Chapter  6: Mahal Kita nang Walang Kapalit

Tatlo’t kalahating oras na ang nakalipas nang bumaba si Isabelle mula sa tricycle sa tapat ng isang eskinita, may bitbit na maleta. Saglit siyang tumigil at tiningnan ang pamilyar na kalye sa kanyang harapan—ang parehong eskinitang nilalakaran niya noon. Ngunit ngayon, pakiramdam niya’y parang ibang mundo na ito.

Lagpas na ng alas-otso ng umaga. Abala na ang mga tao sa pagpasok sa trabaho. Lumabas mula sa bahay ang kapitbahay na katabi ng bahay ng mga Reyes upang bumili ng agahan, at agad na napansin si Isabelle na nakatayo mag-isa sa kanto, may dalang maleta. Nabigla ito at agad na tinawag siya.

“Sabel? Sabel! Bakit ka nandito?”

Alam ng buong barangay na ikinasal si Isabelle kay Andres kahapon lang.

Mahigit sampung taon nang nakatira si Isabelle at ang kanyang inang si Marita sa bahay ng tiyuhin nilang si Carlito. Kaya’t nang biglaang ikasal si Isabelle sa anak ng mga mataas na opisyal, ikinatuwa at ipinagmalaki iyon ng buong pamilya Reyes.

Kaya’t laking gulat ng mga kapitbahay nang makita siya ngayong umaga—mag-isa, may dalang maleta, at halatang pagod at hindi maayos ang bihis. Hindi maiwasan ng ilan na mag-isip-isip at magbulung-bulungan.

"Umalis si Andres. May misyon daw silang kailangan puntahan kasama ang tropa niya. Kaya nagdesisyon akong dito muna tumuloy," paliwanag ni Isabelle sabay bigay ng matamis na ngiti sa kapitbahay.

Hindi na nagsalita pa ang babae. Tumango lang ito at nagpatuloy sa paglalakad.

Habang naglalakad si Isabelle sa iskinita, napansin niyang nagkumpol-kumpol ang ilang matatandang kapitbahay. Mahinang nagbulungan ang mga ito:

“Baka hindi siya gusto ng lalaki... baka dahil sa may kasintahan siya dati?”

“Tama! Matagal na silang may relasyon, siguro’y isang buwan na rin. Baka may nangyari na sa kanila, at nalaman ni Andres kagabi…”

“Sinabi ko na nga ba, ang mga babaeng magaganda—laging magulo ang buhay. Wala pang ama para dumisiplina sa kanya…”

Narinig ni Isabelle ang bawat salitang iyon. Sanay na siyang pag-usapan nang palihim, patalikod, ngunit sa tuwing naririnig niya, tila may kutsilyong tumatarak sa dibdib niya. Wala siyang magawa kundi ang manatiling tahimik, kagatin ang kanyang labi, at ipagpatuloy ang paglakad.

Dumiretso siya sa pintuan ng bahay ng mga Reyes at kumatok.

“Sino ‘yan?” tanong mula sa loob—ang tinig ng kanyang tiyahin, si Perlita.

“Tiya, ako ito,” mahinang tugon ni Isabelle.

Biglang natahimik ang loob ng bahay.

Makalipas ang kalahating minuto, bumukas ang pinto. Si Carlito, ang tiyuhin ni Isabelle, ang sumalubong. Tiningnan niya ito mula ulo hanggang paa, halatang naguguluhan at may halong pagkabigla sa kanyang tinig, “Bakit ka nandito?”

Habang nagsasalita, luminga si Carlito sa paligid, wari’y may hinahanap. Mahina niyang tanong, “Nasaan si Andres? Bakit mag-isa ka?”

“Mag-usap na lang tayo sa loob, Tiyo,” sagot ni Isabelle, pilit ang ngiti.

“O—o siya. Pumasok ka na,” sagot ni Carlito habang hinahatak papasok ang maleta ni Isabelle.

Ilang minuto ang lumipas. Nakaupo na sila sa pangunahing sala—si Isabelle sa gilid, si Carlito sa gitna, at si Perlita sa tabi nito.

Si Carlito, bagama’t may bahid ng pag-aalala sa mukha, ay halatang naiirita. Si Perlita naman ay tila hindi mapakali; panay ang buntong-hininga. Sa wakas, nagsalita ito habang pinagmamasdan si Isabelle, “Ano bang gagawin natin? Pumayag tayo sa kasal, pero ngayon… bumalik pa sya dito ng mag-isa.”

"Sobrang nakakahiya!" bulalas ni Perlita, sabay takip sa mukha habang nagsimula nang humikbi.

Nang marinig ni Carlito ang pag-iyak ng kanyang asawa, biglang uminit ang ulo nito. Napatingin siya kay Isabelle at, sa tindi ng galit, sinambit niya nang may pangungutya at mura sa tinig, “Ano bang pinaggagagawa mo, Isabelle? Hindi pa nga nag-iisang araw ang kasal, ipinapahiya mo na kami kaagad!”

Sa tabi, pinunasan ni Marita ang mga kamay sa apron nang may kaba at pabulong na nag-salita, "Kuya, hindi ginusto ni Sabel na mangyari ito..."

"Ikaw, ipinagtatanggol mo pa rin siya kahit ganito! Dapat mong isipin kung paano mo ito ipapaliwanag sa pamilya Vargas! Magiging ayos pa ba ang kasal nila?" Agad na wika ni Carlito, nakakunot ang noo.

"Ang mga regalo na ipinadala nila sa atin! Paano kung pilitin nila tayong ibalik ang pera? Wala akong kahit isang sentimo!"

Pagkarinig nito, lalong naging malupit ang ekspresyon ni Carlito.

Si Carlito ay ang direktor ng isang maliit na printing factory. Ang buwanang sahod niya ay mga apatnapung piso lang. Ang 2,888 ay kasing halaga ng ilang araw na hindi kumain o uminom!

Hinampas ni Carlito ang mesa, "Wala siyang nakita sa mga lalaki sa nakaraang buhay niya, hindi ba? Nagi-girlfriend siya ng ibang tao noong labing-anim o disisyete pa lang siya! At lahat ng tao ay alam na!"

Napatingin si Marita sa tabi at napaluha nang kaunti habang tumingin kay Isabelle.

Tiningnan ni Isabelle si Perlita.

Gusto ni Perlita na ipunin ang halos tatlong libong piso para sa kanyang sarili. Napakasama nya talaga.

"Tiya, ang lahat ng gastos sa kasal sinagot lahat ng pamilya Vargas. Walang binayaran ang pamilya natin sa mga sigarilyo, alak, at handaan. Kung gayon, bakit hindi mo sabihin kung magkano ang halaga ng bawat bagay na ito?" Tanong ni Isabelle nang walang ekspresyon.

"Anong ibig mong sabihin, ineng?" Namula si Perlita at agad tumayo at medyo may pikon ang tono, "Alin sa mga regalo na dinala mo ang hindi nagastos? Ang iyong ina at ako ang bumili ng mga bagay na ito!"

Alam ni Isabelle kung paano siya niloko ni Perlita sa pera.

Ang mga bagay na ito ay nagkakahalaga lamang ng anim o pitong daang piso, pero pinilit niyang bilhin ito ng tatlong libo. Si Marita, na sobrang mahina ang loob, hindi na nagsalita kahit na alam niyang niloloko siya.

Sa nakaraang buhay, inisip ni Isabelle na nakatakas na siya sa "bitag," kaya hindi na siya nagpatuloy na makipagtalo pa kay Perlita tungkol sa pera.

Pero ibang panahon na ngayon.

Tumayo siya, nilabas ang mga gamit mula sa maleta, at inilatag ang mga ito sa lamesa: "Maliban sa anim na kumot at ilang kaserola na hindi ko madala, tiya, bakit hindi mo sabihin kung magkano ang halaga ng mga gamit na ito?"

"Ang mga nag-aasikaso ng mga gastusin ay tanging sila lang ang nakakaalam kung gaano kamahal ang mga kagamitan!" Sabi ni Isabelle, ang mukha ay malamig.

Pagkatapos magwika, sinabi pa niya, "Wala kang utang na loob na bata! Mahigit sampung taon ka naming inalagaan!"

"Sabel anak, humingi ka agad ng paumanhin sa iyong tiyo at tiya!" Muling nagsabi si Marita habang namumugto ang mga mata.

Alam ni Isabelle na kahit hindi maganda ang trato sa kanya ni Perlita, si Carlito naman ay may malasakit dahil siya na lang ang nagsustento sa kanila at nagpatuloy sa pagpapaaral kay Isabelle hanggang hayskul, kaya may utang na loob siya.

Hindi niya kailangan ang pera, kundi nais lang niyang makamtan ang katarungan at dignidad para sa kanyang ina at sa kanyang sarili.

Tumingin siya kay Perlita at nagsabi, "Huwag kayong mag-alala. Kung talagang hindi ako tanggap ni Andres, babayaran ko ang 2,888. Hindi niyo na kailangan magbayad ni isang sentimo. Isang pabor na lang sa akin at sa nanay ko na nakatira dito."

"Oo, kailangan malinaw ang lahat ng gastos sa kasal!"