Sa Pagitan ng Lamig at Alaala

Nagpatuloy ako sa paglalakad palayo, bawat hakbang ay mabigat na tila may nakadagan at dumudurog sa aking dibdib. Ang bawat salitang binitawan ko kanina—iyong mga malamig, mapagmataas, at mapanghusgang pananalita—ay parang sarili kong patalim na tumusok nang malalim sa bawat bahagi ng aking pagkatao. Sa likuran ko, alam kong nakatayo pa rin siya, nakatulala at puno ng pagtataka, habang ang imahe ko ay unti-unting lumalayo at nawawala sa kanyang paningin. Nais kong lumingon. Nais kong tumakbo pabalik sa kanya, hawakan ang kanyang mga kamay, at sabihing patawad—patawad dahil kailangan kong magkunwari, patawad dahil kailangan kong maging ganito para sa kanya, patawad dahil ang paglayo at pananakit ko ay ang tanging paraan ng pagmamahal na alam ko noon pa man. Ngunit hindi ko nagawa. Sa sandaling lingunin ko siya, sa sandaling makita niya ang kahinaan sa aking mga mata at ang pagmamahal na matagal kong itinatago, mawawala ang lahat ng pag-iingat at pader na itinayo ko sa loob ng mahabang panahon. Mapapahamak siya, at ang lahat ng sakripisyo, paghihirap, at pagbabagong ginawa ko mula pa noon ay magiging walang saysay.

Pagdating ko sa itim at mamahaling sasakyan, isinara ko nang malakas ang pinto, tila doon ko mailalabas ang lahat ng galit, sakit, at bigat na nararamdaman ko sa kasalukuyan. Ang drayber ko ay napatigil sa kanyang pag-aayos ng upuan, nagulat sa lakas ng tunog at biglaang kilos ko, ngunit hindi na siya nangahas na sumilip o magtanong. Ganoon naman sila sa akin—takot, laging handang sumunod sa bawat utos, ngunit walang sinumang may lakas ng loob na alamin kung ano ang tumatakbo sa aking isipan o kung ano ang tunay kong nararamdaman sa likod ng matigas na ekspresyon. Umusad ang sasakyan palayo sa lugar ng konstruksyon, at habang tumatanaw ako sa bintana, dahan-dahang lumayo ang tanawin ng gusali kung saan ko siya muling nakita. Gayunpaman, kahit wala na siya sa aking paningin, ang kanyang mukha, ang kanyang malambot na boses, at ang paraan ng pagtitig niya sa akin ay nanatiling nakaukit sa aking isipan na parang isang sugat na ayaw maghilom at lalong sumasakit sa bawat pag-alala.

Nakita ko sa kanyang mga mata ang pagkilala. Hindi pa ito ganap, hindi pa siya lubusang sigurado at kumbinsido, ngunit naroon na ang binhi ng pagdududa at pagtataka. Nakita ko kung paano lumaki ang kanyang mga mata nang magtama ang aming paningin, kung paano huminto saglit ang kanyang paghinga, at kung paano nagbago ang kulay at ekspresyon ng kanyang mukha—mula sa takot at paghingi ng paumanhin, papunta sa isang uri ng pagkamangha at pamilyar na damdamin na matagal na niyang itinatago. Sigurado akong sa sandaling iyon, tumakbo pabalik sa kanyang alaala ang mga larawan ng nakaraan. Sigurado akong naalala niya ang batang lalaking laging kasama niya sa ilalim ng puno, ang batang lalaking nangako sa kanya ng walang hanggan, ang batang lalaking akala niya ay nawala na lamang na parang bula at tuluyang naglaho sa hangin. At ngayon, nakita niya ang sarili niyang hinahanap-hanap na mukha sa harapan ng isang taong ibang-iba—malamig, mapagmataas, makapangyarihan, at kinatatakutan ng lahat.

“Bakit ganito?” tanong ko sa aking sarili habang mahigpit na nakakuyom ang aking mga kamao sa ibabaw ng aking hita, halos pumutok na ang mga ugat sa aking kamay sa tindi ng higpit. “Bakit kailangang magkita pa tayong muli matapos ang lahat ng taon? Bakit kailangang siya pa rin ang babaeng papasok at gugulo sa buhay ko sa oras na ito, kung kailan ako dapat ay nakatuon lamang sa kapangyarihan, negosyo, at pagtatago ng nakaraan?”

Dapat ay masaya ako. Dapat ay kuntento na ako. Nasa akin na ang lahat ng bagay na pinangarap at inaasam ng karamihan—kayamanang walang hanggan, kapangyarihang nakakapagpabago ng takbo ng mga pangyayari, at pangalang iginagalang at kinatatakutan ng buong industriya. Mula sa pagiging isang simpleng bata na walang-wala at puno ng utang ang pamilya, umahon ako at narating ko ang tuktok matapos ang maraming hirap at sakripisyo. Ginawa ko ang lahat ng ito hindi lamang para sa aking sarili, kundi lalo na para sa kanya at sa kanyang kaligtasan. Ang paglayo ko noon, ang pagtatago ko ng aking pagkatao, ang pagbuo ko ng matigas na pader sa paligid ng aking puso, at ang pagiging isang taong walang emosyon—lahat ng ito ay para lamang sa kanya. Alam ko noon, at alam ko pa rin ngayon, na ang mundong ginagalawan ko bilang si Kaelian V. Riego ay puno ng mga kaaway, mga lihim, mga utang, at mga panganib na kayang ubusin at saktan ang sinumang mapapalapit sa akin. Siya ay dalisay, siya ay simple, siya ay payapa, at puno ng kabutihan—at hindi siya nababagay sa madilim, marumi, at magulong buhay na mayroon ako ngayon. Ang tanging paraan upang manatili siyang ligtas at malayo sa kapahamakan ay ang manatili siyang malayo sa akin, ang ituring niya akong estranghero, o kahit na isipin niyang ang dating Kaelian ay patay na o wala na sa mundong ito.

Ngunit tila hindi sumasang-ayon ang tadhana sa aking mga plano at desisyon. Muling pinagtagpo ang aming mga landas, at sa bawat sandaling lumilipas, lalong nagiging mahirap ang itanggi ang katotohanan at lalong humihina ang aking mga itinayong depensa.

Pagdating ko sa aking marangyang tirahan—isang malawak at malamig na mansyon na puno ng mga mamahaling kagamitan at ginto ngunit walang kahit katiting na init, saya, o pagmamahal—diretso akong pumasok sa aking silid-aralan. Inalis ko ang aking amerikana at ibinagsak ito sa silya, tila doon ko nais na iwan ang bigat ng araw na ito at ang sakit na dulot ng muling pagkikita namin. Lumapit ako sa isang ligtas at nakakandadong kabinet sa sulok, binuksan ko ito gamit ang aking pribadong kumbinasyon, at doon, sa gitna ng mga mahahalagang dokumento, kasulatan, at gintong ari-arian, nakatago ang isang maliit, luma, at simpleng kahon. Ito ang tanging bagay na dala ko mula sa aking nakaraan, ang tanging bagay na hindi ko kailanman nagawang itapon, iwanan, o sirain kahit noong mga panahong pinipilit kong kalimutan ang lahat.

Binuksan ko ito nang dahan-dahan at may pag-iingat. Sa loob ay naroon ang ilang luma nang larawan, isang pulseras na gawa sa sinulid na ibinigay niya sa akin noon noong mga bata pa kami, at mga piraso ng papel na may nakasulat na mga pangako at mensahe ng pagmamahal. Kinuha ko ang isang litrato kung saan magkahawak-kamay kami sa ilalim ng puno ng akasya—ang saksi ng aming pagmamahalan. Doon ay nakikita mo pa ang tunay na ako—nakangiti, puno ng ningning, walang-wala ngunit masaya, at walang ibang inaalala kundi ang kasiyahan ng kasama siya. Hinaplos ko ang kanyang mukha sa litrato gamit ang dulo ng aking daliri, at sa unang pagkakataon matapos ang mahabang panahon, naramdaman ko ang paghapdi ng aking mga mata at ang pagpatak ng isang luha na matagal ko nang pinipigil. Ang lamig na matagal kong pinaghirapang itayo at panatilihin ay tila niyeyelo lamang sa ibabaw, habang sa ilalim ay nananatili pa rin ang apoy ng pagmamahal na hindi kailanman namatay o nabawasan kahit saglit.

“Elara…” bulong ko sa hangin, ang kanyang pangalan ay parang isang dasal at sumpa nang sabay. “Bakit kailangan mong lumabas muli sa buhay ko? Hindi mo ba alam na sa bawat pagtingin ko sa’yo, lalong nagiging mahirap ang aking misyon at panata na ilayo ka? Hindi mo ba alam na ang bawat sandaling nakikita kita ay parang pinupunit ako ng sarili kong mga desisyon at sakripisyo?”

Alam kong nagtataka siya ngayon. Alam kong pagkatapos ng aming pagtatagpo kanina, puno na ng mga katanungan at pagkalito ang kanyang isipan. Sigurado akong babalik-balikan niya ang aming pagkikita, paghahambingin ang mukha ko noon at ngayon, ang kilos, ang boses, at ang mga salita, at pipilitin niyang hanapin ang mga pagkakatulad at pagkakaiba. Ang aking lamig, ang aking kayabangan, ang aking pagiging malayo—ito ang mga bagay na pilit kong ipinapakita upang ilihis ang kanyang hinala at pagkilala. Ngunit sa kabila nito, alam kong hindi sapat ang pagkukunwari upang burahin ang pagkakakilanlan na binuo namin noon pa man. Ang mga mata, ang hugis ng mukha, at lalo na ang mga damdaming bumabalong sa tuwing siya ay nandiyan—mga bagay na mahirap itago kahit gaano pa katigas ang iyong kalooban o kahit gaano pa karami ang iyong itinayong pader.

Kinabukasan, nagkaroon ako ng desisyon. Isang desisyong alam kong maglalagay sa akin sa mas malaking panganib, at maglalapit sa akin sa kanya nang hindi inaasahan, ngunit sa pagkakataong ito, hindi ko na napigilan ang aking sarili at ang aking damdamin. Tumawag ako sa aking sekretarya, ang taong nakakaalam ng lahat ng galaw ko ngunit walang alam sa nilalaman ng aking puso at nakaraan.

“Ihanda ang lahat ng ulat at detalye tungkol sa proyektong iyon sa bagong gusali,” utos ko, seryoso pa rin at malamig ang tono ng aking boses bagama’t magulo at nagkakagulo ang aking isipan. “At alamin mo kung sino ang lahat ng tauhang nakatalaga at nagtatrabaho doon. Ibigay mo sa akin ang buong listahan, kasama ang kanilang mga pangalan, trabaho, posisyon, at pinagmulan.”

“Opo, Ginoong Riego,” sagot niya mula sa kabilang linya, handang sumunod. “Mayroon po ba kayong hinahanap na partikular na tao o may kailangang tanggalin?”

Natigilan ako saglit. Nais ko bang sabihin sa kanya? Nais ko bang ipaalam sa iba ang tungkol kay Elara at sa koneksyon namin noon? Hindi. Bawal. Kung may makakaalam, mapapahamak siya.

“Wala,” malamig kong sagot, pilit na ikinukubli ang damdamin. “Gusto ko lamang matiyak na walang sinuman ang kapus-palad, hindi karapat-dapat, o may masamang hangarin na nagtatrabaho sa ilalim ng aking pangalan. Siguraduhing tama at malinaw ang lahat.”

Pinutol ko na ang tawag. Alam kong sa paggawa nito, inilalapit ko ang aking sarili sa panganib at sa pagsisiwalat ng sarili. Sa bawat impormasyong nalalaman ko tungkol sa kanya, lalong lumalalim ang ugnayang pilit kong pinuputol noon pa man. Ngunit hindi ko na napigilan. Ang pangangailangang malaman kung ano ang kanyang ginagawa, kung paano siya nabubuhay, kung masaya ba siya, at kung ligtas ba siya ay mas malakas kaysa sa anumang pangako ko sa sarili na lumayo at manatiling malamig.

Napaupo ako muli at tinitigan ang larawan sa aking kamay. Ang batang lalaki sa litrato ay nakatingin sa akin, tila humahatol o nagtatanong sa aking ginagawa. Ang batang lalaking iyon ay kilala ang tunay na kahulugan ng pagmamahal—ang magbigay, ang magsakripisyo, at ang ilayo ang minamahal sa anumang kapahamakan. Ngunit ngayon, ang lalaking nakatayo rito ay puno ng pag-aalinlangan at kahinaan.

Nais kong manatili siyang malayo. Nais kong manatili siyang ligtas. Ngunit habang tumatakbo ang mga pangyayari, habang lalong nagiging malinaw na ang tadhana ay may sariling plano, isang katotohanan lamang ang aking nakikita:

Ang pader na matagal kong itinayo sa paligid ng aking puso ay nagsisimula nang magkaroon ng mga bitak at unti-unting gumuguho. At sa bawat pagkakataong tumitingin ako sa kanya, lalo lamang itong humihina at nawawala. Hindi ko na alam kung hanggang kailan ko pa kayang panindigan ang aking ginagawang pagkukunwari at panlilinlang. Ang alam ko lamang… ang kwento namin ay malayo pa sa pagtatapos, at ang mga lihim na itinago ko sa loob ng mahabang panahon ay malapit nang mabunyag at lumabas sa liwanag.