Chapter 4

Sa sandaling iyon, parang tumigil ang puso ko at nilaktawan nito ang isang tibok. Magiging saksi ako sa isang pagpapakamatay kung wala akong gagawin. Dahil sa instinct ko, sinubukan kong kunin ang atensyon ng lalaki at pigilan siya sa paggawa ng isang bagay na pagsisisihan niya.

“Sir!” sigaw ko para marinig niya ako. “Pakiusap, huwag mong gawin ‘yan!”

Agad kong nakita na ibinaling niya ang mukha niya papunta sa akin.

Sobrang dilim ng paligid, at bahagyang humina ang ulan, pero sapat pa rin ang lakas ng ulan para hindi ko siya makilala. Sa kabila ng kadiliman, paminsan-minsan ay nasisilayan ko ang anino ng kanyang katawan dahil nakasuot siya ng hoodie.

“Sino ka?”

Sa sandaling iyon, kinilabutan ako. Napakalakas ng sigaw ng lalaki, at ang malago niyang boses ay nagpadala ng malamig na kilabot sa buong katawan ko.

“Hindi mo ako kilala. Taga malayo ako. Pero sana makinig ka sa’kin na may iba pang solusyon para sa mga problema mo at hindi ito ‘yon.”

“Wala kang alam.” patuloy niyang tanong, malakas at may halong galit ang boses.

“Hindi ako sigurado!” Sa totoo lang, hindi ko alam kung ano ang sasabihin ko. “Pero sigurado akong kasalanan ‘ywng gagawin mo.

“T*ngina, saan ka ba galing? Ang ingay-ingay mo.” 

Mabilis siyang bumaba mula sa kinatatayuan niya at lumapit sa akin. Sa sobrang tindi ng takot na naramdaman ko noong sandaling iyon, parang ako na ang gustong tumalon mula sa tulay.

Lumapit siya nang husto sa akin na halos maramdaman ko ang hininga niya. Sobrang lakas ng kabog ng puso ko na pakiramdam ko ay lalabas ito sa bibig ko kapag may sinabi ako.

Matangkad ang lalaki, at basang-basa rin ang katawan niya, patunay na matagal na siyang naroon. Hindi ko makita ang mukha niya, pero ramdam kong napakalapit nito sa akin.

Nanahimik siya nang ilang sandali, hindi rin ako makapagsalita. Ang tanging naririnig ko lang ay ang tunog ng malakas na ulan at ang mabibigat naming paghinga. Hindi ko alam kung sinusubukan ba niyang unawain ang nangyayari tulad ko, o kung nag-iisip siya ng paraan para patayin ako.

“Huwag kang makialam sa mga bagay na hindi mo naman dapat pakialaman.”

Sa pagkakataong ito, mababa at paos ang boses niya.

Pagkatapos no’n, tumalikod siya, sumakay sa kotse, pinaandar ang makina, at umalis. Naiwan akong nakatayo roon, natatakot, pero gumaan ang pakiramdam dahil wala siyang ginawang masama—hindi sa sarili niya at hindi rin sa akin.

Tumakbo pa ako ng ilang kilometro hanggang sa makakita ako ng karatula. Ang isa ay nakaturo papunta sa nayon, habang ang isa naman ay patungo sa bukid.

Dahil gusto kong magtanong kung may trabaho roon, pinili kong pumunta sa bukid. Naglakad pa ako nang mas malayo hanggang sa wakas ay nakita ko ang napakalaking mansyon sa gitna ng kawalan.

Alas tres y medya na ng madaling-araw. Siyempre, hindi naman ako kakatok sa pintuan ng kahit sino sa ganoong oras, kaya napansin ko ang isang malaking kamalig sa tabi ng napakalaking bahay at nagpasyang doon muna matulog.

Pagsapit ng umaga, lalabas ako at magtatanong ng trabaho sa bahay ng magsasaka.

Pumasok ako sa kamalig at napansin kong ginagamit ito para pag-imbakan ng mga dayami. Hinubad ko ang basang damit ko at isinabit para matuyo, saka ako humiga sa ibabaw ng dayami. Hindi nagtagal, nanaig ang sobrang pagod ko.

Muling lumakas ang pagbuhos ng ulan—iyon na lang ang naaalala ko bago ako tuluyang mawalan ng malay.

[...]

Nagising ako dahil sa tunog ng mga yabag na papalapit sa akin, kaya dali-dali kong sinuot ang mga damit na iniwan kong pinapatuyo. Nagsimula na ang umaga, at tumigil na rin ang ulan.

Nagtago ako sa pagitan ng mga dayami nang makita kong may isang lalaking nakatingin sa kanyang cellphone. Pabalik-balik siyang naglalakad at napakapormal ng suot. Maya’t maya rin niyang inaayos ang buhok niya gamit ang kamay—mukhang nag-aalala siya.

Sinubukan kong gumawa ng kaunting ingay hangga’t maaari, pero bigla akong nakaramdam ng pagbahing na hindi ko na napigilan.

Ang lalaking nakatalikod sa akin ay agad na lumingon at lumapit sa direksyon ko.

“Sino ka? At ano ang ginagawa mo sa property ko?”

Dahil sa matinding takot, sinubukan kong magsalita, pero walang lumabas na salita sa bibig ko.

“Kung hindi ka sasagot, tatawag ako ng pulis!”

Sa sandaling iyon, tumayo ako. Katapusan ko na kapag dumating ang pulis. Makikipag-ugnayan sila sa Inay ko, at malalaman ng walanghiya kong stepfather kung nasaan ako.

Kaya agad akong nagsimulang magsalita.

“Pakiusap, hindi mo na kailangang tumawag ng pulis. Aya ang pangalan ko. Hindi ako magnanakaw o kung ano man. Natulog lang ako rito dahil pumunta ako rito para maghanap ng trabaho.”

“Trabaho?” sabi niya nang kinakabahan. “Akala mo ba makakahanap ka ng trabaho sa panghihimasok sa pag-aari ng ibang tao?”

“Hindi ako nanghimasok!” depensa ko agad. “Ang totoo, masyado lang akong maagang nakarating at ayokong makaistorbo ng kahit sino.”

Nanahimik siya habang pinag-aaralan ako nang ilang minuto.

“Aya,” bulong niya habang mukhang malalim ang iniisip. “Ano ang kaya mong gawin, Aya?”

“Kaya kong magluto, maglaba, magplantsa, at mag-alaga ng mga bata. Pero kaya ko rin ang kahit anong trabahong pisikal—turuan mo lang ako, at madali naman akong matuto.”

“Mag-alaga ng mga bata?” tanong niya na tila nagtataka.

“Opo. Inalagaan ko ang kapatid ko mula noong bagong silang pa siya hanggang dalawang taong gulang. Alam ko ang lahat tungkol sa mga bata, kahit anong edad pa sila.”

Parang nag-isip muna siya nang ilang sandali bago nagsalita.

“Sumama ka sa’kin.”

Dali-dali akong sumunod sa lalaki papunta sa malaking bahay. Pumasok siya sa loob, at patuloy naman akong sumunod sa kanya.

Bigla kong narinig ang iyak ng isang sanggol.

Pumasok siya sa isang silid, at doon ko nakita ang isang napakaliit na sanggol na nakahiga sa kuna. Kawawa ang bata. Sobrang lakas ng iyak niya na parang wala na siyang natitirang lakas.

Tumingin sa akin ang lalaki at nagsalita. 

“Patahanin mo siya.”

Hindi pa rin ako makapaniwala pero lumapit ako sa bata, kinuha siya, at napansin kong marumi at gutom na gutom siya.

“Gutom siya at malamang puno na ang diaper niya.”

“Sumunod ka sa akin,” sabi niya habang tumalikod.

Muli akong sumunod sa kanya, ngayon ay karga-karga ko na ang sanggol.

Dumating kami sa kusina, kung saan naghanda ako ng gatas para sa bata at pinakain siya. Hindi nagtagal, napagtanto kong kailangan na niyang maligo agad.

“Saan ko po siya puwedeng paliguan?” tanong ko sa mas matatag na boses.

Dinala ako ng lalaki sa isang silid-tulugan kung saan may banyo na may malaking lababo at may heater ang gripo. Iniabot niya sa akin ang isang bag na naglalaman ng dalawang diaper at isang damit.

Pinuno ko ng maligamgam na tubig ang lababo at kumuha ng tuwalya mula sa drawer. Agad akong bumalik sa silid, hinubad ang maliit niyang damit at ang diaper niya—kawawa naman siya!

Mukhang mahigit isang araw na siyang hindi napapalitan ng diaper. Nakita kong bagong silang na lalaki siya dahil hindi pa nahuhulog ang pusod niya. Maingat ko siyang dinala papunta sa banyo at ginawa ang lahat habang nakatingin lang ang lalaki.

Pinaliguan ko nang maayos ang sanggol at napansin kong unti-unti siyang kumalma. Pagkatapos ko siyang bihisan, nakatulog agad siya.

Inihiga ko siya sa kama  at tumayo sa harap ng lalaki.

Tinitigan niya ako nang may ekspresyong hindi ko mawari, na para bang sinusubukan niyang basahin ang nasa isip ko.

“Ilang taon ka na?” diretsahan niyang tanong.

“Labing-walo po, sir.”

Hindi iyon lubusang kasinungalingan dahil dalawang buwan na lang at magdidis-otso na ako.

“Sinabi mong naghahanap ka ng trabaho, kung gano’n…” Huminto siya sandali bago nagpatuloy. “Kailangan ko ng taong mag-aalaga sa batang ito. Interesado ka ba?”

“Opo, siyempre!” mabilis kong sagot.

“Pero hindi ganoon kadali. Full-time ang trabahong ito, ibig sabihin, wala kang magiging araw na pahinga. Kung gusto mong lumabas o asikasuhin ang personal mong bagay, malaya kang gawin iyon kahit anong araw at oras, basta isasama mo ang bata. Kailangan mo ring tumira rito, at sagot ko ang pagkain at lahat ng gastusin sa bahay.”

“Tatanggapin ko po!” mabilis kong sagot.

Alam kong medyo mabigat ang walang araw na pahinga, pero wala naman akong ibang pagpipilian ngayon. Bukod pa roon, dahil wala akong kailangang gastusan, makakapag-ipon ako ng pera. Sa loob ng isang taon, maaari akong umalis at pumunta sa ibang lugar—hindi pa kasama roon na wala naman talaga akong ibang mapupuntahan.

“Ganoon kabilis? Hindi ko pa nga sinasabi kung magkano ang sahod mo o kung ano ang mga kailangan. Gaano ka ba kadesperado na makahanap ng trabaho?” tanong niya nang may pagtataka.

“Eh…” nauutal kong sagot. “Kailangan ko talaga nito—iyon lang naman ang dahilan!”

“Ano nga ulit ang pangalan mo?”

“Aya.”

“Saan ka galing, Aya?”

“Sa bayan lang po ako nakatira, dyan sa malapit.” Muli akong nagsinungaling. Hindi ko maaaring sabihin kung saan talaga ako nanggaling. Baka balang araw ay masabi ko rin ang totoo—kailangan ko munang makuha ang tiwala niya.

Nakatingin siya sa akin—parang kaya niyang makita hanggang sa kaloob-looban ng kaluluwa ko.

“Aya, labing-walong taong gulang, at galing sa bayan,” bulong niya sa sarili. “Kung gusto mo talaga, sa’yo na ang trabaho. Babayaran kita ng fifty thousand dagdag pa ang bayad sa night shift. Magsisimula ka agad at dito ka matutulog sa silid na ito kasama ang bata.”

Nagsimula siyang magbigay ng mga utos.

“Mananatili kang nasa ilalim ng patuloy na pagInaysid hanggang sa mapatunayan mong mapagkakatiwalaan ka.”

“Gusto kong gumawa ka ng listahan ng lahat ng kailangan ng bata. Iyon lamang ang mga gamit niya sa bag na iyon. Sa loob ng isang oras, pupunta tayo sa bayan para bilhin ang lahat ng nasa listahan mo—huwag kang magtipid. Ilagay mo lahat ng kinakailangan. Dahil pupunta rin tayo sa bayan, samantalahin mo na rin at dumaan sa bahay ninyo para kunin ang mga gamit mo.”

“Opo, sir.”

Pagkatapos niyang ibigay ang mga utos niya, lumabas siya ng silid.

At doon ko napagtanto.

Natanggap na ako sa trabaho. Gagawin ko ang bagay na gusto ko, kikita ako ng maayos na sahod, at magkakaroon ako ng matitirhan at makakain nang libre.

“Parang napakaganda para maging totoo,” naisip ko.

Mag-isa ako sa napakalaking silid na iyon—o hindi rin pala ganap na mag-isa, dahil ang maliit na batang iyon ay natutulog na parang isang anghel sa napakalaking kama.

Pagkatapos kong pag-isipan ang lahat sa loob ng ilang minuto, sinimulan kong tingnan nang mabuti ang silid na kinaroroonan ko.

Napakalaki at marangya nito. May isang sobrang laki na kama kung saan ang maliit na sanggol ay parang isang maliit na langgam lamang kung titingnan. Sa loob ng silid ay may dalawang armchair, isang coffee table, at malaking aparador.

Maluwag din ang banyo at may bathtub.

Agad kong sinuri ang bag ng gamit ng sanggol. Isang diaper na lang ang natitira roon at isang maliit na kumot—wala nang iba pa.

Napakakakaiba ng buong sitwasyon.

May bagong silang na sanggol na halos iniwan sa isang marangyang bahay, kung saan nakatira ang isang lalaki na parang walang anumang koneksyon sa bata.

Walang kahit anong palatandaan na may ibang taong nakatira roon. Mas malala pa, walang kahit anong bakas ng ina ng bata.

Nagsimulang magulo ang isip ko sa iba’t ibang posibilidad, pero isinantabi ko muna iyon at sinimulan kong gumawa ng listahan sa cellphone ko ng mga kailangan ng sanggol.

Dahil sinabi ng lalaki na lahat ng gamit ng bata ay nasa bag lang, ibig sabihin wala talaga itong kahit ano.

Isinulat ko ang lahat ng kailangan ng isang sanggol—parang naghahanda ako ng isang buong set ng gamit para sa bagong silang, mula sa damit at diaper hanggang sa kuna at mga laruan.

Makalipas ang isang oras, bumalik ang lalaki sa silid.

“Handa na ba ang lahat?” tanong niya.

“Opo.”

“Kung gano’n, tara na.”

“Sir, isasama po natin siya?” tanong ko, tinutukoy ang sanggol.

“Siyempre. Nakalimutan mo ba na sinabi kong magsisimula ka nang magtrabaho ngayon? Simula ngayon, kahit saan ka pumunta, kailangan mo siyang isama.” 

Tumalikod siya at lumabas.

Kinuha ko ang sanggol at sinundan ang lalaki.

Dumating kami sa isang madilim na garahe kung saan may dalawang sasakyan; ang isa ay natatakpan ng itim na trapal.

Sumakay ang lalaki sa kotse at hinintay ako. Napansin kong wala itong car seat.

“Kailangan po ng bata ng car seat,” sabi ko nang nag-aalala.

“Nakalimutan mo ba na sinabi kong ang nasa bag lang niya ang lahat ng mayroon siya? Sana nailagay mo rin iyon sa listahan. Sumakay ka sa likod at hawakan mo siya.”

Agad kong ginawa ang sinabi niya.

Pinaandar ng lalaki ang kotse at nagtungo kami papunta sa bayan.

Tiningnan ko ang kalsada. Parang hindi ito dinaanan ko noong gabing iyon. 

Pagkatapos, tumawid kami sa tulay, at naalala ko ang nangyari roon. Naisip ko ang lalaking iyon at kung ano kaya ang nararamdaman niya ngayon.

Bigla kong napansin na may nakatingin sa akin.

Ang lalaking nagmamaneho ay nakatingin sa akin gamit ang rearview mirror.

“Okay ka lang ba?” tanong niya nang may pagtataka.

“Opo,” mabilis kong sagot. Hindi ko naman sasabihin sa kanya ang nangyari rito kahapon.

Muli kong pinagmasdan ang sanggol. Napakagandang bata, may maitim at tuwid na buhok.

“Ano po ang pangalan niya, sir?” tanong ko.

“Hindi ko pa naiisip. Ipaparehistro ko siya ngayon.”

Nagulat ako sa sinabi niya.

Ano ang ibig niyang sabihin?

Ipaparehistro niya ang bata, ibig sabihin ba siya ang ama nito?

Pero paano niya hindi alam ang pangalang ibibigay niya sa sarili niyang anak? At higit sa lahat, nasaan ang ina ng bata?

Napakarami kong tanong sa isip, pero pakiramdam ko ay hindi pa tamang oras para itanong ang mga iyon.

Kaya isa na lang ang tinanong ko.

“At kayo po, sir, ano ang pangalan ninyo?”

Doon ko napagtanto na hindi niya pala sinabi ang pangalan niya sa akin.

Paano ako magtatrabaho para sa isang taong hindi ko man lang alam ang pangalan?

“Enzo.” Masungit ang malamig niyang sagot sa akin.