ภาพยนตร์ เดอะ เกรท วอลล์ เล่าเรื่องเกี่ยวกับอะไร?

เคยสงสัยกันไหมว่าภาพยนตร์เรื่อง 'The Great Wall' มาจากนิยายเล่มไหน เพราะพล็อตดูเหมือนว่างามวิจิตรและเต็มไปด้วยตำนานโบราณ ความจริงคือหนังเรื่องนี้ไม่ได้สร้างจากนิยายชิ้นใดชิ้นหนึ่งที่เป็นที่รู้จักอย่างเป็นทางการ แต่เป็นผลงานต้นฉบับที่ถูกเขียนขึ้นสำหรับจอเงินโดยทีมเขียนบทหลักซึ่งได้แก่ Carlo Bernard, Doug Miro และ Tony Gilroy ผมรู้สึกว่ามันถูกออกแบบให้ผสานตำนานจีนเข้ากับแฟนตาซีฮอลลีวู้ดมากกว่าจะเป็นการดัดแปลงจากหนังสือเล่มหนึ่งเล่มเดียว นักสร้างภาพยนตร์เลือกหยิบเอาธีมการปกป้องกำแพงเมือง มังกรหรือปีศาจ และการร่วมมือระหว่างวัฒนธรรม มาปั้นเป็นเรื่องราวใหม่ที่เหมาะแก่การเป็นภาพยนตร์บล็อกบัสเตอร์ มุมมองส่วนตัวก็คือ เมื่อดูแล้วจะรู้สึกได้ว่ามันทำงานเหมือนงานเขียนบทดั้งเดิมหลาย ๆ เรื่องที่เอาแรงบันดาลใจจากตำนานมาเล่าใหม่ คล้ายกับเวลาที่อ่านงานดัดแปลงจากนิยายยักษ์อย่าง 'The Lord of the Rings' ซึ่งมีฝ่ายผลิตและนักเขียนนำเนื้อหาไปขยาย สร้างฉากใหม่ และปรับให้เข้ากับรูปแบบภาพยนตร์ ความต่างคือ 'The Great Wall' เริ่มจากบทภาพยนตร์ที่เขียนขึ้นสำหรับจอภาพยนตร์โดยตรง ฉะนั้นถาคไหนที่คาดว่าจะหาหนังสือเป็นต้นฉบับเพื่ออ่านต่อก็มักจะไม่พบ เลยกลายเป็นว่าความเป็นตำนานและองค์ประกอบเชิงภาพคือหัวใจของเรื่องมากกว่าการอ้างอิงต้นฉบับวรรณกรรมใด ๆ

ขอเล่าหน่อยว่า นักแสดงนำของ 'The Great Wall' คือ แม็ตต์ เดม่อน และผมอยากพูดถึงการเลือกนักแสดงนี้จากมุมมองของคนที่ชอบดูหนังภาพสวย ๆ ที่มีฉากบู๊ยิ่งใหญ่ การที่แม็ตต์ เดม่อนรับบทเป็น William Garin ทำให้หนังมีจุดยึดสำหรับผู้ชมตะวันตกได้ง่ายขึ้น เขามีมาดนักรบที่คุ้นเคยกับบทฮีโร่สายแอ็กชัน/ดราม่า การแสดงของเขาไม่ได้หวือหวาเป็นพิเศษ แต่มีความมั่นคงและเข้ากับจังหวะหนังที่ผู้กำกับพยายามสร้าง ฉากที่เด่นคือการต่อสู้บนกำแพงกับเหล่าสัตว์ประหลาด — ฉากเหล่านี้โดดเด่นด้วยการกำกับภาพและคอสตูม ซึ่งช่วยดันบทของเขาให้ดูจริงจังขึ้น โดยเฉพาะในช็อตที่เขาต้องทำงานร่วมกับนักแสดงจีนอย่างจิง เทียน ความตึงเครียดของการสื่อสารข้ามวัฒนธรรมถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของพล็อตอย่างชาญฉลาด ประสบการณ์การดูสำหรับผมคือความสมดุลระหว่างสเป็กแทคเคิลแบบตะวันออกและนักแสดงนำแบบตะวันตก แม็ตต์เป็นจุดเชื่อมที่ทำให้คนทั่วไปเข้าไปสัมผัสโลกแฟนตาซีนี้ได้ง่ายขึ้น ถึงแม้จะมีเสียงวิจารณ์เรื่องบทและโทนหนัง แต่ในฐานะคนชอบงานภาพและการจัดฉาก ผมยังคงคิดว่าการมีเขาเป็นตัวนำช่วยให้หนังอ่านง่ายขึ้นและมีแรงโน้มถ่วงที่พอจะทำให้ฉากใหญ่ ๆ มีความหมายขึ้น

ในฐานะแฟนหนังที่ชอบดนตรีประกอบ ผมยังรู้สึกว่าสกอร์ของ 'The Great Wall' เป็นงานที่เต็มไปด้วยพลังและรายละเอียดที่ค่อนข้างตรงจังหวะกับภาพยนตร์ แอ็คชันยักษ์เรื่องนี้ได้ผู้แต่งเพลงชื่อดังอย่าง Ramin Djawadi มาร่วมออกแบบบรรยากาศทางเสียงซึ่งชัดเจนว่าจะใช้ธีมหลักที่ทำให้ผู้ชมจำฉากสำคัญได้ทันที เมื่อดูฉากการต่อสู้บนกำแพง เสียงกลองหนักและสายไวโอลินผสมกับท่วงทำนองจากเครื่องดนตรีจีนแบบดั้งเดิมทำให้ฉากนั้นมีน้ำหนักและความยิ่งใหญ่ที่ต่างจากบล็อกบัสเตอร์ตะวันตกทั่วไป ผมสนุกกับการฟังธีมหลักซ้ำๆ เพื่อจับโครงสร้างของเพลงว่าจะกลับมาสร้างความตึงเครียดและปลดปล่อยเมื่อไร ในมุมมองของผม คีย์ที่โดดเด่นที่สุดไม่ใช่แค่เมโลดี้เดียว แต่เป็นการเรียงสลับของโมทีฟ (motif) สั้น ๆ ที่เมื่อรวมกันแล้วสร้างเป็นธีมใหญ่ที่คงอยู่ตลอดทั้งเรื่อง นอกจากนี้การใช้เสียงร้องหรือโทนเสียงสูงบางครั้งก็ช่วยเติมความลึกลับให้กับฉากที่เกี่ยวกับศัตรูเหนือธรรมชาติ ทำให้ฉากเหล่านั้นมีทั้งความสวยงามและอันตรายในเวลาเดียวกัน สรุปแล้ว การแต่งของ Ramin Djawadi สำหรับ 'The Great Wall' ทำให้ฉากแอ็คชันกับฉากดราม่ามีความต่อเนื่องทางอารมณ์ได้ดี และสำหรับคนที่ชอบฟังสกอร์ประกอบภาพยนตร์ ผมคิดว่าชุดนี้เป็นงานที่ควรฟังทั้งอัลบั้ม ทั้งเพื่อจับธีมหลักและเพลิดเพลินกับการผสมผสานระหว่างออร์เคสตราและเพลงพื้นบ้านจีนที่แปลกใหม่ — เป็นงานที่ยังคงวนกลับมาฟังได้บ่อย ๆ ด้วยความสนุกแบบเดียวกับการดูฉากการต่อสู้บนกำแพงครั้งแรก

การดูหนังเรื่อง 'The Great Wall' ทำให้ฉันหัวเราะแล้วก็คิดเยอะในเวลาเดียวกัน — มันสวยงามแบบภาพยนตร์ แต่ผิดเพี้ยนเมื่อเทียบกับประวัติศาสตร์จริงๆ ผมรู้สึกว่าส่วนที่ชัดเจนที่สุดคือการเอาตำนานและแฟนตาซีมาผสมกับร่องรอยของประวัติศาสตร์: มอนสเตอร์ที่บุกกำแพงเป็นสิ่งสมมติทั้งหมด และการวางโครงสร้างกำแพงกับป้อมปราการในหนังถูกออกแบบให้ดูตื่นเต้นมากกว่าจะถูกต้องตามยุคสมัยจริง ๆ ในความจริง กำแพงจีนที่เราเห็นทุกวันนี้มีชิ้นส่วนใหญ่จากยุคหมิง (ค.ศ. 1368–1644) ซึ่งสร้างขึ้นหลังจากยุคอื่น ๆ อีกหลายยุค เช่น ฉิน ฮั่น และซุย ที่สร้างฐานกำแพงด้วยดินอัดหรือวัสดุพื้นเมือง ไม่ใช่ป้อมคอนกรีตแนวเดียวกันตลอดแนวอย่างที่หนังโชว์ อีกประเด็นคือการนำตัวละครต่างชาติมาเป็นแกนนำในการต่อสู้ ซึ่งตกแต่งให้เหมือนโครงเรื่องแบบฮอลลีวูดมากกว่าจะสะท้อนบทบาทของชาวต่างชาติในประวัติศาสตร์จีนจริง ๆ ฉันคิดว่าหนังทำให้กำแพงกลายเป็นเวทีสำหรับบทบู๊ระดับโลก แต่ถามว่าสอดคล้องกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไหม คำตอบคงต้องบอกว่าเป็นการตีความเชิงบันเทิงมากกว่าความเที่ยงตรง อย่างไรก็ตาม ถ้ามองแบบคนที่ชอบงานภาพ ฉากการรบบนกำแพงยังน่าจดจำและมีสไตล์ของผู้กำกับอยู่ดี

วันนี้จะพูดถึงไอเท็มที่แฟน ๆ ของ 'เดอะเกรทวอลล์' ควรสะสมเอาไว้เป็นหัวใจของคอลเลกชัน โดยมองจากมุมคนรักภาพยนตร์ที่ชอบเก็บของที่เล่าเรื่องได้มากกว่าแค่ความสวยงาม สมุดภาพหรืออาร์ตบุ๊กลิมิเต็ดเอดิชันเป็นสิ่งที่ฉันให้ความสำคัญเป็นอันดับหนึ่ง เพราะมันเก็บทั้งคอนเซ็ปต์อาร์ต สเก็ตช์ก่อนเข้าฉาก และบันทึกการออกแบบมอนสเตอร์ที่เห็นวิวัฒนาการชัดเจน การพลิกดูแต่ละหน้าทำให้รู้สึกว่ากำลังเดินอยู่ในสตูดิโอเดียวกับทีมงาน และยังเป็นแหล่งข้อมูลที่หาไม่ได้จากโปสเตอร์ปกติ บรรจุภัณฑ์พิเศษของแผ่นบลูเรย์แบบสตีลบุ๊คกับแผ่นเสียงซาวด์แทร็กลิมิเต็ดช่วยเติมรสสัมผัสอีกแบบให้คอลเลกชัน การได้จับสตีลบุ๊คที่ออกแบบมาเฉพาะหรือเปิดแผ่นเสียงฟังธีมดนตรีขณะมองภาพก็ให้ความรู้สึกเหมือนได้ย้อนกลับไปยังบรรยากาศในโรงฉาย และมูลค่าตลาดมักเติบโตสำหรับรุ่นที่พิมพ์จำนวนน้อย ไอเท็มที่เป็นสำเนาของอุปกรณ์ประกอบฉาก เช่น แบบจำลองหอกยักษ์หรือโมเดลเครื่องยิงหนังสติ๊กยักษ์ (ballista) ก็เพิ่มดราม่าให้ชิ้นส่วนของตู้โชว์ได้ดี ฉันมักเลือกชิ้นที่มีรายละเอียดงานผลิตสูงและมีใบรับรองลิขสิทธิ์ เพราะของพวกนี้ไม่ใช่แค่ของตกแต่ง แต่เป็นชิ้นเล่าเรื่องที่ทำให้คอลเลกชันของเรามีมิติ

รีวิวจากสื่อไทยมักให้คะแนน 'The Great Wall' อยู่ในระดับกลาง ๆ และการอ่านแต่ละรีวิวทำให้เห็นภาพรวมที่ค่อนข้างชัดเจนว่าทำไมคนถึงคิดเห็นต่างกัน โดยรวมแล้วหลายสำนักให้คะแนนประมาณ 5–7 เต็ม 10 (หรือประมาณ 2.5–3.5/5) เนื่องจากงานภาพที่อลังการ การออกแบบสิ่งมีชีวิตและการต่อสู้บนกำแพงที่จัดเต็มเทคนิคการถ่ายทำ แต่พอย้อนดูองค์ประกอบด้านเนื้อเรื่องและการเขียนบท สื่อไทยมักวิจารณ์ว่าบทบางและตัวละครไม่ได้รับการพัฒนาจนรู้สึกผูกพันได้: การใส่นักแสดงต่างชาติเป็นตัวเดินเรื่องหลักถูกหยิบมาเป็นประเด็นความเหมาะสมทางวัฒนธรรมและความรู้สึกสมจริงของเรื่อง นักวิจารณ์บางคนเปรียบเทียบว่าจังหวะและมิติทางอารมณ์ไม่ถึงระดับของงานคลาสสิกเวิร์คเอเชียอย่าง 'Crouching Tiger, Hidden Dragon' จึงให้คะแนนแบบแบ่งครึ่ง ระหว่างค่าความบันเทิงแบบหนังบล็อกบัสเตอร์และข้อบกพร่องของบท การอ่านรีวิวทำให้ฉันคิดถึงหนังที่เน้นภาพมากกว่าบทอื่น ๆ บ้างก็ยก 'Hero' หรือหนังแอ็กชันฮอลลีวูดบางเรื่องมาเทียบกัน ข้อดีที่สื่อไทยเน้นคือดูเพลินจากฉากแอ็กชันและงานออกแบบ ฉันเองมองว่าถ้าใครต้องการหนังที่เน้นความอลังการของภาพและฉากสู้แบบแฟนตาซี ก็น่าจะให้คะแนนสูงกว่า แต่ถ้ามาคาดหวังบทลึก ๆ หรือการเล่าเรื่องที่มีน้ำหนัก รีวิวไทยหลายฉบับก็ต้องลงคะแนนอย่างระมัดระวัง

หลังจากดู 'The Great Wall' ครั้งแรก ฉันติดใจกับขนาดและรายละเอียดของกำแพงที่เห็นบนจอ — ซึ่งความจริงก็คือทีมงานตั้งใจสร้างฉากขนาดยักษ์ไว้ในสตูดิโอมากกว่าจะพึ่งกำแพงโบราณของจริง การถ่ายทำหลักเกิดขึ้นที่สตูดิโอขนาดใหญ่ในมณฑลเจ้อเจียง โดยเฉพาะพื้นที่ที่เรียกว่า Hengdian World Studios ซึ่งเป็นแหล่งถ่ายทำหนังจีนระดับบล็อกบัสเตอร์หลายเรื่อง ทีมสร้างสร้างผนังกำแพงทั้งแนว บันได และป้อมยามในสเกลเต็ม เพื่อง่ายต่อการควบคุมแสง เสียง และคิวแอ็กชันของนักแสดง นี่คือเหตุผลที่ฉากยักษ์ของการสู้รบกลางกำแพงที่เห็นบนจอดูสมจริงแต่ก็สามารถคุมรายละเอียดเช่นเสื้อผ้า อาวุธ และเอฟเฟกต์ได้อย่างแน่นอน ด้านนอกสตูดิโอ ทีมงานก็เลือกใช้โลเคชันในภูมิภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีนเพื่อถ่ายฉากทิวทัศน์กว้าง ๆ และฉากทะเลทรายที่ต้องการความเวิ้งว้าง เช่นภูมิประเทศของมณฑลนิงเซี่ยและมณฑลกานซู่ ที่นี่ให้ฉากหลังแบบเทือกเขา แผ่นดินแห้ง และสายลม ซึ่งผสานกับงานสตูดิโอและคอนเวิร์ตด้วย CGI จนออกมาเป็นโลกแฟนตาซีที่ดูล้ำและหนักแน่นในเวลาเดียวกัน ตอนจบของฉันกับเรื่องนี้คือชื่นชมวิธีที่ทีมงานบาลานซ์ระหว่างการสร้างสรรค์ในสตูดิโอกับการใช้ภูมิประเทศจริง ผลลัพธ์ทำให้ฉากใหญ่ ๆ ดูสมจริงแต่ยังคงอนุรักษ์สถานที่จริงไว้ ไม่ใช่การขูดรีดพื้นที่โบราณจนเสียหาย — นี่แหละคือเหตุผลที่ฉากกำแพงใน 'The Great Wall' ยังคงน่าจดจำสำหรับฉัน

สเกลการถ่ายทำของ 'The Great Wall' โดดเด่นตรงที่ทีมงานเคลื่อนย้ายไปถ่ายทำในหลายภูมิภาคของจีนเพื่อจับบรรยากาศที่ต่างกันอย่างชัดเจน ในมุมมองของคนที่ติดตามข่าวเบื้องหลังงานภาพยนตร์จีนมานาน ฉันอยากบอกว่าจุดสำคัญคือการผสมผสานระหว่างสตูดิโอขนาดใหญ่กับโลเคชันธรรมชาติจริงๆ ที่กระจายอยู่ตามมณฑลต่างๆ หนึ่งในที่ที่พูดถึงกันมากคือ 'Hengdian World Studios' ในมณฑลเจ้อเจียง ซึ่งทีมสร้างตั้งฉากกำแพงและป้อมต่างๆ ขึ้นใหม่เพื่อควบคุมสภาพแวดล้อมการถ่ายทำได้สะดวก การทำงานในสตูดิโอช่วยให้จัดแสง เสียง และการเคลื่อนไหวของกองถ่ายขนาดใหญ่ได้ อีกส่วนที่ฉันสนใจคือการถ่ายทำกลางแจ้งในพื้นที่ที่มีภูมิประเทศเปิดกว้างซึ่งให้ความรู้สึกมโหฬารของสงครามและการเผชิญหน้า ทีมงานเดินทางไปยังมณฑลที่มีทิวทัศน์กว้าง เช่นที่มีที่ราบและเนินเขา ซึ่งช่วยสร้างฉากการต่อสู้ใหญ่ๆ ได้สมจริงขึ้น โดยรวมแล้วภาพที่เราเห็นในหนังเป็นการผสมระหว่างการสร้างฉากขนาดใหญ่ในสตูดิโอและการถ่ายทำนอกสถานที่ในหลายจังหวัด ผลลัพธ์คือทั้งความอลังการและความเป็นภาพยนตร์บล็อกบัสเตอร์ที่ดูเรียบเนียนในหลายฉากที่สำคัญ

เพลงประกอบของ 'The Great Wall' แต่งโดย รามิน จาวาดี ซึ่งเป็นคนที่หลายคนคุ้นเคยจากธีมเพลงที่ติดหูและมีพลังสูง ถ้าพูดตรง ๆ ผมมองว่าเสียงดนตรีในเรื่องนี้เป็นการผสมผสานระหว่างออร์เคสตราที่ยิ่งใหญ่กับรสนิยมแบบภาพยนตร์บล็อกบัสเตอร์สากล รามินมักใช้เมโลดี้เด่นเป็นตัวนำให้ผู้ชมจับจุดอารมณ์ได้ง่าย และงานของเขาที่มีชื่อเสียงอย่าง 'Game of Thrones' ก็ชี้ให้เห็นทักษะในการสร้างลีทมอติฟ (motif) ที่เชื่อมโยงตัวละครและสถานการณ์ต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็ว ในฐานะคนดูหนังที่ชอบฟังดนตรีประกอบ ผมชอบที่รามินไม่ยึดติดกับกระบวนทำนองแบบตะวันตกเพียงอย่างเดียว เขาใส่องค์ประกอบที่ให้อารมณ์แบบเอเชียเข้ามาผสมไว้บ้าง ทำให้ดนตรีของ 'The Great Wall' รู้สึกทั้งยิ่งใหญ่และมีรากที่เข้ากับภาพ นี่ไม่ใช่แค่ฉากแอ็กชันมีจังหวะตื่นเต้น แต่ยังช่วยพยุงความรู้สึกเชิงมหากาพย์ของเรื่องด้วย การได้ยินธีมที่กลับมาเป็นครั้งคราวทำให้ฉากสำคัญมีน้ำหนักขึ้น และมันก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ภาพยนตร์ยังคงติดตาแม้เวลาผ่านไป

เรื่องราวของ 'โกสต์อินเดอะเชลล์' ขยายออกจากคอนเซ็ปต์ไซเบอร์พังค์ธรรมดา ๆ ไปสู่คำถามเชิงปรัชญาเกี่ยวกับตัวตนและจิตวิญญาณในร่างที่ทำจากเครื่องจักร. ภาพรวมเล่าเกี่ยวกับ Major Motoko Kusanagi เจ้าหน้าที่สืบสวนที่เกือบทั้งตัวเป็นไซบอร์ก เธอทำงานกับหน่วยพิเศษที่จัดการกับคดีไซเบอร์และการก่อการร้ายทางไซเบอร์ เรื่องพล็อตพาเราไล่ตามเงื่อนงำที่เกี่ยวข้องกับปัญญาประดิษฐ์และความสามารถของมันที่จะมีเจตจำนง เป็นการปะทะกันระหว่างอำนาจรัฐและเอกชน ความปลอดภัยของข้อมูล และคนที่ถูกดึงเข้าไปเป็นเครื่องมือในการเมือง มุมที่สะเทือนใจที่สุดสำหรับฉันคือจุดที่ตัวละครต้องตัดสินใจว่าความทรงจำและความรู้สึกที่เป็น 'ผี' นั้นมีคุณค่าอย่างไรเมื่อร่างกายสามารถเปลี่ยนได้ เรื่องนี้ไม่ได้ให้คำตอบชัดเจน แต่จบด้วยภาพที่เปิดทางให้คิดต่อ—มันทำให้คนดูต้องตั้งคำถามกับนิยามของคำว่า "เป็นมนุษย์" มากกว่าฉากแอ็กชันอย่างเดียว