นักแสดงนำเมอเมด หนัง รับบทอะไรในฉากจบ?

ไม่มีอะไรจะตื่นเต้นไปกว่าเสียงเปิดฉากของ 'ดูหนังธี่หยด 3' ที่ทำให้ฉันลุกขึ้นจากโซฟาแล้วคอยสังเกตนักแสดงทุกคนอย่างละเอียด ฉันรู้สึกได้ว่าทีมหลักของหนังเรื่องนี้ถูกคัดมาแบบตั้งใจจริง เริ่มจาก พีรพงศ์ สุนทร รับบทเป็น 'หลี่เทียน' ฮีโร่ที่ต้องแบกรับความคาดหวังทั้งจากครอบครัวและชะตากรรม ฉากที่เขาต้องตัดสินใจกลางพายุในตอนกลางเรื่องแสดงให้เห็นมิติของตัวละคร ทั้งความลังเลและความกล้าหาญที่ซ่อนอยู่ นฤมล วิทยา เล่นบท 'อวิ๋นหลิง' นักวิทยาศาสตร์ผู้ฉลาดและมีจิตใจอ่อนโยน เธอไม่ใช่แค่คู่รักของหลี่เทียน แต่เป็นเสาหลักทางจริยธรรมของเรื่อง ฉากในห้องทดลองที่เธอปะทะความคิดกับผู้บริหาร เป็นหนึ่งในซีนที่ฉันชอบที่สุด เพราะแสดงบทบาทของเธอทั้งในเชิงอารมณ์และสติปัญญา หลิวเจีย รับบท 'กั่วหมิง' วายร้ายผู้มีแผนการใหญ่ ฉากเผชิญหน้ากลางสะพานที่เขาเผยแผนของตัวเองทำให้ความยิ่งใหญ่ของบทนี้โดดเด่น ส่วน ธราวุฒิ ศรีนา ในบท 'เสวียนจือ' เป็นที่ปรึกษาแก่หลี่เทียน ฉากสั่งสอนที่ดูเรียบง่ายแต่ลึกซึ้งคือหัวใจที่ช่วยถ่วงน้ำหนักเรื่องราวทั้งหมด ฉันคิดว่าการจัดวางนักแสดงและการกระจายบทเป็นเหตุผลว่าทำไมหนังภาคนี้ถึงดูกลมกล่อมและมีจังหวะดี

เราอ่านเรื่องต้นฉบับของฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์เซ็นก่อนดูภาพยนตร์และรู้สึกได้ทันทีว่ามีหลายฉากที่ถูกตัดหรือเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง ฉากที่โดดเด่นที่สุดคือบทสรุปดั้งเดิมซึ่งโศกเศร้ากว่าในหนังมาก — เจ้าหญิงเงือกไม่ได้แต่งงานกับเจ้าชายและสุดท้ายก็กลายเป็นฟองคลื่นแทนการมีชีวิตยืนยาว ฉากการเสียสละของพี่น้องเงือกก็ถูกตัดออกหรือทำให้เบาลงมาก ในนิทานของแอนเดอร์เซ็น พวกนางเงือกพยายามช่วยน้องสาวด้วยการแลกผมและได้มีบทบาทเศร้ากว่า หลายซีนที่เน้นความเจ็บปวดของการเดินบนบก (เหมือนเหยียบมีด) กับรายละเอียดเรื่องจิตวิญญาณที่เธอโหยหาถูกตัดหรือเปลี่ยนเป็นตอนจบที่สุขกว่าในหนัง ทำให้ธีมของการเสียสละและการไม่ได้รับสิ่งตอบแทนแบบดั้งเดิมหายไปค่อนข้างมาก

ชื่อของผู้กำกับที่คนไทยมักเห็นในเครดิตของหนังเรื่อง 'The Mermaid' คือ โจว ซิงฉือ (Stephen Chow) ซึ่งเป็นผู้กำกับและคนเขียนบทหลักของเวอร์ชันต้นฉบับจากจีนแผ่นดินใหญ่ ความเป็นเอกลักษณ์ของเขาคือการผสมผสานคอมิดี้กับแฟนตาซีและประเด็นสังคม ทำให้ภาพรวมของหนังทั้งสนุกและแฝงความคิดมากกว่าที่เห็นภายนอก ผมมักจะเปรียบเทียบสไตล์การเล่าเรื่องของเขากับงานอย่าง 'Shaolin Soccer' — ทั้งสองเรื่องมีการเล่นมุกสายฟ้าแลบและฉากที่ตัดต่อจังหวะเร็ว ซึ่งทำให้รู้ได้ทันทีว่าใครเป็นคนกำกับ แม้หนังจะมีเวอร์ชันเสียงไทยหรือซับไทย แต่ในแง่เครดิตผู้กำกับ คนไทยโดยทั่วไปจะเห็นชื่อ โจว ซิงฉือ เป็นผู้กำกับหลัก การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นมักเป็นแค่การดัดแปลงคำพูดหรือการพากย์ ไม่ใช่การเปลี่ยนผู้กำกับ ท้ายที่สุดถ้าใครไปดูปกดีวีดีหรือข้อมูลสตรีมมิ่ง เวอร์ชันภาษาไทยมักจะยังคงระบุผู้กำกับต้นฉบับไว้ชัดเจน เพราะงานกำกับระดับนี้เป็นงานสร้างสรรค์ของผู้กำกับต้นฉบับอย่างแท้จริง

มีหนังคองหลายเวอร์ชันที่กลายเป็นหน้าประวัติศาสตร์ของภาพยนตร์และนักแสดงที่โดดเด่นก็เปลี่ยนไปตามยุคสมัย ผมชอบย้อนดูแคสต์แต่ละยุคเพราะมันสะท้อนสไตล์การเล่าเรื่องและรสนิยมคนดูด้วย เวอร์ชันคลาสสิกปี 1933 นำแสดงโดย 'Ann Darrow' ซึ่งรับบทโดย Fay Wray, Bruce Cabot เล่นบท Jack Driscoll ผู้กล้าหาญ และ Robert Armstrong รับบท Carl Denham โปรดิวเซอร์/ผู้จัดฉากที่สรรหาความตื่นเต้นทั้งหมดให้เกิดขึ้น นี่คือเวอร์ชันต้นแบบที่หลายคนยังคงอ้างอิง พอมาเป็นฉบับรีเมคปี 1976 โทนเปลี่ยนเป็นยุค 70s ชัดเจน Jessica Lange รับบท Dwan (เวอร์ชันของ Ann) ขณะที่ Jeff Bridges เป็น Jack Prescott และ Charles Grodin เล่นเป็น Fred Wilson ซึ่งเป็นตัวละครในงานสร้างที่ถูกปรับเปลี่ยนให้ร่วมสมัยในยุคนั้น สุดท้ายฉบับปี 2005 ของ Peter Jackson ทำให้คนรุ่นใหม่รู้จักอีกครั้ง Naomi Watts รับบท 'Ann Darrow' อีกครั้งในแนวทางที่ละเอียดขึ้น Adrien Brody เป็น Jack Driscoll และ Jack Black แสดงเป็น Carl Denham ส่วนการสื่อสารอารมณ์ของคองรอบนี้มีการใช้เทคโนโลยีแสดงท่าทางอย่างเข้มข้น ทำให้ทั้งมนุษย์และสัตว์ยักษ์รู้สึกมีมิติขึ้นเยอะ ผมยังชอบความต่างของบทและการตีความตัวละครระหว่างเวอร์ชันเหล่านี้ เพราะมันไม่ใช่แค่หน้าใหม่ในโปสเตอร์ แต่เป็นการตีความความสัมพันธ์ระหว่างคนกับสิ่งที่มองไม่เหมือนคนเลย

พูดถึงฉากถ่ายทำแนวเงือกหรือ 'เมอเมด' ในไทยแล้ว ภาพที่มักโผล่มาในหัวคือผืนน้ำใส ทะเลสีเขียวมรกต และหน้าผาหินปูนชัน ซึ่งเมืองไทยมีครบทั้งบรรยากาศและโลเคชันที่ตอบโจทย์การเล่าเรื่องแบบแฟนตาซีได้ยอดเยี่ยมมาก ผมมองว่าเกาะฝั่งอันดามันอย่างกระบี่และพังงา (โดยเฉพาะอ่าวพังงาและหาดไร่เลย์) เป็นตัวเลือกยอดนิยมเพราะมีหน้าผาหินปูนสูง คลื่นลมไม่แรงเกินไป และฉากพระอาทิตย์ตกที่สวยจนแทบไม่ต้องตกแต่งเพิ่ม ส่วนหมู่เกาะพีพีโดยเฉพาะอ่าวมาหยา (แม้ว่าตอนนี้จะมีข้อจำกัดเรื่องการท่องเที่ยว) ก็ยังเป็นจุดที่ผู้กำกับหลายคนใฝ่ฝันอยากถ่ายฉากที่ต้องการฉากชายหาดโค้ง ๆ และน้ำใสแบบภาพยนตร์ น้ำใสลึก ๆ ที่เหมาะกับการถ่ายฉากใต้น้ำทำให้เกาะอย่างเกาะตาไท เกาะเต่า และหมู่เกาะสิมิลันได้รับความนิยมจากทีมงานที่ต้องการถ่ายใต้น้ำจริง ๆ เพราะมีศูนย์ดำน้ำและทีมช่างภาพใต้น้ำฝีมือดี ส่วนอ่าวมรกตบนเกาะมุก จังหวัดตรังก็มีถ้ำและน้ำใสที่ให้ความรู้สึกแฟนตาซีดีมาก สำหรับฉากถ่ายในสตูดิโอหรือฉากที่ต้องการความคุมโทนและควบคุมสภาพแวดล้อม อย่างฉากในน้ำที่ต้องมีแสงหรือเอฟเฟกต์เป็นพิเศษ ทีมงานมักย้ายกลับมาถ่ายในสตูดิโอที่กรุงเทพฯ เช่นสตูดิโอต่าง ๆ ที่มีแท็งก์น้ำและอุปกรณ์ถ่ายใต้น้ำครบครัน ทำให้ควบคุมเสียง แสง และความปลอดภัยได้ดีขึ้น ภาพยนตร์ต่างประเทศและงานโฆษณาที่ต้องการฉากทะเลสวยมักใช้โลเคชันไทยเป็นฉากหลังอยู่บ่อยครั้ง เช่นชายหาดและอ่าวต่าง ๆ ในกระบี่ พีพี และพังงาเคยถูกเลือกให้เป็นโลเคชันของงานใหญ่ ๆ ส่วนนักทำหนังไทยเองก็มักผสมผสานการถ่ายทั้งภาคสนามและสตูดิโอ เพื่อให้ได้ทั้งความสมจริงของทะเลจริงและการควบคุมฉากของสตูดิโอ ฉากใต้ทะเลที่ต้องมีคาแรคเตอร์ของเงือกมักใช้ทั้งการถ่ายใต้น้ำจริงกับนักแสดงดำน้ำรวมถึงการใช้ชัตเตอร์กล้องช้า เอฟเฟกต์โฟกัส และ CGI เสริมในขั้นตอนหลังถ่ายทำ ทำให้ตัวละครเงือกดูล่องลอยและสมจริงมากขึ้น ท้ายสุดถ้าคิดจะตามรอยฉาก 'เมอเมด' ในไทย ควรคำนึงถึงการขออนุญาต การรักษาสิ่งแวดล้อม และการทำงานร่วมกับชุมชนท้องถิ่น บางจุดมีข้อจำกัดหรือปิดชั่วคราวเพื่อฟื้นฟูธรรมชาติ ดังนั้นทีมถ่ายทำมืออาชีพมักมีการวางแผนล่วงหน้ากับหน่วยงานท้องถิ่นเพื่อไม่ให้กระทบต่อธรรมชาติและการท่องเที่ยวท้องถิ่น ผมรู้สึกว่าการถ่ายหนังแนวนี้ที่ไทยให้ความรู้สึกอบอุ่นและมีเสน่ห์ ช่วยให้ภาพออกมามีทั้งความแฟนตาซีและเชื่อมโยงกับท้องทะเลจริง ๆ ได้อย่างลงตัว

ฉากสั้น ๆ ของคนที่โผล่มาแล้วฉกซีนไปหมดทำให้ฉันยังนึกถึงมันได้ทุกครั้งที่คิดถึง 'กัปตันอเมริกา: อเวนเจอร์ที่ 1' ฉันรู้สึกประทับใจกับการที่ Dominic Cooper ปรากฏตัวในภาพยนตร์นี้ แม้เวลาในจอของเขาจะน้อย แต่ตัวละคร Howard Stark ที่เขาสวมบทบาทมีเสน่ห์และทิ้งร่องรอยไว้ชัดเจน ฉากที่เขาโผล่มาไม่ใช่ฉากแอ็กชันยิ่งใหญ่ แต่เป็นฉากที่สั้นและสอดแทรกอารมณ์ เขามีมุกและความทะเล้นแบบที่ทำให้โลกของยุค 40s มีความเป็นมนุษย์มากขึ้น การพบกันสั้น ๆ ระหว่างเขากับตัวละครอื่น ๆ ให้ความรู้สึกว่าโลกของจักรวาลนี้กว้างกว่าแค่ฮีโร่คนเดียว ในมุมมองของคนที่ชอบสังเกตบทสนทนาเล็ก ๆ ฉากของ Cooper เป็นตัวอย่างที่ดีว่าคาเมโอไม่จำเป็นต้องยาวเพื่อจะทรงพลัง เมื่อเทียบกับฉากคาเมโอแบบฮา ๆ ในหนังแนวซูเปอร์ฮีโร่อีกหลายเรื่อง ทักษะการขโมยซีนด้วยบทสั้น ๆ ของเขาแสดงให้เห็นถึงการเลือกนักแสดงที่ฉลาดและการเขียนบทที่รู้ว่าควรเก็บอะไรไว้ให้น้อยแต่มาก ตอนจบของฉากนั้นยังคงหลงเหลือความคิดถึงในแบบที่ทำให้ฉันยิ้มได้ทุกครั้งที่เห็นเครดิตชื่อเขา

แปลกดีที่ตอนจบของ 'The Little Mermaid' เวอร์ชันฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์เซนไม่ได้จบแบบเทพนิยายสุขสมตามนิยายเด็กทั่วไป เราเคยคิดว่าจุดหักเหสำคัญที่สุดคือการที่นางเงือกยอมแลกเสียงกับขา แต่พอทบทวนจริงๆ กลับพบว่าการตัดสินใจในฉากหลังเป็นแกนหลักของเรื่องมากกว่าอีกหลายเท่า การยอมสละทุกอย่างเพียงเพื่อได้สัมผัสโลกของมนุษย์เป็นจุดเริ่ม แต่การที่นางเงือกเลือกไม่ฆ่าเจ้าชายเพื่อแลกกับชีวิตของตัวเองคือตัวตัดสินชะตาอย่างแท้จริง มุมมองของเราเห็นว่าแอนเดอร์เซนไม่ได้ให้รางวัลด้วยความสุขแบบนิยายคลาสสิก แต่เปลี่ยนบทเรียนเป็นเรื่องของการเติบโตและการเสียสละ การกลายเป็นฟองทะเลและต่อมาเป็น 'บุตราของอากาศ' ชี้ให้เห็นว่าการกระทำที่ยิ่งใหญ่ไม่ได้จำเป็นต้องจบด้วยรอยยิ้มเสมอไป ฉากเหล่านี้ยังคงทิ้งความค้างคาให้คนอ่านนานหลังจากปิดหนังสือ ซึ่งนั่นแหละคือเสน่ห์ที่ทำให้เรื่องยังสะเทือนใจอยู่จนวันนี้

เสียงด้อยหวานในท่อนแรกของ 'Part of Your World' ทำให้ทุกอย่างเงียบลงรอบตัว และนั่นเป็นเหตุผลใหญ่ที่แฟนๆ หลายคนยกเพลงนี้เป็นที่สุดของเรื่อง ตัวบทเพลงเล่าเรื่องด้วยภาษาง่ายๆ แต่เจาะลึกถึงความอยากได้อยากมีและความใฝ่ฝันที่มนุษย์ทุกคนมีอยู่ภายใน ซึ่งฉันมองว่าไม่ใช่แค่เรื่องของเจ้าหญิงเอเรียลเท่านั้น แต่เป็นบทเพลงที่ยืนยันการเติบโตทางอารมณ์ เพลงสอดประสานกับซาวนด์ของแฮร์มอนีและสไตล์เปียโนที่ทอความโหยหา ทำให้คนฟังรู้สึกเหมือนกำลังมองออกไปนอกหน้าต่างแล้วเห็นโลกใหม่รออยู่ ด้านการแสดง นักพากย์ให้เสียงอย่างตั้งใจในโทนที่เปราะบางผสมความกล้า ทำให้ฉากที่เธอร้องเพลงในห้องสะสมของเธอมีพลังขึ้นมาทันที สุดท้ายแล้วเพลงนี้จึงเป็นทั้งเพลงประจำตัวของตัวละครและเพลงประจำใจของคนดูที่เคยฝัน อยากให้โลกกว้างและอยากก้าวข้ามความคุ้นชินไปเจอสิ่งที่ไม่รู้จัก

การแสดงนำของ 'Gojira' เวอร์ชันดั้งเดิมปี 1954 มีความชัดเจนทั้งเชิงบทบาทและอารมณ์ ทำให้หนังยืนได้ด้วยคนสองคนที่เราเอาใจช่วย Akira Takarada รับบทเป็น Hideto Ogata ชายหนุ่มจากลูกเรือชาวเรือกู้ที่กลายเป็นตัวละครหลักฝั่งมนุษย์—เขาเป็นตัวแทนของคนธรรมดาที่ถูกความสูญเสียและความหวาดกลัวบีบให้ต้องตัดสินใจ ส่วน Momoko Kōchi รับบท Emiko Yamane เป็นตัวละครหญิงที่มีมิติทั้งในฐานะผู้ถูกกระทบจากเหตุการณ์และคนที่มีจริยธรรมเชิงวิทยาศาสตร์คอยถ่วงดุลผู้ชายในฉากสำคัญ ฉันชอบการเล่นคู่ของทั้งสองคนตรงที่มันไม่ใช่แค่ความรักหรือฮีโร่ชัดเจน แต่เป็นความเปราะบางกับความรับผิดชอบที่ชนกันในหลายฉาก เช่น ตอนที่ Ogata ต้องกลับเข้าสู่ความเสี่ยงเพื่อช่วยคนอื่นหรือฉากที่ Emiko ต้องเผชิญกับผลลัพธ์ของการทดลองทางนิวเคลียร์ ซึ่งทั้งคู่เติมน้ำหนักให้ประเด็นหลักของหนังได้ดีจริง ๆ

ชัดเจนเลยว่าในเวอร์ชันคนแสดงล่าสุด นักแสดงที่รับบทเป็นเมเจคือ Scarlett Johansson ในภาพยนตร์ 'Ghost in the Shell' (2017) และฉันจำได้ว่าตอนเห็นตัวอย่างแรกก็มีทั้งความตื่นเต้นและความท้าทายแฝงอยู่ เพราะเธอไม่ได้เป็นนักพากย์ต้นฉบับหรือมาจากวงการอนิเมะ แต่นำความเป็นคนแสดงมาผสมผสานกับคาแรคเตอร์ไซเบอร์-นิฮิลิสต์ของเมเจได้อย่างชัดเจน โดยส่วนตัวฉันชื่นชมมุมมองการตีความตัวละครของเธอที่เน้นความเปราะบางทางอารมณ์ควบคู่กับความแข็งแกร่งทางกายภาพ ฉากที่เมเจพยายามค้นหาตัวตนและความทรงจำย้อนหลังในหนังฉบับนั้นทำได้หนักแน่นพอจะสื่อสารความขัดแย้งภายใน แม้หลายคนจะวิจารณ์เรื่องการคาสติ้งและมุมมองเชื้อชาติ แต่ถาว่า Johansson พยายามให้บทมีมิติ ไม่ได้เป็นเพียงหน้ากากแอ็คชั่นเท่านั้น สุดท้ายฉันมองว่าการที่เมเจได้รับการแสดงโดยคนจากวงการภาพยนตร์ตะวันตกอย่าง Johansson ทำให้ผลงานเข้าถึงผู้ชมกลุ่มใหม่ ๆ ได้ และแม้ว่าจะมีความเห็นแตกต่างกัน แต่การตีความครั้งนี้ก็กลายเป็นหนึ่งในเวอร์ชันที่ผู้คนพูดถึงมากที่สุดในรอบหลายปี