เดอะ โคเวแนนท์ ดัดแปลงจากนิยายหรือไม่

แนะนำให้เริ่มจากแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งใหญ่ๆ ที่ให้บริการในไทย เพราะทางเลือกเหล่านั้นมักมีคอนเทนต์ลิขสิทธิ์ครบถ้วนและมีซับไทยหรือพากย์ไทยให้เลือก ผมมักจะสแกนรายการบนบริการอย่าง Netflix, Prime Video, Disney+ หรือ Apple TV เป็นจุดแรก เพราะบางเรื่องจะเข้าลงชั่วคราวแล้วหายไป การหาซื้อขาดหรือเช่าจาก Google Play Movies / YouTube Movies ก็เป็นอีกทางที่สะดวกเมื่อต้องการเก็บไว้ดูเป็นการถาวร นอกจากนี้แพลตฟอร์มไทยอย่าง TrueID หรือ iTunes Store ของไทยก็มักจะมีภาพยนตร์สากลเข้ามาให้เช่าหรือซื้อด้วย ถ้าตั้งใจดู 'เดอะ โคเวแนนท์' แบบถูกลิขสิทธิ์ ให้เช็กว่ามีตัวเลือกภาษาไทยหรือซับไทยที่ชอบไหม เพราะคุณภาพซับต่างกันเยอะ—ผมเองเคยเลือกดูหนังต่างประเทศผ่านบริการที่มีซับไทยดีเพราะมันช่วยให้เข้าอรรถรสได้มากขึ้น สุดท้ายวิธีนี้ช่วยสนับสนุนผู้สร้างและวงการภาพยนตร์ด้วย

คาแรกเตอร์กลุ่มวัยรุ่นใน 'The Covenant' ให้ความรู้สึกเป็นทีมเดียวกันจนฉันชอบเรียกว่าฝาแฝดแห่งพลังเหนือธรรมชาติเลยล่ะ ฉันชอบดูการเคมีของนักแสดงหลักที่ผลักดันเรื่องราวไปข้างหน้า ชื่อที่เป็นแกนกลางของหนังคือ Steven Strait, Sebastian Stan, Taylor Kitsch, Toby Hemingway, Chace Crawford และ Laura Ramsey — พวกเขาเป็นหกคนที่ถูกวางตัวให้เป็นกลุ่มเพื่อนที่มีพลังพิเศษและความลับร่วมกัน การแสดงของแต่ละคนช่วยสร้างความเข้มข้นของเรื่อง: Steven Strait รับหน้าที่เป็นแกนกลาง ด้าน Sebastian Stan มักจะโดดเด่นด้วยมุมมองที่มืดกว่า ขณะที่ Taylor Kitsch กับ Toby Hemingwayเติมพลังและความขัดแย้งให้กับกลุ่ม ฉันชอบที่หนังเลือกนักแสดงหน้าตาแบบนี้มาอยู่ด้วยกัน เพราะมันทำให้ความสัมพันธ์ในเรื่องดูมีน้ำหนักมากขึ้น และ Laura Ramsey ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมความเป็นมนุษย์ระหว่างพลังเหนือธรรมชาติกับความเป็นจริงของโลก เรื่องนี้ถ้าคิดถึงนักแสดงหลักจะจำภาพของทีมทั้งหกนี้ก่อนเลย ไม่ว่าจะเป็นฉากต่อสู้หรือช่วงที่หนังเน้นบทสนทนา

รู้สึกเหมือนหลุดเข้าไปในโลกสืบสวนทุกครั้งที่อ่านต้นฉบับของ 'ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน' — แหล่งกำเนิดของอนิเมะชุดนี้คือมังงะชื่อเดียวกันที่เขียนโดย โกโช อาโอยามะ ไม่ได้ดัดแปลงมาจากนิยายเล่มใดเล่มหนึ่งในความหมายแบบตะวันตก แต่มังงะมีโทนงานสืบสวนแบบคลาสสิกที่ยกย่องงานของผู้เขียนอย่าง 'เอดงาวะ รัมโป' และกลิ่นอายของเชอร์ล็อก โฮล์มส์ ทำให้เรื่องราวอิงรากจากนิยายสืบสวนดั้งเดิมแต่เล่าในรูปแบบมังงะญี่ปุ่น ในฐานะคนที่ติดตามทั้งสองเวอร์ชัน ฉันมองเห็นความต่างชัดเจน: มังงะจะเน้นการวางเบาะแสและการไขคดีแบบกระชับ ส่วนอนิเมะมักขยายบท เพิ่มเคสออริจินัล และใช้ภาพ เสียง เพลงประกอบ เพื่อสร้างบรรยากาศที่เข้มข้นยิ่งขึ้น ตัวอย่างชัดเจนคือภาพยนตร์ของซีรีส์อย่าง 'The Phantom of Baker Street' ที่ไม่ได้ดัดจากตอนมังงะโดยตรง แต่สร้างพล็อตขึ้นใหม่ให้เกิดความตื่นเต้นเชิงภาพยนตร์ ฉันชอบทั้งสองแบบเพราะแต่ละแบบเติมเต็มกัน มังงะให้ความเป็นเหตุเป็นผลและจิกประเด็น ส่วนอนิเมะเติมอารมณ์และฉากแอ็กชัน ทำให้บางคดีรู้สึกใหญ่และตื่นเต้นขึ้นเมื่อได้ดูเป็นทีวีหรือภาพยนตร์

แค่อยากเล่าให้ฟังว่าช่วงหลังนี้ฉันเห็นแฟนฟิค 'เดอะ โคเวแนนท์' ฮิตในหลายแนวมาก และสิ่งที่โดดเด่นสุดคือแนว AU กับแนวชีวิตประจำวันที่ทำให้ตัวละครดูเป็นมนุษย์เดินดินจริง ๆ ความที่คนไทยชอบอ่านแฟนฟิคแบบ AU ส่วนหนึ่งมาจากความอยากเห็นโลกแทนที่ตัวละครจะอยู่นอกบริบทสงครามหรือภารกิจหนัก ๆ เช่นใน 'Halo' ฉบับต้นฉบับ แฟนฟิคที่เอาตัวละครมาอยู่ในมุมมหาวิทยาลัย ร้านกาแฟ หรือเป็นเพื่อนร่วมห้อง จะสอดแทรกมุกฮา ๆ ความสัมพันธ์แบบเพื่อนสนิทที่พัฒนาเป็นความรัก เป็นสูตรที่ถูกใจคนอ่านเพราะให้ทั้งความอบอุ่นและจินตนาการ อีกแนวที่เจอบ่อยคือแนว Hurt/Comfort กับ Angst — งานเขียนแนวนี้จะโฟกัสความเจ็บปวด การเยียวยา และการเยียวยากันเอง ซึ่งตอบโจทย์คนอ่านไทยที่ชอบความเข้มข้นทางอารมณ์ นอกจากนั้นก็มีแนวทหาร/การต่อสู้แบบ realistic สำหรับคนที่อยากเห็นงานเทคนิคการรบและกลยุทธ์ แต่โดยรวมแล้วอะไรที่เน้นความสัมพันธ์และการเยียวยา มักจะได้ความนิยมสูงสุดในชุมชนไทย

เล่าให้ฟังแบบตรง ๆ ว่าในภาคสุดท้ายของเรื่อง 'เดอะ โคเวแนนท์' ภาพรวมคือการล่มสลายของอำนาจแบบรวมศูนย์ที่เคยยิ่งใหญ่ ฉากจบไม่ได้เป็นแค่การต่อสู้ระหว่างกองทัพสองฝั่ง แต่มันเป็นการแตกสลายทางความเชื่อที่ถูกสร้างขึ้นมานานหลายชั่วอายุ การเปิดเผยว่า 'Great Journey' หรือความเชื่อศักดิ์สิทธิ์ที่ผูกมัดผู้คนทั้งเผ่าพันธุ์เป็นเพียงเครื่องมือทางการเมือง ทำให้ผู้นำเทวา (โปรเฟต์) สูญเสียอำนาจและสถานะอย่างรวดเร็ว เหล่า Sangheili (เอลีต) ที่เหน็บแนมกับระบบเดิมเลือกทางเดินใหม่ บางกลุ่มจับมือกับฝั่งมนุษย์เพื่อหยุดสิ่งที่อาจทำลายโลกทั้งใบ ในขณะที่อีกกลุ่มก็ยังยึดมั่นในลัทธิเก่าต่อไป การลงท้ายของเรื่องจึงเต็มไปด้วยความขมขื่นปนหวัง: สงครามจบลงด้วยการพังทลายของเผ่าพันธุ์หนึ่งในรูปแบบของอาณาจักรศาสนา แต่ไม่ใช่การขจัดจนหมดสิ้น เหลือเศษเสี้ยวของความเชื่อและกองกำลังฝ่ายสุดโต่งที่กระจัดกระจายอยู่ตามมุมต่าง ๆ ของจักรวาล บทสรุปเปิดพื้นที่ให้มีการเยียวยา ประนีประนอม และการตั้งต้นใหม่ของความสัมพันธ์ข้ามเผ่าพันธุ์ ซึ่งเป็นจุดที่ฉันมองว่าเรื่องยังคงมีชีวิตต่อได้แม้ฉากสุดท้ายจะปิดหน้าหนังสือเล่มนั้นไปแล้ว

เมื่อพูดถึงเสียงประกอบของภาพยนตร์ 'Alien: Covenant' ผมมักจะนึกถึงบรรยากาศมืดทึบที่ซึมซับเข้ามาทุกซีน เพลงประกอบเรื่องนี้ประพันธ์โดย Jed Kurzel และไม่ใช่เพลงที่มีนักร้องนำเป็นดาราเพลงป็อป แต่จะเป็นการใช้องค์ประกอบออร์เคสตรา ผสมกับซาวด์สเคปอิเล็กทรอนิกส์และบรรเลงคอรัสที่ให้ความรู้สึกอึดอัดและน่ากลัวมากกว่า การเลือกใช้เสียงร้องหมู่จากคอรัสหรือเสียงประสบการณ์มนุษย์ที่ผ่านการประมวลผลช่วยเน้นธีมความโดดเดี่ยวและความไม่เป็นมิตรของจักรวาล ผมชอบวิธีที่ดนตรีของ Jed ให้ความสำคัญกับโทนสีเสียงแทนเมโลดี้เด่น ทำให้ฉากที่ไม่มีบทสนทนากลับมีแรงดึงดูดทางอารมณ์อย่างแรง กลไกเสียงซินธ์หนัก ๆ กับสายออร์เคสตราที่พุ่งขึ้นมาบางจังหวะสร้างความตึงเครียดได้ดีมาก ซึ่งถาคที่ชื่อ 'Covenant' นี้จึงเหมาะจะเรียกว่าเป็นงานดนตรีประกอบบรรยายอารมณ์มากกว่างานที่ต้องการโชว์เสียงร้องของศิลปินคนใดคนหนึ่ง

เรื่องราวของ 'เดอะ เรเวแนนท์' มีรากจากเหตุการณ์จริงที่เกี่ยวกับนักสำรวจคนหนึ่งชื่อ Hugh Glass ซึ่งถูกหมีทำร้ายในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 และถูกเพื่อนร่วมทางปล่อยทิ้งไว้ ผมมองว่าจุดเริ่มต้นคือเหตุการณ์ปี 1823 ระหว่างการล่าขนสัตว์ในดินแดนตะวันตกของสหรัฐ Glass ถูกหมีทำร้ายสาหัสจนเคลื่อนไหวไม่ได้ เพื่อนร่วมคณะตัดสินใจทิ้งเขาไว้พร้อมคนเฝ้าดูและแยกย้ายไป แต่ Glass ไม่ยอมตาย เขาฝืนชีวิต คลานและก้าวไปข้างหน้าจนถึงแหล่งตั้งป้อมหรือสถานที่ที่มีคนช่วยพาไปยังที่ปลอดภัย เรื่องราวดั้งเดิมมีการบันทึกในหลายเวอร์ชันและมักถูกขยายความเป็นตำนาน ทำให้รายละเอียดบางส่วน เช่นการฆ่าลูกชายหรือการแก้แค้นแบบในหนัง ถูกแต่งเติมเพื่อให้มีน้ำหนักทางดราม่ามากขึ้น ในฐานะแฟนเรื่องราวผมชอบความดิบของต้นตำนานจริง ๆ มากกว่าความมหัศจรรย์ที่หนังเพิ่มเข้าไป เพราะมันทำให้รู้สึกว่ามนุษย์ธรรมดาสามารถมีพลังเอาตัวรอดเหนือคำบรรยายได้

หลายคนอาจสงสัยว่าบทโคลงเก่าแก่ที่เต็มไปด้วยคำสอนอย่าง 'โคลงโลกนิติ' ถูกย้ายมาอยู่บนเวทีละครหรือฉายในรูปแบบภาพยนตร์บ้างหรือไม่ คำตอบสั้นๆ คือมีการนำบทใน 'โคลงโลกนิติ' มาใช้และอ้างอิงบ่อยครั้ง แต่การดัดแปลงเต็มรูปแบบเป็นภาพยนตร์เชิงเนื้อเรื่องยาวที่จับเอาทุกบททุกตอนมาทำเป็นพล็อตเดียวกันยังไม่ถูกเห็นเป็นงานใหญ่ในวงภาพยนตร์เชิงพาณิชย์ ส่วนมากเราจะพบว่ามันไปโผล่ในรูปแบบการแสดงทางวัฒนธรรม การบรรยายบนเวที หรือนำบทกลอนบางตอนมาใช้เป็นข้อความอ้างอิงในละครเวทีและสื่อการสอนมากกว่า ในวงการละครเวทีแบบดั้งเดิมและการแสดงเชิงอนุรักษ์ มักจะมีการนำบทกวีบทหนึ่งบทสองจาก 'โคลงโลกนิติ' มาสาธิตเพื่อสื่อข้อคิด เรื่องราว หรือใช้เป็นฉากประกอบการแสดงแบบดนตรีและร่ายรำ ตัวอย่างเช่นในการจัดนิทรรศการวรรณกรรม โรงเรียนละคร หรือการแสดงวัฒนธรรมภายในเทศกาลท้องถิ่น บทโคลงจะถูกถ่ายทอดผ่านการลำหรือการขับร้องประกอบท่าเต้น รวมถึงการปรับเป็นบทพูดสั้น ๆ ให้เข้ากับพล็อตของละครที่มีธีมเกี่ยวกับความยุติธรรม ศีลธรรม หรือบทเรียนชีวิต นอกจากนี้บางครั้งคำสอนใน 'โคลงโลกนิติ' ก็ถูกยกมาใช้เป็นประโยคคมๆ ในภาพยนตร์หรือซีรีส์ที่ต้องการเพิ่มความลึกให้ตัวละครหรือสถานการณ์ โดยไม่ได้เป็นจุดขายหลักของงาน เหตุผลที่เห็นได้ชัดว่าทำไมคนยังไม่ค่อยทำหนังยาวจาก 'โคลงโลกนิติ' โดยตรงก็คือลักษณะของงานมันเป็นบทกวีสอนใจที่เป็นกลุ่มข้อคิดมากกว่าการเล่าเรื่องต่อเนื่อง มีความเป็นบทสนทนาเชิงปรัชญาและคติ การจะยืดออกมาเป็นโครงเรื่องที่มีตัวละครและอุปสรรคชัดเจนจึงต้องมีการตีความและเติมเนื้อหาใหม่ ๆ ลงไปค่อนข้างมาก ซึ่งบางคนเห็นว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงความหมายเดิมไป บางผู้อำนวยการสร้างอาจเลือกแนวทางที่ปลอดภัยกว่า คือทำเป็นละครเวทีสั้น ๆ หรือภาพยนตร์สั้นที่ตีความหนึ่งบทหนึ่งความคิด มากกว่าทำเป็นฟีเจอร์ฟิล์มยาว ถ้าจะจินตนาการการดัดแปลงที่น่าสนใจจริง ๆ คิดว่าแนวทางที่เวิร์คน่าจะเป็นแบบแอนโธโลยี—ทำหนังสั้นหลายตอน แต่ละตอนแปลงจากโคลงหนึ่งบท ให้ผู้กำกับหลายคนตีความต่างกัน หรือจะเป็นละครเวทีที่ผสมมัลติมีเดีย นำบทโคลงมาเป็นเสียงบรรยายคั่นเพื่อเชื่อมแต่ละฉาก ก็จะทำให้บทโคลงยังคงความเป็นบทสอน ในขณะเดียวกันก็มอบพื้นที่ให้ตัวละครมีชีวิต ส่วนตัวแล้วอยากเห็นการทดลองแบบนั้น เพราะการเอาบทโคลงมาสร้างใหม่ให้เข้ากับบริบทปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องความอยุติธรรม ความเห็นแก่ตัว หรือการเตือนสติ มันสามารถสะท้อนสังคมยุคนี้ได้ชัดเจนและน่าสนใจมาก ถ้ามีผู้กำกับที่กล้าคิดนอกกรอบ งานนั้นน่าจะเต็มไปด้วยเสน่ห์และความหมายที่จับต้องได้จริง

ตรงไปตรงมาว่า พากย์ไทยของ 'The Revenant' ไม่ได้เป็นของที่พบได้ทั่วไปบนทุกแพลตฟอร์มอย่างแน่นอน ผมเคยตามหามาหลายรอบและสังเกตว่าภาพยนตร์ประเภทดรามา-เอาชีวิตรอดผู้ใหญ่แบบนี้มักจะออกเสียงต้นฉบับเป็นภาษาอังกฤษ และผู้ให้บริการหลายรายเลือกใส่ซับไทยมากกว่าการพากย์เต็มรูปแบบ ถ้าดูจากภาพรวม บริการสตรีมมิงระดับโลกอย่าง Netflix มักจะให้ภาษาเพิ่มเติมกับหนังยอดนิยมบางเรื่อง แต่สำหรับ 'The Revenant' โอกาสที่จะมีพากย์ไทยต่ำกว่าเมื่อเทียบกับหนังครอบครัวหรือหนังบล็อกบัสเตอร์ เช่น 'Frozen' ซึ่งได้พากย์ไทยชัดเจน การตัดสินใจขึ้นกับผู้ถือสิทธิ์ในแต่ละประเทศและต้นทุนการพากย์ เพราะการพากย์คุณภาพสูงต้องใช้ทีมพากย์และสตูดิโอที่เหมาะสม ผลลัพธ์ที่ผมเห็นคือ ถา้ต้องการชมด้วยไทยจริงๆ ให้มองหาฉบับดีวีดี/บลูเรย์ฉบับจำหน่ายในไทยหรือการออกอากาศทางทีวีท้องถิ่นบางครั้งจะมีพากย์ แต่ถ้าไม่พบ การดูแบบเสียงต้นฉบับพร้อมซับไทยก็ยังเป็นทางเลือกที่ดีและรักษารสชาติของงานไว้ได้ดี