ใครเป็นผู้แต่งยาจกซู และมีผลงานอื่นอะไรบ้าง

ชื่อ 'ยาจกซู' ในโลกอินเทอร์เน็ตมักโผล่ในสองบริบทที่ต่างกันอย่างชัดเจน: หนึ่งคือเป็นตัวละครพื้นบ้านหรือบุคคลในนิทานพื้นเมือง อีกแบบคือเป็นชื่อผลงานออนไลน์ เช่น เว็บคอมมิคหรือเว็บนิยายที่ผู้แต่งอิสระตั้งใจสร้างขึ้นมาใหม่ ในฐานะแฟนงานออนไลน์ ผมเจอกรณีที่ผู้แต่งนิยายหรือมังงะหน้าใหม่ใช้ชื่อตัวละครที่มีสำเนียงพื้นบ้านเพื่อดึงความคุ้นเคยและสร้างสีสันให้ผลงานของตนเอง ทำให้บางครั้งผู้เขียนที่ใช้ชื่อแบบนี้ยังมีผลงานอื่น ๆ ในแนวที่ใกล้เคียงกัน เช่น เรื่องสั้นแนวชีวิตประจำวัน นิยายขนาดสั้นที่เน้นตัวละครคนชายขอบ หรือมังงะเรื่องสั้นที่ออกแบบดีไซน์คาแรกเตอร์ให้โดดเด่น ส่วนใหญ่ถ้าตามอ่านจากเพจหรือแพลตฟอร์ม จะพบว่าผู้สร้างมักมีโพรไฟล์เล็ก ๆ ที่รวมผลงานอย่างอื่นไว้ เช่น ซีรี่ส์สั้น ภาพประกอบแจกฟรี หรือรวมตอนเป็นอีบุ๊ก ผู้สนใจที่อยากรู้ว่าผลงานอื่น ๆ ของผู้แต่งนั้นมีอะไรบ้าง มักจะเจอรายการชื่อเรื่องในหน้าผู้แต่งของแพลตฟอร์มนั้น ๆ ซึ่งมักแสดงความต่อเนื่องด้านแนวเรื่องและสไตล์ภาพที่ชัดเจน ทำให้การติดตามผลงานอื่น ๆ ของผู้แต่งกลายเป็นความเพลิดเพลินแบบค้นพบความต่อเนื่องของโลกเรื่องราวได้เรื่อย ๆ

เมื่อนึกถึง 'ยาจกซู' แบบสั้น ๆ ผมจะบอกว่าโดยทั่วไปตัวชื่อนี้มักเชื่อมโยงกับตัวละครที่มาจากตำนานหรือเรื่องเล่าพื้นบ้านมากกว่าจะมีผู้แต่งคนเดียวชัดเจน ในฐานะคนที่ชอบดูการดัดแปลงจากตำนานสู่สื่อสมัยใหม่ ผมเห็นคนสร้างสรรค์เอาตัวละครแบบนี้ไปใส่ในงานหลายประเภท เช่น ซีรีส์โทรทัศน์ภาพยนตร์สั้น หรือรวมอยู่ในคอลเลกชันเรื่องสั้นของนักเขียนหลากหลายคน ผลงานอื่น ๆ ที่มักตามมาพร้อมกับตัวละครแนวนี้คือเรื่องราวที่สำรวจชีวิตคนชายขอบ ตลกร้าย ดราม่าแฝงสังคม หรือแม้แต่การดัดแปลงเป็นฉากต่อสู้สำหรับสื่อบันเทิงเชิงพาณิชย์ ฉะนั้นถ้าต้องการพบ "ผลงานอื่น ๆ" โดยแท้จริง มันมักหมายถึงการตามหาเวอร์ชันต่าง ๆ ของเรื่องเดียวกันซึ่งแต่ละเวอร์ชันมีผู้สร้างคนละคน และนั่นแหละคือเสน่ห์ของตัวละครแบบนี้—มันยืนได้ในหลายฉากหลายรูปแบบและเล่าได้ไม่รู้จบ

ชื่อ 'ยาจกซู' ทำให้ผมนึกถึงภาพของตัวละครที่มีรากจากนิทานพื้นบ้านมากกว่าจะเป็นนิยายเล่มเดียวที่มีผู้แต่งคนเดียว

ในมุมมองของคนที่ชอบอ่านตำนานและเรื่องเล่าพื้นเมือง ผมมองว่า 'ยาจกซู' มักถูกจุดประกายมาจากตัวละครพื้นบ้านหรือเรื่องเล่าปากต่อปาก ซึ่งหมายความว่าไม่มีผู้แต่งที่แน่นอนแบบงานวรรณกรรมร่วมสมัย แต่มีการนำเนื้อหาไปปรับแต่งต่อเนื่องทั้งในละครเวที โอเปรา วรรณกรรมท้องถิ่น และสื่อภาพเคลื่อนไหวต่าง ๆ ทำให้ตัวตนของ 'ยาจกซู' เปลี่ยนแปลงได้ตามยุคสมัยและภูมิภาค

สิ่งที่ผมชอบคือความยืดหยุ่นของตัวละครทำนองนี้—มันถูกนำไปเล่าใหม่ในหลากหลายรูปแบบ บางเวอร์ชันเน้นเชิงตลก บางเวอร์ชันเน้นดราม่า บางเวอร์ชันดัดแปลงเป็นฉากต่อสู้หรือเรื่องราวแนวกำลังภายใน ดังนั้นถาคุณถามว่าใครเป็นผู้แต่ง คำตอบเชิงประวัติศาสตร์คือไม่มีคนคนเดียว แต่ถามว่าเรื่องนี้มีผลงานอื่นอะไรบ้าง ก็สามารถหาได้จากบทละครเรื่องสั้นงานรวมเล่มและการดัดแปลงในหนังกับโทรทัศน์ ซึ่งแต่ละเวอร์ชันแทบจะเป็นผลงานใหม่ที่มีเอกลักษณ์ของผู้สร้างคนนั้น ๆ เหมือนการเห็นหน้ากากที่เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ตามรสนิยมของแต่ละยุค

ผมชอบคิดว่าการที่ไม่มีผู้แต่งตายตัวทำให้ 'ยาจกซู' มีชีวิตยืนยาวและมีความหลากหลายในการตีความ คนที่ชอบสำรวจเวอร์ชันต่าง ๆ จะพบว่าทุกเวอร์ชันสะท้อนค่านิยมและอารมณ์ของผู้สร้าง ณ ขณะนั้น ทำให้การตามหา "ต้นฉบับ" กลายเป็นการเดินทางที่น่าสนุกพอ ๆ กับการอ่านผลงานนั้นเอง