ตอนที่ 11 : พ่อค้าลึกลับ

ตอนที่ 11 : พ่อค้าลึกลับ

รุ่งเช้าหลังวันแขวนป้ายใหม่ แสงอาทิตย์ยังไม่ทันส่องพ้นชายคา ผู้คนก็เริ่มมารวมตัวกันหน้าสำนักแพทย์ตะวันออกแล้ว

ตรอกที่เคยเงียบเหงา บัดนี้กลับเต็มไปด้วยเสียงพูดคุย เสียงไอ เสียงเด็กร้อง และเสียงล้อเกวียนที่หยุดอยู่หน้าปากตรอก บางคนเดินทางมาตั้งแต่ฟ้ายังมืด บางคนพยุงคนแก่ บางคนอุ้มเด็กตัวร้อน บางคนพันแขนด้วยผ้าเปื้อนเลือด บางคนเพียงอยากมาดูให้เห็นกับตาว่าหมอหญิงผู้มีป้ายไม้ลงทองนั้นเก่งจริงหรือเป็นเพียงข่าวลือ

ป้าโจวเปิดประตูสำนักแพทย์ออกมา เห็นคนแน่นจนล้นไปถึงหัวตรอกก็อ้าปากค้าง

"หมอหลิน วันนี้คนมากกว่าเมื่อวานอีก"

หลิวซื่อรีบยกถังน้ำต้มออกมาวางข้างประตู สีหน้าทั้งตกใจทั้งดีใจ

"ถ้าเป็นเช่นนี้ทุกวัน ผ้าสะอาดที่นายท่านสวี่ส่งมาอาจไม่พอใช้ถึงสิ้นเดือน"

หลินเยว่เดินออกมาจากด้านใน เสื้อแขนแคบสีเรียบถูกพับขึ้นเล็กน้อย ผมรวบอย่างเรียบร้อย ใบหน้าไม่มีเครื่องประทินโฉม แต่ดวงตากลับสดใสและมั่นคง

นางมองคนไข้ที่เบียดกันหน้าประตู แล้วกล่าวทันที

"วันนี้ต้องจัดแถวให้ชัดกว่าเดิม"

นางชี้ไปด้านซ้ายของตรอก

"คนไข้ไข้สูง ไอมาก อาเจียน หรือท้องเสีย ไปด้านซ้าย"

จากนั้นชี้ใต้ชายคาใกล้ประตู

"เด็กเล็กและคนแก่ให้นั่งตรงนี้ก่อน"

นางชี้ม่านผ้าที่ขึงใหม่ด้านขวา

"หญิงตั้งครรภ์ไปด้านหลังม่าน ป้าโจวดูแลก่อน"

สุดท้ายมองไปยังกลุ่มชายฉกรรจ์

"ผู้บาดเจ็บ แผลเลือดออก กระดูกเคล็ด หรือถูกของมีคม ให้ไปด้านขวา ห้ามนั่งปะปนกับคนไข้ไข้สูง"

มีชายคนหนึ่งถามเสียงดัง

"หมอหลิน ข้าแค่ปวดหัวนิดหน่อย ต้องไปทางใด"

หลินเยว่ตอบโดยไม่ลังเล

"หากไม่มีไข้ ไม่มีอาเจียน ไม่มีตามัว รอที่แถวทั่วไป อย่าแย่งคนไข้หนัก"

อีกคนหัวเราะ

"แล้วถ้าข้าอยากให้หมอหญิงตรวจเร็ว ๆ เล่า"

หลินเยว่หันไปมองเขา ดวงตานิ่งสนิท

"เช่นนั้นเจ้าต้องเจ็บหนักกว่านี้ก่อน"

ผู้คนรอบข้างหัวเราะครืน ชายคนนั้นหน้าแดง รีบถอยกลับไปยืนต่อแถวอย่างสงบ

ขณะสำนักแพทย์กำลังวุ่นวาย ชายหนุ่มผู้หนึ่งเดินเข้ามาจากหัวตรอก

เขาสวมชุดพ่อค้าผ้าเนื้อดีสีเทาเข้ม เรียบง่ายแต่ตัดเย็บประณีต รูปร่างสูงสง่า ท่าทางสุขุม ใบหน้าหล่อเหลาคมคายแต่เย็นชาเกินกว่าจะเข้ากับคำว่าพ่อค้าโดยสมบูรณ์

ด้านหลังเขามีผู้ติดตามหนึ่งคน รูปร่างกำยำ สีหน้าเรียบเฉย

คนในตรอกมองเขาเพียงแวบเดียวก็รู้ว่าไม่ใช่คนธรรมดา

แต่ชายหนุ่มไม่ได้แสดงท่าทีสูงส่ง เขาเพียงยืนอยู่มุมหนึ่งของตรอก เฝ้ามองทุกอย่างเงียบ ๆ

หลินเยว่รู้สึกถึงสายตานั้นตั้งแต่แรก

ไม่ใช่สายตาของคนไข้

ไม่ใช่สายตาของคนอยากรู้อยากเห็น

แต่เป็นสายตาของผู้สังเกต

เหมือนคนกำลังประเมินสนามรบ

นางไม่ได้เข้าไปถามทันที เพราะตรงหน้ามีเด็กชายไข้สูงคนหนึ่งกำลังหายใจเร็ว

หลังตรวจเด็กเสร็จ หลินเยว่ให้มารดาของเด็กเช็ดตัว ป้อนน้ำต้ม และพาไปนั่งในมุมอากาศถ่ายเท จากนั้นจึงหันไปยังชายหนุ่มคนนั้น

"ท่านมารักษาหรือ"

ชายหนุ่มประสานมือเล็กน้อย

"ข้าแซ่เซียว ชื่ออวี้ เป็นพ่อค้าผ้าผ่านทาง"

เสียงของเขานุ่มลึก แต่มีความกดดันบางอย่างแฝงอยู่

"ข้าไม่ได้ป่วย เพียงได้ยินชื่อสำนักแพทย์ตะวันออก จึงอยากมาดู"

หลินเยว่พยักหน้า

"ถ้ามาดู อย่าขวางทางคนไข้"

ผู้ติดตามด้านหลังเขาขมวดคิ้วเล็กน้อย เหมือนไม่พอใจที่นายตนถูกพูดเช่นนี้

แต่เซียวอวี้กลับยิ้มบาง ๆ

"ย่อมได้"

เขาถอยไปยืนชิดผนัง ไม่ขวางทางใครจริง ๆ

หลินเยว่จึงหันกลับไปทำงานต่อ

เซียวอวี้มองนางจัดการคนไข้ทีละรายอย่างเงียบงัน

หญิงสาวคนนี้ไม่ได้เร่งรีบจนเสียจังหวะ แม้คนไข้แน่นสำนัก แต่ทุกการเคลื่อนไหวกลับมีลำดับ นางไม่ตรวจตามเสียงดังที่สุด แต่ตรวจตามความเร่งด่วน เด็กซึมได้เข้าก่อน ชายบาดแผลลึกได้เข้าก่อน คนเพียงปวดเมื่อยต้องรอ

ป้าโจวคัดแยกหญิงตั้งครรภ์

หลิวซื่อจดชื่อ

เด็กชายของหลิวซื่อคอยส่งน้ำต้มและผ้าสะอาด

ทุกอย่างยังขรุขระ ยังเล็ก ยังไม่สมบูรณ์

แต่มีระบบ

เซียวอวี้เคยเห็นหมอหลวงในวังรักษาคนสำคัญ

เคยเห็นหมอทหารรักษาคนเจ็บหลังศึก

แต่ไม่เคยเห็นสำนักแพทย์เล็ก ๆ ในตรอกคนจนจัดการคนไข้เช่นนี้

เขาเดินเข้าไปใกล้เล็กน้อย หลังหลินเยว่ตรวจชายบาดแผลที่แขนเสร็จ จึงถามขึ้น

"เหตุใดต้องแยกคนไข้"

หลินเยว่กำลังล้างมือ นางตอบโดยไม่หันมา

"คนป่วยบางโรคไม่ควรอยู่ใกล้กัน"

"เพราะเหตุใด"

"คนไข้ไข้สูง ไอ หรือท้องเสีย อาจแพร่โรคให้ผู้อื่น คนมีบาดแผลไม่ควรอยู่ในที่สกปรก เด็กเล็กและหญิงตั้งครรภ์ร่างกายอ่อนแอกว่าคนทั่วไป หากให้ทุกคนปะปนกัน สำนักแพทย์จะกลายเป็นที่เพิ่มโรค ไม่ใช่ลดโรค"

เซียวอวี้นิ่งไปเล็กน้อย

คำตอบนี้ตรงเกินไป และลึกเกินกว่าที่เขาคาด

แม้แต่หมอหลวงบางคนยังไม่จัดแถวคนไข้ตามความเสี่ยงเช่นนี้ พวกเขาให้ความสำคัญกับยศ ฐานะ และเงิน มากกว่าลักษณะอาการ

แต่หลินเยว่กลับใช้สิ่งที่เขาไม่เคยเห็นเป็นหลัก

ความรุนแรงของโรค

ความเสี่ยงของการแพร่

ความอ่อนแอของร่างกาย

เซียวอวี้ถามต่อ

"ใครสอนเจ้าจัดคนไข้เช่นนี้"

หลินเยว่หยิบผ้าสะอาดเช็ดมือ

"อาจารย์ของข้า"

คำตอบนี้สั้นเหมือนประตูที่ปิดสนิท

เซียวอวี้มองนาง

"อาจารย์ของเจ้าคงไม่ธรรมดา"

หลินเยว่หันมาสบตาเขา

"อาจารย์ของข้าเคยพูดว่า คนที่ไม่รู้จักล้างมือก่อนแตะคนไข้ ต่อให้ท่องตำราได้ทั้งเล่มก็ยังไม่ใช่หมอที่ดี"

ป้าโจวที่ยืนอยู่ใกล้ ๆ รีบพยักหน้าหนักแน่น

"คำนี้จริงที่สุด"

หลิวซื่ออดหัวเราะไม่ได้

เซียวอวี้กลับไม่หัวเราะ

เขาเพียงมองถังน้ำต้ม ผ้าสะอาด โต๊ะบันทึก และมุมแยกคนไข้อย่างเงียบ ๆ

ทันใดนั้น เสียงอุทานดังขึ้นจากกลางแถว

"เด็กเป็นลม"

"หลีกทาง"

"ช่วยด้วย"

เด็กหญิงอายุราวแปดขวบล้มลงกับพื้น ร่างเล็กผอมบาง ใบหน้าซีดขาว มารดาของนางกรีดร้องแล้วทรุดลงข้างตัวลูก

"ลูกแม่ เจ้าเป็นอะไร"

ฝูงชนแตกตื่นทันที บางคนถอย บางคนเบียดเข้าดู บางคนร้องว่าเด็กถูกผีเข้า

หลินเยว่รีบวางสิ่งของในมือ แล้วเดินไปยังเด็กหญิงอย่างรวดเร็ว

"ทุกคนถอยออกไป ให้อากาศถ่ายเท"

น้ำเสียงของนางเฉียบขาดจนคนรอบข้างรีบถอยโดยไม่รู้ตัว

เซียวอวี้มองนางคุกเข่าลงข้างเด็ก

นางไม่ได้สวดมนต์ ไม่จับชีพจรนานเกินจำเป็น ไม่ตื่นตกใจ

นางตรวจการหายใจ จับชีพจร แตะหน้าผาก ตรวจริมฝีปากและเล็บ จากนั้นค่อย ๆ เปิดเปลือกตาเด็ก

"เมื่อเช้านางกินอะไรมาหรือยัง"

มารดาเด็กร้องไห้

"ยัง ข้าวสารที่บ้านหมดมาสองวันแล้ว เมื่อวานนางได้กินแค่น้ำแกงใส"

หลินเยว่ถามต่อ

"ช่วงนี้มีไข้หรือไม่"

"ไม่มี"

"อาเจียนหรือท้องเสียหรือไม่"

"ไม่มี"

"ก่อนล้ม บอกว่าหน้ามืดหรือมือสั่นหรือไม่"

มารดาเด็กรีบพยักหน้า

"นางบอกว่าหิวและเวียนหัว"

หลินเยว่หันไปสั่งหลิวซื่อ

"เอาน้ำอุ่นผสมน้ำตาลมาเร็ว"

จากนั้นสั่งเด็กชาย

"เอาข้าวต้มอ่อนที่เหลือมาอุ่น อย่าให้ร้อนเกินไป"

หลิวซื่อรีบวิ่งไปด้านหลัง

ชายคนหนึ่งถามอย่างตกใจ

"ไม่ต้องใช้ยาหรือ"

หลินเยว่ตอบ

"นางไม่ได้เป็นลมเพราะปีศาจ ไม่ได้มีไข้ ไม่ได้ชัก อาการเหมือนน้ำตาลต่ำจากอดอาหารหลายวัน ต้องให้น้ำหวานก่อน"

เซียวอวี้ได้ยินคำว่า น้ำตาลต่ำ แล้วดวงตาขยับเล็กน้อย

เป็นคำที่เขาไม่คุ้น

แต่จากคำอธิบายก็พอเข้าใจได้

ร่างกายขาดอาหารจนหมดแรง

หลิวซื่อนำน้ำอุ่นผสมน้ำตาลมา

หลินเยว่ประคองศีรษะเด็กขึ้นเล็กน้อย ตรวจว่าเด็กยังกลืนได้ ก่อนค่อย ๆ ป้อนทีละน้อย

"อย่ารีบ"

"จิบเล็ก ๆ"

ไม่นาน เด็กหญิงก็ขยับเปลือกตา

มารดาของนางกลั้นหายใจ

"ลูก"

เด็กหญิงลืมตาขึ้นอย่างงุนงง

"แม่ ข้าหิว"

เพียงคำเดียว มารดาก็ร้องไห้ออกมา

คนรอบข้างถอนหายใจด้วยความโล่งอก

เด็กชายของหลิวซื่อนำข้าวต้มอ่อนมา หลินเยว่ให้ป้อนทีละคำเล็ก ๆ ไม่ให้กินเร็วเกินไป

"อดอาหารนาน ท้องรับมากทันทีไม่ได้ ต้องค่อย ๆ กิน"

มารดาเด็กคุกเข่าลง

"ขอบคุณหมอหลิน ข้าไม่มีเงิน"

หลินเยว่พยุงนางขึ้น

"วันนี้ไม่ต้องจ่าย พรุ่งนี้มาช่วยซักผ้าสะอาดให้สำนักแพทย์ครึ่งวันก็พอ"

มารดาเด็กร้องไห้หนักกว่าเดิม

"ข้าจะมา ข้าจะมาแน่นอน"

เซียวอวี้ยืนมองเหตุการณ์ทั้งหมด

ตั้งแต่เด็กหมดสติจนฟื้น ใช้เวลาไม่นานนัก

นางไม่ได้ใช้ยาหายาก ไม่ได้อ้างเทพ ไม่ได้ทำพิธี

เพียงซักประวัติ ตรวจอาการ แยกสาเหตุ และให้สิ่งที่ร่างกายขาด

ไม่ใช่โชค

ไม่ใช่ชื่อเสียงลวง

เป็นความสามารถจริง

เมื่อความวุ่นวายสงบลง หลินเยว่กลับไปนั่งที่โต๊ะตรวจอีกครั้ง เหมือนไม่มีสิ่งใดเกิดขึ้น

แต่เซียวอวี้ไม่เหมือนเดิม

สายตาของเขาลึกกว่าเดิมมาก

ช่วงบ่าย คนไข้เริ่มซาลง แต่ยังมีผู้คนรออยู่เต็มตรอก

เซียวอวี้ยังไม่ไป

เขายืนดูจนป้าโจวเริ่มรู้สึกประหลาดใจ

หลิวซื่อกระซิบกับหลินเยว่

"แม่นางหลิน พ่อค้าผู้นั้นมองเจ้าทั้งวันแล้ว จะให้ข้าไปถามหรือไม่ว่าเขาต้องการอะไร"

หลินเยว่ตอบเบา ๆ

"ไม่ต้อง คนที่อยากถามย่อมถามเอง"

ไม่นาน เซียวอวี้ก็เดินเข้ามาจริง ๆ

เขาหยุดหน้าโต๊ะบันทึก มองแผ่นกระดาษที่หลินเยว่เขียนชื่อคนไข้ อาการ วันที่รักษา และคำแนะนำกลับบ้าน

"เจ้าจดทุกคน"

"ใช่"

"ไม่กลัวเสียเวลาหรือ"

"เสียเวลาตอนจด ดีกว่าเสียชีวิตเพราะจำผิด"

เซียวอวี้นิ่งไปเล็กน้อย

เขาถามต่อ

"วันนี้มีคนไข้หลายสิบ เจ้าจัดการได้เพราะมีผู้ช่วยไม่กี่คน หากวันหนึ่งมีคนป่วยเป็นร้อย เจ้าจะรักษาอย่างไร"

คำถามนี้ทำให้ป้าโจวและหลิวซื่อหันมามอง

คนทั่วไปคงตอบว่า ต้องหาหมอเพิ่ม

หรือคงตอบว่า ทำเท่าที่ทำได้

แต่หลินเยว่แทบไม่ต้องคิด

นางวางพู่กันลง แล้วตอบทันที

"หมอหนึ่งคนช่วยคนได้ไม่กี่คน แต่ระบบที่ดีช่วยคนได้ทั้งเมือง"

ตรอกที่วุ่นวายเหมือนเงียบลงในเสี้ยวลมหายใจ

เซียวอวี้มองหญิงสาวตรงหน้า

คำพูดนี้ไม่ใช่คำพูดของหมอชาวบ้าน

ไม่ใช่คำพูดของคนที่คิดเพียงตั้งร้านเล็ก ๆ รักษาคนหาเลี้ยงชีพ

มันเป็นคำพูดของคนที่มองไกลเกินตรอกตะวันออก

มองถึงทั้งเมือง

บางทีอาจไกลกว่านั้น

เซียวอวี้ถามเสียงต่ำ

"ระบบที่เจ้าว่า คืออะไร"

หลินเยว่ชี้ไปยังสำนักแพทย์เล็ก ๆ

"คัดแยกคนไข้ก่อนรักษา บันทึกอาการ ติดตามผล แยกโรคติดต่อจากบาดแผล ฝึกผู้ช่วยให้ทำงานพื้นฐานได้ ใช้ผ้าสะอาด น้ำต้ม และการล้างมือ ลดการติดเชื้อ จัดกองทุนให้คนจนไม่ถูกทิ้ง และให้คนที่มีแรงช่วยงานแทนเงิน"

นางหยุดเล็กน้อย

"หากมีคนป่วยเป็นร้อย หมอคนเดียววิ่งไปมาจนตายก็ช่วยได้ไม่หมด แต่ถ้ามีคนรู้หน้าที่ของตน มีที่สำหรับคนไข้หนัก มีที่แยกคนไข้แพร่โรค มีคนจด มีคนต้มน้ำ มีคนเตรียมผ้า มีคนเฝ้าดูอาการ คนที่รอดจะมากขึ้น"

เซียวอวี้ไม่ได้พูดทันที

ในใจเขากลับเห็นภาพสนามรบหลังศึก

ทหารบาดเจ็บนอนเรียงเต็มค่าย

หมอทหารวิ่งวุ่น

คนเจ็บเบาถูกดูแลก่อนเพราะยังร้องได้ คนเจ็บหนักเงียบจนถูกมองข้าม

คนไข้ไข้ระบาดนอนปะปนกับแผลเปิด

คนตายเพิ่มเพราะไม่มีระเบียบมากกว่าคมดาบ

หากสิ่งที่หลินเยว่พูดถูกนำไปใช้ในกองทัพ จะช่วยทหารได้กี่คน

หากใช้ในเมืองยามโรคระบาด จะช่วยประชาชนได้เท่าไร

เซียวอวี้มองนางอีกครั้ง

หญิงสาวตรงหน้าอายุไม่มาก รูปร่างบอบบาง เสื้อผ้าเรียบง่าย มือยังมีรอยแผลจากการทำงาน แต่คำพูดของนางกลับเหมือนเข็มคมที่แทงผ่านม่านหมอกในใจเขา

เขาเอ่ยช้า ๆ

"เจ้าเคยเห็นคนป่วยจำนวนมากหรือ"

หลินเยว่นิ่งไปเพียงเล็กน้อย

ภาพห้องฉุกเฉินหลังอุบัติเหตุหมู่ผุดขึ้นในหัว

เสียงไซเรน

เลือด

แพทย์ตะโกนสั่ง

ผู้ป่วยบนเปล

ระบบคัดแยกสีแดง เหลือง เขียว ดำ

นางกะพริบตา ไล่ภาพนั้นออกไป

"เคย"

เซียวอวี้สังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยในแววตานาง

ไม่ใช่ความกลัวธรรมดา

แต่เป็นความทรงจำของคนที่เคยยืนอยู่ท่ามกลางความเป็นความตายจำนวนมากจริง ๆ

เขาไม่ถามต่อ

เพราะบางความลับ หากบีบเร็วเกินไป จะทำให้คนปิดประตูตลอดกาล

เย็นวันนั้น เซียวอวี้ออกจากสำนักแพทย์ตะวันออกพร้อมผู้ติดตาม

เมื่อพ้นหัวตรอก ผู้ติดตามจึงกล่าวเสียงต่ำ

"นายท่าน หญิงผู้นี้ประหลาดเกินไป"

เซียวอวี้เดินช้า ๆ ผ่านตลาดที่เริ่มจุดโคม

"ประหลาดอย่างไร"

"นางไม่เหมือนหมอ ไม่เหมือนบุตรสาวขุนนางตกอับ และไม่เหมือนหญิงชาวบ้าน นางจัดคนไข้เหมือนจัดทัพ พูดเรื่องระบบเหมือนผู้วางแผนเมือง"

เซียวอวี้มองไปยังแสงโคมที่เรียงราย

"ใช่"

ผู้ติดตามถาม

"ต้องจับตาดูหรือไม่"

เซียวอวี้หยุดฝีเท้า

"ไม่ใช่จับตาดู"

เขาหันกลับไปมองป้ายสำนักแพทย์ตะวันออกที่อยู่ไกลออกไป

"สืบประวัตินางทั้งหมด"

"ตั้งแต่เกิด เติบโตที่ใด ใครเป็นอาจารย์ เหตุใดจึงถูกขายตัว เหตุใดจึงหลบมาถึงชิงเหอ และในวันที่นางหายตัวจากตระกูลหลิน เกิดอะไรขึ้นบ้าง"

ผู้ติดตามประสานมือ

"ขอรับ"

เซียวอวี้กล่าวต่อ

"ให้คนของเราตรวจด้วยว่า มีใครตามจับนางอยู่หรือไม่ และประกาศขายตัวที่ประตูเมืองยังอยู่หรือเปล่า"

ผู้ติดตามชะงัก

"นายท่านรู้เรื่องประกาศนั้นแล้วหรือ"

เซียวอวี้ตอบเรียบ ๆ

"หญิงเช่นนั้น ไม่มีทางโผล่ในตรอกคนจนโดยไม่มีเหตุผล"

ลมเย็นพัดผ่านชายเสื้อของเขา

ในดวงตาของเซียวอวี้มีประกายลึกซึ้ง

เขามาชิงเหอเพื่อสืบคดียาพิษ สุราปลอม และเครือข่ายที่อาจเชื่อมถึงขุนนางใหญ่ในราชสำนัก

แต่วันนี้ เขากลับพบสิ่งที่อยู่นอกเหนือรายงานทั้งหมด

หมอหญิงผู้หนึ่ง

ไม่มีตำแหน่ง

ไม่มีอำนาจ

ไม่มีสำนักใหญ่หนุนหลัง

แต่มีความรู้ที่อาจพลิกวิธีรักษาคนทั้งเมือง

เซียวอวี้เดินต่อไปในความมืด

เสียงของเขาต่ำและเย็น

"หลินเยว่"

"เจ้ามาจากที่ใดกันแน่"