Chapter 1:

Tahimik ang umaga sa maliit na barangay sa gilid ng Maynila. May mga manok na tumitilaok, mga batang nagtatakbuhan sa makitid na eskinita, at ang amoy ng bagong saing na kanin na humahalo sa hangin. Sa isang lumang bahay na yari sa kahoy at yero, maagang akong nagising bago pa man sumikat ang araw.

Sanay na akong bumangon nang maaga—hindi dahil gusto ko, kundi dahil kailangan. Ang buhay ay hindi naghihintay sa mga taong pagod.

Dahan-dahan akong bumangon mula sa manipis na kutson sa sahig, sinigurong hindi ko magigising ang aking ina na mahimbing pa ring natutulog sa kabilang sulok ng silid. Mahina ang paghinga nito, may bahid ng pagod kahit sa panaginip. Isang paalala kung bakit kailangang maging matatag ako sa araw-araw.

“Maaga na naman,” bulong ko sa sarili habang inaayos ang buhok at kinukuha ang luma niyang tsinelas.

Sa kusina—kung matatawag mang kusina ang maliit na espasyong may isang kalan, kaldero, at sirang mesa—nagsalang ako ng tubig para sa kape. Walang asukal, walang gatas. Itim at mapait. Ganoon din naman ang buhay.

Habang kumukulo ang tubig, napatingin siya sa dingding kung saan nakasabit ang isang lumang diploma. Hindi iyon kanya—sa kanyang nakababatang kapatid iyon na matagal nang huminto sa pag-aaral para magtrabaho sa probinsya. Sa gilid ng diploma, may maliit na larawan nilang magkakapamilya, kuha pa noong buo pa ang ngiti ng lahat.

Napangiti ako, ngunit saglit lang.

Hindi ako mahilig mangarap nang sobra. Natutunan niya iyon nang maaga. Sa bawat pangarap na tinangka niyang hawakan, may kapalit na pagkadapa. Kaya mas pinili niyang tumingin sa lupa—doon kung saan sigurado ang kanyang mga paa.

Pagkatapos maghanda ng simpleng almusal, ginising niya ang kanyang ina.

“Ma, kakain na po kayo,” mahinahon Kong sabi.

Nagmulat ng mata at pilit na ngumiti. “Ang aga mo na naman, Anya.”

“May pasok po ako sa café. Kailangan ko pong maaga.”

Tumango ang ina, ngunit may lungkot sa mga mata nito. Alam nilang pareho—hindi sapat ang kinikita ko. Ngunit wala silang ibang mapagkukunan.

Matapos magbihis ng simpleng blouse at palda, kinuha ko ang kanyang bag na halos mapunit na ang strap. Tumingin ako sandali sa salamin—isang babaeng payat, may simpleng mukha, at mga matang sanay magtago ng pagod. Hindi ako maganda sa karaniwang pamantayan, ngunit may kakaibang tibay sa kanyang anyo.

Isang tibay na hindi kayang bilhin ng pera.

Ang café na pinapasukan ko ay nasa gitna ng lungsod—isang maliit ngunit maayos na lugar na dinadayo ng mga empleyado at estudyante. Pagpasok ko pa lamang ay sinalubong na ako ng ingay ng espresso machine at halakhakan ng mga kostumer.

“Anya! Late ka na naman,” biro ng kasamahan niyang si Lena.

“Maaga pa ‘yan,” sagot niya habang nagsusuot ng apron.

Sanay na siya sa ganitong buhay—ang maglingkod, ngumiti kahit pagod, at lunukin ang sariling pangarap. Habang naglilinis ng mesa, napatingin siya sa mga taong naka-suit, may hawak na mamahaling cellphone, at nag-uusap tungkol sa negosyo at biyahe sa ibang bansa.

Isang mundong hindi kailanman magiging akin.

Minsan kong tinanong ang sarili kung ano ang pakiramdam ng mamuhay nang hindi iniisip kung may kakainin pa bukas. Ngunit agad ko ring inalis ang tanong sa isip. Hindi iyon makakatulong sa akin.

Sa gitna ng aking trabaho, naramdaman kong umuugong ang cellphone sa bulsa niya. Isang mensahe mula sa ospital.

“Ms. Martinez, kailangan po naming makausap kayo tungkol sa inyong ina.”

Nanikip ang dibdib ko sa narinig.

Kinagabihan, habang pauwi, tila mas mabigat ang bawat hakbang ni ko. Ang mga ilaw sa kalsada ay parang malalabo, at ang ingay ng lungsod ay masyadong nakakapagod pakinggan. Ayoko na sana itong silipin hawak ko ang sobre mula sa ospital—isang resibo na may halagang hindi ko alam kung paano babayaran.

“Paano na, Ma…” bulong ko sa sarili.

Pagdating sa bahay, nadatnan kong gising pa ang kanyang ina, nakaupo sa lumang upuan.

“Anya,” mahina niyang tawag sa akin.

Lumapit ako at agad na ngumiti, pilit tinatakpan ang bigat sa dibdib. “Ma, bakit po gising pa kayo?”

“Napanaginipan kita,” sagot nito. “Pagod ka na naman.”

Hindi na ako nakapagsalita at umupo ako sa sahig at ipinatong ang ulo sa tuhod ng aking ina, gaya ng ginagawa ko noong bata pa ako. Doon, sa katahimikan ng maliit naming bahay, tuluyan nang pumatak ang kanyang luha.

Hindi dahil mahina aki.

Kundi dahil tao lang tao din ako.

Kinabukasan, isang kakaibang alok ang dumating.

Isang babaeng naka-blazer at may maayos na postura ang pumasok sa café at tahimik na umupo sa isang sulok. Matapos ang ilang sandali, tinawag siya nito.

“Miss Martinez,” diretsong sabi ng babae.

Nagulat ako sa narinig ko. “Opo?”

“May gustong kumausap sa inyo. Isang importanteng tao.”

Napakunot ang noo ko. “Sino po?”

Hindi agad sumagot ang babae. Sa halip, iniabot nito ang isang calling card—itim, may gintong letra.

Compton Holdings.

Hindi niya alam kung bakit, ngunit may kung anong kaba ang gumapang sa kanyang dibdib.

Isang pangalang hindi ko pa naririnig noon—ngunit unti-unting magpapabago sa aking buhay.

Hindi pa niya alam na ang simpleng buhay na pilit kong pinanghahawakan ay unti-unti nang mababasag.

Hindi pa ko alam na sa likod ng isang kontrata, may isang lalaking haharap sa kanya—

Isang lalaking sanay mag-utos, hindi magmakaawa.

Isang lalaking hindi naniniwala sa pag-ibig.

At sa sandaling iyon, habang hawak ko ang calling card, tahimik na nagsara ang pinto ng kanyang lumang mundo—

At unti-unting bumukas ang isang kwentong hindi ko kailanman pinangarap,

Ngunit nakatakdang isulat ng tadhana. At kahit kailan hindi na mabubura pa.