มังงะหรืออนิเมะที่มีตัวละครแมวผีแนะนำเรื่องใดบ้าง?

เราเห็น 'Sailor Moon' เป็นกรณีที่ชัดเจนที่สุดเมื่อพูดถึงแมวดำที่เหมือนเครื่องรางนำทาง เพราะ 'ลูน่า' ถูกวางบทบาทให้เป็นทั้งผู้ชี้ทางและผู้คัดสรรชะตากรรมให้กับอุซางิ ตั้งแต่การปรากฏตัวครั้งแรกที่เปลี่ยนชีวิตของเธอ ลูน่าไม่ใช่แค่สัตว์เลี้ยงธรรมดา แต่เป็นสัญลักษณ์ของการเริ่มต้น เรื่องราวของลูน่ามีมุมที่อบอุ่นและเป็นไปตามตำนานแมวดำในญี่ปุ่นที่ไม่ได้แปลว่าโชคร้ายเสมอไป แต่ยังหมายถึงการเรียกโชคหรือโชคชะตาที่จะเข้ามา การที่ลูน่าคอยเตือน คอยให้คำแนะนำ และบางครั้งก็เป็นตัวเชื่อมระหว่างโลกแห่งมนุษย์กับศัตรูเหนือธรรมชาติ ทำให้เธอมีลักษณะเหมือน 'แมวดำนำโชค' ในความหมายเชิงบวกสำหรับตัวเอก ทุกครั้งที่ลูน่าปรากฏ ฉากจะมีความรู้สึกว่าจังหวะชีวิตกำลังจะเปลี่ยนไป ไม่ว่าจะเป็นการค้นพบพลังหรือการได้เพื่อนร่วมทีมใหม่ นั่นแหละทำให้ฉันคิดว่าบางครั้งแมวดำในอนิเมะไม่ได้ถูกใช้เป็นเครื่องหมายอัปโชค แต่เป็นสัญลักษณ์ของการพลิกผันที่ดีมากกว่าจริง ๆ

มีหลายเรื่องที่ใช้มุกเต่าหดหัวเป็นองค์ประกอบตลกหรือฉากน่ารัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโลกของ 'Pokémon' ที่เต่าพวกนั้นถูกออกแบบมาให้พฤติกรรมคล้ายเต่าจริง ๆ เช่น 'Squirtle' ที่ในอนิเมะมักดึงหัวเข้าเปลือกเมื่อโดนโจมตีหรือจะใช้เป็นมุขน่ารัก ๆ เวลาตัวละครต้องการหลบภัย ผมชอบฉากที่ทีมของแอชต้องเผชิญกับการต่อสู้แล้วเจ้าสควิรเทิลรีบคดหัวเข้าเปลือกจนตัวละครอื่นหัวเราะ เพราะมันทำให้การ์ตูนดูมีมิติระหว่างความน่ารักและการต่อสู้ นอกจากสายพันธุ์คลาสสิกแล้วภาคหลัง ๆ อย่างรุ่นของ 'Turtwig' ในซีรีส์ก็ยังแสดงท่าทีหดหัวหรือยืดคอออกมาเป็นจังหวะเมื่อรู้สึกปลอดภัย ซึ่งพบได้ทั้งในอนิเมะและมังงะที่เล่าเรื่องแบบสมจริงกว่าเกมต้นฉบับ การที่ตัวละครเต่าทำแบบนี้ช่วยเติมจังหวะตลกหรือความอ่อนโยนให้ฉากเด็ก ๆ ได้อย่างไม่ยากเย็น และยังมีโปเกม่อนอย่าง 'Torkoal' ที่แม้ไม่ชอบหดหัวแบบเป๊ะ ๆ แต่ก็ถูกเขียนให้มีนิสัยเต่าในทางพฤติกรรมภาพรวมด้วย สรุปแล้วถ้าชอบดูเต่าหดหัวแบบน่ารัก ให้เริ่มจาก 'Pokémon' ก่อนเลย เพราะมีตัวอย่างชัดเจนทั้งในฉากต่อสู้และฉากเรียบง่ายประจำตอน เป็นอะไรที่ดูเพลินและชวนยิ้มทุกครั้งที่มันเกิดขึ้น

คืนหนึ่งเราเปิดดูตอนเก่า ๆ ของ 'GeGeGe no Kitaro' แล้วรู้สึกว่ายังหลอนเหมือนเดิม — งานของชิเงรุ มิซึกิเต็มไปด้วยภูตผีญี่ปุ่นดั้งเดิมที่ถูกวาดให้มีบุคลิกชัดเจน หนึ่งในประเภทที่เด่นคือ 'nukekubi' หรือผีที่หัวหลุดแล้วลอยได้ ซึ่งปรากฏเป็นตัวละครข้างเคียงในหลายตอน การเล่าในเวอร์ชันมังงะกับอนิเมะต่างกันบ้าง แต่หัวที่ลอยออกมาพร้อมสายตาแปลก ๆ นั้นทำหน้าที่ดีด้านบรรยากาศ: มันไม่จำเป็นต้องอธิบายเหตุผลเยอะก็หลอน เพราะภาพเดียวกับมู้ดจะสื่อสารได้ทันที สมัยเด็กเราเคยหยุดดูเพราะฉากหนึ่งทำให้หัวลอยมาใกล้กล้องสุด ๆ แล้วเสียงดนตรีนิ่งลง — ความเรียบง่ายแบบนี้แหละที่ทำให้ตำนานผีหัวขาดใน 'GeGeGe no Kitaro' คงอยู่ในความทรงจำจนถึงวันนี้

ชอบเริ่มจากงานที่ให้ความอบอุ่นผสมหลอน เพราะมันพาเราเข้าโลก 'แมวผี' ได้แบบไม่กระโดดเข้าฉากหลอนทันที เวลาฉันแนะนำเล่มแรกมักจะเป็น 'Natsume's Book of Friends' เพราะโทนของมันอ่อนโยน—มีความเศร้าและความอบอุ่นแทรกอยู่ในเรื่องผีและโยไก โดยเฉพาะตัวแมววิญญาณอย่างมาดาระ (Nyanko-sensei) ที่ทั้งโผล่มาเป็นคอมเมดี้และกลายเป็นตัวแทนของความสัมพันธ์กับโลกเหนือธรรมชาติได้ดี สำหรับคนที่กลัวฉากสยอง ๆ แต่อยากเห็นความลึกลับของแมวผี นี่เป็นทางเข้าเยี่ยม ขยับมาอีกสเต็ปถ้าต้องการความโบราณและบรรยากาศเล่าเรื่องแบบตำนาน ให้ลองเปิดรวมเรื่องผีญี่ปุ่นคลาสสิกอย่าง 'Kwaidan' ที่เต็มไปด้วยนิทานและความเชื่อพื้นบ้าน เรื่องแบบบาเกะเนโกะ (แมวปีศาจ) มักจะอยู่ในชุดเรื่องเล่าพวกนี้ ทำให้เราเห็นมิติของแมวผีทั้งในเชิงสัญลักษณ์และความหวาดกลัวของสังคมโบราณ สุดท้ายถ้าอยากสัมผัสด้านอารมณ์ล้วน ๆ ก่อนจะลงลึกในความเหนือจริง แนะนำ 'The Travelling Cat Chronicles' เป็นงานที่เน้นความผูกพันระหว่างคนกับแมว ถึงแม้จะไม่ใช่เรื่องผี แต่ช่วยให้เราเข้าใจว่าเหตุผลที่แมวในเรื่องหลอน ๆ มักสะเทือนใจผู้คนได้อย่างไร เหมือนการเตรียมความรู้สึกก่อนออกสำรวจโลกแมวผีจริงจัง

อันดับแรกที่นึกถึงเลยคือ 'Natsume Yuujinchou' — โลกเล็กๆ ที่ผีและมนุษย์อยู่ด้วยกันแบบอบอุ่นมากกว่าจะเป็นน่ากลัว ฉันชอบวิธีที่เรื่องนี้นำผีที่มีลักษณะหลากหลายออกมาเป็นตัวละครที่มีบุคลิกชัดเจน ทั้งตัวเล็กจิ๋วแบบซาชิกิ-วาราชิที่ทำให้ยิ้มตาม และวิญญาณที่ดูแกร่งแต่มีความอ่อนไหวซ่อนอยู่ ส่วนตัวแล้วฉันรู้สึกว่าองค์ประกอบตลกนิดๆ ผสมด้วยความเหงา ทำให้ผีในเรื่องดูน่ารักในแบบที่ต่างออกไปจากผีน่ากลัวทั่วไป ฉันมักจะนึกถึงฉากที่ตัวเอกพยายามช่วยผีตัวน้อยๆ หรือตอนที่นิยกับนักวิจัยผีนั่งคุยกันแบบเงียบๆ — มันเป็นความอบอุ่นละมุนที่ทำให้หัวใจอ่อนลงเสมอ เรื่องนี้สอนให้เห็นว่าผีไม่จำเป็นต้องเป็นภัย และภาพลักษณ์น่ารักๆ ของพวกเขายิ่งทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างโลกสองฝ่ายน่าจดจำ

อยากแนะนำ 'Monster' ให้เป็นอันดับแรกเพราะมันไม่ได้แค่มีฆาตกรที่น่ากลัว แต่ยังสำรวจตัวตนและผลกระทบทางจิตใจแบบที่ฝังลึกไปถึงผู้อ่านด้วย ฉันรู้สึกทึ่งกับการเล่าเรื่องที่ค่อย ๆ คลายปมของจอห์น ลีเบิร์ต และการที่ด็อกเตอร์เท็นมะต้องเผชิญกับผลของการตัดสินใจของตัวเอง ทำให้ฉันมักจะคิดถึงเส้นแบ่งระหว่างความดีและความชั่วในชีวิตจริง งานภาพมีความสมจริงและการจัดจังหวะชวนให้จมดิ่งไปกับความยืดเยื้อของความร้ายกาจ ซึ่งต่างจากมังงะฆาตกรทั่วไปที่เน้นแค่ความโหดร้าย แม้จะอ่านซ้ำหลายรอบก็ยังค้นพบมุมมองใหม่ ๆ ของจิตใจตัวละครเสมอ ถ้าชอบเรื่องที่ตัวร้ายไม่ใช่แค่หน้ากากที่ชัดเจน แต่เป็นคนที่มีอดีตและแรงจูงใจซับซ้อน 'Monster' จะเติมเต็มช่องว่างนั้นได้ดี และทิ้งความคิดให้ย้อนกลับมาถามตัวเองอยู่บ่อยครั้งก่อนจะปิดเล่ม

รายการตัวละครที่ทำให้ฉันหัวเราะแล้วก็สงสัยไปพร้อมกันคงไม่มีใครจะเด่นไปกว่า 'Hinamatsuri' กับฮินะเด็กสาวจากโลกอื่นที่ลงมาจากฟ้าแบบไม่มีปี่มีขลุ่ยเลย ส่วนตัวแล้ว ฉันชอบวิธีที่เรื่องเล่าใช้ฮินะเป็นเครื่องมือลากความตลกเข้าสู่ความจริงจัง — ฮินะไม่ได้เป็นแค่ตัวตลกสุดน่ารัก แต่เป็นตัวสะท้อนความเป็นผู้ใหญ่ของคนรอบข้าง ช่วงที่ฮินะพยายามเรียนรู้เรื่องงานและมารยาททางสังคมมันตลกจนเจ็บ เพราะความไร้เดียงสาของเธอทำให้คนอื่นต้องหันมามองปัญหาของตัวเอง มุมมองของฉันยังชอบการบาลานซ์ระหว่างสไลซ์ออฟไลฟ์กับซีนแอ็กชันที่ฮินะมีพลังพิเศษ — นั่นทำให้เธอเป็นตัวละครที่มีมิติ ทั้งน่ารัก น่ากลัว และน่าเห็นใจในเวลาเดียวกัน ดูแล้วอยากให้เรื่องหยิบประเด็นความสัมพันธ์ การงาน และการยอมรับตัวเองมาขยี้มากขึ้นอีก เพราะฮินะเป็นตัวนำที่เปิดหน้าต่างให้มองเห็นคนธรรมดาในมิติแปลกใหม่

เมื่อพูดถึง 'แมวดำการ์ตูน' คำนี้อาจจะฟังดูกว้าง แต่ในความคิดของฉันมีหนึ่งงานที่คนส่วนใหญ่จะนึกถึงก่อนเป็นอย่างแรก นั่นคือมังงะเรื่อง 'Black Cat' ของเคนทาโร่ ยาบูกิ ซึ่งต่อยอดมาเป็นอนิเมะด้วย ตัวเรื่องเล่าเรื่องของคนที่มีนามแฝงว่าผู้ใดผู้หนึ่งซึ่งถูกขนานนามว่า 'Black Cat' ในความหมายเปรียบเปรยว่าเป็นนักฆ่าหรืออดีตสายลับ ดังนั้นในหลายบริบทเมื่อคนพูดว่า 'แมวดำการ์ตูน' พวกเขาอาจหมายถึงชื่อนี้ที่เป็นชื่อเรื่องโดยตรง ฉันมองว่าความสับสนเกิดจากการแปลและการเรียกชื่อในท้องถิ่น: คำว่า 'Black Cat' เมื่อแปลตรงตัวก็กลายเป็น 'แมวดำ' และเมื่อผนวกกับคำว่า 'การ์ตูน' ก็เกิดเป็นวลีทับศัพท์ที่คนเข้าใจกันอย่างกว้าง บทสนทนาในวงแฟนคลับมักจะย้อนไปถึงฉากแอ็กชั่น ตัวละครที่มีอดีตมืดมน และธีมการไถ่บาปซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของงานชิ้นนี้ ทำให้การยึดโยงระหว่างคำเรียกกับมังงะ-อนิเมะเรื่องนั้นดูสอดคล้องกันมากกว่างานอื่น ๆ สุดท้ายแล้วถ้าวัดจากชื่อและความเป็นที่รู้จักในแวดวงคนดูอนิเมะ ฉันยอมรับว่าการเชื่อมโยง 'แมวดำการ์ตูน' เข้ากับ 'Black Cat' เป็นไปได้สูง และก็สนุกที่ได้เห็นว่าคำง่าย ๆ คำหนึ่งจะชวนให้คนมาคุยกันถึงมุมมองและความทรงจำของตัวเองได้ขนาดนี้

เคยสงสัยไหมว่าตัวละครที่ไม่สนใจเรื่องเพศจะเล่าเรื่องได้ลึกซึ้งแค่ไหน? ผมชอบพูดถึง 'Houseki no Kuni' เป็นตัวอย่างแรก ๆ เพราะมังงะเรื่องนี้สร้างโลกที่สิ่งมีชีวิตเป็นอัญมณี มีร่างกายและความสัมพันธ์ที่ไม่ขึ้นกับกรอบเพศแบบมนุษย์ทั่วไป ฉากหนึ่งที่ติดตาคือความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครที่ดูจะเป็นมิตรผูกพันมากกว่าความรักเชิงโรแมนติก การอ่านมันทำให้เราได้พิจารณาว่าคำว่า 'ความใกล้ชิด' มีหลายมิติ ไม่จำเป็นต้องรวมถึงความปรารถนาทางเพศเสมอไป การเล่าเรื่องแบบนี้ทำให้ผมคิดว่าอาเพศ (asexual) ในงานนิยายหรือมังงะบางครั้งไม่ได้ถูกนำเสนอเป็นประเด็นใหญ่ แต่มันถูกถักทออยู่ในลักษณะการแสดงออกของตัวละคร เช่น การให้ความสำคัญกับมิตรภาพ ความจงรักภักดี หรือความหมายของตัวตนมากกว่าความสัมพันธ์เชิงชู้สาว เรื่องสั้นหรือโนเวลที่เน้นจิตวิทยาตัวละครอย่าง 'The Slow Regard of Silent Things' ก็เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจ แม้จะไม่ได้ประกาศตัวอย่างชัดเจน แต่การนำเสนอชีวิตภายในจิตใจและวิธีการเชื่อมต่อกับโลกภายนอกของตัวละคร ทำให้ผมอ่านออกไปในแนวทางที่อาจถูกตีความเป็นอาเพศได้ อีกมุมที่ผมชอบคือนิยายไซไฟคลาสสิกอย่าง 'The Left Hand of Darkness' ของ Ursula K. Le Guin ซึ่งไม่ได้พูดคุยเรื่องอาเพศโดยตรง แต่วิธีสร้างสังคมที่คนสามารถเปลี่ยนเพศและไม่มีเพศคงที่ ทำให้เราขบคิดใหม่เกี่ยวกับเพศและความต้องการ การอ่านแบบนี้เติมเต็มแนวคิดว่าการไม่ยึดติดกับความโรแมนติกหรือความต้องการทางเพศก็เป็นตัวเลือกที่สมเหตุสมผลในโลกวรรณกรรม สำหรับคนที่มองหาตัวละครแบบนี้ ผมมักแนะนำให้ลองมองหางานที่ให้พื้นที่กับการสัมพันธ์เชิงอื่น ๆ นอกจากความรักแบบโรแมนติก เพราะนั่นมักเป็นที่มาของตัวละครอาเพศที่น่าสนใจที่สุดในแง่ของการพัฒนาและความลึกของเรื่องราว