การ์ตูนพระนเรศวรมีกี่ตอน

การ์ตูนไทยที่เกี่ยวกับพระนเรศวรเป็นหัวข้อที่หลายคนตั้งตารอ เพราะทั้งเป็นประวัติศาสตร์ชาติและเรื่องราวผจญภัยที่สนุก ตอนนี้ยังไม่มีข่าวชัดเจนเรื่องภาคใหม่ แต่ถ้ามองย้อนไปที่ 'ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช' ที่เคยสร้างเป็นอนิเมชันเมื่อหลายปีก่อน มันแสดงให้เห็นว่าประเด็นแบบนี้ดึงดูดผู้ชมได้จริง ส่วนตัวคิดว่าถ้ามีภาคใหม่ น่าจะเป็นการตีความใหม่ด้วยสไตล์การเล่าเรื่องที่ทันสมัยขึ้น อาจเพิ่มมิติของตัวละครสมทบหรือใช้เทคนิคแอนิเมชันที่ล้ำกว่าเดิม ลองนึกภาพการต่อสู้ในรูปแบบที่ดุเดือดแบบ 'Attack on Titan' ผสมกับความละเมียดละไมของ 'Kingdom' สุดท้ายนี้ไม่ว่าจะออกมาหรือไม่ แค่คิดก็รู้สึกตื่นเต้นแล้ว

สายการ์ตูนประวัติศาสตร์ไทยนี่มีเสน่ห์ไม่เหมือนใครเลย โดยเฉพาะเรื่อง 'ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช' ที่มีการ์ตูนเวอร์ชันวาดโดยอาจารย์ธนชาติ บริสุทธิ์ ถือเป็นงานคลาสสิกที่สะท้อนเรื่องราวอย่างมีชีวิตชีวา ลายเส้นสไตล์ไทยประยุกต์ผสมกับเทคนิคเงาแบบมังงะให้ความรู้สึกดราม่าเข้มข้น ฉากสำคัญอย่างศึกยุทธหัตถีถูกถ่ายทอดด้วยมุมมองทางศิลปะที่ทำให้หัวใจเต้นแรง นอกจากนี้ยังมีฉากย่อยอย่างตอนทรงผนวชหรือฝึกวิชาก็วาดได้ละเมียดละไมไม่แพ้กัน นี่ไม่ใช่แค่การ์ตูนประวัติศาสตร์แต่เป็นศิลปะที่ควรค่าแก่การเก็บรักษาไว้

การ์ตูนพระนเรศวรมักเล่าเรื่องราวของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตั้งแต่ช่วงวัยเยาว์จนถึงการกอบกู้เอกราชจากพม่า ฉากสำคัญที่มักถูกนำเสนอคือการยุทธหัตถีกับพระมหาอุปราชา ซึ่งแสดงถึงความกล้าหาญและ military strategy แบบไทยๆ หลายเรื่องยังเน้นการสร้างแรงบันดาลใจผ่านความสัมพันธ์ระหว่างพระนเรศวรกับพระสุพรรณกัลยา หรือการฝึกฝนวิชาการรบกับพระอาจารย์เช่นพระสุโขทัยสาร บางตอนมีฉากสมมุติที่สร้างความตื่นเต้น เช่น การแฝงตัวเข้าเมืองศัตรู ซึ่งแม้จะไม่ปรากฏในประวัติศาสตร์แต่ก็เพิ่มสีสันให้การเล่าเรื่อง

เคยตามหาการ์ตูน 'พระนเรศวร' อยู่พักใหญ่เหมือนกัน เพราะเป็นแฟนตัวยงของผลงานประวัติศาสตร์ไทยที่นำเสนอในรูปแบบอนิเมชัน ตอนนี้สามารถดูได้ที่เว็บไซต์ของ 'การ์ตูนคลับ' ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มที่รวมการ์ตูนไทยไว้มากมาย นอกจากนั้นยังมีบางตอนอัพโหลดไว้ในยูทูบ แค่ค้นหาคำว่า 'การ์ตูนพระนเรศวร' ก็เจอแล้ว สิ่งที่ชอบมากคือการนำเสนอเรื่องราวประวัติศาสตร์แบบง่ายๆ แต่ยังคงความตื่นเต้น ตัวละครถูกออกแบบมาได้เข้ากับบุคลิกของบุคคลจริงในประวัติศาสตร์ ฉากต่อสู้ก็ทำได้ดีไม่แพ้อนิเมะญี่ปุ่น บางทีการได้เห็นเรื่องราวของชาติเราในรูปแบบนี้ก็ทำให้อินกว่าดูจากหนังหรือละครอีกนะ

ย้อนกลับไปยังภาพยนตร์ประวัติศาสตร์ชุดที่หลายคนพูดถึง มักจะหมายถึง 'พระนเรศวร ภาค 1' ซึ่งเป็นส่วนแรกของภาพยนตร์ชุดยาวเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์ไทย โดยในแง่ความยาวจะเห็นได้ว่ามีความแตกต่างตามรูปแบบการฉายและการจัดจำหน่าย: เวอร์ชันฉายในโรงภาพยนตร์โดยทั่วไปมักมีความยาวอยู่ราว ๆ 150–170 นาที ขึ้นอยู่กับการตัดต่อที่ใช้สำหรับการฉายรอบแรกหรือรอบหลัง ๆ ที่อาจมีการปรับเล็กน้อยเพื่อความกระชับหรือเพื่อเพิ่มรายละเอียดฉากสำคัญ สำหรับเวอร์ชันที่แฟน ๆ มักตามหากัน มีหลายรูปแบบหลักที่พบเห็นได้บ่อย ได้แก่ เวอร์ชันฉบับโรง (theatrical cut) ซึ่งเป็นเวอร์ชันที่ถูกตัดต่อให้เหมาะกับการฉายในโรงและมีความยาวตามที่กล่าวข้างต้น, เวอร์ชันขยายหรือฉบับผู้กำกับ (director's/extended cut) ที่มักเพิ่มฉากสงครามหรือฉากบทสนทนาที่ให้ความต่อเนื่องในเรื่องมากขึ้น ทำให้ความยาวเพิ่มขึ้นเป็นราว 180–210 นาทีในบางกรณี, เวอร์ชันสำหรับโทรทัศน์ (TV edit) ที่ตัดต่อแยกเป็นตอน ๆ เพื่อออกอากาศ ทำให้ผู้ชมได้เห็นเนื้อหาเพิ่มขึ้นและอาจยาวรวมเทียบเท่าเวอร์ชันขยายหรือมากกว่าเพราะมีการใส่ฉากเชื่อมและบทเสริม, และเวอร์ชันสากลหรือ festival cut ที่ถูกลดทอนเพื่อให้เข้ากับมาตรฐานการฉายต่างประเทศจึงอาจสั้นลงเหลือประมาณ 110–130 นาที ขึ้นอยู่กับการตัดต่อของผู้จัดจำหน่ายระหว่างประเทศ นอกจากนี้ยังมีแผ่นดีวีดี/บลูเรย์แบบพิเศษที่มักมีฉากที่ถูกตัดออก ฉากเบื้องหลัง และคอมเมนทารี ทำให้ผู้ที่อยากได้บริบทครบถ้วนมักเลือกซื้อเวอร์ชันนี้ มุมมองส่วนตัวส่วนตัวแล้วชอบเวอร์ชันที่ให้รายละเอียดมากกว่าเพราะช่วยเข้าใจมิติของตัวละครและเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ได้ลึกขึ้น แต่ก็ยอมรับว่าเวอร์ชันฉบับโรงก็ดูเข้มข้นและกระชับ เหมาะกับการชมครั้งแรกโดยไม่รู้สึกยืดเยื้อ การเลือกเวอร์ชันที่ชอบจึงขึ้นกับว่าต้องการมุมมองแบบไหน: ถ้าต้องการไดนามิกของฉากสงครามและภาพรวมเร็ว ๆ เวอร์ชันโรงตอบโจทย์ แต่ถ้าอยากดูบริบททางประวัติศาสตร์และรายละเอียดตัวละคร เวอร์ชันขยายหรือทีวีมักคุ้มค่ากว่า ทั้งนี้ความยาวและชื่อเรียกของแต่ละเวอร์ชันอาจต่างกันตามการจัดจำหน่ายและการออกฉายในแต่ละปี จึงแนะนำให้เลือกตามรูปแบบการชมที่ชอบ—สำหรับผมแล้วฉบับขยายให้ความรู้สึกสมบูรณ์และซึ้งกว่ามาก

จะขอเล่าตรงๆเลยว่าเรื่องความยาวของภาพยนตร์ 'พระนเรศวร' ขึ้นอยู่กับฉบับที่หมายถึงมากกว่าที่หลายคนคาดคิด ในมุมมองของคนที่ชอบย้อนดูหนังประวัติศาสตร์บ่อยๆ ผมมักเจอคำถามนี้บ่อยเพราะมีทั้งฉบับเก่าที่เป็นหนังเดี่ยวและฉบับสมัยใหม่ที่มาเป็นชุดยาว ฉบับดั้งเดิมที่สร้างแบบหนังยาวเล่าเหตุการณ์หลักมักมีความยาวประมาณ 100–140 นาที ขึ้นกับการตัดต่อและการฉายในแต่ละยุค บางครั้งฉบับโทรทัศน์หรือที่ตัดต่อใหม่เพื่อการฉายพิเศษก็อาจยืดออกอีกเล็กน้อย แต่โดยทั่วไปถ้าคุณหาฉบับภาพยนตร์เดี่ยวที่ฉายโรง มันจะอยู่ในช่วงชั่วโมงครึ่งถึงเกือบสามชั่วโมง การดูแบบมาราธอนสำหรับผมให้มุมมองที่ต่างออกไป โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับชุดภาพยนตร์สมัยใหม่ที่เอาชีวประวัติของพระนเรศวรมาขยายเป็นหลายภาค ชุดที่เป็นซีรีส์ภาพยนตร์จะมีแต่ละภาคยาวพอสมควร ทำให้เมื่อรวมทั้งซีรีส์แล้วความยาวรวมขึ้นไปเป็นหลักหลายร้อยนาทีนับเป็นหลายชั่วโมง บางเวอร์ชันรวมแล้วอาจกินเวลาเก้าถึงสิบสองชั่วโมง ขึ้นอยู่กับว่ารวมเฉพาะฉบับฉายโรงหรือรวมเวอร์ชันที่ตัดต่อพิเศษสำหรับดีวีดี/สตรีมมิ่งด้วย สรุปแบบที่ฉันมองคือ ถ้าต้องการตัวเลขชัดเจนสำหรับฉบับเดียวแบบฉายโรง ให้คิดไว้ที่ราว 100–140 นาที แต่ถ้าหมายถึงชุดภาพยนตร์ที่เล่าเรื่องต่อเนื่องกันทั้งหลายตอน ก็เตรียมตัวนั่งยาวเป็นหลักหลายร้อยนาทีหรือประมาณเกือบสิบชั่วโมงขึ้นไป การรู้ความยาวแบบคร่าวๆ จะช่วยวางแผนการดูได้ดี จะเลือกดูเป็นครั้งเดียวหรือแบ่งเป็นหลายวันก็สนุกต่างกันไป

ความยาวของ 'พระนเรศวร ภาค 1' อยู่ที่ประมาณ 150 นาที ซึ่งถ้าคิดเป็นชั่วโมงก็ราว ๆ สองชั่วโมงครึ่ง ผมดูฉบับเต็มแล้วเคยรู้สึกว่าเวลาเดินไปไวและช้าพร้อมกัน งานเล่าเรื่องฉากรบกับฉากดราม่าถูกจัดสรรให้แต่ละส่วนมีพื้นที่พอสมควร ทำให้ความยาวไม่รู้สึกฟุ้งกระจาย แต่ก็ไม่ได้กระชับจนเกินไป การตั้งใจทำรายละเอียดทั้งเครื่องแต่งกาย ฉาก และการใช้มุมกล้องทำให้ฉบับ 150 นาทีนี้ยังคงมีคุณค่าต่อคนชอบประวัติศาสตร์เหมือนกับที่เห็นในหนังอิงประวัติศาสตร์ระดับมหากาพย์อย่าง 'The Last Samurai' ที่ผมชอบเปรียบเทียบเมื่อคิดถึงจังหวะการเล่าเรื่องของหนังไทยเรื่องนี้

การ์ตูนพระนเรศวรเป็นผลงานที่เหมาะกับหลายวัยจริงๆ แต่ถ้าต้องเลือกกลุ่มหลัก คิดว่าวัยรุ่นน่าจะได้ประโยชน์ที่สุด ประวัติศาสตร์ไทยถูกเล่าในรูปแบบที่สนุกและเข้าถึงง่าย ช่วยให้วัยนี้เข้าใจเหตุการณ์สำคัญแบบไม่น่าเบื่อ สำหรับวัยประถม แม้เนื้อหาอาจหนักไปบ้าง แต่ถ้ามีผู้ใหญ่คอยอธิบายเสริม ก็จะปลูกฝังความรักชาติและความสนใจในรากเหง้าของตัวเองได้ดี ส่วนผู้ใหญ่ที่อาจเคยเรียนประวัติศาสตร์มาแล้ว การ์ตูนแบบนี้ช่วยให้มองเหตุการณ์ในมุมใหม่ มีชั้นเชิงทางการเมืองและการทหารที่เข้าใจลึกขึ้นตามประสบการณ์ชีวิต

ย้อนกลับไปยังวันที่ผมหลงใหลในรายละเอียดของฉากยุทธภูมิที่ถูกถ่ายทอดอย่างยิ่งใหญ่ลงจอ 'ตํานานสมเด็จนเรศวรมหาราชภาค 1' ภาคแรกโดยทั่วไปมักถูกอ้างถึงว่ามีประมาณ 15 ตอนในรูปแบบการออกอากาศหลัก ซึ่งแต่ละตอนมีความยาวค่อนข้างยืดหยุ่น ขึ้นอยู่กับช่องและการตัดต่อในช่วงนั้น ความยาวของตอนโดยเฉลี่ยในตารางจัดเวลาทีวีมักอยู่ที่ราว 70–90 นาทีต่อหนึ่งตอนเมื่อรวมช่วงโฆษณาเอาไว้ด้วย ถาตัดโฆษณาออกแล้ว เวลาจริงของเนื้อหาจะตกประมาณ 50–75 นาทีต่อหนึ่งตอน ซึ่งเป็นเหตุผลที่ทำให้บางคนรู้สึกเหมือนแต่ละตอนยาวเป็นพิเศษ เหตุผลอีกอย่างคือบางช่องหรือดีวีดี/สตรีมมิ่งอาจแยกตอนยาวออกเป็นสองตอนย่อย จึงมีเวอร์ชันที่ดูเหมือนมีจำนวนตอนมากขึ้น มุมมองส่วนตัว ผมชอบเวอร์ชันที่ยังคงความยาวเต็มรูปแบบ เพราะให้เวลาเล่าเรื่องตัวละครและฉากสำคัญอย่างการต่อสู้หรือพิธีกรรมได้เต็มที่ แต่ก็เข้าใจว่าการแยกเป็นตอนสั้นลงทำให้คนที่อยากชมย่อมเข้าถึงง่ายขึ้น ไม่ว่าจะชมแบบดั้งเดิมหรือเวอร์ชันตัดต่อ การได้เห็นรายละเอียดทางประวัติศาสตร์และชุดฉากที่ตั้งใจทำออกมามาก ๆ ก็ทำให้รู้สึกคุ้มค่ากับเวลาที่ใช้ติดตามซีรีส์เรื่องนี้

ภาพเปิดของ 'พระนเรศวร ภาค 1' ตีหัวใจฉันตั้งแต่เฟรมแรกด้วยความยิ่งใหญ่แบบฉากประวัติศาสตร์ที่ไม่ยอมประนีประนอม ฉากสำคัญที่โดดเด่นที่สุดสำหรับฉันคือฉากที่พระองค์ถูกส่งไปเป็นตัวประกันยังนครศัตรู — ซีนนี้ไม่ได้เป็นแค่เหตุการณ์เปลี่ยนชีวิต แต่ยังปูพื้นตัวละครให้ชัดเจนว่าคนหนุ่มคนนี้จะต้องผ่านความเจ็บปวดแยกจากครอบครัวและเรียนรู้ที่จะอยู่รอดในสภาพแวดล้อมที่เย็นชา ชอตจ้องตาและมุมกล้องใกล้ ๆ ทำให้รู้สึกถึงความโดดเดี่ยวแม้อยู่ท่ามกลางความหรูหรา ฉากฝึกทักษะการรบและการเรียนรู้ขั้นพื้นฐานเป็นอีกหนึ่งฉากที่ผมประทับใจ เพราะเป็นจุดเปลี่ยนจากเด็กสู่ผู้นำ ฉากพวกนี้เน้นบาลานซ์ระหว่างบทเรียนทางร่างกายและการตั้งใจทางจิตใจ — เสียงโลหะกับฝีเท้าในสนามฝึกผสานกับดนตรีสไตล์ไทยโบราณจนเกิดความเข้มข้นที่จับต้องได้ ฉากปิดภาคแรกที่ทิ้งปมไว้สำหรับภาคต่อ ทำให้ยังค้างคาในอก ผมชอบที่หนังไม่รีบร้อนปิดทุกประเด็น แต่เลือกสละบางอย่างเพื่อให้ผู้ชมอยากติดตามต่อ การเล่นโทนระหว่างฉากยุทธศิลป์กับฉากบทสนทนาทางการเมืองทำให้ภาพรวมของหนังมีทั้งความผูกพันและความอลังการ ซึ่งในฐานะแฟนหนังประวัติศาสตร์ ฉันรู้สึกว่าภาคแรกทำหน้าที่ปูเรื่องได้แข็งแรงและมีฉากสำคัญที่ยังติดตาฉันอยู่เสมอ