Mag-log inKinabukasan, wala si Caleb sa office.
6am ako dumating, dala ko pa rin yung balde na puno ng tulo ng aircon. Pero wala yung black na kape nya sa table ko. Si Ate Gina sabi nya, "Wala si Sir Caleb, nag resign na daw kahapon. Sabi ni Ma'am Reese umalis na daw papuntang Lipa." Parang binuhusan ako ng malamig na tubig na galing sa aircon. Yung buong balde. Lipa? Umuwi sya? Hindi man lang nagsabi? Tinawagan ko si Ninong Boy, pero sabi nya wala pa daw si Caleb sa kanila. Si Reese dumating mga 9am, naka sunglasses kahit nasa loob ng office. Kita ko mata nya medyo maga, parang umiyak. "Amara, andito ka pa pala," sabi nya. "Ate, san si Ninong?" Umupo sya sa table ko, tinanggal sunglasses. "Umalis na sya. Nag resign. Sabi nya pagod na daw sya sa tagas. Lahat daw ng aircon dito sa BGC may tagas, lahat ng kape mapait, lahat ng building nya puro glass pero walang tao sa loob. Sabi nya gusto nya magtayo ng bahay na hindi glass, yung may mangga sa gitna." "Sa Lipa?" Tumango sya. "Sabi nya sa lote nyo daw sa likod ng bahay nyo, yung 80sqm. Nung isang linggo pa sya nagpasukat, hindi mo alam?" Hindi ko alam. Wala syang sinabi sakin. Binigay ni Reese sakin isang brown envelope. Pag bukas ko, blueprint. Hindi BGC building. Maliit na bahay, 80sqm lang, isang kwarto lang, tapos sa gitna may drawing ng mangga na may bilog na nakalagay "DO NOT CUT." Sa baba ng blueprint may sulat kamay, sulat ni Caleb: _Para sa Pang 51, para hindi ka na makitira sa terminal. May isang pink na pader, sabi mo gusto mo pink. Ako na maghuhukay._ Naiyak ako dun sa office, sa harap ni Reese, habang tumutulo pa rin yung aircon sa balde. _Tok, tok, tok._ Sabi ni Reese habang inaabot sakin tissue nyang mamahalin ulit, "Alam mo Amara, nung una akala ko ikaw yung guard lang sa baba. Tapos nung nakita ko kayo kumakain ng panis na adobo sa ilalim ng table, nainggit ako. Kasi ako kahit kailan, walang kumain ng panis na kanin para sakin." "Hindi ko sya mahal na parang boyfriend dati," sabi pa nya, "pero mahal ko sya bilang kaibigan. At alam ko mas kailangan ka nya kesa ako. Kasi ikaw lang marunong magluto ng adobo na kahit panis, kinakain nya pa rin." Binigyan nya ako ng 1000 pesos, pamasahe daw papuntang Lipa. "Hablin mo na. Baka naghuhukay na yun mag isa dun, madudumihan na naman white polo nya." Sumakay ako ng bus ng 12pm, dala yung maleta kong pink na sira pa rin gulong, yung cactus na may pink ribbon na ngayon galing kay Reese, yung flats na bigay nya, at yung blueprint na may pink na pader. Pagdating ko sa Lipa, hapon na. Pagbaba ko sa may amin, narinig ko agad tunog ng pala. _Khal, khal, khal._ Andun sya sa likod ng bahay namin, sa may 80sqm na lote na damo lang dati at may isang malaking mangga sa gitna. Naka white polo pa rin sya, pero puro putik na, pati mukha nya may putik. Naghuhukay mag isa. Walang tao tumutulong. Si Ninong Boy nasa gilid, nakaupo lang, nanonood habang may hawak na walis tingting. Pagkita nya sakin, tumigil sya sa paghuhukay. "Amara? Akala ko nasa BGC ka pa." Sabi ko, hinihingal pa kasi tumakbo ako from kanto, "Ninong, bat ka naghuhukay mag isa? Architect ka diba, dapat may naghuhukay para sayo." Sabi nya, pinunasan pawis, "Wala na akong firm sa BGC eh. Dito na ako. Gusto ko ako maghukay para sa bahay mo. Para pag tumayo to, alam ko bawat pako." Lumapit ako, kinuha ko pala nya. Mabigat pala. "Sabay tayo," sabi ko. Kaya dalawa kaming naghukay dun sa ilalim ng mangga, habang si Ninong Boy sumisigaw, "Bilisan nyo! Bilisan nyo! Baka abutan ng ulan!" At habang naghuhukay kami, walang aircon na tumutulo. Walang black na kape na mapait. Pero yung pawis namin tumutulo pareho sa lupa. At dun ko naisip, baka yun yung tagas na hinahanap nya sa BGC. Yung pawis na galing sa paghuhukay para sa taong mahal mo, hindi yung tubig galing sa sirang aircon.Yung Huling Handprint*Patay na ako.Ako si Amara.Sa Chapter 30, patay na ako.75 na ako nung namatay ako. Katabi ko si Boy sa maliit na puntod sa gitna ng 500sqm — sa ilalim ng mangga na 35 years old na ngayon, at bayabas na 34, at guyabano na 22.Yung puntod namin ni Boy, gawa sa pink na semento. Gawa ni Elias at Pako.Nakasulat:*"BOY ALONZO - 67 - NINONG NG 51, TATAY NG 1, LOLO NG BUONG BARANGAY"**"AMARA ALONZO - 75 - PANG 51 NA INAANAK, ASAWA NG NINONG, LOLA NG TUPPERWARE"*Si Mango, 60 na ngayon. Puti na buhok pero CEO pa rin ng Pink Tupperware Franchise na nasa buong Central Luzon na.Si Pako, 42 na. Si Sam, 41 na. May 5 anak na sila — lahat pangalan galing sa lalagyan: Tupper, Pink, Bayabas, Mangga, at Guyabano.Si Baby Tupper na dati 2 months lang nung Chapter 29, ngayon 23 years old na — teacher na sa Cabanatuan, nagtuturo ng kwento ng 80sqm.At sa Chapter 30, bumalik lahat sa simula.Si Tupper, 23, may dalang bagong bata — 6 years old, babae, payat, may dalang Tupperware
Yung 240sqm na Naging 500sqm*500sqm na kami.Hindi na 80. Hindi na 160. Hindi na 240.500.Kasi binili namin yung buong block sa Lipa, Cabanatuan.Pera saan? Sa Tupperware.Yung pink na Tupperware na 32 years old na may adobo, at yung basag na binuo na may bayabas at mangga — naging business na."Amara's Pink Tupperware Adobo at Bayabas at Mangga" — nasa SM Cabanatuan na. May franchise na sa Gapan at San Leonardo.Si Mango, 37 na, CEO. Si Elias, 43, contractor pa rin pero ng mall na.Si Pako, 19 na. Si Sam, 18 na — college na, Education, kasi gusto nya maging Teacher na magtuturo ng "DO NOT CUT" at "PLEASE PLANT" sa mga bata.Ako, 52 na. May apo na sa tuhod — si Baby Pink, 3 years old na, at si bagong baby ni Pako at Sam —Oo, may baby na sila.Hindi pa sila kasal, pero may baby na — 2 months old, babae, pangalan *Tupper*.Hindi joke. Tupper pangalan. Tupper Sam Pako.Kasi dun sila nabuo — sa Tupperware.At yung pader na pink na dati puno na ng handprint — ngayon 500sqm na pader.Buo
Yung Tupperware na Basag na Buo Na Ulit*Si Pako, 18 na.Legal na.Si Sam, 17 na — bukas mag 18 na sya.Yung basag na pink na Tupperware na dala ni Sam nung 6 pa lang sya — yung binigay ni Trisha na pang 12 na anak ni Boy dati — 11 years nang basag.Pero hawak pa rin ni Sam araw-araw.Isang umaga, sabi ni Pako sakin,"Lola Amara, aayusin ko na yung Tupperware ni Sam.""Paano, apo? 11 years nang basag yan. Wala nang takip.""Kukuha ako sa mangga at bayabas."At ginawa nya.Kumuha sya ng dagta ng bagong mangga na 12 years old na — yung tumubo nung namatay si Lolo Boy.Kumuha sya ng dagta ng bayabas na 11 years old na — yung tinanim nya nung 7 sya.Pinaghalo nya.Ginawa nyang pandikit.At idinikit nya yung basag na pink na Tupperware ni Sam.24 oras nyang hinawakan.Hindi sya natulog.Si Sam, nasa tabi lang, nanonood."Kuya Pako, hindi na yan maayos. Bili ka na lang bago."" Hindi. Eto yung Tupperware na nagdala sayo dito sa 240sqm nung 6 ka pa lang. Pag bumili ako ng bago, hindi na ikaw
Yung Pang 52 na Hindi Na Dapat Mahalin* 10 years na simula nung tinanim namin yung bayabas sa bagong 80sqm. Si Pako, 17 na. Si Sam na pang 52, 16 na. Yung bagong 80sqm + lumang 160sqm = 240sqm na buo na bahay namin — may mangga na 11 years old na ulit (yung usbong na tinanim ni Pako nung namatay si Lolo Boy), at may bayabas na 10 years old na na namumunga na. Ako, 50 na. Lola na talaga. May salamin na. Si Mango, 35 na. Si Elias, 42 na. Si Caleb, 62 na — hindi na architect, bantay na lang ng dalawang puno. Isang hapon, naabutan ko si Sam sa ilalim ng bayabas. Umiiyak. Hawak yung pink na Tupperware na 32 years old na — yung Tupperware na 3 beses nang nawala, na ngayon nasa kamay na ng pang 52. "Tita Lola Amara, bakit po ganito?" "Bakit ano, Sam?" "Si Kuya Pako po, Ninong ko. Sabi ni Mama Trisha, wag ko daw po sya mamahalin. Kasi Ninong ko daw sya." Bumalik. Lahat bumalik. Same na same nung ako, 20 years old, umiiyak kay Ninong Boy sa ilalim ng mangga, hawak yung pink na Tu
Yung Bagong 80sqm*1 year na simula nung namatay si Boy at tumubo yung bagong mangga.Si Pako, 7 years old na.Yung usbong na tinanim nya nung Chapter 25, 1 foot na. May 7 dahon na — kasing edad nya.Si Baby Pink, 2 years old, araw-araw kinakausap yung usbong."Kuya Lolo Boy, laki ka pa."Oo, tinatawag ni Baby Pink yung usbong na "Kuya Lolo Boy."Kasi yun sabi ni Pako sa kanya.Ako, 40 na. Hindi na ako nagtitinda ng Tupperware lang. May lupa na ulit kaming binili.Sa tabi ng 160sqm.80sqm ulit.Same size nung Chapter 1 kung saan tayo nagsimula nung may utang si Mama na 1.5M at may mangga sa gitna.Pero ngayon, wala pang mangga sa bagong 80sqm. Bakante lang. May damo.Sabi ni Mango, 25 na, habang karga si Baby Pink,"Mama, anong gagawin natin dito sa bagong 80sqm?"Sabi ko, "Gagawin nating pader ulit na pink."Si Elias, 32 na, may dala nang hollow blocks."Caleb — este Tay Caleb — tulungan mo ako dito sa bagong pader."Si Caleb, 52 na, dumating ulit. May dala ulit syang blueprint.Pero
Yung Buto na Tumubo Ulit*Akala namin WAKAS na nung Chapter 24 nung pinutol namin yung mangga at namatay si Boy.Hindi pa pala.Kasi yung buto na tinanim ni Pako sa gitna ng 160sqm — kung saan dati nakatayo yung 25-years-old na mangga — tumubo.1 week lang simula nung namatay si Boy.May usbong.Maliit. Green. May isang dahon pa lang.Si Pako, 6 years old, araw-araw dinidiligan."Lola Amara, tutubo ulit si Lolo Boy?"Hindi ko alam isasagot. Kasi 39 na ako, byuda na. Yung kamay na dati may bato nung 10 years old ako na tinanggal ni Boy, ngayon hawak ko na mag-isa yung pink na Tupperware.Sabi ko kay Pako, " Hindi si Lolo Boy tutubo, apo. Yung mangga."Pero si Pako, matigas ulo — mana kay Boy."Hindi Lola, si Lolo Boy yun. Sabi nya dati sa akin bago sya mamatay, 'Pako, pag namatay ako, itanim mo ako sa gitna para may lilim pa rin kayo.'"Umiyak ako.Kasi naalala ko, bago mamatay si Boy, bumulong sya kay Pako, hindi sakin.Ngayon alam ko na kung ano.Si Mango, 24 na, may dalawang anak n







