Masuk"Ano ho? Halos magkano ho, Doc?" halos mapasigaw pa si Amara.
Pero hindi niya matanong ang kanyang ina bukod kase sa halos hindi ito makausap dahil sa shock. Hindi rin ito tumitigil sa pag-iyak. Halos tuliro si Amara; hindi sapat ang kinita niya sa pag-indak kahit pa ang ipon niyang pangpunla sana ng mga bagong panamin. Litong-lito si Amara, lalo pa at madalas na siyang tinatawag ng nurse at sinasabing kung wala silang pambayad ay ilipat na lamang sa hospital.
Sa kalituhan ay wala nang ibang choice si Amara kundi ang lumapit sa kanilang amo, ang may-ari ng malawak na gulayan kung saan sila nagsasaka. Sa litong isipan at sa balisang puso, naalala ni Amara ang offer ng matandang may-ari ng lupang kanilang pinag-aanihan. Matagla na iyon, saktong debut niya.Malabo na sa alaala niya ang kondisyon ng matanda, pero malinaw ang halagang narinig niya noon.
"Limang Milyon, pagkakalooban kita iha, ang kapalit lamang ay paliligayahin mo siya at bibigyan ng anak"
Umalingawngaw ngayong sa tenga ni Amara ang offer na iyon. Wala man alam sa kahihinatnan ng mga kondisyon na iyon, agad na dinampot ni Amara ang cellphone na hinuhulugan pa niya sa bombay mapa hanggang ngayon at tinawagan ang matanda.
"Hello? Sino ito?" sagot ng malamyos na tinig ng isang matanda.
"Donya Soledad, si Amara po ito, yung neregaluhan nyo ng sandalyas noong debut ko, yung taga dito ho sa Benguet," pagpapakilala ni Amara.
"Ah, yung anak ni Mang Tuning? Oh, napatawag ka, iha?"
"Donya Soledad, dati ho ay may ibinulong kayo sa akin noon. Itatanong ko po sana kung available pa iyon." Nag-aatubiling sabi ni Amara. Sandaling natahimik ang matanda sa kabilang linya. Ilang segundo, pero pang-taon na para sa dalaga.
"Kung sakali ba, bakit mo gustong malaman?"
"Kase ho, Donya Soledad, papayag na po ako sana sa alok ninyo. Payag na po ako,"sabi niya. Muling nanahimik si Donya Soledad. Masaya siyang pumayag, ang magandang ampon ni Mang Tuning. Ang problema nga lang, iba na ang somitwasyun ngayon. Hindi na katulad noon. Malabo na ang lahat.
"Donya Soledad, nandiyan pa ho ba kayo?"
"Ah, oo, narito pa ako. Eh, oha, bakit naman biglang nagbago ang isip mo, mahigit dalawang taon ang lumipas?"
"Kase po.....kase po ang aking ama ay nasa hospital, nadamay ho sa gulo sa palengke at laslas ang bituka. Kailangan ho siyang aoreahan sa lapng madign panahon dahil may nadamay daw po na organ,"
"Naku susmaryosep! Ganun ba? Eh kung sakali, iha, natatandaan ko pa naman ang usapan natin at ang kontrata, di ba?"
"Opo...Opo Donya Soledad please, tulungan nyo po ang ama ko,"
"Sige, ako na ang bahala. Magpapadala ako agad ng tulong. Ang isang milyon ay makukuha mo agad at ang kakulangan ay makukuha mo kapag nagbunga, maliwanag ba?" sabi ni Donya Soledad, ngunit nagkaroon ng ulap ang mga mata at nabalisa.
"Opo, maliwanag po, naiintindihan ko po." Ipapasundo kita riyan kapag kinakailangan mo nang manirahan dito pansamantala. Huwag kang mag-alala sa magulang mo, padadalhan ko sila ng sustento," pangako nito."
Wala nang ibang pagpipilian si Amara kundi ang kumagat sa mansanas ng witch. Naisip niya, marahil baka matanda na ang paliligayahin niya, baka asawa ni Donya Soledad, wala na sigurong siyang silbi at baka gusto ng asawa niya ng bata, kaya naghahanap ng maaanakan.
"Pero, teka?Magkakanak pa ba yun? Kahit matanda na? tiyak na mahihirapan pala siya"
"Tungak ka, Amara. Natural challenging yun dahil mahal ang bayad, kaya malaki ang bayad sa'yo kase nga medyo mahirap ng patayui . Aba, suwerte mo pa rin sa offer, samantalang diyan nga lang sa Session Road, five hundred lang sa foreigner, talo-talo sila," sabi niya sa sarili.
Inisip na lang ni Amara na kailangan lang daw niyang mabuntis at mabigyan ito ng anak, kaya gusto rin niyang lumuwas na agad para matapos nang mabilis ang kasunduan.
"Sana lang talaga functioning pa si Lolo," sabi ni Amara na iniimagin ang hitsura ng makakasiping. Wala pang isang oras matapos niyang makipag-usap sa matanda. Nakatanggap ng mensahe si Amara mula sa hospital na nasa loob na raw ng operating room ang ama at inooperahan na, at kasunod noon ay nakatanggap din siya ng notification sa bangko na may malaking halagang pumasok sa bank account niya. Seven hundred thousand pesos iyon.
Matagumpay ang operasyon ng kanyang ama. Pero dahil pribado ang pinakamalapit na ospital, napakataas ng inaasahang babayaran. Sinabi ng nurse na bayad na raw ang buong operasyon. Nagtaka si Amara, kaya tinanong niya kung magkano ang gastos.
"Three hundred twelve thousand," sagot ng nurse. Napaisip si Amara. Kung three hundred twelve thousand ang gastos sa ospital at may seven hundred thousand na pumasok sa kanyang bank account, ibig sabihin ay nakapag-deposito na ng isang milyon ang matandang amo, kahit wala pa siyang pinipirmahang kontrata. Alam niyang nagsisimula na ang isang bagong kabanata sa buhay nila.
Tumagal ng halos isang linggo bago nakauwi ang kanyang ama dahil kailangan munang maghilom ang malaking sugat nito sa tiyan. Sinigurado rin na naghilom na ang organ na nadamay. Pagdating sa kanilang tahanan, nagpaalam si Amara sa kanyang mga amo na hindi na muna siya makakapagtanim at makakapag-ani dahil kailangan niyang alagaan ang kanyang mga magulang. Patpatin at sakitin ang kanyang ina, kaya siya lang ang maaasahan upang magpalit ng benda sa sugat ng kanyang ama, punasan at paliguan ito, at pakainin.
Ilang araw pa ang lumipas. Tinulungan ni Amara na makatayo ang kanyang ama at kahit papaano ay makahakbang-hakbang na. Sa loob ng dalawang linggo, bumuti ang pakiramdam ng kanyang ama. Nagsisimula na sanang makabawi si Amara, ganoon din ay nakabalik na sa trabaho, subalit isang na namang pagsubok ang dumating ay ayaw siyang magpahinga.
Alas dos ng madaling-araw, mahimbing na ang tulog ni Amara dahil sa pagod. Maghapon kase siyang nagtanim ng punla sa likod ng bahay nila at nagdagdag pa siya ng ibang variant ng gulay. Binawasan na niya ang pera sa bangko. Kailangan din kase ng mga karagdagan gamot pa ng ama ng ina. Walang katapuan ang malakas na ulan. Isang malakas na unos ang tumama sa La Trinidad, Benguet.
"Ara... Ara… gising, ara, Manong Tuning, Manang Imbay, gumising kayo. Ang kubo niyo ay wasak na. Ara...Ara…!" tawag ng tao sa labas at kinakalampog ang pintuan nilang yari sa kawayan.
Bumangon nang bigla si Amara at doon lang niya napansin na wasak na ang bubong ng kanilang kusina, basang-basa na rin ng ulan ang kanilang sahig. Doon din niya lang napagtanto na napakalakas na pala ng ulan at hangin. Marahil dahil sa sobrang pagod, mahimbing ang tulog ng lahat. Ang kanyang ama ay nakakatulog talaga nang mahimbing kapag nakainom ng gamot.
Agad na bumangon si Amara at ginising ang kanyang mga magulang. Pagkatapos ay dali-dali niyang sinuot ang kanyang makapal na jacket. Wala siyang kapote,at saka niya ginising ang kanyang mga magulang.
"Ama, ina, gumising po kayo. Malakas na po ang hangin at ulan. Inilipa na po ng hangin ang bubong ng kusina natin! Biglang lumakas ang bagyo ngayong madaling-araw at hindi ko namalayan. Kailangan po nating lumikas," sabi ni Amara.
"Bilisan nyo Ama, bilis! Magsuot kayo ng mga jacket at lilikas na tayo," dagdag niya. Painot-inot namang kumilos ang mag-asawa at pagkatapos ay bitbit ang ama ang isang malaking payong na sira ang bandang dulo. Sinamsam ni Amara ang mga gamot ng Ama at ilang tuyong damit at ipinasok sa malaking plastic.
Binuksan ni Anton ang cellphone matapos niyang hablutin iyon kay Peachy. Lowbat na ito, kaya agad kinuha ni Anton ang kanyang power bank at isinaksak ang cellphone habang ini-scroll iyon. Una niyang binuksan ang kanyang call history at nakita naman niyang walang kakaiba doon. Wala siyang tinawagan noong oras na iyon maliban sa kaibigan na nasa Maynila. Sinubukan din niyang buksan ang kanang chat box , maging ang Messenger, pero wala namang kakaibang mensahe o messages. Gumawa ang binata sa kanyang gallery at doon nakita niya ang ilang larawan na kuha sa Baguio. Hanggang sa napadako ang mga mata niya sa isang unknown video. Wala itong pangalan at madilim ang thumbnail, kaya alam ni Anton na hindi niya alam ang video na iyon.Binuksan niya ang video, pero madilim lamang iyon na para bang nakataob. May ingay sa video ; may nagsasalita, kaya itinutok niya ang volume. At habang pinakikinggan ang video, malinaw na narinig niya ang boses ng isang babaeng puno ng pag-aalala at halatang tako
“Sino ang tinutukoy mo? Ano'ng ibig mong sabihin? Linawin mo nga ‘yan, Peachy!” mariing sita ni Donya Soledad."Pwede ba, Peachy, stop this nonsense. Hand me back my phone at sabihin mo na lang kung saan mo ito nakita." Wala sa mood na sabi ni Anton. Problemado siya kay Amara at kung hindi sila ginambala ng babae ay nakaalis na sana siya para hanapin si Amara.Hahanapin niya ito kahit saang sulok ng mundo. Alam ng lola niya ang bahay ni Amara, kaya ang lola niya ang pag-asa niya. Amara is an innocent and naive woman, kaya hindi maglalakas-loob siyang umalis at manatiling mag-isa sa Manila. Kaya ang hula ni Anton ay baka umuwi sa bahay nila ang dalaga.“Well, madali naman akong kausap, Anton. Ang totoo, nakuha ko ‘yang lumang cellphone ni Anton sa loob ng kabinet ni Amara. Nakasiksik sa mga gamit na halatang itinatago niya,” sabi ni Peachy habang nanlilisik ang mga mata. “Kaya ang tanong ko sa inyo… paano napunta kay Amara ang cellphone na nawala kay Anton noon pa?”“Nooo! Ibigay mo sa
"Hindi naman sa nagpumilit dahil hindi naman ako kailangan pilitin noon. Nasaksak ang ama niya sa palengke kaya kailangang maoperahan agad-agad. Sa pribadong ospital na dinala, kaya napilitan na silang magbayad ng deposito at kailangan na agad nilang ipasok sa operating room. Marahil naalala ni Amara ang sinabi ko noon na kapag may problema ay tawagan ako, kaya nang tumawag siya ay ginamit ko na ang sitwasyon para alukin siya na paligayahin ka at akitin.Alam kong napipilitan siya pero bulag ako noon sa kagustuhang protektahan ang mana mo, kaya nagpaja bato ako sa tawag ng konsensya." kuwento ni Donya Soledad."Limang milyon ang offer ko at hindi tinanggap ni Amara ang kabuuang iyon. Ang tinanggap lamang ni Amara ay ang ginastos ko sa hospital at sa buong gamutan ng ama niya at konting puhunan na maiiwan sa mag-asawa sa pagluwas niya sa Maynila. Ang kaso, bago nakaluwas ng Maynila si Amara, tinamaan ng bagyo sa Benguet at nangyari naman ang aksidente mo. Kaya, after six months pa bago
Tahimik na nakinig si Donya Soledad, at habang tumatagal ay unti-unting nabuo ang isang hinala sa isip ng matanda. Tinitigan ni Donya Soledad ang apo, at sa tanong niya ay halos hindi na makahinga si Anton sa kaba at kalituhan.“Kung ganyan nga ang totoo, kung si Amara talaga ang Arabella na laging nasa alaala mo, bakit hindi niya sinabi sa akin? Noong una pa lang, inamin niyang wala siyang alam at pumayag siya sa kontrata ko nang walang pag-aalinlangan. Pero nang makita ka niya, nang malaman niyang magkakilala na pala kayo noon… bakit tinanggap pa rin niya ang lahat? Bakit hindi niya sinabi sa iyo? O kahit man lang sa akin? Bakit itinago niyang magkakilala na pala kayo?” mariing tanong ng matanda, puno rin ng pagtataka. Napayuko nang sobra si Anton, tila ba dinadaganan ng libu-libong bato ang kanyang dibdib.“Hindi ko po alam, Lola… talagang nalilito ako,” garalgal niyang sagot. “Parang pinagbabaligtad ang mundo ko. Marami pang malabo sa alaala ko at hindi pa lahat bumabalik nang bu
Samantala, sa loob ng malaking mansyon, malalim na ang gabi nang matapos ang mahabang usapan nina Anton at Donya Soledad. Tila malinaw na sa kanya ang lahat ng sinabi ng lola na matagal na pala itong nagpapahanap kay Amara, at may mga plano na talaga para sa dalaga. Ngunit sa kabilang banda, hindi maipaliwanag ni Anton kung paano niya sasabihin sa matanda ang mga bagay na gumugulo sa isip niya. Maging siya mismo ay ayaw pa ring maniwala sa mga hinala at posibilidad na pilit niyang itinatago. Dahan-dahan siyang dumungaw sa pintuan ng silid ni Amara, at agad siyang kinabahan nang makitang bukas ito at walang tao sa loob. Mabilis siyang pumasok at lalong nagpa-panic nang makitang walang bakas ng dalaga."Amara? Amara… nasaan ka? Amara!" malakas niyang tawag habang pinihit ang bawat sulok ng silid. Narinig ni Donya Soledad ang gulo at ang malakas na boses ng apo, kaya mabilis din itong lumabas ng kanyang sariling silid at nagmadaling lumapit."What's wrong, Anton? Bakit ka sumisigaw nan
"Namatay sa sunog ang pamilya ni Amara?" Nadismaya si Mathew dahil hindi ganoon ang kuwento ng kilala niyang may-ari ng kuwintas.“Sinabi pa ni Evelyn na wala siyang kamag-anak at walang mapupuntahan, kaya nagtungo siya sa Nueva Ecija, at doon namin sila nakilala. Magsasaka lang kami noon at matagal nang nagnanais na magkaroon ng anak, ngunit hindi biniyayaan. Kaya tinanggap namin sila at pinatira sa aming munting bahay. Ngunit makalipas lang ang isang buwan, biglang naglaho si Evelyn. Nag-iwan lang siya ng sulat na nagsasabing ipinagkakatiwala na niya sa amin ang bata. Siya naman daw ay pupunta sa ibang bansa upang maghanapbuhay.” Huminto sandali ang ina ni Amara at tumingin sa malayo, tila bumalik sa mga panahong iyon.“Noong tanggapin namin si Amara, suot na niya ang kuwintas na iyon sa kanyang leeg. Hindi ko ito inalis o tinanggal, sa pag-aakalang baka iyon ang maging tanda o pagkakakilanlan ng bata balang araw. Pati ang damit na suot niya noong unang dumating sa amin ay maingat
Anton is disgusted, gusto niyang tumawa. "Miss," tawag niya sa babaeng kausap. "You're not my type ," tila nandidiring sabi pa niya sa babae. Pinasadahan niya ulit ito ng tingin. Mukhang lokal sa lugar ang babaeng makapal ang makeup. Kinilabutan si Anton nang banggitin nito sa kanya ang salitang "ma
Binuksan ni Amara ang pinto at sumalubong sa kanya ang malakas na ulan at hangin ng bagyo. Naroon ang kanilang kapitbahay na binata at nakakapoteng nakaabang sa pinto."Romar, Romar, tulungan mo ako, paki-alalayan mo si Ama," sabi niya sa kanyang kapitbahay."Ako ang bububat kay Mang Tunig. Buhatin
Mula sa kanyang malaking tote bag, kung saan halos naroon ang lahat ng kailangan ng dalaga, inilabas niya ang isang pekeng JBL Bluetooth speaker na hulugan pa niya kay Abdul, isang suki niya. Ikinonekta niya ito sa kanyang Oppo na cellphone, na hulugan din niya kay Abdul.Tapos na niyang mabayaran a
La Trinidad, Benguet, Taong 2020Ang tribo Gumak ay isang maliit na pamayanan sa isang bayan sa Benguet. Namumuhay ang mga tao sa pamayanan sa pamamagitan ng pagtatanim ng gulay. Karamihan sa mga babae roon ay kung hindi manananim ng repolyo ay manananim ng broccoli o curly flowers, mga gulay na mam







