หนังสือ Delightfully Deceitful ฉบับแปลไทยมีกี่เล่มและคุ้มหรือไม่?

เมื่อฉันหยิบฉบับแปลไทยที่วางทับกันไว้บนโต๊ะ ความทรงจำเก่าๆ เกี่ยวกับประตูตู้เสื้อผ้าที่นำไปสู่นาร์เนียก็ผุดขึ้นมาในหัวทันที ฉบับแปลภาษาไทยของชุดนาร์เนียมีทั้งหมดเจ็ดเล่ม ซึ่งสอดคล้องกับต้นฉบับของ C.S. Lewis รายชื่อเล่มตามลำดับการตีพิมพ์ที่หลายคนคุ้นเคยคือ 'The Lion, the Witch and the Wardrobe', 'Prince Caspian', 'The Voyage of the Dawn Treader', 'The Silver Chair', 'The Horse and His Boy', 'The Magician's Nephew', และ 'The Last Battle' การอ่านฉบับแปลไทยทำให้บางฉาก—เช่นการพบกับคุณทัมบัสในตู้เสื้อผ้า—ยังคงมีพลัง ทั้งภาษาและจังหวะการเล่าในแปลไทยบางครั้งเติมความอบอุ่นให้ฉากเด็กๆ มากกว่าต้นฉบับอย่างเงียบๆ พอพูดถึงจำนวนและชื่อ คร่าวๆ ก็เป็นเจ็ดเล่มตามที่ยกมา การเรียงลำดับเวลาในนิทานกับการเรียงตามลำดับตีพิมพ์อาจต่างกัน แต่น้ำหนักของเรื่องราวในฉบับแปลไทยยังคงยืนยันว่ามีเจ็ดผลงานที่จับต้องได้และเป็นชุดเดียวกัน ซึ่งทำให้ชั้นหนังสือของฉันมีสีสันขึ้นทีเดียว

แปลกดีที่ชื่อ 'จ้าวจินหม่าย' ถูกถามว่ามีกี่เล่ม เพราะในความเข้าใจของคนทั่วไป ชื่อนี้ไม่ได้เป็นชื่อชุดนิยายยอดนิยมที่มีการแปลอย่างเป็นทางการออกมาเป็นเล่มๆ ในภาษาไทย ดังนั้นคำตอบตรงๆ ก็คือ ณ ปัจจุบันไม่มีฉบับแปลไทยของหนังสือที่ใช้ชื่อนี้เป็นชื่อเรื่องที่ได้รับการจัดพิมพ์เป็นซีรีส์หลายเล่ม การสับสนเกิดขึ้นได้ง่ายเมื่อชื่อภาษาจีนหรือการทับศัพท์ถูกอ่านต่างกันหรือถูกเข้าใจว่าเป็นผลงานหนึ่งชิ้น แท้จริงแล้วคำว่า 'จ้าวจินหม่าย' มักจะบ่งชี้ถึงบุคคลมากกว่าชุดหนังสือเรื่องหนึ่งๆ ทำให้การถามจำนวนเล่มจึงไม่มีค่าตอบอย่างเป็นตัวเลขที่แน่นอน เราเข้าใจดีว่าบางครั้งชื่อที่ฟังดูคล้ายกันอาจทำให้คิดถึงนิยายจีนกำลังภายใน นิยายแฟนตาซี หรือซีรีส์แปลที่มีหลายเล่ม แต่การจะบอกจำนวนเล่มของฉบับแปลไทยอย่างแม่นยำนั้นจำเป็นต้องยืนยันชื่อผู้แต่ง ชื่อภาษาจีนตัวอักษรดั้งเดิม หรือชื่อฉบับภาษาต้นฉบับเสียก่อน เพราะมีนิยายจีนหลายเรื่องที่ถูกแปลชื่อใหม่ในไทยจนดูไม่เหมือนต้นฉบับเลย อย่างไรก็ตาม ในกรณีของคำถามนี้ ไม่มีหลักฐานว่ามีสำนักพิมพ์ในไทยออกจำหน่ายชุดหนังสือภายใต้ชื่อ 'จ้าวจินหม่าย' เป็นซีรีส์หรือหลายเล่ม หากมีการแปลเป็นเล่มเดียวหรือบทความแปล ก็อาจจะเป็นงานเดี่ยวๆ มากกว่าชุดยาว เรายินดีจะเล่าเพิ่มว่าการตามหาข้อมูลเกี่ยวกับหนังสือแปลมักจะต้องตรวจเช็กจากชื่อผู้แต่ง ภาษาและสำนักพิมพ์ เพราะหลายครั้งงานแปลอาจใช้ชื่อต่างไปจากการทับศัพท์ตรงๆ และบางผลงานที่คนไทยคุ้นเคยจากซีรีส์โทรทัศน์หรือภาพยนตร์ ก็อาจไม่เคยถูกทำเป็นหนังสือแปลเต็มชุด ตัวอย่างที่เห็นบ่อยคือนิยายออนไลน์จีนที่โด่งดังมากแต่ไม่เคยมีสำนักพิมพ์ไทยนำมาพิมพ์เป็นเล่มอย่างเป็นทางการ แม้จะมีแฟนแปลหรือสังคมออนไลน์พูดถึงกันอย่างกว้างขวางก็ตาม โดยรวมแล้วคำตอบสั้นๆ และตรงไปตรงมาคือไม่มีฉบับแปลไทยที่เป็นชุดเล่มของชื่อ 'จ้าวจินหม่าย' ให้สามารถนับจำนวนเล่มได้เป็นตัวเลข หากความหมายของคำถามคือชื่ออื่นที่คล้ายคลึงหรือเป็นงานประเภทอื่น เช่น บทความ เกร็ดชีวประวัติ หรือผลงานของบุคคลที่ชื่อนี้เป็นชื่อจริง อาจมีการตีพิมพ์ในรูปแบบต่างๆ แต่ไม่ใช่เป็นชุดนิยายลำดับเล่ม ยิ่งคิดยิ่งรู้สึกว่าความสับสนระหว่างชื่อคนกับชื่อผลงานเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้บ่อย และส่วนตัวก็รู้สึกว่าสิ่งนี้น่าจะเป็นจุดเริ่มต้นของการค้นพบผลงานใหม่ๆ ที่น่าสนใจมากกว่าการหยุดอยู่ที่คำถามเดียว

เราอยากเริ่มจากเล่มที่หาอ่านง่ายแต่ให้รสชาติภาษาอังกฤษแท้ ๆ และคุ้มค่าที่สุดเมื่อซื้อเก็บไว้ในชั้นหนังสือส่วนตัว ความงดงามของ 'To Kill a Mockingbird' อยู่ที่บทสนทนาและโทนเรื่องที่ยังคงสัมผัสได้แม้เวลาจะผ่านไปนาน การอ่านฉบับภาษาอังกฤษทำให้เห็นจังหวะประโยคและมุกภาษาที่แปลไม่ค่อยจับได้เต็มที่ในฉบับแปลไทย นอกจากนี้ 'The Great Gatsby' เป็นอีกเล่มที่การเลือกคำและความหนาแน่นของภาพพจน์ในต้นฉบับให้ความรู้สึกครบกว่า เพราะงานของเฟิตซ์เจอรัลด์มีความพริ้วของถ้อยคำซึ่งกลิ่นอายเหล่านี้มักเลือนหายเมื่อนำมาแปล ถ้าต้องการเล่มที่ท้าทายมากขึ้นและให้มุมมองใหม่ ๆ เก็บ 'Beloved' ไว้ในรายการด้วย เสน่ห์ของประโยคและการสลับมุมมองในงานของโทนี่ มอริสัน ทำให้การอ่านต้นฉบับเป็นประสบการณ์ทางภาษาและอารมณ์ที่ต่างไปจากการอ่านแปล ทั้งสามเล่มนี้ซื้อฉบับภาษาอังกฤษแล้วใช้คุ้มทั้งในแง่การกลับมาอ่านซ้ำ การจดบันทึกคำโปรด และการสัมผัสสำนวนแบบต้นฉบับ ซึ่งถ้าชอบจังหวะของภาษาและอยากฝึกการอ่านเชิงลึก หนังสือพวกนี้ให้คุณค่าคุ้มราคาแน่นอน

เล่มที่อยากให้เริ่มเก็บคือเล่มแรกของ 'รักวุ่นวายนายรสแซ่บ' — มันคือประตูเปิดสู่โลกของตัวละครและโทนเรื่องที่นักแปลมักจัดการอย่างพิถีพิถันที่สุด ในฐานะแฟนที่อ่านมาหลายเวอร์ชันของซีรีส์โรแมนซ์-คอเมดี้ ผมสังเกตว่าฉบับภาษาไทยของเล่มแรกมักถูกตรวจทานอย่างละเอียดที่สุด เพราะเป็นหน้าตาแรกที่จะดึงคนอ่านใหม่เข้ามา แม้ว่าจะมีคำศัพท์หรือวลีท้องถิ่นที่ท้าทาย แต่ฉบับที่แปลดีจะปรับบาลานซ์ระหว่างความขำ ความหวาน และน้ำเสียงของตัวละครได้อย่างกลมกล่อม ตัวอย่างเช่นตอนเปิดเรื่องที่ตัวเอกปะทะกันด้วยมุกมุขและความไม่เข้าใจ หากนักแปลเลือกคำไม่เหมาะ บรรยากาศทั้งบทอาจเปลี่ยนไป ฉันเห็นการแปลที่ไหลลื่นและคงโทนจากเล่มแรกของหลายเรื่อง เช่น 'Horimiya' ที่ฉบับภาษาไทยฉบับดีช่วยให้มู้ดและมุขยังคงอยู่ครบ ดังนั้นถาจับต้องความรู้สึกตั้งแต่ต้น เล่มหนึ่งมักเป็นตัวเลือกปลอดภัย อีกเหตุผลที่อยากแนะนำเล่มแรกคือความครบของเนื้อหาและคำอธิบายตัวละครเวอร์ชันแปล บางพิมพ์มีคำนำ ผู้แปลใส่หมายเหตุ หรือคำแปลคำเฉพาะที่ช่วยให้เข้าใจบริบทได้ดีขึ้น ฉันชอบเวอร์ชันที่มีคำอธิบายสั้นๆ ในหน้ากระดาษหรือบรรณาธิการที่เอาใจใส่เพราะมันทำให้การอ่านอย่างลื่นไหลกว่า นอกจากนี้ถ้าคุณจะสะสม เล่มแรกที่ออกพิมพ์ครั้งแรกมักมีงานศิลป์ปกหรือไดคัทที่คุ้มค่าทางจิตใจ — เหมือนความรู้สึกตอนเริ่มเก็บ 'Ouran High School Host Club' ฉบับไทยครั้งแรกที่ยังจำได้ว่าน้ำหนักกระดาษและงานแปลทำให้รู้สึกว่าเป็นของสะสม สรุปคือถ้าต้องเลือกเล่มเดียวเพื่อเป็นตัวแทนของการแปลที่ดี เล่มแรกของ 'รักวุ่นวายนายรสแซ่บ' เป็นจุดเริ่มต้นที่มั่นคงและมักจะได้รับการดูแลมากที่สุด ทั้งในแง่การแก้ภาษาและการวางโทน แถมยังเป็นทางที่ดีถ้าคิดจะต่อยอดเก็บเล่มอื่น ๆ ต่อไป

พูดถึง 'แพทย์หญิงหมื่นพิษ' แล้วฉันมักจะคิดถึงภาพนิยายแปลจีนที่ได้รับความนิยมบนเว็บอ่านออนไลน์มากกว่าจะเป็นหนังสือเสียงภาษาไทยฉบับเป็นทางการเลย จากมุมคนฟังหนังสือเสียงบ่อย ๆ ฉันพบว่ามีเวอร์ชันเสียงในภาษาจีนหรือภาษาต้นฉบับมากกว่าจะมีเวอร์ชันเสียงแปลไทยอย่างเป็นทางการ สาเหตุสำคัญน่าจะมาจากตลาดหนังสือเสียงภาษาไทยที่ยังคัดเลือกเฉพาะผลงานที่มีฐานคนอ่านกว้างและมีลิขสิทธิ์ชัดเจนเท่านั้น ผลงานที่เป็นนิยายแปลจากเว็บอาจจะมีฉบับแปลไทยแบบไม่เป็นทางการหรือแฟนแปลเป็นตัวอักษรมากกว่า แต่เมื่อมาถึงการผลิตเสียงขึ้นเป็นหนังสือเสียงแบบมืออาชีพ ผู้จัดทำต้องเจรจาลิขสิทธิ์และลงทุนค่อนข้างมาก จึงไม่แปลกถ้าจะหาฉบับเสียงภาษาไทยยาก ในประสบการณ์ส่วนตัว ฉันเคยเจอคนทำอ่านให้ฟังบนช่องส่วนตัวหรือคลิปสั้น ๆ ซึ่งคุณภาพและความครบถ้วนต่างกันไป และบางทีเป็นการอ่านที่แฟน ๆ แชร์กัน ไม่ใช่ฉบับที่ได้รับอนุญาต ดังนั้นถ้าคนอยากได้เวอร์ชันภาษาไทยเป็นตัวอักษร มักหาได้จากแหล่งแปลแฟนหรือถ้ามีการซื้อลิขสิทธิ์จริงก็จะมีฉบับพิมพ์/อีบุ๊กออกมา แต่ถ้าต้องการฟังเป็นหนังสือเสียงแบบมืออาชีพ โอกาสที่จะเจอฉบับภาษาไทยต้นฉบับยังค่อนข้างน้อยกว่าฉบับภาษาจีน ทำให้โดยรวมฉันมองว่ายังต้องรอหรือลุ้นมากกว่าจะพบตัวเลือกเสียงภาษาไทยที่เป็นทางการ

เปิดหน้าแรกแล้วก็เหมือนตกลงไปในกับดักหวานและพิษของนางเอกทันที—โทนเรื่องดึงฉันเข้าไปด้วยความขมและคล้ายจะละลายด้วยความหวานอย่างพิลึก ฉันชอบที่ 'พระสนมร้ายที่กลับชาติมาทั้งพิษทั้งหวาน' ไม่พยายามทำตัวเป็นนิยายรักทั่วไป แต่มันเล่นกับแนวคิดเรื่องการกลับชาติมาเกิดและแก้แค้นในแบบที่ละเอียดอ่อน ตัวละครหลักมีมิติทั้งความเจ้าเล่ห์และความอ่อนแอที่ทำให้ฉันเอาใจช่วยได้จริง ๆ ฉากการวางยาหรือการวางแผนนั้นถูกถ่ายทอดด้วยคำพูดที่คม แต่ก็แทรกด้วยช่วงเวลาที่อ่อนโยนระหว่างตัวละคร ทำให้จังหวะเรื่องไม่แข็งเป็นเพียงบทแก้แค้นล้วน ๆ เมื่อมองในแง่โครงเรื่อง เรื่องนี้ถ่ายทอดการเมืองในวังได้พอสมควร มีตัวละครรองที่เต็มไปด้วยสีสันและบทบาทไม่แบนราบ ความสัมพันธ์ของนางเอกกับพระเอกค่อยเป็นค่อยไปและมีชั้นเชิง เหมาะกับคนที่ชอบแนวปมจิตวิทยาและการวางแผน มากกว่าคนที่อยากได้โรแมนซ์หวานฉ่ำทันที ส่วนคุณภาพการแปลหรือสำนวนไทยที่อ่านแล้วลื่นไหลเป็นข้อดีอีกอย่างหนึ่ง เพราะมันช่วยให้ฉากเล็ก ๆ ที่เต็มไปด้วยรายละเอียดไม่หลุดออกจากอารมณ์หลัก สรุปคืออยากแนะนำให้ลองอ่าน หากคุณชอบแนวตัวร้ายที่ซับซ้อนและอยากเห็นการแก้แค้นที่มีรสชาติ ทั้งหวานทั้งขม แต่ถารอความเร็วฉากรักจัด ๆ อาจจะต้องมีความอดทนหน่อย ฉันรู้สึกว่าหนังสือเล่มนี้ให้ความพึงพอใจในแบบที่ค่อย ๆ ซึมเข้าสมองมากกว่าจะช็อตเดียวจบ

แฟนๆ มักจะสงสัยกันบ่อยว่า 'Harry Potter' มีทั้งหมดกี่เล่มในรูปแบบหนังสือเสียงและฉบับแปลไทย — คำตอบสั้น ๆ คือชุดต้นฉบับมีทั้งหมด 7 เล่ม และเกือบทุกฉบับหนังสือเสียงและฉบับแปลไทยก็ยึดตาม 7 เล่มนั้นเป็นหลัก รายละเอียดเพิ่มเติมนะ: ต้นฉบับชุด 'Harry Potter' ประกอบด้วยเจ็ดเล่มตั้งแต่ 'Philosopher's/Sorcerer's Stone' จนถึง 'Deathly Hallows' ดังนั้นในเชิงเนื้อหา หนังสือเสียงแบบไม่ตัดตอน (unabridged) จะมี 7 เล่มเช่นกัน เพียงแต่การผลิตอาจต่างกันไปตามผู้บรรยายหรือสตูดิโอ — บางที่ทำเป็นฉบับเล่าเดี่ยว บางที่ทำแบบดรามาเพิ่มเอฟเฟกต์เสียง แต่เนื้อหาหลักยังอยู่ครบ ประสบการณ์ส่วนตัวเล็กน้อยคือชอบความแตกต่างของบรรยายแต่ละเวอร์ชันเมื่อฟังหนังสือเสียง: บางเวอร์ชันเน้นอารมณ์ บางเวอร์ชันเน้นโทนขำขัน ทำให้แม้จะเป็นเรื่องเดียวกัน แต่ฟังแล้วได้ความรู้สึกใหม่ ๆ เสมอ ส่วนฉบับแปลไทยโดยทั่วไปก็แปลครบทั้งเจ็ดเล่ม ไม่ว่าจะเป็นรูปเล่มปกมาตรฐานหรือแบบสะสมที่มีภาพประกอบรุ่นพิเศษก็ตาม

หัวใจเต้นแรงตั้งแต่ประโยคแรกของ 'ลวงรักทรยศ' — ความรู้สึกเหมือนถูกดึงเข้าไปในห้วงค่านิยมและความลับของตัวละครทั้งหมด ถึงแมเนื้อหาจะหมุนรอบความรักและการทรยศ แต่สิ่งที่ทำให้ฉันไม่สามารถวางหนังสือได้คือการเล่าเรื่องที่ยืดหยุ่นระหว่างความหวานของความสัมพันธ์กับความขมของการหลอกลวง การสลับมุมมองทำได้เนียน ทำให้ภาพรวมของเรื่องไม่ใช่แค่ใครคนหนึ่งถูกหักหลัง แต่เป็นเครือข่ายของแรงจูงใจและผลลัพธ์ที่ทำให้แต่ละตัวละครมีมิติ ถ้าจะพูดถึงตัวละคร ฉันชอบการออกแบบตัวละครหลักที่ไม่ขาวสะอาดและไม่ดำสนิท พวกเขามีเหตุผลของตัวเองในการเลือกทางเดินที่บางครั้งโหดร้าย บทสนทนาเต็มไปด้วยความคมคายในบางฉาก แต่ก็อ่อนโยนในบางฉากเช่นกัน ทำให้ฉากรักฉากทรยศมีน้ำหนักมากกว่าการเป็นเหตุการณ์เพียงอย่างเดียว ฉากไคลแมกซ์ที่ไม่เปิดเผยทุกรายละเอียดแต่พอจะแตะถึงใจผู้อ่านได้นั้นทำให้ฉันรู้สึกเหมือนกำลังดูหนังดีๆ เรื่องหนึ่ง มากกว่าจะอ่านนิยายโรแมนซ์ธรรมดา ๆ งานเล่าเรื่องบางช่วงก็มีความช้าและยืดเยื้อ แต่โดยรวมแล้วการจัดจังหวะถือว่าพอดีสำหรับคนที่ชอบสำรวจจิตใจตัวละครมากกว่าดราม่าแบบเร็ว ๆ ฉากย้อนอดีตและสัญญะเล็ก ๆ ที่ปล่อยมาเป็นระยะชวนให้คิดตาม และตอนจบแม้จะไม่ใช่ปลายเปิดสุดคาดเดา แต่กลับทิ้งร่องรอยให้สะเทือนความคิดนานหลังวางหนังสือ ฉันนึกถึง 'Gone Girl' ในแง่ของธีมความน่าเชื่อถือและการพลิกมุมมอง แต่ 'ลวงรักทรยศ' มีความละมุนและเป็นมนุษย์มากกว่าในหลายจุด สรุปจากการอ่านแบบคนที่ชอบแกะรายละเอียด ฉันคิดว่า 'ลวงรักทรยศ' คุ้มค่าสำหรับคนที่ชอบนิยายที่เน้นความสัมพันธ์เชิงจิตวิทยาและไม่กลัวความไม่สมบูรณ์ของตัวละคร หากคุณต้องการเรื่องหวานล้วน ๆ อาจจะไม่ตรง แต่ถ้าต้องการงานที่อ่านแล้วมีอะไรให้เคี้ยว คิดวิเคราะห์ และคุยกับเพื่อนได้ต่อ หนังสือเล่มนี้ให้ประสบการณ์แบบนั้นได้ดีและคุ้มค่าต่อเวลาที่ลงทุนอ่าน

ถ้าพูดแบบตรงไปตรงมา ชื่อ 'เจ้าชาย เย็น ชา' ฟังดูคุ้นหูแต่ก็เปิดความเป็นไปได้ได้หลายทาง ฉันมักเจอคำถามแบบนี้ในกลุ่มแฟนๆ เพราะคนไทยบางครั้งแปลหรือเรียกชื่อเรื่องต่างประเทศแบบไม่ตรงกัน ทำให้ยากที่จะตอบแบบปักใจว่าออกกี่เล่มทันที เมื่อต้องแยกความหมาย ผมมักเริ่มด้วยการดูต้นฉบับว่ามาจากญี่ปุ่น เกาหลี หรือตลาดอื่น เพราะคำว่า 'เย็นชา' มักเป็นคำบรรยายตัวละคร (cold/aloof prince) ที่ถูกใช้ซ้ำในหลายเรื่อง ยกตัวอย่างเช่น มีมังงะโรแมนซ์สั้นๆ บางเรื่องที่เป็นซีรีส์รวมเล่มเพียง 3–6 เล่ม ในขณะที่เวอร์ชันซีรีส์ยาวจากค่ายหลักอาจมี 10 เล่มขึ้นไปหรือยังไม่จบเลยก็ได้ เรื่องฉบับแปลไทยก็เช่นกัน บางเรื่องได้รับลิขสิทธิ์และตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ใหญ่ในไทย แต่บางเรื่องเป็นงานอินดี้หรือเว็บตูนที่ยังไม่มีลิขสิทธิ์อย่างเป็นทางการ ดังนั้นถ้าอยากทราบตัวเลขชัดๆ ให้มองหาชื่อผู้แต่งหรือชื่อภาษาอังกฤษ/ญี่ปุ่นของเรื่องนั้น แล้วตรวจสอบกับรายชื่อสำนักพิมพ์ไทยอย่างเป็นทางการ ถ้ามีชื่อสำนักพิมพ์ปรากฏ นั่นมักหมายถึงมีฉบับแปลไทยแน่นอน อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่ไม่มีข้อมูลเหล่านั้น ชื่อ 'เจ้าชาย เย็น ชา' อาจหมายถึงหลายเรื่องและจำนวนเล่มจะแตกต่างกันไปตามงานต้นฉบับและสถานะการลิขสิทธิ์