คอร์ด Comethru ควรใช้คาปโตที่ตำแหน่งไหนกับกีตาร์?

เราเติบโตมากับเสียงกีตาร์จากในบ้านและเพลงพระราชนิพนธ์ก็เป็นหนึ่งในบทเพลงที่เล่นซ้ำบ่อยที่สุดในสมุดคอร์ดของฉัน การหาแหล่งคอร์ดสำหรับเพลงทรงพระราชนิพนธ์เริ่มจากชุมชนคนเล่นดนตรีในไทย เช่น ฟอรัมและเว็บบอร์ดที่คนแชร์คอร์ดกันเอง — Guitarthai.com เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนเพราะมีคนโพสต์คอร์ดและทริคการจับคอร์ดหลายเวอร์ชันที่ปรับให้เล่นง่ายขึ้น เหมาะกับคนที่อยากได้เวอร์ชันบ้านๆ ไม่ยากเกินไป อีกทางที่ฉันมักใช้คือสมุดรวมคอร์ดและหนังสือเพลงเก่าๆ ที่ร้านขายเพลงหรือร้านหนังสือมือสอง บ่อยครั้งจะเจอฉบับจัดคอร์ดสำหรับวงเครื่องสายหรือสำหรับนักร้อง ซึ่งแม่นยำกว่าการคัดลอกจากเว็บโดยรวม และถ้าต้องการความแม่นจริงๆ ลองมองหาหนังสือรวมเพลงพระราชนิพนธ์ที่มีการจัดเรียงโน้ตและคอร์ดอย่างเป็นระบบ — เวลาดีๆ ที่ได้พลิกหน้ากระดาษพวกนี้คือความสุขแบบเรียบง่าย เหมือนนั่งเล่นเพลงใต้แสงโคม

มีแหล่งดีๆ เยอะกว่าที่คิด แถมแต่ละที่ก็ให้ประสบการณ์ในการเรียนรู้ต่างกันไป—เราเลยชอบผสมหลายช่องทางจนได้โน้ตหรือคอร์ดที่ลงตัวสำหรับเพลง 'รักนำทางไปหาเธอ' เริ่มจากเว็บคอร์ดและแท็บที่คนไทยใช้กันบ่อยๆ เช่นเว็บที่คนแชร์คอร์ดกันทั่วไปกับกลุ่มเฟซบุ๊กหรือเพจเพลง เพราะมักมีเวอร์ชันที่คนคัฟเวอร์แล้วโพสต์ไว้ให้เห็นคอร์ดแบบง่ายๆ บ้างละเอียดบ้าง เราจะเปิดดูหลายเวอร์ชันเปรียบเทียบกันแล้วเลือกอันที่ฟังแล้วเข้ากับน้ำเสียงเรา นอกจากนี้วิดีโอสอนเล่นกีตาร์หรือเปียโนบน YouTube มักมีการไล่คอร์ดและแสดงมือให้เห็นชัด แค่เปิดวิดีโอนั้นแล้วกดช้าๆ ฟังทีละพาร์ทก็ช่วยมาก ถ้าต้องการโน้ตเปียโนเต็มหรือพาร์ทแน่นๆ เรามักมองหาหนังสือเพลงหรือซอฟต์แวร์ที่แปลง MIDI เป็นโน้ต เช่นใช้ไฟล์ MIDI ของเพลงมาปรับในโปรแกรมจดโน้ตอย่าง MuseScore เพื่อแก้ท่อนที่ไม่ตรงกับเวอร์ชันที่เราชอบ อีกทางคือใช้แอปช่วยถอดคอร์ดอย่าง Chordify หรือ Songsterr เพื่อได้โครงคอร์ดอัตโนมัติ แล้วค่อยปรับแก้อีกทีด้วยหู การฝึกฟังแยกชิ้นดนตรี (ear training) บ่อยๆ ทำให้การถอดคอร์ดเองแม่นขึ้น และเราชอบเอาตัวอย่างจากอนิเมะดนตรีอย่าง 'Your Lie in April' มาดูเทคนิคการไล่คอร์ดแบบอารมณ์เพลงช้าเพื่อเอามาใช้กับเพลงรัก ถ้าต้องการความแน่นอนที่สุด ลองติดต่อผู้แต่งเพลงหรือสังกัดเพื่อขอซื้อโน้ตต้นฉบับ ส่วนมากศิลปินหรือสังกัดจะมีแผ่นโน้ตขายหรือสามารถบอกผู้จัดจำหน่ายได้ และอย่าลืมเรื่องลิขสิทธิ์เมื่อจะแชร์เวอร์ชันที่ทำเองในที่สาธารณะ สุดท้ายวิธีที่เราจริงจังที่สุดคือเล่นคัฟเวอร์แล้วบันทึกหลายเวอร์ชัน ทดสอบคอร์ดต่างๆ กับน้ำเสียงและอารมณ์ที่อยากถ่ายทอด—การทดลองนี่แหละทำให้เวอร์ชันที่ใช่เกิดขึ้นได้จริง

ฉันชอบแอบฮัมท่อนคอรัสของ 'it's you' เวลาได้ยินมันในเพลย์ลิสต์ยามดึก — โทนคีย์ต้นฉบับของเพลงคือ F# เล็ก (F# minor) ซึ่งให้ความรู้สึกเศร้าแต่อบอุ่นแบบพอดี ตัวคอร์ดหลักที่ถูกใช้บ่อยสุดคือ F#m - D - A - E (วนซ้ำทั้งในเวิร์สและคอรัส) ซึ่งเป็นวงจร vi - IV - I - V ในระบบของ A เมเจอร์ ทำให้เมโลดี้เข้ากับฮาร์โมนีได้อย่างเป็นธรรมชาติ การเล่นกีตาร์แบบง่ายๆ ที่หลายคนใช้คือใส่แคโปที่เฟรต 2 แล้วใช้คอร์ดรูป Em - C - G - D ซึ่งจะออกมาเป็นเสียงเดียวกับต้นฉบับ (Em ขึ้นเสียงเป็น F#m เมื่อใส่แคโป 2 เป็นต้น) โครงสร้างเพลงค่อนข้างตรงไปตรงมา: อินโทร/เวิร์สใช้โปรเกรสชั่นเดียวกับคอรัส ส่วนบลิดจ์มักเพิ่มคอร์ดอย่าง Bm เพื่อให้เกิดความตึงและกลับมาให้คอรัสลงตัว หากอยากเล่นบนเปียโน ให้ใช้ซับบาส F#m เป็นฐาน แล้ววาง D, A, E เป็นคอร์ดคอยเติมสีสัน เพลงนี้ทำหน้าที่เหมือนชิ้นเรียบง่ายที่พอมีการเปลี่ยนคอร์ดนิดหน่อยก็สร้างอารมณ์ได้ดี — นับว่าเป็นบทเพลงที่เล่นง่ายและร้องตามได้สบาย ๆ

ฉันเล่นเพลงจาก 'ปรมาจารย์ลัทธิมาร' บ่อยพอจะบอกได้ว่มีคนทำคอร์ดและแท็บออกมาเยอะมาก — ทั้งแบบออร์แกนิกที่เล่นได้ง่ายสำหรับผู้เริ่มต้นและแบบแท็บละเอียดสำหรับคนอยากเล่นเมโลดี้หรือฟิงเกอร์สไตล์ ถ้าพูดถึงเวอร์ชันที่คนมักจะคอร์ดกัน เช่น เพลงธีมจากซีรีส์เวอร์ชันคนแสดงที่มีชื่อเสียง ค่อนข้างมีการแปลงเป็นคอร์ดกีตาร์โปร่งแบบง่ายให้เล่นได้ (มักเป็นโปรเกรสชันโฟล์ค/ป็อป เช่น G–Em–C–D หรือ Em–C–G–D ในหลายคลิปจะใช้คาโปเพื่อให้อยู่คีย์เดียวกับต้นฉบับ) ส่วนแท็บเต็มๆ สำหรับเล่นเมโลดี้หรือฟิงเกอร์สไตล์มักจะเจอบนเว็บไซต์แชร์แท็บและในวิดีโอสอนบนแพลตฟอร์มวิดีโอ ที่คนทำคอนเทนต์มักแปะลิงก์ไฟล์ PDF หรือโน้ตไว้ในคำอธิบายวีดีโอ ความแตกต่างที่สำคัญคือแหล่งที่มาและความละเอียด: ถ้าอยากได้ท่อนร้องง่ายๆ ให้มองหาคอร์ดชาร์ตที่แปะคอร์ดบนเนื้อเพลง ส่วนถ้าอยากเล่นอินโทรหรือริฟฟ์เฉพาะ ต้องมองหาแท็บ (tablature) หรือสกอร์จากคนทำคัฟเวอร์ที่เขียนเอง อีกอย่างที่ฉันชอบคือมีคนทำเวอร์ชันฟิงเกอร์สไตล์ เมื่อรวมกับ backing track จะได้เสียงที่อบอุ่นมาก เหมาะกับฉากในเรื่องที่เน้นความอารมณ์ ท้ายสุดอยากแนะนำวิธีเริ่มฝึก: เลือกเวอร์ชันที่ชอบก่อน ระบุว่าต้องการโหดหรือแบบง่าย แล้วฝึกแบบเป็นชิ้นเล็กๆ เช่น ฝึกกีตาร์คอร์ดสลับกับการร้อง ถ้าทำแท็บเมโลดี้ให้ค่อยๆเล่นช้าก่อนและเพิ่มสปีด ความพิเศษของเพลงจาก 'ปรมาจารย์ลัทธิมาร' คือเมโลดี้มันอุ้มอารมณ์ดี พอเล่นแล้วรู้สึกเหมือนเล่าเรื่องได้ ดังนั้นอย่ากดดันเรื่องความถูกต้องทุกตัวโน้ตมากเกินไป เล่นให้มีอารมณ์แล้วค่อยปรับเทคนิค จะสนุกขึ้นเยอะ

เสียงร้องแบบโปร่ง ๆ ที่อมความเปราะเล็กน้อยเหมาะกับ 'comethru' มากกว่าร้องแบบพุ่งๆ ตรงๆ เพราะแก่นของเพลงเป็นเรื่องเปราะบางและเรียบง่าย ฉันมักเริ่มจากการเลือกคีย์ก่อน: ถ้าน้ำเสียงของฉันอยู่ในช่วงกลางต่ำ การลดลงไปประมาณหนึ่งถึงสองคีย์จากต้นฉบับจะช่วยให้เก็บเสียงได้สบายขึ้น (ตัวอย่างเช่นเล่นรูปคอร์ด Em–C–G–D แต่ถ้ารู้สึกคออึดอัดก็เลื่อนลงอีกครึ่งขั้นหรือเต็มขั้น) ส่วนคนที่ชอบโทนใสดังกว่านั้น อาจยกขึ้นหนึ่งคีย์หรือใช้แคโปช่วยเพื่อเล่นรูปคอร์ดง่ายๆ แต่ได้โทนสดกว่า เทคนิคการวางเสียงควรเป็นการผสมกลาง (mix) กับฟัลเสตต์ในบางวรรค ไม่ต้องเน้นแรงเต็มปอดตลอด ให้พื้นที่กับ 'หายใจ' ของเพลง ฉันมักเพิ่มคอร์ดสีเล็กน้อยอย่าง Em7 หรือ Cmaj7 ในตอนคอรัสเพื่อให้ความรู้สึกยืดหยุ่น และใช้การตีคอร์ดเบา ๆ หรืออาร์เพจิโอเป็นพื้น ซึ่งจะทำให้เนื้อร้องลอยขึ้นเหมือนบันทึกเสียงแบบ intimate สำหรับแรงบันดาลใจ ลองฟังวิธีที่คนเล่น 'Skinny Love' ปรับโวลุ่มกับสัมผัสเล็กๆ ดู จะเห็นภาพของไดนามิกที่น่าจะเข้ากับการคัฟเวอร์ 'comethru' ได้ดี

บทนำกีตาร์ของ 'คนนั้นต้องเป็นเธอ' มักเริ่มจากคอร์ดเปิดโทนอบอุ่นที่เล่นได้ง่ายและฟังแล้วคุ้นหู ฉันชอบนำเสนอเวอร์ชันง่ายๆ ที่ใช้คีย์ G เพราะกดไม่ยากและน้ำเสียงจะออกหวานพอดี โครงคอร์ดพื้นฐานที่ใช้บ่อยคือ เวิร์ส: G Em C D คอรัส: C D G Em C D G สะพาน (bridge): Em C G D ถ้าอยากให้เสียงใสขึ้นลองติดคาปโค่ที่ช่อง 2 แล้วเล่นคอร์ดเดิม ช่วยให้ร้องง่ายขึ้นสำหรับคนที่ชอบโทนสูง รูปแบบการตี (strumming) ที่เข้ากับเพลงแนวนี้คือ Down Down Up Up Down Up ซึ่งให้ความเคลื่อนไหวพอดี ไม่หนาเกินไป ส่วนถ้าต้องการความละมุน ลองปิ๊กกิ้งนิ้วแบบ arpeggio: ท่อนเบส-สายกลาง-สายสูง-สายกลาง ซ้ำไป จะได้บรรยากาศซึ้งกว่า สำหรับคนที่อยากใส่สีสัน ฉันมักแนะนำการใส่คอร์ด Gadd9 หรือ Dsus4 แทรกเข้ามาแทนคอร์ดธรรมดาในคอรัส จะได้กรุยเสียงที่เปิดขึ้นโดยไม่เปลี่ยนความเรียบง่ายของเพลง ไปลองเล่นกับจังหวะช้าๆ แล้วปรับให้เข้ากับน้ำเสียงของตัวเองได้เลย

นี่คือแหล่งที่ฉันมักแนะนำให้เพื่อนมือใหม่เมื่ออยากหาคอร์ดของเพลงไทยแบบรวดเร็วและอ่านง่าย: เว็บไซต์ 'คอร์ดกีต้าร์' ที่รู้จักกันดี มักมีเวอร์ชันหลายคีย์ให้เลือกพร้อมแท็บสั้น ๆ ทำให้จับคอร์ดเพลงอย่าง 'ให้รักนำทางไปหาเธอ' ได้ไว อีกที่ที่ฉันใช้บ่อยคือบริการแปลงคอร์ดอัตโนมัติอย่าง 'Chordify' ซึ่งจะวิเคราะห์เสียงจากไฟล์หรือวิดีโอแล้วแสดงคอร์ดเป็นไทม์ไลน์ เหมาะกับคนที่ต้องการดูโครงสร้างเพลงแบบเรียลไทม์ นอกจากนี้ช่องสอนตีคอร์ดบน 'YouTube' หลายคลิปจะใส่คอร์ดไว้ในคำอธิบายหรือสาธิตวิธีจับคอร์ดและจังหวะ เหมาะกับคนที่ชอบเรียนแบบเห็นมือจริง ข้อแนะนำเล็ก ๆ จากประสบการณ์คือให้เปรียบเทียบเวอร์ชันจากสองแหล่งขึ้นไป เพราะบางครั้งแฟน ๆ ทำคอร์ดไว้ต่างกัน การใช้แคปโตก็ช่วยให้จับคีย์ให้เข้ากับเสียงร้องได้ง่ายขึ้น พูดแบบไม่เป็นทางการเลย บางครั้งเวอร์ชันที่ง่ายกว่ากลับช่วยให้เราเล่นเพลงนี้ได้สนุกขึ้นมากกว่าการตามเวอร์ชันยาก ๆ

ลองเริ่มจากเว็บไซต์ใหญ่ ๆ ที่คนเล่นกีตาร์ทั่วโลกใช้กัน เพราะมักมีเวอร์ชันที่คนอัปโหลดแล้วดาวน์โหลดได้สะดวก สิ่งแรกที่ผมมักแนะนำคือ 'Ultimate Guitar' — ที่นี่มีทั้งคอร์ดและแท็บที่ผู้ใช้โพสต์เป็นจำนวนมาก บางเวอร์ชันมีไฟล์ PDF ให้ดาวน์โหลดหรือสามารถสั่งพิมพ์ได้ตรง ๆ ส่วนข้อดีคือมีหลายเวอร์ชันให้เลือก ทั้งเซ็ตคอร์ดง่าย ๆ และแท็บละเอียด แต่ข้อควรระวังคือคุณภาพแต่ละเวอร์ชันต่างกัน จึงต้องดูคะแนนและคอมเมนต์ของคนอื่นประกอบด้วย อีกแหล่งที่ผมใช้บ่อยคือ 'Chordify' กับ 'Jellynote' — สองเว็บนี้จะช่วยแปลงเพลงเป็นคอร์ดและมีอินเทอร์เฟซที่อ่านง่าย ถ้าต้องการไฟล์เก็บไว้บางครั้งจะต้องสมัครแบบพรีเมียม แต่ถ้าอยากได้ฟรีก็ลองค้นหาเวอร์ชันที่คนแชร์เป็น PDF ในชุมชนกีตาร์ของประเทศเรา ถ้าคุณกำลังหาคอร์ดสำหรับเพลง 'ขอเวลาลืม' ให้ลองพิมพ์ชื่อนี้ตรง ๆ ในช่องค้นหาของแต่ละเว็บ แล้วดูเวอร์ชันที่มีดาวหรือรีวิวสูงสุดก่อนดาวน์โหลด ผมมักเลือกเวอร์ชันที่มีคีย์ตรงกับเสียงร้องหรือมีคำแนะนำเรื่องแคปโซมาให้ด้วย