Chapter 4

Sa entablado, nagpatuloy ang seremonya hanggang sa dumating ang bahagi kung saan inaasahang magsasalita ang mga magulang ng magkabilang panig.

Umakyat sa entablado ang mga magulang ni Alexa at tumayo sa tabi ng kanilang anak.

Napansin ni Jane na may hawak na mikropono at ilang papel ang ama ng bride. Inakala niyang ito ang unang magbibigay ng mensahe. Ngunit sa sumunod na sandali, isang anunsiyo mula sa emcee ang tuluyang nagpahinto sa kanyang paghinga.

“Ngayon naman, malugod nating salubungin ang ina ng ating groom na si Dianne Santos, kasama ang kanyang pinakamamahal na apo na si Jao Santos!”

Nanlaki ang mga mata ni Jane. Hindi siya makapaniwalang pinagmamasdan ang dalawang taong magkahawak-kamay na naglalakad patungo sa entablado.

Ang mga ito ay walang iba kundi ang kanyang biyenang si Dianne at ang kanyang pitong taong gulang na anak na si Jao.

“J-Jao…?” halos pabulong niyang sambit. “Bakit… bakit nandito kayo?”

Tuwing weekend, karaniwang sa lumang bahay ng pamilya Santos namamalagi si Jao. Kahapon lamang ay personal pa niyang inihatid ang anak doon.

Naaalala pa niya ang sinabi ng kanyang biyenan. May pupuntahan daw itong reunion kasama ang mga dating kaklase, kaya ito muna ang mag-aalaga kay Jao. Ngunit ngayon, naroon silang dalawa sa kasal ni Allan sa ibang babae.

Bakit? Bakit hindi man lamang siya sinabihan? Bakit itinago sa kanya ang lahat?

At bakit ang kanyang anak—ang batang isinilang niya at inalagaan—ay naroroon upang saksihan ang kasal ng sarili nitong ama sa ibang babae?

Samantala, nakangiting pinagmasdan ni Dianne si Alexa. Punong-puno ng pagmamahal ang kanyang mga mata. Isang ngiti na minsan lamang nakita ni Jane sa mukha ng kanyang biyenan.

Noon ay bagong panganak pa lamang siya. Habang nakahiga sa kama at pagod na pagod matapos manganak, nilapitan siya ni Dianne at sinabing, “Jane, magpagaling ka. Napakahirap ng pinagdaanan mo.”

Ngunit iyon lamang ang pagkakataong ipinakita nito ang gayong lambing.

Pagkatapos noon, bumalik na naman ang kanyang biyenan sa dati nitong malamig at malayong pakikitungo. Palagi itong matipid sa salita, bihirang magpakita ng pagmamahal, at halos hindi kailanman nagpakita ng tunay na malasakit sa kanya.

Ngunit ngayon, ang parehong babaeng iyon ay nakangiting tumitingin kay Alexa na para bang matagal na nitong hinihintay na maging bahagi ng pamilya ang dalaga.

Sa gitna nina Dianne at Allan nakatayo si Jao.

Napakaraming taong nakatingin sa kanya, nasa entablado man o sa ibaba, ngunit hindi man lamang siya nakitaan ng kaba. Sa halip, malapad ang ngiti niya habang nakatingin kay Alexa.

Ang ngiting iyon ang tuluyang tumarak sa puso ni Jane. Parang may mabigat na bagay na dumagan sa kanyang dibdib. Umalingawngaw ang kanyang mga tainga, at halos hindi na niya marinig ang mga talumpati ng mga magulang sa entablado.

Hindi niya maipaliwanag ang sakit na nararamdaman. Hindi niya alam kung alin ang mas masakit—ang makita ang sariling asawa na ikinakasal sa ibang babae o ang malaman na maging ang kanyang anak ay bahagi ng pagdiriwang na iyon.

Ilang sandali pa ang lumipas bago iniabot ng emcee ang mikropono kay Jao.

“Jao, may nais ka bang sabihin sa lahat?”

Kalmadong tinanggap ng bata ang mikropono, na para bang isang ganap na binata. Iniangat niya ang mukha at tumingin sa kanyang ama at kay Alexa na nakatayo sa tabi nito.

Sa mukha ni Allan ay may nakapaskil na mapagmahal at banayad na ngiti. Marahan nitong hinaplos ang ulo ng anak gamit ang mahahabang daliri.

Sa harap ng lahat ng mga bisita, nagsalita si Jao.

“Napakasaya ko po! Magiging mommy ko na si Tita Alexa!”

Mas lalong lumapad ang ngiti ng bata.

“Mahal na mahal kita Tita Alexa! Gusto ko pong siya ang maging mommy ko!”

Bumuhos ang masigabong palakpakan mula sa mga bisita.

Namumula ang mga mata ni Alexa habang lumuluhod ito at mahigpit na niyakap si Jao.

Napakatamis na tagpo. Napakagandang larawan ng pagmamahal ng isang ina at ng anak.

Ngunit sa ibaba ng entablado, si Jane ay tila nilamon ng kadiliman.

Habang pinagmamasdan niya ang masayang tagpo sa entablado, pakiramdam niya ay unti-unting nagyeyelo ang buong katawan niya.

Mahal ng kanyang anak si Alexa. Gusto nitong si Alexa ang maging mommy niya.

At siya? Paano naman siya?

Ako ang mommy mo, Jao!

Siya ang nagdala rito sa kanyang sinapupunan. Siya ang nagsilang dito. Siya ang nag-alaga rito sa mga gabing nilalagnat ito, sa mga araw na umiiyak ito, at sa bawat sandaling kailangan nito ng ina.

Ngunit ngayon, sa harap ng napakaraming tao, buong saya nitong ipinahayag na ibang babae ang nais nitong maging mommy.

Parang biglang nawala ang lakas sa mga tuhod ni Jane. Hindi niya alam kung paano siya mananatiling nakatayo. Ang pakiramdam ng pagtataksil ay hindi lamang nanggaling sa kanyang asawa. Maging ang anak na pinakamamahal niya ay tila tumalikod na rin sa kanya.

Sa sandaling iyon, pakiramdam niya ay bumalik siya sa sampung taon na ang nakalilipas—sa gabing pinagtaksilan at iniwan siya ng mga taong pinakamahalaga sa kanyang buhay.

Isang gabing nag-iwan ng sugat na hindi niya kailanman lubusang nakalimutan.

At ngayon, tila muling binubuksan ng tadhana ang sugat na iyon.

Matapos ang mga talumpati, ngumiti ang emcee at malakas na nagsalita sa mikropono.

“And now, may we request naman ng isang nakapatamis na kiss sa ating newly wed couple!”

Ngunit sa halip na agad na lumapit kay Alexa, biglang natigilan si Allan. Hindi nito hinalikan ang bride. Sa halip, lumingon ito, at halatang may pagkalito at pagtatanong sa mga mata nito.

Tumahimik ang bulwagan.

Hindi maunawaan ng mga bisita kung bakit hindi sumusunod ang groom sa nakatakdang programa.

Sigurado naman itong walang naging problema sa seremonya. Sinunod lamang nito ang napagkasunduang programa kasama ang bride at ang wedding planning company.

Unti-unting nawala ang tawanan at palakpakan sa buong bulwagan. Ang mga bisitang kanina lamang ay masiglang nakikisaya ay nagsimulang magpalitan ng mga pagtatakang tingin.

Bakit hindi hinahalikan ng groom ang bride? May problema ba? Biglang bumalot ang ilang sandali ng alanganing katahimikan sa buong venue.

Nakatayo si Alexa sa tabi ni Allan, namumula ang mga mata habang nakatingala rito na para bang isang takot na usa.

Marahan nitong hinila ang kamay ng lalaki at bumulong nang halos hindi marinig.

“Allan… nakatingin po ang lahat sa atin…”

Ngunit hindi agad sumagot si Allan.

Sa halip, umiwas ito ng tingin at humarap sa mga magulang ni Alexa at sa iba pang mga kamag-anak at kaibigan ng pamilya Cruz na nakaupo sa ibaba ng entablado.

Napansin ng emcee ang sitwasyon at nagmadaling mag-isip ng paraan upang maibsan ang tensiyon. Marahil ay nahihiya lamang ang groom na humalik sa harap ng napakaraming tao. Kaya naman ngumiti ito at nagsalita sa mikropono.

“Mukhang nahihiya lang ang ating groom! Halika, tulungan natin siyang magkaroon ng lakas ng loob!”

Pagkatapos ay malakas nitong isinigaw:

“Kiss! Kiss! Kiss!”

Agad namang nakisabay ang mga bisita.

“Kiss! Kiss!”

Sa loob ng ilang segundo, umalingawngaw sa buong bulwagan ang sabayang sigaw ng mga taong naghihintay na maghalikan ang bagong kasal.

Samantalang sa ibaba ng entablado, tahimik na nakatayo si Jane. Hindi niya maalis ang mga mata sa lalaking sampung taon niyang minahal. At sa unang pagkakataon, hindi na niya alam kung ano ang mas dapat niyang maramdaman.

Pag-asa ba? Galit? O ang unti-unting pagkawala ng pagmamahal sa lalaking minsang naging buong mundo niya?

Dahil kung may natitira pang katiting na pag-ibig sa puso ni Allan para sa kanya, bakit tila napakahirap para rito na halikan ang babaeng pinili nitong pakasalan?