LOGINParang isang kisap-mata, agad naglaho ang emosyong sumilip sa mata ni Bart kanina—'yong emosyon na saglit nagbigay-buhay sa puso ko.
Pero nang bumaba ang tingin nito sa hawak kong folder, naintindihan ko agad. Hindi iyon emosyon. Curious lang ito sa dokumentong dala ng intern.Inabot ko ang folder. “File from Sales Marketing, sir,” mahinahon kong sabi, pinilit pinapanatili ang propesyonal na tono. Tinanggap ni Bart ang folder. Walang tanong. Wala ring pasasalamat. Tumingin lang ito kay Gabriel, na tahimik pa ring nakatayo sa likuran ko. “Anything else, sir?” tanong ko. Hindi ito sumagot. Tumalikod lang at diretsong pumasok sa opisina. Napatitig na lang ako sa likod niya na deretsong naglakad sa table niya at binagsak ang folder.Hindi ko maiwasan na mapakunot noo. Ang hirap talaga pakisamahan ang taong malamig na nga, bugnutin pa.
Isang mahinang ubo ang pumunit sa katahimikan. Napalingon ako. Si Gabriel. Nakatitig din sa opisina ni Bart, halatang kabado. Hawak pa ang dibdib, at maikailang ulit na bumuga ng hangin. “Akala ko po, malilintikan ako…” bulong nito, sabay kamot sa ulo. Napangiwi ako. “Bakit mo naman naisip 'yon?” “Kanina kasi… nakita niyang hawak ko ang kamay mo… parang galit ‘e,” sagot nito, ininguso pa ang direksyon ng opisina ni Bart. Natawa ako. Napailing. “Gano’n talaga ’yon. Parang laging galit. Kung gusto mong matapos ang internship mo, masanay ka na.” Pabulong kong tugon. Napangiti si Gabriel. “Sabi na ‘e, hindi totoo ang sabi-sabi…” “Sabi-sabing suplada ako, pero malandi?” sabat ko. Ginawa ko na lang biro ang sinabi nito. Napakamot ulit siya sa ulo. Awkward ang ngiti. At hindi na muling nagsalita. Muli akong napangiti. “Alam mo, depende na sa'yo ‘yon kung maniniwala ka agad sa mga sabi-sabi na hindi inaalam ang totoo.” Tumango si Gabriel. “Halata namang sinisiraan ka lang po nila. Ilang beses pa lang kitang nakita, alam ko na agad. Mabait ka.” May kadaldalan rin ang binatang ‘to. Mukhang wala pa yatang balak bumalik sa trabaho. “Sige na, balik ka na sa trabaho bago pa tayo parehong masita at masesante. Oras pa ng trabaho, hindi pa chika hour,” sabi ko. “Sige po… See you, Miss Anessa,” paalam niya, sabay kindat at kaway. Natawa’t gumanti na lang din ako ng kaway—hindi dahil kinilig ako, kundi dahil natuwa akong may isa pang tao na mabait sa akin. Pinaniniwalaan ako, at hindi hinuhusgahan sa kabila ng mga bulong-bulungang naririnig. Nakakagaan sa pakiramdam. Bumalik ako sa mesa. Bumalik din ang katahimikan. Pero ang puso ko, nag-iingay na naman. Malinaw ko pa ring naalala ang akala kong emosyon sa mga mata ni Bart kanina. Pinilig ko ang ulo. Mali nga ‘yon ‘e. Pilit ko itong iwinaksi.Nag-focus na lang ako sa trabaho. Inayos ang mga papeles, sinuri ang schedule sa monitor. Minadali ko na lahat nang matapos na ang araw na ‘to, at nang makahinga na ako.
Habang abala, hindi sadyang napalingon ako sa direksyon ni Bart. Muntik akong maubo. Nahuli ko siya sa akto, nakatayo sa loob ng opisina. Nakatitig sa akin.
Napalinga-linga ako. Sinisipat ang paligid, baka sa iba siya nakatingin, hindi sa akin. Pero wala namang ibang tao.
Muli kong binaling ang tingin sa kanya. Nasa ganoong ayos pa rin siya. Hindi pa rin gumalaw. Hindi rin umiwas ng tingin. Isinuksok lang nito ang kamay sa bulsa.Napakunot ako ng noo. Muling gumuhit na naman ang tanong sa puso ko—ano 'yon? Bakit niya ako tinitigan? Tama ba ang akala ni Gabriel? Galit ba siya? Nagseselos?
Buwiset! Ayaw ko nang ganito ‘e. Pero hindi ko ipagkakaila, isang hibla ng pag-asa na naman ang sumibol sa puso ko, kahit pilit na ko nang pinatay 'to, bumalik pa rin. Nag-iwas ako ng tingin. Nag-focus uli sa ginagawa ko. “Anessa, tama na ang umasa!” sermon ko sa sarili. Wala kasing kadala-dala itong puso ko. Paspasan na ang kilos ko. Pero nahinto nang mag-vibrate ang phone ko. Agad kong dinampot. Si Jenny ang nag-text. May plano nga pala kaming mag-dinner, at maka-unwind na rin. Tamang-tama rin ang text niya. Oras na rin mag-out sa trabaho. Sinimulan ko nang iligpit ang mga gamit ko. Tatayo na sana siya, nang biglang tumunog ang intercom.Awtomatikong napalingon ako sa opisina ni Bart habang pinipindot ang speaker. Nakaupo na siya, pero sa laptop na nakatingin. “Prepare the minutes for the next meeting. Deliver it before you leave.” Napapikit ako. 'Yong tamang paalis na ako, tapos may pahabol pang utos. Ang nakakainis, wala akong karapatang umangal o magreklamo. Tinext ko na lang muna si Jenny. “Wait ka lang, may utos pa si boss.” Agad ko na ring sinimulan ang minutes. Paspasan, pero pulido. Kailangang walang mali. Para hindi mapagalitan. Pagka-print, tumayo ako’t kumatok sa opisina. “Sir, tapos na po 'yong pinagawa n'yo.” Inilapag ko ang minutes sa desk. “May iba pa po ba kayong ipapagawa?” magalang ang tono ko, pero utak ko, nagmumura na. Naiinis. Hindi kasi ako pinansin. Nakayuko lang ito. Nakatutok sa laptop na parang walang narinig. Ang sarap piktusan ‘e! “Kung wala na po, uuwi na po ako.” Bigla itong tumayo. Tiniklop ang laptop. “Sabay na tayo.” Napatigil ako. Kumabog ang dibdib. Umawang pa ang bibig. “Ano po ‘yon, sir? Sabay tayo?” tanong ko, pilit pinapakalma ang sarili. Napangiwi siya. “I mean, sabay tayong mag-out. Hindi sabay umuwi. 'Wag kang mag-assume.” Parang binuhusan ako ng malamig na tubig. Nalunod ang puso ko. Nanigas. “Noted po,” sagot ko—kaswal, walang bakas ng sakit. Pagbalik sa mesa, pinatay ko ang computer. Gigil na parang si Bart ang pinapatay ko. Inayos ko na rin ang gamit ko. Pero nakikiramdam lang kung lumabas na ba si Bart ng opisina. Ayaw kong makasabay siya. Ayon na. Bumukas na ang pinto. Binagalan ko ang kilos. Sinasadyang ilabas ang mga gamit ko sa bag na parang may hinahanap. Ramdam na ko na ang presensya niya sa likuran ko. Pero hindi ako lumingon. Kahit pa nag-iinit na ang batok ko, nagkunwari pa rin akong hindi siya napapansin. Hindi rin ito nagsasalita, pero halatang naghihintay. Hanggang sa marinig ko ang mga hakbang. Nabagot na yata, kaya nagkusa nang umalis. Saka naman ako huminga ng malalim. Sinalansa lahat ng gamit ko sa bag.“Miss Anessa…”
Saktong tapos na ako ay dumating si Gabriel.
“Anong ginagawa mo rito?” tanong ko. Gulat. “Sinusundo ka po.” Ngising tugon nito.Napailing ako. Kanina lang kami nagkakilala, pero feeling close na.
“Ready ka na po ba, Miss Anessa? Utos po ni Ate Jen, sunduin ka.” “Ate Jen?” “Pinsan ko po si Ate Jenny.” Ngumiti si Anessa. Kaya naman pala. Nasa dugo nila ang mababait. “Ready na,” sagot ko sabay tayo.Sabay kaming lumakad papunta sa elevator, kasabay ang magaan na usapan. Ewan ko ba, kapag kasama ko ‘to Gabriel, parang nawawala ang bigat na dala-dala ko. Siguro, dahil sa positive aura niya.
Kaya lang, pagdating namin sa elevator, muli namang bumigat ang atmosphere—nandoon pa si Bart. May kausap sa phone. Nakaharap sa elevator. Agad rin itong pumasok nang bumukas.Hindi ko na tuloy alam kung sasabay ba o hindi.
“Miss Anessa, tara na…” Hiwakan ni Gabriel ang kamay ko. Iginiya ako papasok.
Iniwasan kong mapatingin kay Bart. Habang nasa loob kami. Kakaibang katahimikan ang bumabalot. Nag-iinit rin ang batok ko. Para bang may nagsindi ng apoy sa likod ko.
Gusto ko sanang lumingon, pero pinipigilan ko ang sarili. Napalingon lang ako kay Gabriel nang sumagi ang braso nito sa akin. Ngumiti siya. Matamis. Kaya ginantihan ko rin ng kasing tamis. Pagbukas nauna akong lumabas. Pero si Gabriel, lumingon pa. “Goodbye, Sir,” paalam niya. Bahagyang yumuko.Hindi sumagot si Bart.
“Tara na…” Hinila ko na lang siya.
Mabilis ang kada hakbang ko. Pilit namang humahabol si Gabriel.
Gusto ko na kasing makalayo kay Bart.
“Sa wakas!” masiglang salubong sa amin ni Jenny, sabay tapik sa balikat ni Gabriel.
“Let’s go!” yumakap siya sa braso ko. “Saan tayo kakain?” tanong niya. Saglit akong nag-isip. “Anong oras ka uuwi?” Napatigil ako. Nakalimutan ko na rin ang tanong ni Jenny dahil sa isa pang tanong na narinig ko. Boses kasi ‘yon ni Bart. Nag-rumble agad ang isip ko. Sumabay pa ang pagwawala ng puso ko. Ako ba ang tinatanong niya? Dahan-dahan akong lumingon. Hindi sure kung ano ang aasahan. “I’ll wait for you…” Napangiti ako. Mapait. Agad nag-iwas ng tingin. Another false alarm! Damn it! May kausap si Bart sa phone. ‘Yon ang tinatanong niya. ‘Yon ang gusto niyang makasama. Hindi ako. “Tara na, Anessa.” Hinila ako nina Jenny at Gabriel palabas ng gusali.Nang makalabas kami, saka lang ako muling nakahinga. Saka lang kumalma ang puso kong walang kadala-dala. Umaasa pa rin kahit wala nang pag-asa sa aming dalawa.
Sikreto kong kinurot ang sarili. “Anessa, hanggang kailan ka ba magpapaloko sa sariling damdamin?” “Kailan mo ba matatanggap na hindi ka mahal ni Bart?” Hindi ka niya magugustuhan. Kahit pa yata mawala ka sa buhay niya, walang mababago. Patuloy pa ring iikot ang mundo niya.Hello sa mga sisilip, sa mga patuloy na magbabasa at sasama sa journey nina Anessa at BArt hanggang wakas. Sana magustuhan n'yo ang bawat pahina ng buhay nila...SAlamat!
JYRONENapangiti ako habang nakatingin kina Anessa at Bart na karga-karga ang kambal. Ang saya-saya nilang isinasayaw ang mga bata. ’Yong tawa nila, abot hanggang mata. Kita mo agad na totoo ang kasiyahan nila.At masaya akong naging bahagi ng lahat… Naging saksi sa malungkot at masayang yugto ng buhay nila, at masaya rin akong naging ninong ng kambal.Binyag ng mga bata kanina, kaya heto, nandito kami sa mansyon nila Bart. Nagtipon-tipon ulit kami matapos ang anim na buwan.Ang laki na ng mga bata. Parang kailan lang, ang liit-liit pa nila. Ngayon, ang bibibo na. Mas malakas pa ang tawa nila kaysa tugtog mula sa speaker.“Jyrone…”Napalingon ako nang marinig ang boses na ’yon. Boses ni Ferly.Isa rin siya sa mga ninang. Dahil siya ang OB ni Anessa, naging close na rin sila sa isa’t isa.“Anong ginagawa mo rito?” tanong niya habang nakatanaw din kina Bart at Anessa.“Nagpapahangin lang… in-enjoy ang magandang tanawin.”Ngumiti siya at sumandal sa railing katabi ko. “Magandang tanawin…
BARTNanginginig ang mga kamay at tuhod ko habang nakatayo sa harap ng malaking pinto. Hindi ko alam kung ilang beses ko nang nabigkas ang salitang “Diyos ko, gabayan mo ang asawa ko. Sana ligtas sila…”Ito na kasi ‘yon, ang araw na pinakahihintay namin—ang araw ng panganganak niya.Kanina pa siya sa loob. Kanina pa ako naghihintay na makarinig ng iyak. Pero dalawang oras na ang lumipas, wala pa rin akong naririnig.“Bart… umupo ka nga muna…” sabi ni Mama Bettina. Katabi niya si Mama Anelita na katulad ko ay tahimik ding nagdadasal.Rinig na rinig ko ang sinabi niya, pero parang lutang ako na hindi ‘yon maintindihan. Puro si Anessa at ang kambal ang laman ng utak ko.“Relax ka lang, Bart,” sabi na naman ni Mama Bettina. “Paano po ako mag-relax, dalawang oras na…” Nahagod ko ang buhok ko. “Kakayanin ni Anessa… malakas at matapang ang anak ko,” sabi ni Mama Anelita.Tama… malakas at matapang si Anessa. Pero kahit na, hindi ko pa rin maiwasan na mag-alala. I did my research, alam kong m
ANESSA“Good morning, Mrs. Divinagracia…” Napangiti ako nang marinig ang boses ni Bart. Medyo paos, pero malambing. Ramdam ko ang braso niya sa dibdib ko, mabigat pero ang sarap sa pakiramdam. Ito kasi ang unang araw na magising ako bilang Mrs. Divinagracia, hindi lang sa pangalan, kundi sa puso niya.“Good morning, Mr. Divinagracia,” bulong ko pabalik at humarap sa kanya.Medyo antok pa ako kanina, pero ngayong nakita ko na ang gwapo niyang mukha—gising na gising na ako. Ngumiti siya, kumislap rin ang mga mata gaya ko.“Binuhat mo na naman ako kagabi?” tanong ko habang nililibot ang paningin sa buong silid.“Yeah… ang peaceful ng tulog mo, kaya hindi na kita ginising…” Dinampian niya ako ng mabilis na halik sa labi at saka umupo sa gilid ng kama, hinaplos ang tiyan ko. “Go back to sleep. Alam kong pagod ka… kasi ikaw ang nagmaneho kagabi…”“Bart!” Hinampas ko siya. Pero pilyong ngiti lang ang sagot niyang humihimas na sa hita.“Ang galing mong magmaneho… alam mo ba ’yon?”“Tumigil k
ANESSAKita ko sa gilid ng mga mata ko na lumapit na rin ang ibang mga bisita. Sumasayaw na rin sila, pero kami ni Bart, parang nalulunod pa rin sa sarili naming mundo.Ni saglit, hindi maalis ang tingin namin sa isa’t isa. Hindi rin maalis ang mga ngiti. ‘Yong para bang hindi kayang sukatin ang saya na pareho naming nararamdaman.Maya maya ay inilapit niya ang mukha niya sa tainga ko.“You look unreal tonight,” bulong niya, sakto sa pagdampi ng mainit niyang hininga sa pisngi ko.“Are you saying I don’t look real on normal days?” pilya kong tanong.Tumawa siya. “I’m saying, you don’t look like you belong to this world.”“Gano’n? Eh, saan ako belong?”“With me… in my world… in my heart, my love…”Napaangat ako ng ulo. Pakilig ‘tong asawa ko… Nakagat ko tuloy ang labi ko. “Masyado ka nang cheesy… baka maihi ako…”“Ayos lang, maihi ka lang… kasi mamaya, sa honeymoon natin, hindi mo na magagawa ‘yan…”“Hoy, Bart!” gigil kong sita, sabay kurot ng palihim. “Wala nang ibang laman ‘yang utak
ANESSAHindi ko alam kung ilang minuto o oras na akong nakatitig sa salamin. Pinagmamasdan ang magandang repleksyon ko. Oo, ang ganda-ganda ko ngayon, hindi dahil sa makeup o ayos ng buhok ko, kundi dahil sa ngiti.Ito na kasi ‘yon… ang araw na magiging Mrs. Divinagracia na ulit ako. Kinapa ko ang dibdib kong kanina pa nagtambol.“Anessa…” mahinang tawag ni Mama Anelita sabay bukas ng pinto.“‘Ma…” Napangiti ako. Ang ganda rin kasi ni Mama. Minsan ko lang siyang makitang mag-ayos. Pero kahit simple lang ang suot niyang saya at baro, tumingkad pa rin ang ganda niya. Mana nga ako sa kanya.“Handa ka na ba, Anak?” mahinahon niyang tanong.Tumango ako, ngumiti. “Opo, Mama.”Lumapit siya, inayos ang isang hibla ng buhok sa may tainga ko. Napakahina ng kilos, para bang takot niyang mabura ang makeup ko.“Ang ganda mo, Anak...” Ngumiti siya, sabay pahid ng luha sa gilid ng mata niya.Hinawakan ko ang kamay niya. “‘Ma, walang iyakan… masisira makeup natin…”Ngumiti siya at tumango-tango. “Pipi
BARTNapangiti ako habang nakatingin sa lahat. Kanina lang ay nasa courtroom pa kami, kabado sa kung ano ang magiging hatol sa pamilya Hordan. Pero ngayon, kasama ko na lahat ng taong mahalaga at nagpapasaya sa akin. Sila ang mga taong parte ng buhay namin, mga taong mas nagbigay kulay sa mundo namin ni Anessa. Ang sarap pakinggan ng halakhakan nila, parang tuluyang nabura ang mantsa ng nakaraan.Napalingon ako kay Anessa. Na katulad ko, tahimik lang siya, pero may ngiti sa labi at nangingislap ang mga mata. Klarong-klaro sa mukha niya ang saya. Parang lalo siyang gumanda. Hindi ko nga maawat ang sariling titigan siya. Pinisil ko ang kamay niya at agad naman siyang lumingon sa akin.“What?” tanong niya, umangat ang mga kilay.Umiling ako. “I’m just happy… because the person I love the most is right here with me.”Ngumiti siya at dinampi ang pisngi sa balikat ko.Sabay kaming napapangiti sa kakulitan ng mga kaibigan niyang nakapalibot sa mesa kung saan nakalagay ang mga alak at cake n







