใช่แค่ฉากโรแมนติก แต่เป็นการทดสอบว่าใครยอมรับชะตากรรมและใครพยายามต่อต้าน สิ่งที่ทำให้ทฤษฎีนี้น่าสนใจสำหรับผมคือมันเชื่อมเหตุการณ์เล็ก ๆ หลายอย่างไว้ด้วยกัน ทำให้ฉากย้อนอดีต ดูเหมือนจะมีความหมายมากกว่าความทรงจำธรรมดา และเพิ่มชั้นความหมายให้กับบทสนทนาเล็ก ๆ ที่ดูเหมือนไม่สำคัญ การคิดว่าเรื่องราวทั้งหมดถูกขับเคลื่อนโดยวงจรของชะตากรรมช่วยให้ฉันเห็นความตั้งใจของผู้สร้างในมุมใหม่ และทำให้การดูซ้ำทุกครั้งมีความตื่นเต้นขึ้นเรื่อย ๆ

มุมมองแรกที่ดึงฉันเข้าไปคือการมองความสัมพันธ์แบบทาส-ปีศาจเป็นกระจกสะท้อนบาดแผลในอดีตของตัวละคร โครงเรื่องที่ชอบคือการที่ปีศาจไม่ได้เป็นแค่สิ่งมีชีวิตเหนือธรรมชาติ แต่กลายเป็นตัวแทนของความทรงจำที่ถูกกดทับหรือความผิดหวังที่ยังไม่หาย เช่นในบางฉากที่ฉันนึกถึงจาก 'Black Butler' จะเห็นภาพการแลกเปลี่ยนสัญญาที่ไม่ใช่แค่ผลประโยชน์ แต่เป็นการยอมแลกชิ้นส่วนความเป็นตัวตนเองเพื่อให้ยังคงอยู่ ต่อด้วยตัวอย่างความเป็นทาสที่เปลี่ยนรูปแบบใน 'Berserk' ซึ่งไม่ใช่แค่การครอบงำแบบตรงไปตรงมา แต่เป็นวงจรของความร้าวฉานที่ส่งต่อกันได้ มุมนี้ทำให้ฉันชอบตั้งทฤษฎีว่าเมื่อตัวเอกยอมรับการเป็นทาสของปีศาจ พวกเขากำลังแลกสภาพทางจิตใจบางอย่างที่อาจหวนกลับมาเป็นอิสระได้ผ่านการเผชิญหน้า ไม่ใช่การสลักตราบนนิ้วเท่านั้น แต่เป็นการยอมรับบาดแผลและปะติดปะต่อมันใหม่ การตีความแบบนี้ทำให้ฉากที่ดูโหดร้ายกลายเป็นช่วงเวลาเปลี่ยนผ่านทางอารมณ์ ซึ่งผมมองว่าน่าทึ่งเพราะมันเติมมิติให้ตัวร้ายและเหยื่อทั้งสองฝ่าย

ฉันเคยหลงใหลกับทฤษฎีที่ว่า 'เรื่องเล่า25' แท้จริงแล้วเป็นผลงานที่ซ่อนความเป็นผู้บรรยายไม่ไว้วางใจไว้ทั้งเรื่องมากกว่าที่เราคิด นี่ไม่ใช่แค่ทฤษฎีเชิงแทนสัญลักษณ์เท่านั้น แต่เป็นการอ่านผ่านเลนส์ของความทรงจำที่ถูกบิดงอ—ฉากรถไฟในตอนที่เจ็ดกับบทสนทนาที่ชวนให้ตั้งคำถามว่าตัวละครกำลังบรรยายเหตุการณ์จริงหรือกำลังพยายามปกปิดบางอย่าง ลายเส้นซ้ำของนาฬิกาที่หยุดอยู่ที่เวลาเดียวกัน แค่นี้ก็พอให้ฉันสงสัยว่าคนเล่าเรื่องอาจเป็นแหล่งที่มาของความผิดพลาดทั้งหลาย การอ่านแบบนี้ทำให้ฉากห้องสมุดในตอนสิบสามดูหนักแน่นขึ้น เพราะรายละเอียดเล็ก ๆ อย่างชื่อหนังสือที่ถูกย้ำสองครั้งกลายเป็นหลักฐานชิ้นหนึ่ง มีทั้งข้อดีและข้อจำกัดของมุมมองนี้ ข้อดีก็คือมันเชื่อมเรื่องเล่าที่ดูเป็นเอกเทศให้เป็นงานวรรณกรรมชิ้นเดียว แต่ข้อจำกัดคือถ้าพยายามบังคับทุกความไม่สมเหตุสมผลให้กลายเป็น 'หลักฐานของการเป็นผู้บรรยายไม่ไว้วางใจ' เราอาจพลาดความงามของความกำกวมที่ผู้สร้างตั้งใจให้คงไว้ สิ่งที่ทำให้ทฤษฎีนี้น่าสนใจสำหรับฉันคือมันเปลี่ยนการดูจากการรอคำตอบตายตัวมาเป็นการสังเกตเชิงอารมณ์ ถ้าเชื่อว่าผู้บรรยายบิดความจริง เราจะเริ่มโฟกัสที่ความรู้สึกที่ถูกทิ้งไว้ระหว่างบรรทัด แทนที่จะยึดติดกับการไขปริศนาเพียงอย่างเดียว นั่นทำให้การกลับมาดูซ้ำหลังจากผ่านไปนาน ๆ สนุกขึ้นมาก เพราะเราจะตามหา 'รอยเย็บ' เล็ก ๆ ที่ซ่อนอยู่ในบทพูดหรือฉากพื้นหลัง และเมื่อถึงท้ายที่สุด ไม่ว่าจะยืนยันทฤษฎีได้หรือไม่ ประสบการณ์ในการตามหาเหล่านั้นก็ทำให้เรื่องยิ่งขยายตัวในใจฉันจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำเอง

เราอยากพาไปสำรวจทฤษฎีแฟนคลับของ 'xxxxx' ที่เคยทำให้หัวหมุนและคุยกันในวงเล็ก ๆ ไว้ก่อน — เริ่มจากทฤษฎีคลาสสิกที่ว่าโลกของเรื่องอาจเป็นห่วงเวลา (time loop) แบบลับ ๆ ซึ่งมีเบาะแสกระจัดกระจายให้ชวนสังเกต เช่น การซ้ำของสัญลักษณ์ บทสนทนาที่เหมือนจะล้อกับอดีต หรือเฟรมที่ดูเหมือนจะมีความผิดปกติเล็ก ๆ น้อย ๆ วิธีคิดแบบนี้ทำให้ฉากธรรมดากลายเป็นปริศนา และเปิดพื้นที่ให้แฟน ๆ ต่อเติมรายละเอียดจนกลายเป็นตำนานในหมู่กลุ่ม การโยงไปถึงงานอย่าง 'Steins;Gate' ช่วยให้เห็นว่าถ้าผู้สร้างตั้งใจเล่นกับเวลา แค่ชิ้นเล็ก ๆ ก็พอจะพลิกความหมายของทั้งเรื่องได้ อีกทฤษฎีที่ฉันชอบมากคือการตีความว่าตัวละครหนึ่งคือตัวแทนของความทรงจำที่ถูกลบหรือถูกแทนที่ — นี่ไม่ใช่แค่การเดาแต่เป็นการอ่านภาพและบทพูดที่ว่างบางช่วง ทฤษฎีแบบนี้ทำให้สังเกตการกระทำเล็ก ๆ ของตัวประกอบแล้วสะดุดใจ เช่น พฤติกรรมที่ไม่สอดคล้องกับประวัติที่เล่าออกมา และเมื่อเชื่อมกับงานอย่าง 'Puella Magi Madoka Magica' แล้วจะเข้าใจว่าการเล่นกับมิติทางความทรงจำ/ชะตาชีวิตสามารถเปลี่ยนอารมณ์ของเรื่องให้ลึกขึ้นได้แบบไม่ต้องเปลี่ยนโครงเรื่องหลัก นี่แหละเสน่ห์ของการสนทนากับแฟน ๆ — ทุกทฤษฎีแม้จะยังไม่มีคำตอบก็ตาม มันทำให้ฉากเล็ก ๆ กลายเป็นขุมทรัพย์ที่รอการสำรวจ

แฟนทฤษฎีที่ฉันชอบมากคือการอ่านชั้นความหมายเชิงจิตวิทยาของ 'Neon Genesis Evangelion' ที่ไม่ได้หยุดอยู่แค่หุ่นยักษ์กับมอนสเตอร์ แต่มองว่าทั้งเรื่องเป็นกระจกสะท้อนการเติบโต การแยกตัว และการต้องเลือกระหว่างการยอมรับตัวเองหรือการละลายรวมตัวกับผู้อื่น แนวคิดนี้เห็นได้จากฉาก Instrumentality ที่ใช้ภาพของคนหลายคนรวมกันตัดกับมุมกล้องจดจ่อที่ใบหน้าตัวละคร ทำให้ฉันรู้สึกว่าสิ่งที่กำลังถูกต่อสู้ไม่ใช่ศัตรูภายนอก แต่เป็นความกลัวต่อความเปลี่ยนแปลงภายใน ทั้งสัญลักษณ์หน้ากาก ตัวละครที่หนีจากความสัมพันธ์ และบทสนทนาที่หยอดคำถามเชิงปรัชญา ทำให้ทฤษฎีนี้น่าสนใจเพราะมันอ่านได้ทั้งในระดับพล็อตและระดับอารมณ์ อีกทฤษฎีหนึ่งที่ชอบคือมุมมองของ 'Death Note' ในฐานะหน้ากากของความยุติธรรมที่บิดเบี้ยว มากกว่าจะเป็นแค่เกมแมวไล่จับระหว่าง Light กับ L ฉันมองว่าแผนการของ Light สะท้อนความหลงตัวเองแบบคลาสสิก—เขาเชื่อว่าตัวเองเข้าใจความยุติธรรมมากกว่าระบบกฎหมายที่ซับซ้อน ทฤษฎีแฟนคลับมักยกตัวอย่างเหตุการณ์ที่ Light ตัดสินใจอย่างเย็นชาเพื่อผลลัพธ์ระยะยาว ซึ่งสะท้อนการถกเถียงทางจริยธรรมจริงๆ ในชีวิตว่า 'ใครมีสิทธิ์ตัดสินชีวิตผู้อื่น' นั่นทำให้เรื่องไม่ใช่แค่นิยายแม้จะมีตรรกะรุนแรง การถกกันต่อว่าใครเป็นฮีโร่หรือวายร้ายกลับกลายเป็นบทเรียนจริยธรรมที่ดันคนดูให้ตั้งคำถามในชีวิตจริง สุดท้ายเป็นทฤษฎีที่ทำให้ฉันหัวเราะและขนลุกไปพร้อมกันเกี่ยวกับ 'The Last of Us'—การตีความว่า Joel ไม่ใช่ฮีโร่แบบดั้งเดิม แต่เป็นคนที่เลือกทางเลือกที่มนุษย์มากกว่าทางศีลธรรมสากล ทฤษฎีนี้ชี้ไปที่การกระทำเฉพาะหน้าที่มีผลต่อคนที่เรารัก เทียบกับภาพรวมของมนุษยชาติ ทั้งฉากคำพูดสั้น ๆ และความเงียบในฉากสำคัญช่วยเน้นว่าการตัดสินใจของเขาไม่ได้เกิดจากแผนการใหญ่ แต่จากความกลัวการสูญเสีย นั่นทำให้เรื่องมีพลังเพราะมันบีบคนดูให้ตั้งคำถามว่าเราเองจะเลือกแบบไหนถ้าต้องอยู่ในสถานการณ์เดียวกัน โดยรวมแล้ว ทฤษฎีแฟนคลับที่ดีคืออันที่ทำให้ฉันมองงานชิ้นเดิมด้วยแว่นใหม่—ไม่จำเป็นต้องถูก แต่ทำให้บทสนทนาร้อนและมีชีวิตชีวา

กลับไปส่องข้อความเก่า ๆ ในกลุ่มแฟนคลับทำให้ผมเริ่มเห็นชัดว่าทฤษฎีที่คนคุยกันเกี่ยวกับ 'บ้านเจ้าพระยา' มักเดินทางไปไกลกว่าพล็อตหลักเยอะ ในมุมของคนที่โตมากับเรื่องราวเก่า ๆ ผมชอบทฤษฎีที่มองแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นตัวละครหลักมากกว่าฉากหลัง — แม่น้ำไม่ใช่แค่สายทาง แต่เป็นพยาน บันทึกความลับของบ้านและชะตากรรมของตัวละคร หลายคนเสนอว่าการเปลี่ยนแปลงของสายน้ำสะท้อนความเปลี่ยนแปลงทางสังคมและศีลธรรมของครอบครัวหนึ่ง การอ่านฉากจัดงานริมน้ำหรือฉากที่ครอบครัวทะเลาะกันใกล้ฝั่ง จึงเป็นเหมือนการอ่านจิตวิญญาณบ้านหลังนั้น ซึ่งผมมักจะเห็นรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ผู้เขียนยัดไว้เพื่อบอกใบ้เจตนารมณ์แบบนี้ อีกทฤษฎีที่ผมชอบคือทฤษฎีสายเลือดลับ — แนวคิดว่าตัวละครสำคัญหนึ่งคนมีสายสัมพันธ์เชื่อมโยงกับตระกูลใหญ่ในประวัติศาสตร์ของเมือง บางคนโยงไปถึงเรื่องเล่าในตำนานท้องถิ่นหรือแม้แต่เหตุการณ์ใน 'ขุนช้างขุนแผน' เพื่ออธิบายแรงจูงใจที่ดูขัดแย้ง ทฤษฎีแบบนี้สนุกตรงที่มันเปลี่ยนทัศนคติที่เรามีต่อความชั่วหรือความดีของตัวละคร ทำให้บทสนทนาและฉากย้อนอดีตที่เดิมดูเรียบ ๆ กลายเป็นชิ้นส่วนของปริศนา เมื่อผมลองจินตนาการว่าฉากหนึ่ง ๆ อาจหมายถึงเบาะแส ก็รู้สึกได้ถึงความอบอุ่นและความสับสนไปพร้อมกัน สุดท้ายยังมีทฤษฎีเชิงสัญลักษณ์และการเมืองที่คิดว่าผลงานไม่ได้พูดตรง ๆ แต่ซ่อนข้อความวิพากษ์สังคมไว้ เช่น ภาพการลดบทบาทของชนชั้นหนึ่งถูกเล่าเป็นลำดับเหตุการณ์เล็ก ๆ ที่รวมกันแล้วเป็นคำวิจารณ์ ผมมักชอบอ่านทฤษฎีพวกนี้ร่วมกับฉากที่ผู้เขียนให้ความสำคัญกับรายละเอียดบ้าน เส้นเชือก หรือประตูที่เปิดไม่สุด เพราะสิ่งของเล็ก ๆ เหล่านั้นมักเป็นเครื่องมือของการบอกเป็นนัย และทำให้เรื่องราวของ 'บ้านเจ้าพระยา' ยืดหยุ่นพอที่จะอ่านได้หลายระดับ เหลือไว้ให้แฟนคลับขบคิดต่อไป