LOGINHindi ako nakatulog buong gabi.
Paulit-ulit kong binasa ang liham ng aking ina, umaasang may mahahanap akong sagot sa mga tanong na gumugulo sa isip ko. Bakit si Damon ang nakasulat sa liham? Ano ang ibig sabihin ng salitang saksi? At higit sa lahat, ano ang nalalaman niya tungkol sa pagkamatay ng aking ina? Alas-sais pa lamang ng umaga ay bumangon na ako. Inilagay ko sa aking bag ang litrato at liham, saka nagbihis para sa isang bagay na ilang oras ko nang pinag-iisipan. Pupuntahan ko si Damon. Hindi dahil gusto ko siyang makita. Kundi dahil kailangan kong malaman ang katotohanan. Pagdating ko sa gusali ng Villareal Holdings, agad akong sinalubong ng isang receptionist. "Good morning, ma'am. May appointment po ba kayo?" "Wala, pero kailangan kong makausap si Mr. Damon Villareal." "May pangalan po ba kayo?" "Althea Mendoza." Biglang nagbago ang ekspresyon ng babae nang marinig niya ang pangalan ko. Mabilis siyang tumingin sa computer bago muling humarap sa akin. "Sandali lang po." Ilang minuto ang lumipas bago siya bumalik. "Ma'am, maaari na po kayong umakyat. Nasa pinakataas na palapag ang opisina niya." Tahimik akong sumakay sa elevator. Sa bawat pag-akyat nito, mas bumibigat ang pakiramdam ko. Hindi ko alam kung handa ba akong marinig ang anumang sasabihin ni Damon. Pagbukas ng p***o ng elevator, nakita ko ang isang mahabang pasilyo na may malalaking salamin sa magkabilang panig. Nasa dulo ang opisina niya. Kumatok ako nang dalawang beses. "Come in." Pumasok ako. Nakatayo si Damon sa harap ng malawak na bintana, nakatalikod sa akin. Suot niya ang isang mamahaling itim na suit, at sa kaniyang mesa ay may ilang dokumentong nakakalat. Hindi man lang siya nagulat nang makita ako. "Akala ko hindi ka pupunta," sabi niya. "Akala ko rin." Huminga ako nang malalim bago inilapag ang litrato sa kaniyang mesa. "Sabihin mo sa akin ang totoo." Dahan-dahan siyang lumingon. Nang makita niya ang litrato ng aking ina, biglang nawala ang malamig na ekspresyon sa kaniyang mukha. "Saan mo nakuha iyan?" "Sa mga gamit ni Mama." Kinuha niya ang litrato at matagal itong tinitigan. "Kilala mo ba ang lalaking kasama niya?" tanong ko. Hindi siya agad sumagot. "Damon!" "Siya si Adrian Mendoza." Napatigil ako. "Mendoza? Pareho kami ng apelyido?" "Siya ang kapatid ng iyong ama." Hindi ako makapaniwala sa narinig ko. Wala akong alam tungkol sa pamilya ng aking ama. Bata pa ako nang sabihin ng aking ina na matagal na kaming nawalan ng ugnayan sa mga kamag-anak namin. "Bakit hindi ko siya kilala?" "Dahil may nangyari sa pagitan ng pamilya ninyo at ng pamilya ko." "Ano'ng nangyari?" Napahawak si Damon sa gilid ng mesa. "Labinlimang taon na ang nakalipas, may isang kasunduang ginawa ang dalawang pamilya. Isang kasunduang nauwi sa trahedya." "Anong kasunduan?" Bago siya nakasagot, may kumatok sa p***o. Pumasok ang isang lalaking nakasuot ng kulay-abong suit. May dala siyang makapal na folder at halatang nagulat nang makita ako. "Sir, narito na ang mga dokumentong hinihingi ninyo." "Sa mesa mo na lang ilagay, Richard." Saglit akong tiningnan ng lalaki. "Miss Mendoza," sabi niya. "Hindi ko inaasahang magkikita tayo rito." "Kilala mo ako?" Ngumiti siya nang bahagya. "Narinig ko na ang pangalan mo." Hindi ko nagustuhan ang paraan ng pagkakasabi niya. Bago lumabas, lumingon siya kay Damon. "Sir, sana ay alam ninyo ang ginagawa ninyo. Hindi lahat ng katotohanan ay dapat panghukayin." "Salamat sa paalala, Richard. Maaari ka nang umalis." Nang maisara ang p***o, humarap ako kay Damon. "Sino siya?" "Richard Hale. Ang abogado ng pamilya namin." "At bakit parang ayaw niyang malaman ko ang katotohanan?" "Maraming taong ayaw mong malaman ang nangyari noon." Naramdaman kong nanlamig ang aking mga kamay. "Damon, may kinalaman ka ba sa pagkamatay ng mama ko?" Hindi siya sumagot. Ang katahimikan niya ang mas lalong nagpatakot sa akin. "Sabihin mo!" "Althea, hindi ako ang pumatay sa iyong ina." Napaatras ako. "Hindi ko tinanong kung ikaw ang pumatay sa kaniya. Tinanong ko kung may kinalaman ka." Napapikit siya sandali. "May mga bagay akong nakita noong gabing iyon na hindi ko dapat nakita." "Anong mga bagay?" "Bata pa ako noon. Hindi ko naaalala ang lahat. Pero may isang bagay akong hindi kailanman nakalimutan." "Ano iyon?" Tumingin siya nang diretso sa aking mga mata. "Ang taong huling nakausap ng iyong ina bago siya namatay ay ang sarili niyang asawa." Ang aking ama. Ang lalaking halos wala akong alaala. "Imposible," bulong ko. "Matagal nang wala si Papa bago namatay si Mama." "Alam kong iyan ang sinabi sa iyo." "Anong ibig mong sabihin?" Binuksan ni Damon ang isang drawer at naglabas ng lumang dokumento. Inilapag niya iyon sa harap ko. Nakasulat doon ang pangalan ng aking ama, kasama ang isang petsang dalawang araw lamang bago namatay ang aking ina. At sa ibaba ng dokumento ay may pirma. Pirmang kahawig na kahawig ng nakita ko sa mga lumang papeles ni Mama. "Nasaan ang papa ko?" mahinang tanong ko. "Hindi ko alam." "Sinungaling ka!" Hinawakan ko ang dokumento at nanginginig na tumingin sa kaniya. "Limang taon akong nagdusa dahil akala ko wala nang natitira sa akin. At ngayon sasabihin mong maaaring buhay pa ang ama ko?" "Althea, kailangan mong kumalma." "Huwag mo akong utusan!" Tumulo ang luha ko, ngunit pinilit kong manatiling nakatayo. "Kung alam mo ang lahat ng ito, bakit hindi mo sinabi sa akin noon?" Dahan-dahang lumapit si Damon, ngunit umatras ako. "Dahil nangako ako sa iyong ina." "Anong pangako?" "Na kapag dumating ang araw na malalaman mo ang katotohanan, tutulungan kitang hanapin ang taong talagang may kasalanan." Natahimik ako. Sa unang pagkakataon, nakita ko ang lungkot sa kaniyang mga mata. Ngunit hindi sapat iyon upang pagkatiwalaan ko siya. "Lima lang ang gusto kong malaman," sabi ko. "Nasaan ang papa ko? Sino ang may kasalanan sa pagkamatay ni Mama? Bakit nasa litrato siya kasama ng tiyuhin ko? Bakit ka tinawag na saksi sa liham niya? At bakit mo ako pinakasalan sa alaala mo habang pinipili mong pakasalan ang kaibigan ko?" Napatitig siya sa akin. "Althea, hindi ko pinili si Bianca dahil mahal ko siya." Para akong binuhusan ng malamig na tubig. "Ano?" "Bago mo ako husgahan, alamin mo muna ang dahilan ng kasal na ito." "Hindi ko kailangang malaman ang dahilan mo. Asawa mo siya." "Alam ko." "Kung gayon, huwag mo akong idamay sa mga problema ninyo." Kinuha ko ang litrato at tumalikod. Ngunit bago ako tuluyang makalabas, narinig ko ang kaniyang tinig. "Althea, huwag kang uuwi sa bahay ninyo ngayong gabi." Napahinto ako. "Bakit?" Dahan-dahan niyang iniabot sa akin ang isang maliit na sobre. "May nakapasok sa bahay mo kagabi." Biglang bumilis ang tibok ng puso ko. "Ano?" "May tumawag sa akin kaninang madaling-araw. Sinabi niyang may naghahanap sa lumang kahon ng iyong ina." Binuksan ko ang sobre. Sa loob nito ay may litrato ng aking bahay. Kinuha ito mula sa labas, at malinaw na kuha ang bintana ng aking silid. Sa likod ng litrato ay may nakasulat na mensahe. ITIGIL MO ANG PAGHAHANAP SA NAKARAAN KUNG AYAW MONG MAULIT ANG NANGYARI SA IYONG INA. Nanginig ang aking mga kamay. Hindi ko alam kung sino ang nag-iwan ng mensahe. Ngunit may isang bagay akong tiyak na alam. Hindi na lamang tungkol sa nakaraan ang lahat ng ito. May isang taong handang gawin ang lahat upang manatiling nakabaon ang katotohanan. At sa unang pagkakataon sa loob ng limang taon, natakot akong baka ang pagkamatay ng aking ina ay simula pa lamang ng isang mas malaking bangungot.“Tagapagmana ng ano?” Iyon lamang ang paulit-ulit na tanong ni Althea habang nakatitig sa cellphone ni Bianca. Hindi siya makapaniwala sa nabasa niya. Ilang minuto na ang nakalipas mula nang matanggap ng kaibigan niya ang mensahe, ngunit wala pa ring gustong magpaliwanag kung ano ang ibig sabihin nito. “Damon, alam mo ba ang tungkol dito?” tanong ni Althea. Umiling si Damon, ngunit hindi siya makatingin nang diretso sa kanya. “May alam ako tungkol sa isang ari-ariang matagal nang pinagtatalunan ng mga pamilya natin. Pero hindi ko alam kung iyon ang tinutukoy ng mensahe.” “Anong ari-arian?” “Ang Mendoza Estate.” Napakunot ang noo ni Althea. “Hindi ko pa naririnig iyan.” “Dahil matagal nang hindi ginagamit ang pangalang iyan,” sagot ni Damon. “Bago pa nawala ang iyong ama, may malaking lupain at ilang negosyo ang pamilya Mendoza. Ngunit pagkatapos ng isang legal na usapin, bigla na lamang nawala ang pangalan ng pamilya mo sa mga rekord.” “Bakit?” “Hindi ko alam ang buong dahi
Hindi maalis sa isip ni Althea ang litrato ng kanyang ama. Paulit-ulit niyang tinitingnan ang larawan sa cellphone, umaasang may mapansin siyang bagong detalye. Malabo ang kuha, ngunit sapat iyon upang makilala niya ang mukha ng lalaking matagal niyang hinintay na bumalik. Buhay ang kanyang ama. Ngunit bakit kailangan niyang itago ang sarili nito? At bakit tila takot na takot ang lahat na matuklasan ni Althea ang katotohanan? Muli niyang binasa ang mensaheng natanggap niya. Kung gusto mong makita ang iyong ama nang buhay, itigil mo ang pagtatanong tungkol kay Bianca. Lalo lamang tumibay ang pasya niya. Hindi siya titigil. Kung may kailangang harapin para malaman ang katotohanan, handa siyang gawin iyon. Kinabukasan, maaga siyang pumunta sa bahay ni Bianca. Hindi niya tinawagan ang kaibigan bago dumating. Gusto niyang makita ang reaksyon nito nang hindi nakapaghahanda ng anumang palusot. Pagbukas ng p***o, sinalubong siya ng isang kasambahay. “Magandang umaga po. Nandiyan po
Hindi maalis ni Althea ang tingin sa lumang litrato. Ang kanyang ama. Ang lalaking matagal na niyang pinaniwalaang wala na sa kanilang buhay ay maaaring buhay pa. At ayon kay Gabriel, siya ang unang nagtangkang ilantad ang tunay na pagkatao ni Bianca. “Hindi ako makapaniwala,” bulong ni Althea. “Buong buhay kong inisip na iniwan kami ni Papa. Sinabi ni Mama na wala na siyang balak bumalik.” “Maaaring iyon ang gusto nilang paniwalaan mo,” sagot ni Gabriel. “Kung buhay siya, bakit hindi siya nagpakita? Bakit hinayaan niyang lumaki akong walang ama?” Hindi agad nakasagot si Gabriel. “Hindi ko alam ang lahat ng dahilan. Pero may isang bagay akong natuklasan. Bago nawala ang iyong ama, may pinirmahan siyang kasunduan kasama si Richard Hale.” “Ano ang kasunduan?” “Hindi ko pa hawak ang buong dokumento. Pero may kinalaman iyon sa pagkakakilanlan ng isang bata at sa isang malaking halaga ng pera.” Napahawak si Althea sa kanyang ulo. Lalong dumadami ang mga tanong, ngunit walang sapa
Hindi nakatulog si Althea buong gabi. Paulit-ulit na bumabalik sa kanyang isip ang mga salitang nakasulat sa likod ng litrato ng kanyang ina. “Kung dumating ang araw na malaman ni Althea ang katotohanan, huwag ninyong hayaang makilala niya ang tunay na Bianca.” Ano ang ibig sabihin niyon? Kung hindi si Bianca ang tunay na Bianca, sino ang babaeng naging matalik niyang kaibigan? At bakit tila lahat ng taong nakapaligid sa kanya ay may alam na hindi nila kayang sabihin nang harapan? Alas-onse y medya ng gabi nang maghanda si Althea upang pumunta sa lumang kapilya. Hindi niya sinabi kay Damon ang plano niya. Alam niyang pipigilan siya nito kapag nalaman nitong tutuloy siya sa lugar na binanggit sa mensahe. Bago siya lumabas ng bahay, kinuha niya ang litrato ng kanyang ina at inilagay sa loob ng bag. Hindi niya alam kung anong naghihintay sa kanya, pero kailangan niyang magkaroon ng kahit isang bagay na magpapaalala sa kanya kung bakit niya ginagawa ang lahat ng ito. Pagsapit ng ha
“Bianca… sino ka talaga?”Hindi maalis ni Althea ang tingin sa dokumentong hawak niya. Nanginginig ang kanyang mga daliri habang paulit-ulit na binabasa ang pangalan ng babaeng naging matalik niyang kaibigan sa loob ng maraming taon.Bianca Salazar.Bakit nakasulat ang pangalan niya sa isang kasunduang may kinalaman sa pagkakakilanlan ng isang tao? At bakit nakatago ang dokumentong ito sa isang silid na puno ng mga gamit ng kanyang yumaong ina?“Althea, ibigay mo sa akin ang papel.”Mabilis na lumingon si Damon. Nakatayo ito sa may pintuan, halatang nabigla nang makita ang hawak niyang dokumento.“Bakit?” tanong ni Althea. “May alam ka ba tungkol dito?”“Hindi mo pa naiintindihan ang lahat.”“Kung ganoon, ipaliwanag mo sa akin!”Lumapit si Damon ngunit hindi agad kinuha ang papel. Sa halip, sinuri niya ang dokumento na para bang natatakot siyang may mabasa roon na hindi na niya kayang itago.“Ang kasunduang iyan ay ginawa maraming taon na ang nakalilipas,” sagot niya. “Hindi ko alam a
Hindi ko maalis sa isip ko ang pangalang nakasulat sa papel. Bianca Salazar. Ang matalik kong kaibigan. Ang babaeng kasama ko sa lahat ng masasayang alaala ko. Ang babaeng niyakap ako sa araw ng kaniyang kasal habang itinatago ko ang sakit na hindi ko masabi sa kaniya. Bakit ang pangalan niya ang nakasulat sa mensaheng iyon? At bakit kailangan kong pumunta sa lumang mansiyon ng mga Villareal para malaman ang katotohanan? Tinitigan ko ang maliit na susi sa aking palad. Luma na ito, may kalawang sa gilid, ngunit may nakaukit na letrang V sa ulo nito. Villareal. Hindi ako sigurado kung dapat ko bang sundin ang mensahe. Maaaring bitag lamang iyon. Ngunit kung may kinalaman si Bianca sa pagkamatay ng aking ina, hindi ko kayang magkunwaring walang alam. Alas-singko ng hapon nang magpasya akong pumunta sa mansiyon. Hindi ko sinabi kay Damon ang tungkol sa susi. Hindi ko rin sinagot ang mga sunod-sunod niyang tawag. Kung talagang may itinatago siya sa akin, hindi ko maaaring umasa sa







