บรรณาธิการอีบุ๊กมักตรวจหลักภาษาไทยจุดไหนบ่อยที่สุด?

คนทำอีบุ๊กจะเจอจุดที่บรรณาธิการกลับมาทักทายบ่อยๆ เสมอ นอกจากการสะกดคำที่ผิดตามพจนานุกรมแล้ว สิ่งที่พบบ่อยจนแทบจะเรียกได้ว่าเป็นโรคประจำวงการคือการเว้นวรรคผิดที่และการใช้เครื่องหมายวรรคตอนไม่สอดคล้องกับสำนวนไทย ตัวอย่างง่ายๆ ที่มักเห็นคือการเว้นวรรคก่อนเครื่องหมายจุลภาคหรือวงเล็บ ซึ่งในภาษาไทยมาตรฐานไม่ควรเว้นวรรคแบบนั้น อีกข้อที่ผมเห็นบ่อยคือการแยกคำประกอบผิด เช่น พวกคำควบกล้ำหรือคำประสมที่ถูกเขียนแยกเป็นสองคำ ทำให้ความหมายสะดุด เช่น เขียนหนังสือ พิมพ์ แทนหนังสือพิมพ์ หรือเว้นวรรคในคำกริยาและกริยาวิเศษณ์ผิดจังหวะจนเสียงอ่านเปลี่ยนไป นอกจากนี้ยังมีปัญหาเรื่องการใช้วรรณยุกต์และสระลอย ที่อาจเกิดจากการพิมพ์ผิดหรือคัดลอกมาจากไฟล์ที่ฟอร์แมตไม่ดี ทำให้คำอ่านเพี้ยนโดยไม่ตั้งใจ

ในมุมการใช้คำและสำนวน บรรณาธิการมักเช็กความสอดคล้องของน้ำเสียงตลอดเล่มว่าเป็นทางการหรือไม่เป็นทางการ พบบ่อยว่าบทหนึ่งพูดเป็นกันเอง อีกบทกลับใช้ภาษาทางการ สลับกันแบบนี้ทำให้อ่านแล้วสะดุดโดยเฉพาะในนิยายหรือคู่มือที่ต้องรักษาโทนให้คงที่ ผมยังเห็นการใช้คำย่อและสัญลักษณ์ไม่สม่ำเสมอ เช่น บางส่วนใช้เลขอารบิก (1, 2, 3) อีกส่วนใช้เลขไทย (๑, ๒, ๓) หรือบางคนใช้เครื่องหมายคำพูดหลายแบบผสมกัน เช่น ‘ ’ กับ “ ” ซึ่งในอีบุ๊กควรเลือกแบบเดียวตลอดเล่ม อีกเรื่องที่ไม่ค่อยถูกสังเกตแต่สำคัญคือตัวอักขระพิเศษและเครื่องหมายเชิงเทคนิคจากการคัดลอก เช่น hyphen กับ en dash/em dash ที่ต่างกัน หากใช้ผิดตำแหน่งอาจทำให้การตัดบรรทัดผิดเพี้ยนเมื่อแปลงไฟล์เป็น EPUB หรือ MOBI

ท้ายที่สุด บรรณาธิการยังให้ความสำคัญกับการจัดรูปเล่มที่ส่งผลต่อการอ่าน เช่น การขึ้นย่อหน้า การเว้นบรรทัดระหว่างย่อหน้า ตารางเนื้อหา การตั้งชื่อบทและเลขหน้าให้สอดคล้องกับ TOC โดยเฉพาะในงานที่มีภาพประกอบ ต้องตรวจความคมชัดและขนาดไฟล์ไม่ใหญ่เกินไป ผมมักจะแนะนำให้เช็กความต่อเนื่องของคำ เช่น หลีกเลี่ยงการตัดคำผิดตำแหน่งเมื่อเปลี่ยนฟอร์แมตและตรวจการใช้คำสรรพนามอย่างสม่ำเสมอเพื่อรักษาบุคลิกผู้เล่า สรุปคือบรรณาธิการจะเน้นทั้งเรื่องหลักภาษาและความสอดคล้องทางสไตล์ ซึ่งเมื่อจัดการดีแล้วผลงานจะอ่านลื่นขึ้นเหมือนตอนดูฉากต่อสู้ใน 'One Piece' ที่ตัดต่อดีแล้วมันลื่นไหลจริงๆ