LOGINPagkauwi ko, agad akong pumasok sa kwarto para mag-empake ng mga gamit. Ramdam kong may nakatingin sa akin, kaya lumingon ako—at naroon si Aunt Milda, puno ng pag-aalala ang mukha.
“Saan ka pupunta, Ashuel?” tanong niya.
Iniwasan ko ang kanyang tingin at nagpatuloy sa ginagawa. Lumapit siya, inilagay ang kamay sa balikat ko, at pinigilan ako.
“Hijo, anuman ang binabalak mo, huwag mo nang ituloy,” sabi niya, nakakunot ang noo.
Parang maling akala. Iniisip niyang tatapusin ko ang buhay ko. Napangiti ako sa sinabi niya—kitang-kita kung gaano niya ako kamahal. Kaya tumigil ako, humarap sa kanya nang may mahinahong ngiti, at tinitigan siya sa mga mata.
“Auntie, wala akong balak na gawin iyon. Nag-eempake ako dahil aalis ako papuntang Maynila. Gusto kong magsimula ng bagong buhay—at hahanapin ko ang ama ko,” seryoso kong sagot.
“Hahanapin mo… ang ama mo?” tanong niya, nanginginig ang boses. Naisip kong may itinatago siya, pero pinili kong huwag nang pag-isipan pa.
“Kung balak mo akong pigilan, huwag na sana—”
“Alam kong hindi ka makikinig kahit pigilan kita. Hindi ako ang nanay mo, hijo, kaya hindi kita hahadlangan. Ang hiling ko lang, mag-ingat ka roon,” malumanay niyang sabi.
Sabay akong inihatid nina Aunt Milda at Uncle Ronald sa istasyon ng bus. Maikli lang ang pamamaalam ko bago sumakay. Habang umaandar ang bus, iniisip ko kung anong trabaho ang puwede kong pasukan pagdating sa Maynila. Sa huli, nakatulog ako sa dami ng iniisip.
Nagising ako nang kumulo ang tiyan ko. Nasa biyahe pa rin kami. Malayo ang Maynila mula sa probinsya. Sumilip ako sa bintana—tantiya ko’y alas-tres pa lang ng hapon.
Huminto ang bus sa isang gasolinahan para sa maikling pahinga. Pumasok ang mga naglalako ng pagkain. Tiningnan ko ang mga paninda nila, pero hindi ko trip ang burger, kaya bumili na lang ako ng siopao at bote ng tubig.
Pag-andar ulit ng bus, tahimik akong kumain. Bigla kong naramdaman na may nakatingin. Paglingon ko, isang bata ang nakatitig sa pagkain ko. Nang makita niyang tumingin ako, sinalubong niya ang tingin ko. Napangiti ako sa kanyang inosente.
“Gusto mo ba?” tanong ko. Tulog ang nanay niya, kaya malaya akong kausapin siya.
Bahagya siyang gumalaw, kaya agad ko siyang binuhat—baka mahulog pa. Nasa tapat lang siya ng aisle kaya madali ko siyang abutin. Umupo ako muli at pinakain siya ng siopao, na masaya niyang kinain.
“Masarap ba?” tanong ko, at tumango siya nang masigla.
“Ang cute mo,” biglang sabi ng babaeng katabi ko. Napalingon ako sa kanya habang marahan niyang kinurot ang pisngi ng bata. Ngumiti ang bata sa kanya, at ngumiti rin siya pabalik.
Ang ngiti niya—parang liwanag ng isang diyosa mula sa langit.
“Hoy, anak ko iyan!” sigaw ng nanay ng bata, nagising.
“Ah, opo. Pinakain ko lang ng siopao kasi humingi, at tulog po kayo. Binuhat ko rin siya para hindi mahulog,” mabilis kong paliwanag. Naunawaan niya, kinuha ang anak, at nagpasalamat.
“Gusto ko ring magkaroon ng anak na gaya niya balang araw,” sabi ng babaeng katabi ko. Napatingin ako sa kanya nang hindi makapaniwala.
Seryoso? Ang bata pa niya, pero iniisip na agad ang pagkakaroon ng anak. Alam ba niya kung gaano kahirap magpalaki ng bata?
Nag-ayos siya ng upuan at nagsuot ng earphones. Sinipat ko siya mula ulo hanggang paa—mukha siyang mayaman, parang hindi sanay mag-commute.
“Huwag mo akong titigan nang ganyan,” bigla niyang sabi. Agad akong umiwas.
Nakasalamin siya kaya hindi ko lubos makita ang mukha, pero halata namang maganda siya.
“Ako si Lily,” pakilala niya, sabay abot ng kamay. Tinitigan ko lang ang kamay niya, tapos siya. Hindi naman sa ayaw kong magpakilala—parang ang weird lang. At may kakaibang pamilyar sa kanya.
“Hindi ba’t nakita na kita dati?” tanong ko. Natigilan siya sandali, saka binawi ang kamay at yumuko. Napansin kong bahagyang gumagalaw ang balikat niya—mahina siyang tumatawa.
Sira ba siya? Kung oo, ako na mismo ang maghahatid sa mental hospital.
Itinaas niya ang mukha, at biglang nagbago ang ekspresyon. Nawala ang tawa, napalitan ng seryosong tingin. Napaatras ako, natakot na baka nga hindi siya stable.
“Kung iniisip mong baliw ako, tigilan mo. Hindi ako ganoon. Hindi lang ako makapaniwala… na nakilala mo ako,” sabi niya.
Nakunot ang noo ko, naguguluhan.
Napansin niya ang reaksyon ko at muling nagsalita, ngayon ay sa Tagalog: “Ang ibig kong sabihin, kung iniisip mong baliw ako, tigilan mo. Hindi ako ganoon. Hindi ko lang inasahan na makilala mo ako, dahil nagkita lang tayo sa café.”
“Kung gayon, ikaw ang babaeng nakatitig sa akin sa shop?” tanong ko. Kumunot ang noo niya, parang hindi nagustuhan ang pagkakasabi ko.
“Oo, ako iyon,” pag-amin niya, saka umiwas ng tingin. May bumabagabag sa kanya.
“Anong gusto mo? Bakit mo ako tinitigan kahit umalis na ako sa café?” tanong ko. Hindi siya sumagot.
Sa halip, narinig ko ang mahinang paghinga niya—nakakatulog na pala siya. Mukha siyang sobrang pagod.
Tinitigan ko siya sandali, pinagmamasdan ang pag-angat-baba ng dibdib niya habang natutulog. Ang mukha niya, kahit natatakpan ng salamin, ay payapa ngayon—ibang-iba sa talas ng boses niya kanina. Umupo akong muli, pilit inaalis ang kaba na iniwan niya sa akin.
Sino ba talaga siya? Bakit parang pamilyar? At bakit umamin siyang pinagmamasdan ako sa café? Paulit-ulit na umikot sa isip ko ang mga tanong, pero wala akong sagot.
Patuloy na umandar ang bus sa highway, humahalo ang tunog ng makina sa usapan ng mga pasahero. Sinubukan kong ilihis ang isip sa pamamagitan ng pagtingin sa bintana—nakikita ko ang mga palayan, nagiging kumpol ng mga bahay, tapos ay mga bakanteng lupa. Pero bumabalik pa rin ang isip ko kay Lily.
Muli ko siyang sinilip. Bahagyang natanggal ang earphones niya, at mahina kong narinig ang musika. Malungkot, parang awit para sa taong may mabigat na lihim.
Bigla siyang gumalaw. Dumampi ang kamay niya sa akin habang inaayos ang upuan. Natigilan ako, hindi alam kung aalisin o hahayaan. Hindi siya nag-react, o baka alam niya pero pinili niyang huwag pansinin.
Lumipas ang ilang minuto bago siya muling nagsalita, mababa ang boses, parang nag-aalangan. “Pupunta ka ng Maynila… para maghanap ng tao, hindi ba?”
Nagulat ako. Paano niya nalaman? Tiningnan ko siya, nakakunot ang noo. “Oo. Ang ama ko,” sagot ko nang mariin.
Dahan-dahan siyang tumango, parang alam na niya ang sagot. “Maaari kang saktan ng Maynila, Ashuel. Ang mga tao roon… gagamitin ka kung hindi ka mag-iingat.”
Nakunot ang noo ko. “At ikaw? Isa ka ba sa kanila?”
Bahagya siyang ngumiti, pero hindi na iyon ang liwanag na nakita ko kanina. Malungkot, halos basag. “Siguro,” mahina niyang bulong. “O baka isa lang akong taong kasing-ligaw mo.”
Tumimo sa isip ko ang mga salita niya, mabigat at nakaka-istorbo. Gusto ko pa sanang magtanong, pero bago ko magawa, bumagal ang bus habang papalapit sa isa pang hintuan…
Ashuel's POVHabang nasa biyahe kami papunta sa kumpanya, tahimik ang lahat. Si Ma’am Sexily ay abala sa kaniyang cellphone, mabilis ang mga daliri niyang nagta-type, samantalang ako naman ay nakayuko, pinaglalaruan ang bagong cellphone na binili niya para sa akin. Hindi ko pa alam kung paano ito gamitin, kaya’t pakiramdam ko ay para akong batang hawak ang laruan na hindi ko maunawaan.Ang katahimikan ay biglang nabasag nang tumunog ang cellphone ni Ma’am—isang tawag. Pumikit siya sandali bago sagutin, saka marahang napahawak sa kaniyang sentido. Halata sa kaniyang mukha ang pagkairita, ang malamig na ekspresyon na tila nagsasabing ayaw niya sa taong nasa kabilang linya. Ang tono ng boses niya ay maikli, walang pasensya, at bawat salita ay may bigat ng disgusto.Hindi ko narinig ang buong usapan, ngunit sapat na ang kaniyang reaksyon upang maramdaman kong may mabigat na bagay na bumabagabag sa kaniya. Tahimik akong nanatili, pinili kong huwag makialam.Pagdating namin sa kumpanya, aga
Ashuel's POVKinabukasan, maaga akong nagising. Ramdam ko ang kaba sa dibdib ko—unang araw ko sa trabaho, at alam kong hindi puwedeng mahuli. Tahimik pa ang bahay; mahimbing pa ang tulog nina Tiya at Tiyo matapos silang umuwi nang hatinggabi mula sa trabaho.Paglabas ko ng pinto, agad akong natigilan. Tatlong lalaki ang nakatayo sa harap ng isang itim na van, matitikas ang katawan, at para bang may hinihintay. Nang makita nila ako, isa ang lumapit. Napaatras ako, ramdam ang bigat ng presensya niya.“Ikaw ba si Ashuel Ventura?” tanong niya, malamig ang boses. “Oo… ako nga,” sagot ko, pilit pinatatag ang boses kahit kumakabog ang puso ko.Malalaki ang kanilang katawan, at sa isip ko, kung sakaling sakupin nila ako, tiyak na sa morgue ang bagsak ko.“Sumama ka sa’min.”Agad na bumilis ang tibok ng puso ko. Akmang tatakbo ako, ngunit mabilis niyang nahawakan ang braso ko at hinila. Wala na akong nagawa kundi sumunod—takot na baka mamatay ako nang wala sa oras.Sinakay nila ako sa loob ng
Ashuel's POVUmupo siyang nakasandal sa swivel chair, magkadikit ang mga daliri.“Limampung libo kada buwan. Libre ang tirahan, libre ang pagkain. Kung susundin mo ang mga nais ko, dadagdagan ko pa ang sahod mo. Nasa akin ang desisyon.”Binuksan ko ang folder, sinilip ang mga pahina. Nang hindi nag-iisip, pumirma ako. Ngumiti siya, bahagyang umangat ang gilid ng labi, kumikislap ang kasiyahan sa kanyang mga mata.“Magaling,” masigla niyang sabi, tumayo nang may gilas na para bang hindi siya maaabot. Muli siyang umupo, nakalapat ang mga binti sa paraang lalong nakadagdag sa kanyang nakabibighaning anyo.“Magkakaroon tayo ng mga patakaran, Mr. Ventura. Gagawa ka ng iyo, at gagawa ako ng akin.” Inilapit niya sa akin ang isang bond paper at ballpen.“Patakaran? Para saan, Ma’am?” tanong ko, naguguluhan.“Para sa kaginhawaan. Sa iyo at sa akin,” sagot niya, nagsusulat na agad. Nag-alinlangan ako, ngunit nagsimula ring magsulat ng sarili kong patakaran.Nang magpalitan kami ng papel, nanlak
Ashuel's POVNagising ako bago pa tumunog ang alarm, marahil dahil hindi pa ako sanay sa lugar na ito. Nakahiga lang ako, nakatitig sa kisame, at bumalik ang isip ko kay Inay. Hindi ko namalayang may luha nang dumadaloy sa pisngi ko hanggang sa mabilis ko itong pinunasan, ayaw kong may makapansin. Simple lang ang kwarto—isang kurtina lang ang naghihiwalay sa akin at sa ibang bahagi ng bahay—kaya marupok ang pribadong espasyo.Pinilit kong bumangon, tinatanggal ang bigat sa dibdib. Kailangan kong maghanda ng almusal. Nag-inat ako at naglakad papunta sa kusina.Nagulat kami pareho. Sino ba naman ang hindi matataranta kapag may tao sa kusina nang ganoon kaaga, madilim pa sa labas?“Ay nako, hijo! Ginulat mo ako!” saway ni Aunt Jayse, sabay irap.“Pasensya na, Auntie,” sagot ko, natatawa sa inis niya.“Anong ginagawa mo rito, bata?” tanong niya, halatang naiinis pa rin.“Magluluto ako ng sarili kong almusal, Auntie. Ayokong maging abala pa sa inyo,” sagot ko, sabay lakad papunta sa dirty
Ashuel’s POVMaingay ngunit banayad ang ugong ng bus sa ilalim ko, ngunit hindi matahimik ang pagkabalisa sa dibdib ko. Nagpalipat-lipat ako ng puwesto, hindi maipaliwanag ang pangungulit ng kaba sa loob ko. Bigla na lang, may marahang bigat na dumampi sa balikat ko.Napalingon ako, nagulat, at nakita kong nakasandal si Lily sa akin. Bahagyang dumulas ang kanyang salamin, at lumitaw ang banayad na kurba ng kanyang pilik-mata. Naisip kong alisin iyon, ngunit bahagya siyang kumilos kaya natigilan ako. Malayo pa ang Maynila. Napabuntong-hininga ako, hinayaan siyang makapagpahinga, at ipinikit ang mga mata ko, sumusuko sa ritmo ng biyahe.Pira-piraso ang pagdating ng antok. Nagising ako nang maramdaman kong kumikilos siya, tila hindi makahanap ng maayos na posisyon. Maingat ko siyang inalalayan, inilagay ang bag ko bilang pansamantalang unan, at ipinatong ang ulo niya roon. Dahan-dahan kong hinaplos ang kanyang buhok, inayos ito. Unti-unting nawala ang tensyon sa kanyang noo, lumalim ang
Ashuel POVPagkauwi ko, agad akong pumasok sa kwarto para mag-empake ng mga gamit. Ramdam kong may nakatingin sa akin, kaya lumingon ako—at naroon si Aunt Milda, puno ng pag-aalala ang mukha.“Saan ka pupunta, Ashuel?” tanong niya.Iniwasan ko ang kanyang tingin at nagpatuloy sa ginagawa. Lumapit siya, inilagay ang kamay sa balikat ko, at pinigilan ako.“Hijo, anuman ang binabalak mo, huwag mo nang ituloy,” sabi niya, nakakunot ang noo.Parang maling akala. Iniisip niyang tatapusin ko ang buhay ko. Napangiti ako sa sinabi niya—kitang-kita kung gaano niya ako kamahal. Kaya tumigil ako, humarap sa kanya nang may mahinahong ngiti, at tinitigan siya sa mga mata.“Auntie, wala akong balak na gawin iyon. Nag-eempake ako dahil aalis ako papuntang Maynila. Gusto kong magsimula ng bagong buhay—at hahanapin ko ang ama ko,” seryoso kong sagot.“Hahanapin mo… ang ama mo?” tanong niya, nanginginig ang boses. Naisip kong may itinatago siya, pero pinili kong huwag nang pag-isipan pa.“Kung balak mo







