CHAPTER 5: Ang Pagmamahal ng kuya

Habang mas kaunti ang nasasagot ni Ava, mas lalo namang nais ni Reylan na malaman ang buong katotohanan.

Sa huli, ang kanilang hipag, si Sheila, ang nagsalita:

“Huwag mong takutin si Ava. Dalawampu’t apat na siya at adult na, tiyak na alam niya ang kanyang desisyon.”

Mabilis namang pumayag si Ava

“May point ang ate. Kuya, huwag kang mag-alala.”

Ngunit habang parang pinoprotektahan ni Sheila si Ava, mabilis rin nagbago ang tono nito:

“Pero Ava, hindi mo talaga dapat ginawa iyon. Kahit adult ka na, ang malalaking desisyon sa buhay ay kailangang pag-usapan muna sa nakatatanda. Paano mo hindi sinabi kay Mama na magpapakasal ka? Sasabihin ng iba na kulang tayo sa paggalang sa magulang…”

Pag-usapan?

Pabentahin para sa 300,000 pesos na dowry?

Nagpatuloy si Sheila:

“Ang kababaihan ay bata lang ng ilang taon. Hindi tulad ng kalalakihan na mas kaakit-akit habang tumatanda. Ang diborsiyo ay hindi kapintasan sa lalaki. Bukod dito, ang kakayahang maghandog ng 300,000 pesos bilang pamanhikan ay nangangahulugan na may kayamanan ang pamilya ng lalaki. Kung pakakasalan mo siya, tiyak na magiging komportable ang buhay mo…”

Komportableng buhay?

Gusto mo ba ng “komportableng buhay” na iyon para sa sarili mo?

Ngumiti si Ava  ngunit hindi nagsalita.

Simula pagkabata, namuno ang kanyang ina sa bahay, at hindi nakikialam ang ama. Mula nang maunawaan niya ang mundo, alam niya na ibang trato ang natatanggap niya at ang kuya niya.

Ang mga lalaki ang buhay ng magulang.

Ang mga babae ay itinuturing na gastusin, na balang araw ay mapupunta sa ibang pamilya.

Akala niya noon ay may nagawa siyang mali kaya hindi siya gusto ng ina, pero kahit anong pilit niyang mapasaya ito, hindi siya pinangiti. Bago pa man niya natapos ang middle school, pinilit siyang huminto sa pag-aaral para magtrabaho sa pabrika.

Nang tumanggi siya, tuwiran siyang pinatalsik ng ina sa lamig ng taglamig, walang pagkain o pera.

Walang magawa, natutulog siya sa kalye. Para kumain, kailangan niyang magtrabaho sa maliliit na hanapbuhay, halos hindi na makapag-aral. Sa kabutihang palad, kinupkop siya ng tiyahin ng dalawang taon. Itinago ng kuya niya ang sarili niyang allowance para sa kanya, at pinaghirapan din niyang makakuha ng scholarship. Mabigat ang laban, pero nakatapos siya ng kolehiyo at nakakuha ng maayos na trabaho.

Nanatiling payat ang katawan niya. Naiinggit ang mga kaibigan sa kakayahang hindi tumaba, pero hindi nila alam na resulta ito ng malnutrisyon at matinding sakit sa tiyan noong mga taong gutom siya.

Ngayon, sobra na ang ina niya.

Gusto siyang ibenta sa kasal para sa pera!

Wala nang pag-asa si Ava sa ina.

Sa mundong ito, ang tanging pamilya na kinikilala niya ay ang kuya. Tutuparin niya ang obligasyon sa magulang, pero wala nang ibang pakikinggan!

Medyo alam ni Sheila ang mga nangyari noon sa biyenan niya. Nang makita niyang hindi kayang impluwensyahan si Ava at medyo nahiya siya at nagpakita ng dahilan para umalis at maghugas ng prutas.

Pagkatapos ng pag-alis niya, malungkot na hinawakan ni Reylan ang kamay ni Ava.

“Avie, huwag mong pansinin ang sinabi ng ate Sheila mo…”

Alam ni Ava ang gusto niyang sabihin at ngumiti.

“Huwag kang mag-alala, Kuya. Seryoso ako sa kasalang ito, mabait siya sa akin.”

Nang makita niya ang sincere sa mukha niya at ang matingkad na pulang marriage certificate, napabuntong-hininga na lang siya.

Tahimik niyang kinuha ang isang card mula sa kanyang bulsa at ipinasok ito sa kamay ni Ava.

“Kuya, ito ay…”

“Avie, may 50,000pesos sa card na ito. Sinimulan kong ipon mula nung nagsimula akong magtrabaho, ilang daan hanggang halos isang libo kada buwan, kasama na ang perang ibinalik mo sa akin… Isipin mo ito bilang iyong dowry. Huwag mong isipin na kulang ito.”

Namangha si Ava at mabilis na sinubukang ibalik ang card

“Kuya, hindi ko pwedeng tanggapin ito!”

“Kunin mo. Ang isang babaeng ikakasal ay hindi dapat pumunta sa kanyang in-laws na walang dowry, baka maliitin ka nila.

Huwag mo nabigay si Mama ng pera bawat buwan. Kung kailangan ni Mama, ibibigay ko na lang sa kanya. Bigyan mo lang siya ng regalo tuwing pasko. Kung sobra, baka may masabi ang bayaw mo at pamilya niya.

May sarili ka nang maliit na pamilya. Mag-focus ka sa magandang buhay kasama ang bayaw mo. Poprotektahan kita mula sa Mama at Papa. Avie, susuportahan ka palagi ng kuya mo!”

Alam ni Reylan na halos lahat ng resources ng pamilya ay napunta sa kanya, at wala kay Ava. Pwedeng bias ang magulang, pero hindi siya.

Umuros na ang mga mata ni Ava.

Maraming pressure ang kinakaharap ng kuya sa bahay. Bagaman nagbukas siya ng fruit store, halos lahat ng kita buwan-buwan ay napunta sa asawa niya. Pero iniwan lamang sa kanya ng asawa ang 600 para sa pagkain habang madalas bumili ng bagay para suportahan ang sariling pamilya. Madalas kulang sa pera ang kuya at bilang nakakapanganay, hindi na niya kayang lumabas para kumain kasama ang mga kaibigan.

Nang magsimula na siyang kumita, ibinalik niya lahat ng pera na itinabi ng kuya niya para sa kanyang pag-aaral.

Hindi niya inasahan na hindi lang naipon ng kuya ang pera kundi pinaghirapan pa at siningit ang kaunting extra mula sa maliit na allowance sa pagkain para ihanda ang dowry niya!