Masukบทที่ 1 หวนคืน 2
จำได้ว่าตนเคยได้ยินลูกสะอื้นอยู่หลังผนัง แต่กลับนอนกัดฟันคิดถึงสตรีอีกคน จำได้ว่าเมื่อแม่นมพาเด็กมาให้ดู นางถามเพียงว่าเหตุใดจมูกไม่เหมือนบิดาแล้วหันหน้าหนี จำได้ว่าในชาติก่อน อ้อมแขนของตนว่างเปล่าตั้งแต่วันแรก ทั้งที่ลูกอยู่ห่างเพียงไม่กี่ก้าว
“ไปอุ้มมาเถิด” นางกล่าวช้าลง “ข้าจะรออยู่ตรงนี้”
ชิงหลัวก้มศีรษะรับคำ แล้วรีบออกไป
ซีเยวี่ยพิงหัวเตียง สูดลมหายใจลึกทีละครั้ง เสียงฝีเท้าด้านนอกห่างออกไปก่อนวกกลับมา ไม่นานม่านก็ถูกยกขึ้น สาวใช้ก้าวเข้ามาพร้อมห่อผ้าสีแดงในอ้อมแขน ด้านหลังมีแม่นมวัยกลางคนตามมาด้วย
“ฮูหยินน้อย คุณหนูน้อยมาแล้วเจ้าค่ะ”
เด็กน้อยยังร้อง ดวงตาปิดแน่น ใบหน้าแดงก่ำ ผมดำบางแนบหน้าผาก กำปั้นเล็กยกขึ้นข้างแก้ม ซีเยวี่ยมองภาพนั้นแล้วลมหายใจสะดุด
นางเคยเห็นใบหน้านี้ในวาระสุดท้าย
ไม่ใช่ภาพจริง หากเป็นความทรงจำซึ่งย้อนกลับมาทิ่มแทงหัวใจ ใบหน้าเล็กที่ร้องหามารดา ขณะที่มารดากลับใช้ทุกลมหายใจวิ่งไล่ตามบุรุษผู้หนึ่ง
“ส่งมาให้ข้า”
ชิงหลัวก้าวเข้าใกล้ แต่เมื่อจะวางเด็กลงในอ้อมแขน นางกลับหยุด “ฮูหยินน้อยต้องประคองศีรษะคุณหนูเช่นนี้เจ้าค่ะ แขนอีกข้างรองตัวไว้ อย่ากอดแน่นเกินไปนะเจ้าคะ”
ซีเยวี่ยยื่นมือออก มือของนางสั่นมากจนแม่นมขมวดคิ้ว เห็นได้ชัดว่าหญิงผู้นั้นไม่วางใจ ทว่าไม่มีผู้ใดกล้าขัดคำสั่งฮูหยินน้อย
น้ำหนักเบาอุ่นถูกวางลงบนแขน
เพียงเท่านั้น น้ำตาของซีเยวี่ยก็ไหลออกมา
เด็กตัวเล็กเหลือเกิน เล็กจนศีรษะวางพอดีในข้อพับแขน กลิ่นน้ำนมจาง ๆ ปะปนกับกลิ่นผ้าฝ้ายสะอาด ลมหายใจถี่กระทบผิวบริเวณข้อมือ ความอบอุ่นจากร่างน้อยซึมผ่านอาภรณ์เข้ามาแตะอกซึ่งเคยเย็นตายไปแล้วครั้งหนึ่ง
“อาหวาน...”
นางเรียกชื่อเล่นที่บิดาเป็นผู้ตั้ง เสียงเบาจนแทบไม่ได้ยิน
ทารกยังไม่หยุดร้อง ซีเยวี่ยจึงขยับแขนตามที่ชิงหลัวบอกอย่างเก้กัง นางกลัวทำลูกเจ็บ กลัวมือของตนหนักเกินไป กระทั่งไม่กล้าหายใจแรง
ปลายนิ้วเล็กปัดผ่านข้อมือของนางโดยบังเอิญ สัมผัสนั้นเบายิ่งกว่าปีกผีเสื้อ หากกลับทำให้ภาพหนึ่งผุดขึ้นมาแจ่มชัด ในชาติเดิม หลังอาหวานมีอายุครบหนึ่งเดือน ชิงหลัวเคยอุ้มเด็กมายืนหน้าประตู ขอให้นางมอบกำไลข้อเท้าเป็นของรับขวัญตามธรรมเนียม ซีเยวี่ยกำลังเฝ้ารอสามี จึงโยนกำไลออกไปโดยไม่แม้แต่จะมองว่ามันรัดข้อเท้าลูกพอดีหรือไม่
ต่อมาเมื่อได้ยินเสียงกระดิ่งเงินดังอยู่ในสวน นางกลับเข้าใจว่าอิงเหนียงจงใจอุ้มลูกมาเยาะเย้ย จึงสั่งให้คนถอดกำไลทิ้ง
เวลานั้นอาหวานคงมองมารดาด้วยดวงตาเช่นนี้
ซีเยวี่ยค่อย ๆ เปิดผ้าห่อตัวตรงมุมหนึ่ง เห็นข้อเท้าเล็กบอบบาง ผิวแดงเรื่อ และปานสีอ่อนรูปกลีบดอกไม้อยู่เหนือข้อเท้าซ้าย นางไม่เคยรู้ว่าลูกมีปานตรงนี้ ทั้งที่เป็นผู้ให้กำเนิดด้วยตนเอง
“ชื่อเต็มของนางคือไป๋หว่านหนิงใช่หรือไม่” นางถาม ทั้งที่จำได้ดี
ชิงหลัวพยักหน้า “เจ้าค่ะ นายท่านผู้เฒ่าเป็นผู้เลือกคำว่า 'หว่าน' ส่วนคุณชายใหญ่เลือกคำว่า 'หนิง' หวังให้คุณหนูน้อยอ่อนหวานและมีชีวิตสงบสุข ฮูหยินน้อยยังไม่ได้เลือกชื่อเล่น บ่าวจึงเรียกเพียงคุณหนูน้อยมาตลอด”
“อาหวาน” ซีเยวี่ยเอ่ยอีกครั้ง ครานี้เสียงมั่นคงขึ้น “ต่อไปเรียกนางว่าอาหวาน”
ชาติก่อนชื่อนี้ถูกตั้งขึ้นหลังนางตาย ไป๋เหิงจื้อเป็นผู้เรียกบุตรสาวเช่นนั้นในวันที่อุ้มเด็กไปกราบป้ายวิญญาณ นางไม่เคยได้ยินด้วยหูตนเอง หากกลับรู้สึกราวชื่อทั้งสองพยางค์ฝังอยู่ในส่วนลึกของวิญญาณมาตลอด
เด็กน้อยขยับใบหน้าเข้าหาอกมารดา เสียงร้องอ่อนลงชั่วขณะ ประหนึ่งรับรู้ว่าคำเรียกนั้นเป็นของตน
“เหตุใดนางจึงร้องไม่หยุด”
แม่นมรีบตอบ “คุณหนูน้อยหิวเจ้าค่ะ น้ำนมบ่าวออกน้อยตั้งแต่เมื่อคืน จึงตั้งใจจะขออนุญาตไปตามแม่นมอีกคน แต่ฮูหยินน้อยยังไม่ฟื้น”
“แล้วน้ำนมของข้าเล่า”
คนทั้งห้องเงียบลง
ชิงหลัวค่อย ๆ กล่าวว่า “หมอเหยาบอกว่าร่างกายท่านเสียเลือดมาก ควรพักให้เต็มที่ ฮูหยินน้อยจึง...จึงสั่งไม่ให้คุณหนูกินนมจากท่านเจ้าค่ะ”
ซีเยวี่ยจำได้ นางเคยกลัวรูปร่างเปลี่ยน กลัวพักผ่อนไม่พอแล้วไป๋เหิงจื้อจะยิ่งไม่อยากเข้าหา บัดนี้เมื่อคิดย้อนกลับ เหตุผลเหล่านั้นน่าขันเสียจนหัวใจแทบแตกเป็นเสี่ยง
นางก้มมองริมฝีปากเล็กซึ่งกำลังไล่หา กลางอกพลันปวดตึงตามเสียงร้อง
“ให้ทุกคนออกไป เหลือชิงหลัวอยู่ช่วยข้า”
แม่นมเบิกตา “ฮูหยินน้อยหมายจะ”
“ข้าจะให้นมลูก”
ถ้อยคำนี้เพิ่งหลุดจากริมฝีปาก เสียงฝีเท้าหลายคู่ก็ดังมาจากหน้าประตู หญิงวัยกลางคนในอาภรณ์สีฟ้าหม่นก้าวผ่านม่านเข้ามา นางถือหีบไม้ยาไว้ในมือ ใบหน้ารูปไข่แต่งแต้มด้วยรอยยิ้มสุภาพ
เหยาซูเหลียน
ซีเยวี่ยเงยหน้ามอง ในหัวพลันมีเสียงฝนกระหน่ำศาลา มือซึ่งอุ้มอาหวานเย็นลงโดยไม่รู้ตัว
หมอเหยาไม่ได้สังเกตความผิดปกติ นางก้าวมาถึงข้างเตียงแล้วถอนหายใจอย่างโล่งอก “ฮูหยินน้อยฟื้นแล้วหรือเจ้าคะ เมื่อคืนท่านมีไข้ บ่าวกังวลจนแทบไม่ได้นอน ขอจับชีพจรสักหน่อยเถิด”
ซีเยวี่ยไม่ยื่นมือ
สายตาของนางหยุดอยู่ที่หีบยา ใต้ฝากล่องมีมุมกระดาษสีน้ำตาลโผล่ออกมา กลิ่นหวานไหม้จาง ๆ ลอยมาถึงปลายจมูก เหมือนกับถ้วยยาก่อนความตายทุกประการ
หมอเหยาหันสั่งบ่าวที่ตามมา “ยกยาเข้ามาเถิด ยังอุ่นอยู่พอดี”
สาวใช้ตัวเล็กยกถาดเข้ามา ถ้วยกระเบื้องสีขาววางอยู่ตรงกลาง น้ำยาด้านในดำข้น ไอร้อนลอยเป็นสาย
ทันทีที่ถ้วยเข้าใกล้ ความเย็นจากสระในชาติเดิมก็รัดรอบลำคอซีเยวี่ย นางได้ยินเสียงเดิมกระซิบข้างหูว่า ดื่มเสีย คืนนี้จะได้นอนหลับ เห็นเงาร่างบนศาลา เห็นมือข้างนั้นปล่อยต้นแขน
โดยไม่ทันคิด นางตวัดมือออก
ถ้วยยากระเด็นจากถาด กระแทกพื้นดังเพล้ง
น้ำยาร้อนสาดเปื้อนชายกระโปรงหมอเหยา ตะกอนสีคล้ำแผ่เป็นวงบนอิฐ ทุกคนในห้องตกตะลึง แม้แต่อาหวานยังหยุดร้องไปชั่วขณะ
หมอเหยาก้มมองคราบยา แล้วเงยหน้าขึ้นช้า ๆ
ซีเยวี่ยกอดลูกแนบอก สายตาจับอยู่บนใบหน้าที่สุภาพที่สุดในจวน
ครั้งก่อนนางดื่มทุกถ้วยโดยไม่เคยถาม
ชาตินี้ ยาหยดแรกจะไม่ผ่านริมฝีปากนางอีก
ตอนพิเศษที่ 5 อาหวานอายุสิบห้าเมื่อขออ่านหนังสือหย่าของบิดามารดานางไม่ได้แอบค้น หีบเอกสารอยู่ในห้องหนังสือเรือนซีเยวี่ย กุญแจแขวนกับมารดา วันนั้นอาจารย์ให้เขียนเรื่องหน้าที่บุตร เด็กคนหนึ่งในชั้นกล่าวว่าบิดามารดาอาหวานแยกเพราะมารดาเลือกกิจการเหนือสามี และนางควรละอายที่ไม่เกลี้ยกล่อมให้คืนดีเด็กคนนั้นไม่ได้คิดร้ายทั้งหมด บิดาของเขารับอนุภรรยา มารดามักร้องไห้และบอกว่าตนอยู่เพื่อลูก เขาจึงเชื่อว่าการทนอยู่คือหน้าที่สูงสุดของผู้เป็นมารดา และบุตรซึ่งยอมให้แยกเป็นคนอกตัญญู อาหวานโกรธคำกล่าว แต่ก็เห็นความกลัวใต้คำว่ากล่าวนั้นนางไม่ตอบด้วยเรื่องคดีซึ่งจะทำให้อีกฝ่ายเงียบเพราะแพ้ เพียงบอกว่าแต่ละบ้านมีเหตุไม่เหมือนกัน ทว่าเมื่ออาจารย์ถามว่ารู้เรื่องของตนจริงหรือไม่ นางจึงตระหนักว่าตนใช้คำของผู้ใหญ่โดยยังไม่เคยอ่านสิ่งซึ่งพวกเขาตกลงกันซีเยวี่ยไม่ได้เปิดหีบทันที นางถามว่าลูกพร้อมเห็นบิดามารดาเป็นคนซึ่งเคยทำผิดหรือไม่ ไม่ใช่เพียงบทบาทซึ่งรักนาง อาหวานขอเวลาหนึ่งคืน วันรุ่งจึงยืนยัน คำอนุญาตให้รู้จึงเกิดหลังคิด ไม่ใช่เพราะอายุถึงแล้วต้องเปิดทุกอย่าง“ข้าอยากอ่านสิ่งซึ่งพวกท่านเขียนเอง ไม่อยาก
ตอนพิเศษที่ 4 เมื่ออาหวานอายุเก้าขวบ ห้างเยวี่ยชวนต่อเรือเดินทะเลลำแรกเรือยาวกว่าสามสิบจั้ง มีเสากระโดงสามต้น ท้องแบ่งห้องกันน้ำและช่องเก็บยาซึ่งระบายอากาศได้ ช่างต่อเรือครึ่งหนึ่งเป็นคนเก่ากองเรือซ่งซึ่งพ้นสอบแล้ว อีกครึ่งมาจากสกุลเจิ้ง หัวหน้าช่างเป็นหญิงวัยห้าสิบชื่อเถ้าแก่จาง ผู้เคยออกทะเลกับสามีแต่ถูกห้ามลงทะเบียนงานเพราะเป็นสตรีการรับคนเก่าซ่งทำให้ผู้ร่วมทุนคัดค้าน กลัวสายลับหรือคนมีประวัติ ซีเยวี่ยกำหนดสอบตามงานซึ่งแต่ละคนเคยทำ ผู้ซ่อมใบเรือไม่ต้องรับผิดสินค้าลับเพราะอยู่บนเรือเดียวกัน แต่คนซึ่งเคยเฝ้าห้องสิบเก้าต้องชี้แจงและผ่านทางการ บางคนถูกปฏิเสธเพราะยังโกหก บางคนได้รับงานหลังยอมรับว่ารู้แต่กลัวครอบครัวคนงานใหม่กับเก่าได้รับค่าแรงเท่าตามฝีมือ ไม่มีคำว่าให้โอกาสจึงจ่ายต่ำ ผู้ที่รับส่วนในเรือแทนค่าแรงต้องมีเงินสดขั้นต่ำพอเลี้ยงบ้าน ห้ามหัวหน้าช่างชวนจนคนจนไม่มีทางปฏิเสธ กฎนี้ทำให้งบช้าลง แต่เรือไม่ถูกสร้างจากการเรียกความเสียสละของคนซึ่งหิวเกิดอุบัติเหตุหนึ่งครั้ง ไม้คานหล่นทับเท้าช่างหนุ่ม ห้างจ่ายรักษาและพักงานเต็ม เถ้าแก่จางหยุดอู่หนึ่งวันตรวจเชือกแม้เสียกำหนด ซีเยวี่ย
ตอนพิเศษที่ 3เช้าวันเข้าเรียนวันแรก อาหวานอายุห้าขวบและผมยาวถึงกลางหลังซีเยวี่ยต้องออกเรือก่อนฟ้าสางเพราะน้ำขึ้น เหิงจื้อรับลูกไปนอนจวนไป๋หนึ่งคืนและมีหน้าที่ส่งโรงเรียน ไป๋ฮูหยินเตรียมชุดเรียบร้อย ของว่างครบ แต่สาวใช้ซึ่งถักผมกลับป่วยกะทันหันก่อนหน้านั้นเจ็ดวัน โรงเรียนส่งรายการของยาวถึงสองหน้า ซีเยวี่ยกับเหิงจื้อแบ่งกันเตรียม นางซื้อพู่กัน เขาจัดกล่องอาหาร อาหวานเลือกถุงหนังสือสีเขียวเอง ไป๋ฮูหยินอยากปักตราสกุลไป๋ใหญ่กลางถุง เด็กปฏิเสธเพราะอยากปักเรือกับดอกไห่ถังทั้งสองอย่างชิงหลัวจึงออกแบบให้เรืออยู่ใต้กิ่งดอก ไม่มีตราครอบอีกตรา เหิงจื้อจ่ายค่าครึ่ง ซีเยวี่ยจ่ายครึ่ง อาหวานจ่ายหนึ่งเหรียญจากเงินขนมเพื่อเรียกว่าของตน ผู้ใหญ่ไม่ได้ทำทุกอย่างเสร็จแล้วบอกว่าเด็กเลือกได้ในภายหลังคืนก่อนเรียน นางถามว่าจะกรอกชื่อว่าไป๋หว่านหนิงหรือเจิ้งหว่านหนิง ทั้งคู่ตอบชื่อเต็มเดิมไป๋หว่านหนิง แต่หากอยากใช้ชื่อมารดาในงานค้าหรือชื่ออื่นเมื่อโตค่อยคุย เด็กยอมง่ายกว่าผู้ใหญ่ซึ่งกลัวว่านามสกุลหนึ่งจะชนะอีกนาม“ปล่อยผมได้ไหม” เหิงจื้อถามอาหวานส่ายหน้าแรง “คนอื่นถักสองเปีย หนูเอาสองเปีย”“มัดหางเดียว”
ตอนพิเศษที่ 2 เมืองตะวันตกมีลมแรงกว่าหลินโจวผืนผ้าซึ่งตากบนลานโรงทอหวนรังจึงต้องผูกมุมสองชั้น ชวี่อิงเหนียงเรียนรู้เรื่องนี้ในเจ็ดวันแรกหลังผ้าสิบพับปลิวลงคลอง นางจ่ายความเสียหายเอง ไม่หักค่าแรงหญิงซึ่งผูกตามวิธีเดิม และให้ช่างทำราวต่ำขึ้นหนึ่งปีผ่าน โรงทอมีคนงานห้าสิบคน ห้องเลี้ยงเด็กหนึ่งห้อง และบัญชีซึ่งส่งห้างเยวี่ยชวนตรงทุกเดือน ตรานกนางแอ่นคาบด้ายเริ่มเป็นที่รู้จัก พ่อค้าบางคนยังเรียกนางว่า “หญิงผู้เคยเกือบเป็นอนุสกุลไป๋” แต่สินค้าขายได้แม้ไม่มีใครเชื่อข่าวหรือไม่ช่วงเริ่มต้น ข่าวนั้นเคยทำให้เจ้าของที่ไม่ยอมเช่า เกรงคุณชายไป๋มาตามและเกิดเรื่อง ชวี่อิงเหนียงนำจดหมายยืนยันจากเหิงจื้อไปวาง เขากลับเขียนเพียงว่าไม่มีพันธะต่อกัน เจ้าของที่ยังไม่เชื่อ นางจึงเช่าลานเล็กกว่าจากหญิงหม้ายและเริ่มด้วยกี่หกตัวหกเดือนต่อมา เมื่อผ้าขายดี เจ้าของที่คนเดิมเสนอเรือนใหญ่ราคาสูงกว่าเดิม ชวี่อิงเหนียงไม่แก้แค้นด้วยการปฏิเสธทันที นางต่อรองตามตลาดและกำหนดห้ามยกเลิกเพราะข่าวส่วนตัว สัญญานี้ภายหลังกลายเป็นแบบให้คนงานหญิงเช่าร้านโดยไม่ถูกถามถึงสามีนางเรียนด้วยว่าการหนีข่าวไม่ทำให้ข่าวตาย หากงานของต
ตอนพิเศษที่ 1 อาหวานอายุสองขวบครึ่งในเทศกาลโคมปีนั้นนางพูดได้เป็นประโยค วิ่งได้เร็วกว่าคนเลี้ยงตาม และถามคำว่า “เหตุใด” จนผู้ใหญ่ทั้งสองเรือนหมดคำตอบ ก่อนออกเที่ยว ซีเยวี่ยจึงเขียนข้อตกลงง่ายเพียงข้อเดียวบนป้ายไม้เล็กห้อยคอลูกห้ามปล่อยมือผู้ใหญ่ในที่คนมากอาหวานอ่านไม่ออกแต่ท่องได้ “ห้ามปล่อยมือ”“ถ้าอยากดูของอีกด้านล่ะ” เหิงจื้อถามเด็กคิดจริงจัง “ลากท่านพ่อไป”“ถ้ามือบิดาไม่ว่าง”“มือท่านแม่”ซีเยวี่ยหัวเราะ “ถ้ามือแม่ไม่ว่างทั้งสองข้าง”อาหวานชี้ตะกร้าขนม “วางขนม”คำตอบถูกที่สุดจนไม่มีใครเถียงนี่เป็นครั้งแรกซึ่งทั้งสามออกตลาดกลางคืนพร้อมกันหลังหย่า เหิงจื้อมีวันพบลูกพอดี ซีเยวี่ยต้องตรวจร้านโคมห้าง จึงตกลงไปด้วยกัน ไม่เรียกว่าเที่ยวครอบครัวและไม่แยกทางเพียงเพื่อกลัวคนเข้าใจผิดก่อนออก ทั้งคู่ติดกระดาษชื่อกับที่อยู่ไว้ด้านในเสื้อเด็ก เตรียมจุดนัดสามแห่ง และบอกอาหวานว่าหากหลงให้หาหญิงขายของซึ่งมีป้ายตลาดหรือยามสวมแถบแดง ไม่ตามคนซึ่งอ้างว่ารู้จักพ่อแม่ เด็กท่องได้ครึ่งหนึ่งแล้วถามว่าถ้าคนร้ายใส่แถบแดงปลอมจะทำอย่างไรผู้ใหญ่สองคนมองกัน เหิงจื้อตอบ “ถามชื่อบ้านหนู เขาต้องพูดว่าเรือนซ
บทที่ 59 ชาตินี้ข้าเลือกลูก ไม่ใช่ท่าน 2“ข้าจะบอกก่อนให้พบอาหวานเช่นกัน”ทั้งสองตกลงโดยไม่แสร้งว่าไม่รู้สึกอะไร ความเป็นพ่อแม่ร่วมกันไม่ต้องแลกด้วยการหยุดมีอนาคตส่วนตัว“เจ้าจะพาอาหวานไปเมืองตะวันตกเมื่อไร”“ปลายฤดูใบไม้ผลิ ไปดูโรงทอและทะเล ถ้านางไม่ป่วย”“ส่งเส้นทางให้ข้า ข้าจะไม่ตาม เพียงอยากรู้”“ได้”การสนทนาของพวกเขาเป็นเรื่องลูก การเดินทาง และเวลา ไม่มีคำขอเริ่มใหม่อีก เหิงจื้อยังรักนางหรือไม่ ซีเยวี่ยรู้คำตอบจากสายตา แต่เขาไม่ใช้ความรักเป็นภาระวางตรงประตู นางจึงให้เกียรติมันได้โดยไม่ต้องรับเป็นชีวิตคู่ก่อนกลับ เขามอบหนังสือเล่มเล็กให้อาหวาน หน้าหนึ่งเขียนเรื่องบิดาพลาดอ่านจดหมายช้าและขอโทษ อีกหน้าเขียนว่ามารดาเคยช่วยเรือกับคนงาน ไม่มีถ้อยคำว่าใครดีหรือร้ายกว่า เพียงเรื่องของคนสองคนซึ่งเรียนช้าต่างกันซีเยวี่ยเก็บในหีบข้างหนังสือหย่า วันหนึ่งอาหวานจะอ่านเองและถามสิ่งซึ่งอยากรู้ นางจะไม่เล่าว่าบิดาเป็นคนทำลายชีวิตมารดา และไม่โกหกว่าทุกอย่างจบงามเพราะความรักยามเย็น นางพาลูกไปห้าง คนงานแขวนโคมฉลองวันเกิดเล็ก ๆ เรือเที่ยวใหม่กำลังออก เมล็ดธัญพืชจากสกุลเจิ้งอยู่ช่องหนึ่ง ผ้าหวนรัง







