นักแสดง ใน บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน ใครรับบทพระเอกของเรื่อง?

ไม่คิดเลยว่าการพูดถึง 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' จะพาให้ผมย้อนกลับไปดูฉบับละครโทรทัศน์อีกครั้ง—ในเวอร์ชันซีรีส์ที่ค่อนข้างโด่งดัง นักแสดงที่รับบทเป็นพระเอกคือตัวละคร 'วู่เซี๋ย' และคนที่คนดูจดจำได้ดีคือ หลี่อีเฟิง (Li Yifeng) ที่มาสวมบทนี้ การแสดงของเขามีความเป็นหนุ่มค่อนข้างชัด เจาะจงไปที่ความอยากรู้อยากเห็นและความกล้าบ้าบิ่นของตัวละคร ทำให้หลายฉากที่ต้องผสมความลึกลับกับความหวังมีกลิ่นอายของความจริงจังที่พอดี ฉากที่เขาต้องเผชิญกับความลับในสุสานหรือความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครหลักทำได้ดี มีความเป็นดราม่าเบา ๆ แต่ไม่ได้หนักจนเกินไป โดยรวมแล้ว การที่หลี่อีเฟิงรับบทนี้ทำให้ภาพลักษณ์ของวู่เซี๋ยในเวอร์ชันทีวีดูเป็นวัยรุ่นมากขึ้น เหมาะกับผู้ชมที่อยากเห็นความผจญภัยผสมวัยรุ่นมากกว่ามุมมืดลุ่มลึกแบบนิยายต้นฉบับ เป็นการตีความที่ทำให้เรื่องเข้าถึงคนดูวงกว้างขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

มีหลายเวอร์ชันของ 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' ที่แฟนๆ พูดถึงบ่อย ๆ ทำให้คำถามว่า "ใครรับบทตัวร้าย" ตอบได้หลายแบบ ขึ้นอยู่กับว่าหมายถึงฉบับนิยาย ตีความในซีรีส์ หรือฉบับภาพยนตร์ ในฐานะแฟนที่ติดตามทั้งงานเขียนและการดัดแปลงมาก่อน ผมมองว่าไม่มีคำตอบเดียวที่ตายตัว เพราะตัวร้ายในเรื่องนี้มักเปลี่ยนบทบาทตามการตีความของผู้สร้างและจุดเด่นของแต่ละสื่อ ถ้าพูดถึงนิยาย ตัวยืนพื้นที่ทำหน้าที่เป็นแรงขับดันทางความขัดแย้งมักเป็นกลุ่มความลับหรืออดีตของตัวละครมากกว่าจะเป็นคนเดียวแบบตัวร้ายคลาสสิก ส่วนในการดัดแปลงเป็นซีรีส์หรือภาพยนตร์ ผู้กำกับมักจะขยายบทตัวละครบางตัวให้มีมิติเป็นตัวร้ายชัดเจน เพื่อให้มีปมและแรงกระตุ้นในการเล่าเรื่อง เช่น บางเวอร์ชันเน้นศัตรูภายนอกที่เป็นหัวหน้าองค์กรลับ ขณะที่บางเวอร์ชันเปลี่ยนให้ความขัดแย้งเป็นเรื่องภายในกลุ่มเดียวกัน ด้วยเหตุนี้ ถ้าต้องตอบแบบตรงไปตรงมา ผมแนะนำให้บอกว่าต้องระบุเวอร์ชันที่คุณหมายถึงก่อน เพราะในบริบทต่างกัน ตัวร้ายก็จะเป็นคนละคนและถูกตีความแตกต่างกันไป แต่โดยรวมแล้วจุดที่ทำให้คนถูกมองว่าเป็น 'ตัวร้าย' ในเรื่องนี้มักมาจากการเก็บความลับและผลประโยชน์ที่ขัดกันซึ่งสร้างแรงตึงเครียดให้เรื่องราวไหลไปได้อย่างสนุก

บอกตรงๆเลย ฉากต่อสู้ที่คนพูดถึงใน 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' มักจะถูกโยงเข้ากับชื่อของ Li Yifeng มากกว่าคนอื่น ฉันเป็นคนที่ตามซีรีส์จีนมานาน และเวลาดูฉากบู๊จากเรื่องแนวสำรวจหลุมฝังศพแบบนี้ สิ่งที่ทำให้ติดตาคือการแสดงของตัวเอกมากกว่าจะเป็นฉากล้อมฉากไฟท์เพียวๆ ใน 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' บทบาทหลัก Wu Xie ซึ่งรับบทโดย Li Yifeng มีจังหวะการเคลื่อนไหวที่ค่อนข้างชัดเจนและมีมิติ ทั้งท่าทางการหลบ การต่อสู้ระยะประชิด และการใช้สภาพแวดล้อมรอบตัวให้เป็นประโยชน์ ทำให้ฉากต่อสู้ดูสมจริงและมีอารมณ์ การเทียบกับงานอื่นของเขาช่วยให้เห็นภาพชัดขึ้น เพราะในงานอย่าง 'Sparrow' เขาโฟกัสที่บทพูดและการแฝงอารมณ์มากกว่า แต่พอมาถึงฉากสู้ใน 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' กลับรู้สึกว่าเขาพยายามถ่ายทอดความเหนื่อย ความตึงเครียด และการตัดสินใจในสถานการณ์อันตรายผ่านการเคลื่อนไหว ซึ่งให้ความรู้สึกต่างจากการสตันท์ที่เน้นโชว์กลุ่มมาก ความประทับใจสุดท้ายของฉันคือฉากนั้นไม่ใช่แค่โชว์ฝีมือ แต่ยังบอกเล่าเรื่องราวของตัวละครได้ด้วยจังหวะการต่อสู้ที่ออกแบบมาเป็นพาร์ทๆ กลายเป็นซีนที่คนจำได้จริงๆ

ชอบพูดถึงเรื่องนี้กับเพื่อน ๆ เสมอ เพราะ 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' ไม่ได้มีตัวร้ายเดียวที่ชัดเจนในทุกรูปแบบการดัดแปลง ผมมองว่าจุดที่ทำให้คนสับสนคือมีหลายเวอร์ชัน—มีนิยายต้นฉบับ ซีรีส์ทางเว็บ ภาพยนตร์ และสปินออฟ แต่ละเวอร์ชันเลือกจะขยายหรือเน้นตัวละครต่างกัน ทำให้ภาพของ 'ตัวร้ายหลัก' เปลี่ยนไปตามทิศทางการเล่า บางครั้งตัวร้ายถูกออกแบบมาเป็นเงามืดเบื้องหลังที่แทรกอยู่ในเครือข่ายของผู้มีอำนาจ บางครั้งเป็นคู่ต่อสู้ที่มีแรงจูงใจชัดเจน บางครั้งก็เป็นความลับของอดีตที่ค่อย ๆ เผยออกมา ด้วยเหตุนี้ ถาจะแกะคำตอบให้ตรงประเด็น จำเป็นต้องบอกว่าเวอร์ชันใดที่คุณหมายถึง แต่ในภาพรวมสิ่งที่ชัดเจนคือผู้สร้างมักจะไม่ได้ตั้งเป้าว่าใครต้องเป็น 'ตัวร้ายสูงสุด' แบบชัดเจนเสมอไป พวกเขามักใช้ความคลุมเครือและปมอดีตของตัวละครมาเป็นแรงผลักดัน ทำให้บทบาทของตัวร้ายกลายเป็นเรื่องของมุมมอง—สิ่งที่คนดูบางคนเห็นว่าเป็นความเลว คนอื่นอาจเห็นว่าเป็นผลสะท้อนของระบบหรืออดีตที่ทำร้ายเขาได้ ซึ่งสำหรับผมแล้วนั่นแหละคือเสน่ห์ของเรื่อง จบด้วยความค้างคาในใจแบบที่ยังชวนคิดต่อไป

ก่อนอื่นขอเคลียร์ให้ชัดก่อนเลย: ชื่อ 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' อาจถูกใช้เรียกงานหลายเวอร์ชันที่ต่างกัน (นิยายต้นฉบับ, หนังคนแสดง หรือซีรีส์ทีวี) ดังนั้นรายชื่อนักแสดงจะแตกต่างไปตามเวอร์ชันที่คุณหมายถึง ผมอยากให้ภาพรวมคร่าว ๆ ของความเป็นไปได้ เพื่อช่วยให้คุณเลือกเวอร์ชันที่ต้องการรู้จริง ๆ ถ้าเป็นเวอร์ชันภาพยนตร์แนวผจญภัย-ล่าขุมทรัพย์ที่คนไทยมักพูดถึง บ่อยครั้งผู้ชมจะนึกถึงหนังจีนสาย 'ขโมยสุสาน/ตระกูลขุดสุสาน' ซึ่งมักมีนักแสดงนำเป็นคู่หรือตรีที่ผสมทั้งนักแสดงตลก นักแสดงดราม่า และนักแสดงหญิงชั้นนำ เช่น นักแสดงชายสองคนที่รับบทเป็นหัวหน้าทีมกับเพื่อนซี้ และนักแสดงหญิงเป็นปริศนาช่วยชี้ทาง ความคุ้นเคยของผู้ชมต่อผลงานประเภทนี้ทำให้รายชื่อนักแสดงจึงมักเป็นชุดของคนดังจีนจากวงการภาพยนตร์เชิงพาณิชย์ ถ้าอยากให้ผมสรุปชื่อจริงเป็นรายคน ผมยินดีสรุปให้ทันที — แค่บอกว่าคุณหมายถึงเวอร์ชันไหน: เวอร์ชันภาพยนตร์ (ปีไหน), เวอร์ชันซีรีส์ทีวี, หรือเวอร์ชันนิยาย/หนังสือเสียงแบบแปลไทย ผมจะจัดรายการนักแสดงตามเวอร์ชันนั้นแบบชัดเจนและเรียงบทบาทให้เลย

จริงๆแล้วเวลาพูดถึงเวอร์ชันซีรีส์ไทย-จีนที่ใช้ชื่อไทยว่า 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' คนที่มักถูกพูดถึงเป็นพิเศษในหมู่แฟนๆ คือเพิงหยู่ฉาง (Peng Yuchang) ในเวอร์ชันหนึ่งที่เขามารับบทตัวประกอบเล็กๆ แต่โดดเด่นมากพอจะเป็นที่จดจำ ผมรู้สึกว่าการแสดงของเขามีความเป็นธรรมชาติชนิดที่ฉายพลังในฉากสั้นๆ ได้ โดยไม่ได้พึ่งฉากบู๊หรือบทพูดยาวๆ เทคนิคการแสดงแบบเรียบง่ายแต่มีน้ำหนักทำให้คนดูหันมาสังเกตตัวละครสมทบคนนี้ ความน่าสนใจของตัวประกอบแบบนี้คือมันเติมจังหวะให้เรื่อง — บางฉากที่ควรจะเต็มไปด้วยความตึงเครียดกลับมีมุมนุ่มๆ หรือขมๆ ขึ้นมาเพราะเขา ทำให้ช็อตนั้นติดตาผู้ชมและมีคนพูดถึงหลังซีรีส์จบ ถ้าถามผมว่าทำไมคนดูถึงจับตามองนักแสดงสมทบคนนี้ คำตอบสั้นๆ คือเขาทำให้ตัวละครเล็กๆ มีมิติ และคนดูอยากรู้ว่าถ้าบทของเขาขยายออกไปจะเป็นยังไง — นี่แหละเสน่ห์ของตัวประกอบที่ทำให้คนติดตามต่อ

มีหลายเวอร์ชันของ 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' ที่ถูกดัดแปลงเป็นละคร ซีรีส์ และภาพยนตร์ตลอดช่วงหลายปีที่ผ่านมา รวมทั้งฉบับที่เป็นที่พูดถึงมากและฉบับรีบูทใหม่ๆ ซึ่งแต่ละเวอร์ชันย่อมมีการคัดเลือกนักแสดงที่ต่างกันไป ทำให้คำตอบว่าใครเป็นนักแสดงหน้าใหม่จึงขึ้นกับว่าหมายถึงฉบับไหนของงานชิ้นนี้ ในมุมมองของคนดูที่ติดตามหลายเวอร์ชัน ฉันมักจดว่าบทสมทบหลายบทจะตกเป็นของนักแสดงหน้าใหม่ เช่น บทเพื่อนร่วมทีม บทลูกน้อง หรือบทวัยรุ่นที่ต้องการคาแรคเตอร์สดใหม่ เวอร์ชันบางชุดก็เปิดโอกาสให้เด็กจากสาขาอื่น เช่น วงไอดอลหรือละครเวที มาลองแสดงเป็นครั้งแรก ฉะนั้นถ้าต้องการรายชื่อชัดเจนและเจาะจง ฉันสามารถสรุปรายชื่อนักแสดงหน้าใหม่ให้ตามเวอร์ชันหรือปีที่คุณหมายถึงได้ — จะสะดวกถ้าระบุว่าหมายถึงฉบับปีใดหรือฉบับของผู้กำกับคนไหน

แค่เห็นชื่อไทย 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' แล้วก็พุ่งตรงมาที่ความทรงจำของฉากสำรวจหลุมฝังศพและเคมีของตัวละครหลักเลย — หนังเรื่องนี้ในเวอร์ชันสากลมักถูกเรียกเป็น 'Mojin: The Lost Legend' (จีน: '鬼吹灯之寻龙诀') ซึ่งนำแสดงโดยนักแสดงสามคนที่เป็นแกนหลักของเรื่อง ชื่อที่โดดเด่นและถูกยกให้เป็นนักแสดงนำได้แก่ เฉินขุน (Chen Kun), หวงป๋อ (Huang Bo) และ舒淇 (Shu Qi) โดยทั้งสามคนรับบทเป็นทีมผู้ล่าขุมทรัพย์/จอมโจรสุสานที่ต้องเผชิญกับกับดักโบราณและสิ่งลี้ลับใต้ดิน ฉันชอบการจัดวางบทบาทของทั้งสามคนเพราะมันเติมเต็มกันและกันโดยชัดเจน — เฉินขุนมักจะรับบทเป็นตัวละครค่อนข้างจริงจัง มีเสน่ห์แบบผู้ถูกทดลองใจ มีความเป็นหัวหน้าทีมที่คอยตัดสินใจในสถานการณ์อันตราย หวงป๋อมอบมิติของความขบขันและความเป็นมนุษย์ที่ทำให้บรรยากาศไม่เครียดจนเกินไป ส่วน舒淇ในบทนางเอก/นักล่าสมบัติก็มีทั้งความแข็งแกร่งและความเย้ายวนที่ทำให้บทมีมิติและสร้างความตึงเครียดทางอารมณ์ได้ดี ทั้งสามคนจึงกลายเป็นคาแรกเตอร์ครบเครื่องที่ผลักดันเรื่องราวให้เดินหน้าได้อย่างน่าสนใจ นอกเหนือจากสามตัวละครนำนี้ หนังยังมีนักแสดงสมทบและลูกทีมที่ช่วยสร้างสีสันให้ฉากผจญภัยใต้ดินมีชีวิตชีวา แต่ถาพรวมแล้ว ชื่อที่คนส่วนใหญ่จะนึกถึงเวลาเอ่ยถึงนักแสดงนำของ 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' ก็คือ เฉินขุน, หวงป๋อ และ舒淇 ซึ่งถูกวางบทให้เป็นแกนกลางทั้งด้านพล็อตและการแสดง ฉันมักจะชอบซีนที่ทั้งสามต้องใช้ทั้งไหวพริบ ทักษะ และความสัมพันธ์ระหว่างกันเพื่อคลี่คลายปริศนา เพราะมันสะท้อนความเป็นหนังผจญภัยที่มีหัวใจอยู่ที่มิตรภาพและความไว้ใจมากกว่าการไล่ล่าทรัพย์สมบัติเพียงอย่างเดียว มุมมองส่วนตัวก็คือ แม้จะมีงานเฟียสท์เอฟเฟกต์และฉากแอ็กชันที่ดึงดูดสายตา แต่สิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้คงอยู่ในใจฉันได้คือการแสดงของนักแสดงนำทั้งสามคน — เคมีของเฉินขุนกับหวงป๋อช่วยเพิ่มมิติให้บทคู่หู ส่วน舒淇เติมสีสันและความซับซ้อนทางอารมณ์ให้กับทีม ดูแล้วรู้สึกว่าเลือกนักแสดงได้เหมาะสมและทำให้การผจญภัยในหลุมฝังศพมีความมนุษย์และน่าติดตามขึ้นมาก

พูดถึงฉากเด่นใน 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' แล้วฉากที่คนพูดถึงกันมากที่สุดสำหรับฉันคือโมเมนต์ของตัวละครจางฉีหลิง — ฉากที่เขาปรากฏตัวอย่างเงียบ ๆ ในสุสานโบราณ แสงเทียนสาดลงบนใบหน้า แล้วค่อย ๆ ปลดผ้าพันแผลหรือเผยรอยสักบางอย่างออกมา ฉากนี้ไมได้เด่นเพราะแอ็กชันอย่างเดียว แต่เพราะการแสดงที่ละเอียดอ่อน:การเคลื่อนไหวช้า น้ำเสียงเรียบนิ่ง และสายตาที่บอกอะไรได้มากกว่าคำพูด ทำให้แฟน ๆ หยุดคิดถึงเบื้องหลังตัวละครทันที เสียงดนตรีประกอบกับเฟรมกล้องที่เน้นรายละเอียดเล็ก ๆ เช่น มือที่สั่นนิด ๆ หรือเงาที่เคลื่อนผ่านใบหน้า สร้างบรรยากาศลึกลับจนคนดูต้องย้อนกลับมาดูซ้ำ มุมของฉันคือนี่เป็นฉากที่รับประกันได้เลยว่าไม่ใช่แค่แฟนสายตำนานจะชอบ แต่คนที่ชอบการแสดงแบบซับเท็กซ์ (subtext) ก็ต้องชื่นชม ฉากแบบนี้ทำให้ตัวละครมีมิติมากขึ้นและเป็นที่มาของทฤษฎีแฟน ๆ มากมาย ซึ่งก็เป็นส่วนหนึ่งของความสนุกในการตามต่อเรื่องนี้

ลองจินตนาการว่ากำลังเปิดหน้าแรกของหนังสือ 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' ภาค 1 แล้วพบกับกลุ่มคนที่พลัดเข้ามาในโลกใต้ดินแบบไม่มีปี่มีขลุ่ย — นั่นคือภาพแรกที่ติดตาฉันเสมอ ในมุมมองของฉัน ตัวละครหลักที่ชัดเจนที่สุดคือ วู่เซี่ย (吴邪) — คนเล่าเรื่องที่เป็นจุดศูนย์กลางของเหตุการณ์ทั้งหลาย เขาไม่ได้เก่งเป็นพิเศษ แต่มีความอยากรู้อยากเห็นและความผูกพันกับตระกูลที่เป็นต้นเหตุให้ต้องเข้าไปพัวพันกับการขโมยสุสานและปริศนาอื่น ๆ อีกคนที่สำคัญมากคือ จางฉีหลิง (张起灵) ซึ่งคนอ่านมักเรียกสั้น ๆ ว่า 'เสี่ยวเกอ' เขาเป็นคนลึกลับ เงียบ ๆ และมีทักษะเหนือคนปกติ ทำให้บทบาทของเขาเป็นเสมือนเงาของความลับสุดท้าย ส่วนอีกคนที่ฉันชอบคือ หวังปังจื่อ (王胖子) เพื่อนร่วมทางที่ให้ความรู้สึกเป็นมิตรและขำขัน ช่วยบาลานซ์ความตึงเครียดของเรื่องได้ดี ฉันชอบไดนามิกระหว่างสามคนนี้มาก — ความต่างของนิสัยทำให้การผจญภัยมีมิติ ทั้งความกลัว ความกล้า และความเป็นเพื่อน เหตุผลที่ตัวละครเหล่านี้ยังคงน่าจดจำสำหรับฉันไม่ใช่แค่หน้าที่ของพวกเขาในพล็อต แต่มาจากช่วงเวลาเล็ก ๆ ที่แสดงความเป็นมนุษย์ เช่น ฉากที่ความลับถูกเปิดหรือเมื่อพวกเขาต้องพึ่งพากัน ในภาพรวม ถ้าต้องเทียบกับหนังผจญภัยสมัยคลาสสิกอย่าง 'Indiana Jones' ผมมองว่าเสน่ห์ของ 'บันทึกจอมโจรแห่งสุสาน' อยู่ที่การผสมระหว่างมิตรภาพ ความลึกลับ และบรรยากาศทึม ๆ ที่ไม่ยอมให้ทุกคำตอบชัดเจน