2

Ako si Cassiopeia.

“Kasupiya? Ang panget naman ng pangalan mo. Ang haba,” sabi ni Nora, kalaro ko, habang pinupunas ang sipon sa manggas niya.

Ngumiti lang ako.

Bitbit ko ang bagong laruan na galing kay Papa—isang manikang imported, kulay porselana ang balat, kasing-kinis ng mga pangakong hindi naman tinutupad.

Kagagaling lang niya ng Saudi. Amoy niya pa ang eroplano at pabango ng duty free. Marami siyang pasalubong.

Pero hindi lahat ng dala niya ay para sa amin ni Mama.

Kalilipat lang namin sa bagong bahay sa probinsya. Malaki. Tahimik. Malayo sa mga mata ng nakakakilala. Sabi ni Papa, para raw sa “bagong simula.”

Hindi ko noon maintindihan kung bakit minsan lang siya bumisita. Bakit kahit kakauwi pa lang niya galing abroad, kinabukasan ay aalis ulit siya—bitbit ang ilan sa mga pasalubong na hindi man lang nabuksan. Nakangiti si Mama tuwing hinahatid siya sa gate. Pero pagbalik niya sa loob ng bahay, para siyang kandilang unti-unting nauupos.

Labing-isa ako nang marinig ko ang salitang sumira sa lahat.

“Kabit.”

Pamilya kami sa labas.

May legal siyang asawa. May tunay siyang tahanan. At kami—kami ang anino. Ang sikreto. Ang pagkakamaling kailangang itago sa likod ng mataas na pader at bagong pintura.

“Kasupiya,” tukso ulit ni Nora isang hapon, “baket brown ang mata mo? Amerikana ka ba?”

Umiling ako. Ngumiti.

May lahi kaming Kastila, sabi ni Mama. Ang lola ko raw ay purong Kastila. Sa kanya ko namana ang kulay ng mga mata ko—kulay tsokolate.

Pero habang tumatagal, napapansin ko—ang mga mata ko, hindi lang basta kayumanggi.

Kulay sila ng lihim.

Kulay sila ng kasalanan.

Sa tuwing dumarating si Papa, parang pista. May pagkain. May regalo. May yakap na mahigpit pero panandalian Lamang, dahil Pagkatapos nila magkulong ni Mama sa kwarto, umaalis din siya kinabukasan. At sa tuwing umaalis siya, parang may namamatay sa loob ng bahay na iyon. Hindi halata. Walang burol. Pero may pagluluksa.

Minsan, nahuli kong umiiyak si Mama sa kusina. Tahimik. Sanay na sanay. Para bang alam na niya ang lugar niya sa mundong ito—sa gilid, sa dilim, sa pagitan ng tama at mali.

Doon ko unang naramdaman ang kakaibang tibok sa dibdib ko.

Hindi galit.

Hindi lungkot.

Kundi isang malamig na pangako.

Balang araw, hindi na ako magiging anino.

Hindi ako magiging babaeng itinatago. Hindi ako magiging pangalawa. At hinding-hindi ako papayag na mahalin ako nang patago.

Kung magmahal man ako—

Sisiguraduhin kong ako ang pipili ng dilim.

At kapag dumating ang araw na iyon, hindi na ako si Cassiopeia na pinagtatawanan dahil mahaba ang pangalan.

Ako ang magiging bituin na kahit itago mo sa gabi, ako pa rin ang magbibigay ng liwanag—

o sunog.

Depende sa kung paano mo ako mamahalin.

Lumipas ang limang taon.

Masarap pala ang mamuhay sa lugar na walang nakakakilala sa’yo.

Walang bumubulong sa likod mo.

Walang nagsasabing, “Kabit lang ang mama niyan.”

Dito, ako si Peia. Hindi anak sa labas. Hindi lihim.

“Peia, umuwi ka nang maaga. Darating ang ama mo ngayon,” sabi ni Mama habang inaayos ang mahaba kong buhok—dark brown, makintab, natural ang bagsak ng mga kulot. Para niya akong manika kung ayusan. 

Parang may kailangang patunayan sa tuwing darating si Papa.

Tumingin siya sa akin sa salamin.

Sa mata ko.

Sa mga matang kayumangging minana ko raw sa lola kong Kastila.

“Mestiza ka talaga,” lagi niyang bulong, parang ipinagmamalaki ang dugo naming hindi naman namin kayang ipagmalaki sa mundo.

Naaalala ko pa Pagdating ko noon sa school bilang bagong transfer student, para akong eksenang hininto sa pelikula. Lahat tumititig. Lahat bumubulong. May mga nagkakagusto, may mga nagpapapansin. Nakakainis minsan. Nakakasakal. Para kang laging nasa entablado kahit gusto mo lang namang maging normal.

Habang nag-aalmusal ako, napatingin ako sa TV.

Isang balita na naman.

Puting van.

Nangunguha raw ng bata.

Ipinakita ang malabong kuha ng CCTV. Isang sasakyang walang plaka. Isang batang hindi na nakita ulit.

Umupo si Mama sa harap ko, natigil ang kamay sa pag-aayos ng uniporme ko.

Nakapako ang tingin niya sa screen.

“Malapit lang ‘yan dito sa lugar natin,” mahina niyang sabi.

Ngumiti ako.

“Mama, huwag ka pong mag-alala. Mga bata lang po ang kinukuha.”

Tumawa ako nang kaunti para gumaan ang pakiramdam niya.

Malaking bulas kasi ako para sa edad na sixteen. Madalas akong mapagkamalang eighteen. May hubog na ang katawan ko, may dibdib na, may balakang na hindi na pambata. 

Dalaga na sa paningin ng iba.

Sa paningin ng ilan—

Mas higit pa sa dalaga.

Hindi ko alam kung bakit, pero sa tuwing naririnig ko ang balitang iyon, may kakaibang lamig na gumagapang sa likod ko. 

takot.

Yung pakiramdam na may matang nakamasid.

Mayamaya, dumating si Nora, ang kasabay ko sa paglalakad.

"Kasupiya… saguten mo na si Dudung—poge naman… at malakeng katawan…" sabi ni Nora sa akin habang sabay kaming papasok sa school. 

Alas-kwatro palang Ng umaga, at siya ang kasabay ko magtungo sa bayan para pumasok.

"Ayoko pang magkaroon ng boyfriend si Nora. Bata pa tayo para sa ganung bagay. Gusto ko munang mag-aral nang mabuti. Pag nakatapos na ako, plano kong mag-abroad,” sagot ko sa kanya.

Plano ko iyon para matulungan si Mama, dahil alam Kong kahit may allowance na natatanggap Siya Mula kay Papa, nagtratrabaho pa rin siya sa palengke para sa kolehiyo ko.

Si Papa kasi, matanda na. Malaki rin ang agwat ng edad nina Mama at Papa—halos 12 taon—pero alam kong mahal na mahal ni Mama si Papa.

Muli kong naalala yung puting van, Nang may natanaw akong nakaparada sa gilid ng palayan, kaya napahinto ako.

“Nora, sa kabila na lang tayo dumaan,” sabi ko.

Ngunit agad niyang hinila ang kamay ko. “Anong kaba? Maleleyt na tayo. Dito na. Paano ka makakapag-abroad niyan kung hinde ka dadaan dito?”

Napalunok ako, ramdam ang mabilis na pintig ng puso ko. Baka nakaparada lang, baka masyado lang akong judgmental… baka hindi iyon. 

Pero may kakaibang tensyon sa hangin, parang may masamang mangyayari.

Saktong tumapat kami sa p***o ng van, Nang biglang bumukas ito. Ang puso ko halos pumutok sa kaba.

Dalawang lalaki ang bumaba… at agad kaming sinunggaban. Ramdam ko ang bigat ng kanilang kamay, ang malamig na pagpigil sa akin.

May tinakip na panyo sa ilong namin, at ang huling naramdaman ko ay ang pagkahimatay—walang malay, walang tunog, puro dilim.