นักพากย์ไทยคนไหนปรากฏในเต่านินจา: โกลาหลกลายพันธุ์?

นี่คือคนที่ผมมองว่าเป็นแกนหลักของ 'เต่านินจา: โกลาหลกลายพันธุ์'—และผมอยากเล่าแบบละเอียดจากมุมมองเด็กน้อยที่โตมากับการ์ตูนใต้ดินของเมืองใหญ่ สปลินเตอร์ยืนอยู่ตรงกลางสำหรับผมในฐานะพ่อและครู ที่ฉากในท่อระบายน้ำตอนต้นเรื่องที่เขาให้คำสอนกับพวกเต่า เป็นฉากที่กำหนดน้ำหนักอารมณ์ทั้งเรื่องได้ชัดเจน เขาไม่ใช่แค่ตัวละครให้คำปรึกษา แต่เป็นแกนที่ทำให้ความเป็นครอบครัวของพวกเต่ามีความหมาย และทุกครั้งที่พวกเขาต้องตัดสินใจสำคัญ เสียงของสปลินเตอร์ก็ดังอยู่ในหัวของพวกเขาเสมอ สี่เต่า—ลีโอนาร์โด, ราฟาเอล, ดอนนาเตลโล, และมิคาแองเจโล—แต่ละคนมีบทบาทชัดเจนที่เติมเต็มกันและกันในฉากการต่อสู้กลางเมือง โดยเฉพาะฉากทีมเวิร์กตอนพวกเขาวางแผนล้มแผนศัตรู แสดงให้เห็นทั้งความขัดแย้งและการรวมกันของบุคลิกต่าง ๆ ลีโอเป็นผู้นำที่แบกรับความคาดหวัง ราฟคือแรงขับดันที่ดุดัน ดอนคือสมอง และมิโกะคือหัวใจที่ทำให้เรื่องไม่เครียดจนเกินไป มนุษย์ที่สำคัญอย่างอัปริลกับเคซีย์ก็ทำหน้าที่เป็นสะพานระหว่างโลกใต้ดินกับผิวเมือง ฉากที่พวกเขาเข้ามาช่วยเต่าในช่วงวิกฤตะทำให้มองเห็นความเป็นไปได้ของความร่วมมือระหว่างสองโลก เป็นการเติมมิติให้เรื่องราวมากกว่าแค่การต่อสู้กับวายร้าย—มันคือเรื่องของการค้นหาตัวตนและครอบครัวในแบบที่ไม่ต้องมีสายเลือดเดียวกัน ปิดท้ายด้วยความคิดว่าแกนหลักของเรื่องไม่ได้มาจากการต่อสู้ แต่จากความสัมพันธ์ที่เชื่อมคนและมิวแทนท์เข้าด้วยกัน

ยุคที่ฉันดู 'นินจาเต่า' ในโรงภาพยนตร์ ฉบับพากย์ไทยที่ฉันเคยเจอมันไม่ใช่เวอร์ชันเดียวเลย บ่อยครั้งจะเจอทั้งเวอร์ชันที่ออกฉายในปี 1990 (ฉบับภาพยนตร์ไลฟ์แอ็กชัน) และเวอร์ชันที่เป็นภาพยนตร์ CGI รุ่นใหม่กว่า ซึ่งแต่ละเวอร์ชันก็ใช้ทีมพากย์คนละชุดกัน ฉันจำบรรยากาศการดูที่มีเสียงพากย์ไทยประกอบฉากแอ็กชันสนุกๆ ได้ชัด—แต่รายชื่อนักพากย์ที่ลงเสียงจริงๆ มักขึ้นอยู่กับผู้จัดจำหน่ายหรือช่องที่ฉายในขณะนั้น การจะแยกรายละเอียดนักพากย์ตามตัวละครอย่าง Leonardo, Michelangelo, Donatello, Raphael, Splinter, Shredder, April O'Neil หรือ Casey Jones ต้องระบุเวอร์ชันให้ชัด เพราะบางฉบับโทรทัศน์อาจจ้างนักพากย์ที่คุ้นหน้าในวงการทีวี ในขณะที่ดีวีดีหรือรีมาสเตอร์สากลอาจใช้ทีมพากย์จากสตูดิโอพากย์ทางภาพยนตร์ รายชื่อที่ปรากฏในเครดิตตอนท้ายของแต่ละฉบับจะบอกข้อมูลชัดเจนว่าคนไหนให้เสียงตัวละครไหน พอพูดถึงเสียงพากย์ไทยแล้ว ฉันชอบฟังว่าแต่ละคนตีความตัวละครต่างกันอย่างไร บางเสียงทำให้เต่าแต่ละตัวยิ่งมีบุคลิกชัด บางเสียงบทร้ายก็ให้ความรู้สึกหนักแน่นมากขึ้น ความแตกต่างของเวอร์ชันพากย์นี่แหละที่ทำให้การกลับไปดูซ้ำหลายรอบยังรู้สึกมีอะไรให้ค้นหาอยู่เสมอ

รายการพากย์ไทยของ 'เต่านินจา' เวอร์ชันปี 2557 ในความทรงจำของผมเคยเห็นเครดิตภาษาไทยในตอนท้ายของหนัง ซึ่งระบุว่านักพากย์หลายคนมารวมทีมกันเพื่อให้เสียงตัวละครมีบุคลิกชัดเจนและสนุกสนาน ผมจะพูดถึงภาพรวมก่อน: เสียงของเต่าสี่ตัวถูกจับคู่กับน้ำเสียงและท่าทางอย่างใส่ใจ — ผู้นำมีเสียงทรงพลังและหนักแน่น เพื่อนตลกมีโทนเสียงสดใส ขณะที่นักคิดมีท่วงทำนองช้าลง และอีกคนก็มีเสียงแหบกร้าวกว่าเล็กน้อย ส่วนตัวละครอย่างชเรดเดอร์กับนักวิทยาศาสตร์ก็ได้เสียงที่ให้อารมณ์ตึงเครียดและเยือกเย็น ทำให้ฉากแอ็กชันกับมุกตลกบาลานซ์กันได้ดี เมื่อมองในมุมของผู้ชมที่ชอบฟังพากย์ไทย ผมชอบการเลือกโทนเสียงที่สอดคล้องกับบุคลิกตัวละครมากกว่าการตามชื่อเสียงนักพากย์เสมอไป เพราะบางครั้งนักพากย์ที่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักกลับมีการแสดงที่ลงตัวและทำให้ตัวละครมีชีวิต ในเวอร์ชันนี้เสียงสนับสนุนอย่างตำรวจ นักข่าว และตัวร้ายหุ่นยนต์ก็มีคุณภาพ ทำให้หนังที่เต็มไปด้วยฉากบู๊ยังคงลื่นไหลและเข้าใจง่ายสำหรับคนดูไทย ท้ายสุด อยากบอกว่าถึงแม้จะจำชื่อนักพากย์เฉพาะบางคนไม่ครบ ผมยังประทับใจกับงานรวมทีมพากย์ไทยชุดนั้นที่ทำให้อารมณ์หนังส่งตรงมาถึงผู้ชมบ้านเราได้อย่างสนุกและเป็นธรรมชาติ

พอฟังทำนองแรกของหนังจบ ฉันนึกได้ทันทีว่าสิ่งที่ตกค้างอยู่ในหัวคือ 'ธีมหลัก' ของหนังเรื่องนั้นมากกว่าซาวนด์แทร็กแยกชิ้นอื่นๆ เสียงกลองหนักๆ เบสมืดๆ กับเมโลดี้ซ้ำที่ถูกดัดแปลงผ่านซินธ์ทำให้ธีมนี้กลายเป็นตัวแทนของบรรยากาศทั้งเรื่องสำหรับฉัน เสียงของธีมถูกใช้ซ้ำในฉากแอ็กชันและช่วงอารมณ์ จนกลายเป็นเครื่องหมายจดจำที่คนดูหยิบมาเล่าได้ง่ายกว่าเพลงประกอบที่เป็นเพลงป๊อปตอนจบ ฉันชอบตรงที่ธีมนี้ไม่ได้หวานหรือยืดเยื้อ แต่มันกระชับ ตรงไปตรงมา และมีลักษณะเฉพาะตัวพอที่จะทำให้คนออกจากโรงแล้วยังฮัมตามได้ มันสะท้อนทั้งความเป็นวัยรุ่น ความโกลาหล และมิตรภาพในเรื่องอย่างลงตัว มองจากมุมของแฟนเก่าๆ ของซีรีส์อย่าง 'Teenage Mutant Ninja Turtles' ที่เคยได้ยินธีมเก่าๆ มาก่อน ฉันคิดว่าการสร้างธีมใหม่ที่เด่นและใช้งานได้หลากหลายแบบนี้คือสิ่งที่ทำให้หนังเวอร์ชันนี้โดดเด่นในด้านงานเพลง

ย้อนกลับไปเมื่อได้ดูพากย์ไทยของ 'Teenage Mutant Ninja Turtles' ในโรงครั้งแรก ความรู้สึกที่ติดอยู่ในหัวคือชื่อกลุ่มถูกแปลงเป็นภาษาไทยค่อนข้างชัดเจนว่าเป็น 'เต่านินจา' มากกว่าจะใช้คำว่า 'นินจาเต่า' แบบตรงตัว บางส่วนของบทพากย์ย้ำเสียงเรียกแบบเป็นกลุ่มว่า "เต่า!" หรือ "พวกเต่า" ซึ่งทำให้คนฟังไทยจับคาแรกเตอร์ได้ง่ายขึ้น โดยส่วนตัวผมสังเกตว่าชื่อของตัวละครหลักมักถูกทับศัพท์เป็นไทย เช่น 'ลีโอนาร์โด' 'ราเฟล'/'ราฟาเอล' 'โดนาเทลโล' และ 'มิเคลันเจโล' ในการพากย์ไทยสมัยก่อนมักมีชื่อย่อแบบเป็นกันเองด้วย เช่น เรียก 'ลีโอ' 'ราฟ' 'โดนา' และ 'ไมค์' ซึ่งช่วยให้บทสนทนาไหลลื่นและเข้าถึงผู้ชมเด็กได้ดี ชื่อกลุ่มกับชื่อย่อแบบนี้เป็นสิ่งที่คนไทยจดจำได้ง่าย และทำให้เวอร์ชันพากย์ไทยมีรสชาติเฉพาะตัวที่ต่างจากคำแปลตรง ๆ

เคยสงสัยไหมว่าการพากย์ไทยของ 'เต่านินจา 3' มีใครเป็นหน้าใหม่บ้าง ตอนดูครั้งแรกผมสังเกตว่าเสียงบางตัวมีโทนต่างออกไปจากเวอร์ชันก่อนๆ ทำให้คิดว่าอาจมีนักพากย์หน้าใหม่เข้ามาเสริมทีม งานพากย์ในบ้านเรามักใช้ทั้งคนเดิมและคนใหม่ผสมกัน: ตัวละครหลักมักได้คนเดิมคงเสียง แต่บทสมทบหรือบรรยายบางส่วนมักเปลี่ยนมือเป็นนักพากย์หน้าใหม่ที่รับงานแผ่นหรือดีวีดี ในมุมมองของคนที่ตามพากย์ไทยมานาน บางครั้งการเปลี่ยนแปลงจะชัดเวลามีฉากคอมเมดีหรือบทพูดที่ต้องสไตล์ต่างออกไป ซึ่งมักเป็นสัญญาณว่านักพากย์ใหม่ได้รับบทเป็นตัวตลกหรือ NPC ของเรื่อง เพราะผู้จัดพากย์มักคัดคนที่มีบุคลิกเฉพาะตัวมาเติมเต็มจังหวะเหล่านั้น ถ้าต้องให้สรุปความรู้สึกส่วนตัว ผมคิดว่าใน 'เต่านินจา 3' มีการผสมผสานทีมเก่าและหน้าใหม่อยู่พอสมควร เสียงใหม่อาจจะไม่ใช่บทพระเอกหลัก แต่เป็นบทสมทบที่ทำให้ฉากบางฉากมีรสชาติต่างออกไปจากที่คุ้นเคย ซึ่งนั่นก็เป็นเสน่ห์หนึ่งของพากย์ไทยในยุคนั้น

เสียงพากย์ไทยของ 'เต่านินจา 2' มักเป็นเรื่องที่แฟนหนังบ้านเราพูดถึงกันบ่อย ๆ เพราะมีหลายฉบับที่หมุนเวียนมาตามทีวี แผ่น และการฉายซ้ำในอดีต ความทรงจำส่วนตัวของผมบอกว่าฉบับที่คนไทยคุ้นเคยมักมีการแยกแยะระหว่างพากย์โรงกับพากย์ทีวี: บางครั้งเสียงแสดงหลักอย่างลีโอนาร์โด ราฟาเอล มิเคลันเจโล และโดนาเทลโล ถูกให้เสียงโดยคนละชุดระหว่างการฉายโรงและการออกเป็นแผ่นวีซีดี/ดีวีดี ซึ่งทำให้ชื่อคนพากย์ที่แฟน ๆ บอกต่อกันจึงแตกต่างไปตามแหล่งที่มาของเวอร์ชั่นที่ดู ถ้าจะสรุปแบบไม่ระบุตัวคนเพียงชื่อเดียว ควรตระหนักว่าทีมพากย์ประกอบด้วยกลุ่มนักพากย์คนไทยที่รับบทเต่าแต่ละตัว, เสียงวิลลั่น, ศัตรูหลัก, และตัวละครสมทบอีกหลายคน เครดิตจริงๆ จะระบุไว้ในหน้าจอเครดิตของฉบับแผ่นหรือเวอร์ชั่นที่ฉาย ซึ่งผมมองว่านี่คือเหตุผลว่าทำไมการยืนยันชื่อคนพากย์ไทยของ 'เต่านินจา 2' ต้องอ้างอิงที่มาของฉบับนั้นเป็นหลักและแฟน ๆ มักแลกเปลี่ยนข้อมูลกันให้ครบฝั่งความทรงจำส่วนตัวยังคงย้ำว่าเสียงพากย์เก่า ๆ นำความอบอุ่นแบบยุค 90 มาอีกครั้ง

เวอร์ชันหนังปี 1990 ของ 'เต่านินจา' เป็นภาพยนตร์ที่ฉันยังชอบพูดถึงเวลาคุยเรื่องหนังสไตล์ทำมือและงานคอสตูมยุคก่อน CGI ครองโลก ในหนังเรื่องนั้น เสียงของเต่าสี่ตนนั้นมาจากนักพากย์คนละคน ซึ่งช่วยเติมบุคลิกให้ตัวละครแต่ละตัวชัดเจน: เลโอนาร์โดได้เสียงโดย Brian Tochi, โดนาเทลโลพากย์โดย Corey Feldman, ไมเคิลแองเจโลได้เสียงจาก Robbie Rist และแรฟเฟิลโดย Josh Pais การจับคู่นักพากย์กับคนใส่ชุดทำให้ตัวละครออกมามีมิติทั้งด้านการเคลื่อนไหวและน้ำเสียง โดยส่วนตัวแล้วฉันมองว่าสิ่งที่ทำให้เวอร์ชันนี้น่าจดจำไม่ใช่แค่บทหรืองานเทคนิค แต่เป็นการที่เสียงและท่าทางผสานกันจนคนดูรู้สึกว่าเต่าสี่ตัวนั้นมีชีวิตจริง ๆ ความแตกต่างเล็ก ๆ น้อย ๆ ในน้ำเสียง—เช่นโทนเสียงสุขุมของเลโอนาร์โดกับท่าทางชิล ๆ ของไมเคิลแองเจโล—ช่วยให้ฉากกลมกล่อมและมีอารมณ์ ฉะนั้นการรู้ว่าใครพากย์เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้คนแฟนคลับยังคุยและหาคลิปมาไล่ฟังกันอยู่บ่อย ๆ

เล่าแบบแฟนที่ชอบดูฉบับภาพยนตร์บ่อย ๆ เลยนะ — เรื่องการพากย์ไทยของ 'นินจาเต่า' มันไม่ใช่แค่ชื่อคนเดียวที่ตอบได้ง่าย ๆ เพราะมีหลายเวอร์ชันและหลายการจัดจำหน่ายที่ใช้ทีมพากย์ต่างกัน ฉันสังเกตว่าฉบับโรงภาพยนตร์กับฉบับดีวีดี/ทีวีมักเปลี่ยนทีมพากย์ไปตามสัญญาและสตูดิโอ บางครั้งเสียงไทยที่เราได้ยินในโรงก็ไม่เหมือนกับเสียงที่เปิดทางช่องทีวีเมื่อหลายปีผ่านไป โดยทั่วไปตัวละครหลักสี่ตัวคือ Leonardo, Donatello, Michelangelo และ Raphael จะถูกมอบหมายให้คนพากย์ที่มีบุคลิกชัดเจนเพื่อสะท้อนอารมณ์ของแต่ละตัว เช่นเสียงเป็นผู้นำสำหรับ Leonardo หรือเสียงทะเล้นสำหรับ Michelangelo แต่ถาถามว่าชื่อใครพากย์ในเวอร์ชันไทยของภาพยนตร์เรื่องใดเรื่องหนึ่ง ชื่อพากย์มักจะระบุไว้ในเครดิตท้ายเรื่องของเวอร์ชันไทยหรือในหน้าข้อมูลของผู้จัดจำหน่ายที่นำเข้าหนังนั้น ๆ ซึ่งเป็นที่มาของข้อมูลคนพากย์อย่างเป็นทางการ ฉันมักจะชอบดูเครดิตท้ายเรื่องเพราะได้รู้เจ้าของเสียงที่ทำให้อารมณ์ตัวละครครบถ้วน

เสียงพากย์ไทยของ 'นินจาเต่า 1' มักไม่มีการระบุรายชื่อนักพากย์อย่างเป็นทางการในแหล่งข้อมูลที่แพร่หลาย ฉันเลยมองว่าเรื่องนี้เป็นปัญหาทั่วไปของภาพยนตร์พากย์ไทยในยุค VHS/โทรทัศน์ ที่เครดิตมักถูกตัดออกหรือไม่ได้พิมพ์ไว้บนกล่องเทป ทำให้ตอนนี้ถ้าจะยืนยันชื่อคนพากย์ที่ชัดเจนก็ต้องพึ่งแหล่งที่มาจากเทปต้นฉบับหรือบันทึกการออกอากาศเก่า ๆ จากความทรงจำของฉัน เสียงของเต่าแต่ละตัวในเวอร์ชันพากย์ไทยมีบุคลิกชัดเจน—ลีโอนาร์โดให้ความรู้สึกเป็นผู้นำด้วยโทนเสียงมั่นคง ราฟาเอลมีสำเนียงค่อนข้างขรึม ดอนนีมีน้ำเสียงแบบพูดเร็วและฉลาด ส่วนไมค์มักจะโดดเด่นด้วยเสียงเล่นมุก ซึ่งลักษณะพวกนี้สอดคล้องกับสไตล์นักพากย์ชายยุค 90 ในไทยที่รับบทฮีโร่หรือการ์ตูนแอ็กชันหลายเรื่อง ถ้าต้องสรุปแบบไม่ระบุชื่อคน ฉันคิดว่าเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'นินจาเต่า 1' ถูกพากย์โดยทีมพากย์ประจำสตูดิโอในบ้านเรา ซึ่งไม่ได้รับเครดิตชัดเจนในสื่อที่ถูกเผยแพร่ ปล่อยให้แฟน ๆ ต้องฟังและจำบุคลิกเสียงกันเองไป แต่แม้จะไม่มีชื่อ นักพากย์เหล่านั้นก็ทิ้งร่องรอยไว้ในความทรงจำของคนดูอย่างชัดเจน