แฟนใหม่ของบ่างพุงจง ควรเริ่มจากภาคไหนก่อน

ชื่อ 'บ่างพุงจง' ฟังดูเหมือนชื่อเล่นจากเรื่องเล่าพื้นบ้านมากกว่าจะเป็นตัวเอกจากนวนิยายเล่มดัง ๆ ที่รู้จักกันทั่วไป ฉันเองมักเห็นชื่อนิสัยแบบนี้ปรากฏในนิทานภูมิภาคหรือเรื่องสั้นที่คนเล่าต่อกัน เช่นชื่อน่ารัก ๆ ที่สื่อถึงลักษณะร่างกายหรืออุปนิสัยของตัวละคร ทำให้มันติดหูและถูกนำไปใช้ซ้ำในงานเขียนท้องถิ่นหรือบทประพันธ์เล็ก ๆ ฉันคิดว่าแหล่งที่มาที่เป็นไปได้คือเรื่องเล่าเชิงท้องถิ่นหรือวรรณกรรมแปลจากภาษาจีนที่มีการทับศัพท์ชื่อเล่นมาเป็นไทย ชื่อประเภทนี้มักไม่ปรากฏในผลงานวรรณกรรมระดับชาติชิ้นใหญ่แบบ 'Journey to the West' แต่จะโผล่ในงานเล็ก ๆ หรือบทบาทประกอบที่คนอ่านชอบจำและเรียกติดปาก เหมือนกับตัวละครแถวบ้านที่ไม่มีบทกว้าง แต่ถูกเล่าเป็นมุกหรือข้อคิดสั้น ๆ สรุปคือ ถ้าต้องเดาอย่างมีเหตุผล มันไม่น่าจะมาจากนิยายที่คนไทยรู้จักกันทั่ว แต่เป็นชื่อที่เกิดจากการบอกเล่าหรือการแปลแบบไม่เป็นทางการมากกว่า

แยกไม่ออกเลยว่าชื่อ 'บ่างพุงจง' ที่ว่าเป็นตัวละครจากงานไหน แต่มุมมองของผมคือน่าจะเป็นชื่อเล่นหรือการถอดเสียงจากภาษาจีน/จีนกวางตุ้งที่สะกดต่างกันไปตามคนบันทึก ผมเป็นคนชอบตามพากย์ทั้งเวอร์ชันต้นฉบับและพากย์ไทย ถ้าชื่อที่ถามเป็นการสะกดผิดของตัวละครจีนโบราณหรือจากนิยายจีน โอกาสสูงที่แต่ละเวอร์ชันจะใช้คนพากย์ต่างกัน เช่น เวอร์ชันภาษาจีนแผ่นดินใหญ่อาจเป็นนักพากย์จีนแผ่นดินใหญ่ชื่อดัง ในขณะที่เวอร์ชันพากย์ไทยก็จะใช้นักพากย์ไทยที่ได้รับมอบหมายเฉพาะรอบการออกอากาศ มุมมองแบบแฟน ๆ ของผมคือ ถ้าอยากรู้ชื่อเสียงพากย์จริงจัง ให้ลองตรวจจากเครดิตตอนจบของเรื่องหรือหน้าเพจซีรีส์/อนิเมะนั้น เพราะชื่อในฟอรัมมักถูกสะกดหลากหลายและทำให้สับสนได้ง่าย สุดท้ายนี้ถ้าชื่อที่ให้เป็นชื่อเล่นของตัวละครจากการ์ตูนตลก บางครั้งผู้พากย์ในแต่ละตอนก็อาจเปลี่ยนไปตามสตูดิโอและประเทศที่ออกอากาศ

ฉากหนึ่งที่ยังติดตาฉันอยู่คือฉากเผชิญหน้ากลางพระราชวังใน 'The Silent Emperor' — บ่างพุงจงไม่ได้เป็นแค่ตัวประกอบธรรมดา แต่เป็นเสาหลักของความขัดแย้งทั้งเรื่อง ฉันเห็นบ่างพุงจงถูกเขียนให้เป็นคนที่ฉลาดล้ำ บางทีอาจจะเป็นที่ปรึกษาหรือผู้คุมเกมการเมืองที่อยู่เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงใหญ่ ๆ ในซีรีส์นี้ การแสดงของตัวละครช่วงที่ต้องตัดสินใจอย่างเด็ดขาดระหว่างความจงรักภักดีและผลประโยชน์ส่วนตัวทำให้ฉันกลืนน้ำลายไม่ลง มุมกล้องกับบทเพลงประกอบช่วยผลักดันความตึงเครียดให้ถึงขีดสุด จนฉากพูดคุยสองคนสุดท้ายกลายเป็นฉากสัญลักษณ์ที่คนดูหยิบไปคุยต่อกันอย่างยาว หลังดูจบ ฉันมักนึกถึงว่าการออกแบบตัวละครแบบนี้ช่วยยกระดับทั้งธีมและโทนของเรื่อง เมื่อบ่างพุงจงยืนหยัดในฉากสำคัญ มันเหมือนกับว่าเรื่องใหญ่ทั้งเรื่องหายใจพร้อมกันกับตัวละครคนนี้ — นั่นแหละเหตุผลที่ฉันมองว่า 'The Silent Emperor' ให้บทบาทสำคัญกับเขามากกว่าที่หลายคนคาดคิด

ย้อนไปมองบริบทของงานวรรณกรรมพื้นบ้านแล้วผมเห็นว่าชื่อ 'บ่างพุงจง' มักถูกพูดถึงในลักษณะที่ไม่มีเอกสารชัดเจนเกี่ยวกับวันตีพิมพ์ครั้งแรก ฉันรู้สึกว่าเรื่องราวแบบนี้มักหมุนเวียนระหว่างการตีพิมพ์แบบเป็นชิ้นสั้นลงในวารสารท้องถิ่นกับการรวมเล่มแบบฉบับท้องถิ่นในภายหลัง ทำให้ยากต่อการระบุวันแรกอย่างแน่นอน เหมือนกับกรณีของ 'ลิลิตพระลอ' ที่มีต้นฉบับเก่าหลายฉบับและหลายเวอร์ชันจนยากจะบอกว่าอันไหนคือตีพิมพ์ครั้งแรกจริงๆ เมื่อมองจากมุมนี้ ฉันเลยคิดว่าสิ่งที่น่าจะเป็นประโยชน์กว่าการยึดวันที่เดียวคือการยอมรับว่ามีช่วงเวลาหนึ่งที่งานชิ้นนี้เริ่มแพร่หลาย และแต่ละฉบับที่หลงเหลือก็สะท้อนการตีพิมพ์ในยุคสมัยนั้นๆ มากกว่าการมีวันเดี๋ยวนั้นวันเดียว

มุมมองเชิงประวัติศาสตร์ของบ่างพุงจงในมังงะวาดภาพเขาเป็นผลผลิตของยุคที่โหดร้ายและระบบชนชั้นที่ไม่ยุติธรรม ผมเห็นว่าเค้าถูกวางตัวตั้งแต่ต้นเรื่องให้เป็นคนมาจากพื้นเพไม่หรูหรา — ครอบครัวที่ถูกบีบคั้นจากอำนาจท้องถิ่น ทำให้วัยเด็กของเขาเต็มไปด้วยการสูญเสียและความขมขื่น ซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญที่ผลักดันให้เขาเลือกระหว่างการเอาตัวรอดแบบร้ายกาจหรือการท้าอำนาจเพื่อความยุติธรรม ความสัมพันธ์กับตัวละครหลักคนอื่นๆ จะค่อยๆ เผยว่าบ่างพุงจงเคยมีพันธะผูกพันก่อนหน้าที่ถูกทำลาย ทำให้เขาจางหายไปในโลกของการแก้แค้นและการวางแผน องค์ประกอบจากฉากอดีต เช่น การฝึกความสามารถพิเศษหรือการถูกทดสอบความเชื่อ ทำให้ฉันเชื่อว่าเส้นทางของเขาถูกหล่อหลอมทั้งจากคนรอบข้างและสถานการณ์ที่บีบคั้น แทนที่จะเป็นคนร้ายเกิดมา บ่างพุงจงดูเหมือนจะเป็นตัวละครที่ผลัดกันระหว่างความเป็นเหยื่อกับผู้กระทำ ซึ่งทำให้บทบาทของเขามีมิติและทำให้ฉากสำคัญมีพลังมากขึ้น เห็นการเติบโตของเขาในมังงะแล้วรู้สึกว่าตัวละครแบบนี้สะท้อนความจริงในโลกที่ไม่ยุติธรรมได้อย่างแสบสัน